Chương 10 · 19 phút đọc · 24 phút nghe
Khôi Phục Mối Quan Hệ Giữa Đấng Tạo Hóa Và Tạo Vật
Hỡi Đức Chúa Trời, nguyện Chúa được tôn cao hơn các từng trời; Nguyện sự vinh hiển Chúa trổi cao hơn cả trái đất!—Thi Thiên 57:5
Nói rằng trật tự trong thiên nhiên tùy thuộc vào những mối quan hệ đúng đắn thì là nói một điều hiển nhiên; muốn có sự hài hòa, mỗi vật phải ở đúng vị trí của nó trong tương quan với mọi vật khác. Trong đời sống con người cũng không khác gì.
Trong các chương này, tôi đã có lần ngụ ý rằng nguyên nhân của mọi khốn khổ của loài người là một sự lệch lạc đạo đức tận gốc rễ, một sự đảo lộn trong mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời và với nhau. Vì dù Sự Sa Ngã có là gì đi nữa, thì chắc chắn nhất đó là một sự thay đổi đột ngột trong mối quan hệ của con người với Đấng Tạo Hóa của mình. Con người đã có một thái độ khác đối với Đức Chúa Trời, và làm như vậy, đã phá hủy mối quan hệ đúng đắn giữa Đấng Tạo Hóa và tạo vật, là điều mà, dù con người không hay biết, chính là nơi chứa đựng hạnh phúc thật của mình. Về bản chất, sự cứu rỗi là sự khôi phục mối quan hệ đúng đắn giữa con người và Đấng Tạo Hóa của mình, là sự đưa mối quan hệ giữa Đấng Tạo Hóa và tạo vật trở lại bình thường.
Một đời sống thuộc linh thỏa đáng sẽ bắt đầu bằng một sự thay đổi hoàn toàn trong mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời và tội nhân; không chỉ là một sự thay đổi về mặt pháp lý, nhưng là một sự thay đổi có ý thức và được kinh nghiệm, ảnh hưởng đến toàn bộ bản chất của tội nhân. Sự chuộc tội trong huyết Chúa Giê-xu làm cho sự thay đổi ấy trở nên khả thi về mặt pháp lý, và công việc của Đức Thánh Linh làm cho nó thỏa lòng về mặt cảm xúc. Câu chuyện đứa con hoang đàng minh họa trọn vẹn khía cạnh sau này. Anh ta đã chuốc lấy cho mình cả một trời khốn khó vì từ bỏ vị trí mà anh vốn có cách chính đáng là con của cha mình. Tận cùng mà nói, sự phục hồi của anh chẳng gì khác hơn là sự tái lập mối quan hệ cha–con, là mối quan hệ đã có từ khi anh sinh ra và đã bị thay đổi tạm thời bởi hành động phản nghịch đầy tội lỗi của anh. Câu chuyện này bỏ qua các khía cạnh pháp lý của sự cứu chuộc, nhưng làm sáng tỏ cách tuyệt đẹp các khía cạnh thuộc kinh nghiệm của sự cứu rỗi.
Khi xác định các mối quan hệ, chúng ta phải bắt đầu từ một nơi nào đó. Phải có ở đâu đó một tâm điểm cố định để mọi vật khác được đo lường theo đó, nơi mà định luật tương đối không xen vào được và chúng ta có thể nói “LÀ” mà không cần châm chước gì. Tâm điểm ấy là Đức Chúa Trời. Khi Đức Chúa Trời muốn cho loài người biết Danh Ngài, Ngài không tìm được chữ nào tốt hơn chữ “TA LÀ”. Khi Ngài phán ở ngôi thứ nhất, Ngài phán: “TA LÀ”; khi chúng ta nói về Ngài, chúng ta nói: “Ngài là”; khi chúng ta thưa với Ngài, chúng ta thưa: “Chúa là”. Mọi người và mọi vật khác đều đo lường từ điểm cố định đó. “Ta là Đấng Tự Hữu Hằng Hữu,” Đức Chúa Trời phán, “Ta không hề thay đổi.”
Như người thủy thủ xác định vị trí của mình trên biển bằng cách “đo” mặt trời, thì chúng ta cũng có thể định được phương hướng đạo đức của mình bằng cách nhìn xem Đức Chúa Trời. Chúng ta phải bắt đầu với Đức Chúa Trời. Chúng ta đúng khi và chỉ khi chúng ta đứng ở một vị trí đúng đắn trong tương quan với Đức Chúa Trời, và chúng ta sai trong chừng mực nào và trong bao lâu chúng ta còn đứng ở bất cứ vị trí nào khác.
Phần lớn khó khăn của chúng ta, là những Cơ Đốc nhân đang tìm kiếm, xuất phát từ việc chúng ta không muốn nhận Đức Chúa Trời đúng như Ngài là, và điều chỉnh đời sống mình cho phù hợp. Chúng ta cứ khăng khăng cố sửa đổi Ngài và kéo Ngài lại gần hình ảnh của chính chúng ta hơn. Xác thịt rên rỉ chống lại sự nghiêm khắc của bản án không lay chuyển của Đức Chúa Trời, và như A-ga, nó van xin một chút thương xót, một chút nuông chiều cho những đường lối xác thịt của nó. Vô ích thôi. Chúng ta chỉ có thể khởi đầu đúng bằng cách chấp nhận Đức Chúa Trời đúng như Ngài là và học yêu mến Ngài vì chính bản thể Ngài. Khi chúng ta tiếp tục nhận biết Ngài rõ hơn, chúng ta sẽ thấy đó là một nguồn vui không tả xiết khi Đức Chúa Trời đúng là Đấng như Ngài vốn là. Một vài giây phút ngây ngất nhất mà chúng ta biết sẽ là những giây phút chúng ta trải qua trong sự chiêm ngưỡng đầy tôn kính Thần Tánh. Trong những giây phút thánh ấy, chính ý nghĩ về một sự thay đổi nơi Ngài cũng sẽ quá đau đớn đến nỗi không thể chịu nổi.
Vậy chúng ta hãy bắt đầu với Đức Chúa Trời. Đằng sau tất cả, trên hết tất cả, trước hết tất cả là Đức Chúa Trời; đứng đầu theo thứ tự trước sau, ở trên về phẩm bậc và địa vị, được tôn cao về phẩm giá và sự tôn trọng. Là Đấng tự hữu, Ngài đã ban sự hiện hữu cho muôn vật, và muôn vật hiện hữu từ Ngài và vì Ngài. “Lạy Đức Chúa Trời là Chúa chúng tôi, Chúa đáng được vinh hiển, tôn quí và quyền lực; vì Chúa đã dựng nên muôn vật, và ấy là vì ý muốn Chúa mà muôn vật mới có và đã được dựng nên.”
Mọi linh hồn đều thuộc về Đức Chúa Trời và hiện hữu bởi ý muốn của Ngài. Bởi Đức Chúa Trời là Ai và là thể nào, còn chúng ta là ai và là thể nào, nên mối quan hệ duy nhất có thể nghĩ đến giữa chúng ta với Ngài là quyền làm Chủ trọn vẹn về phía Ngài và sự thuận phục hoàn toàn về phía chúng ta. Chúng ta nợ Ngài mọi sự tôn trọng mà chúng ta có khả năng dâng lên Ngài. Nỗi đau buồn đời đời của chúng ta là dâng cho Ngài bất cứ điều gì kém hơn thế.
Sự theo đuổi Đức Chúa Trời sẽ bao gồm công khó đưa toàn bộ nhân vị của chúng ta vào sự phù hợp với Ngài. Và điều này không phải về mặt pháp lý, nhưng là trong thực tế. Ở đây tôi không nói đến hành động xưng công bình bởi đức tin nơi Đấng Christ. Tôi nói đến việc tự nguyện tôn cao Đức Chúa Trời lên địa vị xứng đáng của Ngài ở trên chúng ta, và việc sẵn lòng đầu phục trọn cả con người mình vào chỗ thuận phục trong sự thờ phượng, là điều mà hoàn cảnh giữa Đấng Tạo Hóa và tạo vật khiến cho trở nên thích đáng.
Giây phút chúng ta quyết định đi tới với lòng quyết tâm tôn cao Đức Chúa Trời trên hết mọi sự, thì chúng ta bước ra khỏi đoàn diễu hành của thế gian. Chúng ta sẽ thấy mình không còn ăn khớp với các đường lối của thế gian, và càng ngày càng như vậy khi chúng ta tiến bước trên con đường thánh. Chúng ta sẽ có một quan điểm mới; một tâm lý mới và khác hẳn sẽ được hình thành bên trong chúng ta; một quyền năng mới sẽ bắt đầu làm chúng ta ngạc nhiên bởi những lần trào dâng và tuôn tràn của nó.
Sự đoạn tuyệt của chúng ta với thế gian sẽ là kết quả trực tiếp của mối quan hệ đã đổi mới của chúng ta với Đức Chúa Trời. Vì thế gian của loài người sa ngã không tôn trọng Đức Chúa Trời. Thật vậy, hàng triệu người tự xưng bằng Danh Ngài và tỏ ra chút kính trọng lấy lệ đối với Ngài, nhưng một thử nghiệm đơn giản sẽ cho thấy Ngài thật sự được tôn trọng giữa họ ít ỏi biết bao. Hãy để một người bình thường bị thử thách về câu hỏi ai là Đấng ở trên, thì lập trường thật của người ấy sẽ bị phơi bày. Hãy buộc người ấy phải lựa chọn giữa Đức Chúa Trời và tiền bạc, giữa Đức Chúa Trời và loài người, giữa Đức Chúa Trời và tham vọng cá nhân, giữa Đức Chúa Trời và bản ngã, giữa Đức Chúa Trời và tình yêu con người, thì lần nào Đức Chúa Trời cũng sẽ bị đặt ở hàng thứ hai. Những điều kia sẽ được tôn lên trên. Dù người ấy có phản đối thế nào, bằng chứng nằm ở những lựa chọn người ấy đưa ra ngày này qua ngày khác suốt cả cuộc đời mình.
“Nguyện Chúa được tôn cao” là ngôn ngữ của kinh nghiệm thuộc linh đắc thắng. Đó là một chiếc chìa khóa nhỏ mở cánh cửa dẫn vào những kho báu lớn của ân điển. Đó là điều trọng tâm trong sự sống của Đức Chúa Trời ở trong linh hồn. Hãy để người đang tìm kiếm đạt đến chỗ mà đời sống và môi miệng cùng hiệp lại để luôn luôn nói “Nguyện Chúa được tôn cao”, thì hàng ngàn vấn đề nhỏ sẽ được giải quyết ngay lập tức. Đời sống Cơ Đốc của người ấy không còn là điều phức tạp như trước kia, nhưng trở nên chính tinh túy của sự đơn sơ. Bằng sự vận dụng ý chí mình, người ấy đã định hướng đi, và người ấy sẽ cứ đi trên hướng ấy như được một bộ lái tự động dẫn dắt. Nếu có lúc bị một cơn gió ngược thổi lệch hướng, người ấy chắc chắn sẽ quay trở lại như bởi một khuynh hướng thầm kín của linh hồn. Những chuyển động ẩn giấu của Đức Thánh Linh đang hành động có lợi cho người ấy, và “những ngôi sao cứ theo đường mình” mà chiến đấu cho người ấy. Người ấy đã gặp vấn đề của đời mình ngay tại trung tâm của nó, và mọi điều khác ắt phải theo sau.
Chớ ai tưởng rằng mình sẽ mất đi chút phẩm giá con người nào bởi sự tự nguyện trao trọn mọi sự mình có cho Đức Chúa Trời của mình. Làm như vậy, người ấy không hạ thấp mình với tư cách là một con người; trái lại, người ấy tìm được vị trí đúng đắn đầy vinh dự cao quý của mình, là một người được dựng nên theo hình ảnh của Đấng Tạo Hóa mình. Nỗi nhục nhã sâu xa của người ấy nằm ở sự rối loạn đạo đức của mình, ở sự tiếm đoạt trái tự nhiên chỗ của Đức Chúa Trời. Vinh dự của người ấy sẽ được chứng minh qua việc trả lại ngai đã bị đánh cắp ấy. Khi tôn cao Đức Chúa Trời trên hết mọi sự, người ấy thấy vinh dự cao nhất của chính mình được giữ vững.
Ai có thể cảm thấy ngần ngại đầu phục ý muốn mình cho ý muốn của người khác thì nên nhớ lời Chúa Giê-xu: “Ai phạm tội lỗi là tôi mọi của tội lỗi.” Chúng ta tất yếu phải làm tôi một ai đó, hoặc Đức Chúa Trời, hoặc tội lỗi. Tội nhân tự hào về sự độc lập của mình, hoàn toàn không thấy sự thật rằng mình là kẻ nô lệ yếu đuối của những tội lỗi đang cai trị chi thể mình. Người đầu phục Đấng Christ thì đổi một tên cai nô tàn ác lấy một Chủ nhân tử tế và hiền hòa, có ách dễ chịu và gánh nhẹ nhàng.
Vì đã được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, chúng ta hầu như không thấy lạ khi lại nhận Đức Chúa Trời của mình làm Tất Cả của mình. Đức Chúa Trời là nơi cư trú nguyên thủy của chúng ta, và lòng chúng ta không thể không cảm thấy như ở nhà khi lại bước vào nơi ở xưa cũ và tươi đẹp ấy.
Tôi mong điều này đã rõ ràng, rằng có một lẽ hợp lý đằng sau sự đòi hỏi của Đức Chúa Trời về địa vị tối thượng. Địa vị đó thuộc về Ngài theo mọi quyền dưới đất hay trên trời. Bao lâu chúng ta còn chiếm lấy cho mình địa vị thuộc về Ngài, thì cả dòng đời của chúng ta đều bị trật khớp. Không gì sẽ hoặc có thể khôi phục trật tự cho đến khi lòng chúng ta đưa ra quyết định lớn lao: Đức Chúa Trời phải được tôn cao trên hết.
Đức Chúa Trời có lần phán với một thầy tế lễ của Y-sơ-ra-ên: “Phàm ai tôn kính ta, ta sẽ làm cho được tôn trọng”, và luật xưa ấy của Vương Quốc ngày nay vẫn đứng vững, không bị thay đổi bởi thời gian trôi qua hay bởi sự thay đổi của các thời kỳ. Cả Kinh Thánh và mọi trang sử đều công bố sự trường tồn của luật ấy. Chúa Giê-xu của chúng ta phán: “Nếu ai hầu việc ta, thì Cha ta ắt tôn quí người”, nối kết điều cũ với điều mới và bày tỏ sự hiệp một cốt yếu trong các đường lối của Ngài đối với loài người.
Đôi khi cách tốt nhất để thấy một điều là nhìn vào điều ngược lại với nó. Hê-li và các con trai ông được lập vào chức tế lễ với điều kiện là họ phải tôn kính Đức Chúa Trời trong đời sống và trong công việc phục vụ của mình. Họ không làm điều đó, và Đức Chúa Trời sai Sa-mu-ên đến báo cho biết hậu quả. Hê-li không hay biết rằng luật tôn trọng hỗ tương này vẫn luôn âm thầm vận hành, và nay đã đến lúc sự phán xét giáng xuống. Hóp-ni và Phi-nê-a, hai thầy tế lễ suy đồi, ngã chết nơi chiến trận, vợ của Phi-nê-a chết khi sinh con, Y-sơ-ra-ên chạy trốn trước mặt quân thù, hòm của Đức Chúa Trời bị người Phi-li-tin cướp mất, và ông già Hê-li ngã ngửa ra sau, gãy cổ mà chết. Như vậy, thảm kịch trần trụi và trọn vẹn đã theo sau sự thất bại của Hê-li trong việc tôn kính Đức Chúa Trời.
Bây giờ hãy đặt đối diện với điều này hầu như bất cứ nhân vật Kinh Thánh nào đã thành thật cố gắng tôn vinh Đức Chúa Trời trong cuộc đời trên đất của mình. Hãy xem Đức Chúa Trời đã làm ngơ trước những yếu đuối và bỏ qua những thất bại thế nào, khi Ngài đổ ân điển và phước lành không kể xiết trên các tôi tớ Ngài. Dù đó là Áp-ra-ham, Gia-cốp, Đa-vít, Đa-ni-ên, Ê-li hay bất cứ ai bạn muốn; vinh dự tiếp nối vinh dự như mùa gặt theo sau hạt giống. Người của Đức Chúa Trời đã quyết lòng tôn cao Đức Chúa Trời trên hết mọi sự; Đức Chúa Trời nhận ý định của người ấy như một sự thật đã thành và hành động tương ứng. Không phải sự toàn hảo, nhưng ý định thánh mới làm nên sự khác biệt.
Nơi Chúa Giê-xu Christ của chúng ta, luật này được thấy trong sự trọn vẹn giản dị. Trong nhân tính thấp hèn của Ngài, Ngài đã tự hạ mình xuống và vui lòng dâng mọi vinh hiển cho Cha Ngài ở trên trời. Ngài không tìm kiếm sự tôn trọng cho chính mình, nhưng tìm sự tôn trọng cho Đức Chúa Trời là Đấng đã sai Ngài. “Nếu ta tự tôn vinh,” có lần Ngài phán, “thì sự vinh hiển ta chẳng ra gì; ấy là Cha ta làm vinh hiển ta.” Những người Pha-ri-si kiêu ngạo đã đi xa khỏi luật này đến nỗi họ không thể hiểu được một Đấng tôn kính Đức Chúa Trời mà chính mình phải chịu thiệt. “Ta tôn kính Cha ta,” Chúa Giê-xu phán với họ, “còn các ngươi làm nhục ta.”
Một lời khác của Chúa Giê-xu, và là một lời hết sức gây bối rối, được nói ra dưới hình thức một câu hỏi: “Các ngươi vẫn chịu vinh hiển lẫn của nhau, không tìm kiếm vinh hiển bởi một mình Đức Chúa Trời đến, thì thể nào các ngươi tin được?” Nếu tôi hiểu đúng, thì ở đây Đấng Christ đã dạy một giáo lý đáng báo động, rằng lòng ham muốn được người ta tôn trọng khiến cho sự tin trở nên bất khả. Phải chăng tội này nằm ở cội rễ của sự vô tín trong tôn giáo? Có thể nào những “khó khăn về trí thức” mà người ta đổ lỗi là khiến họ không thể tin, chẳng qua chỉ là những màn khói để che giấu nguyên nhân thật nằm đằng sau? Có phải chính lòng tham muốn được người ta tôn trọng này đã biến con người thành người Pha-ri-si, và biến người Pha-ri-si thành những kẻ giết Đức Chúa Trời? Phải chăng đây là bí mật đằng sau sự tự cho mình là công bình trong tôn giáo và sự thờ phượng trống rỗng? Tôi tin rằng có thể là như vậy. Cả dòng đời bị đảo lộn khi không đặt Đức Chúa Trời vào đúng chỗ của Ngài. Chúng ta tôn cao chính mình thay vì Đức Chúa Trời, và sự rủa sả theo sau.
Trong lòng khao khát Đức Chúa Trời, chúng ta hãy luôn ghi nhớ rằng Đức Chúa Trời cũng có lòng khao khát, và lòng khao khát của Ngài hướng về con cái loài người, đặc biệt hơn là hướng về những con cái loài người sẽ đưa ra quyết định một lần đủ cả là tôn cao Ngài trên hết mọi sự. Những người như vậy là quý báu đối với Đức Chúa Trời hơn mọi kho báu trên đất hay dưới biển. Nơi họ, Đức Chúa Trời tìm được một sân khấu để Ngài có thể bày tỏ lòng nhân từ vô hạn của Ngài đối với chúng ta trong Đấng Christ Giê-xu. Với họ, Đức Chúa Trời có thể bước đi không bị ngăn trở; đối với họ, Ngài có thể hành động đúng như Đức Chúa Trời mà Ngài vốn là.
Khi nói như vậy, tôi có một nỗi lo; đó là tôi có thể thuyết phục được lý trí trước khi Đức Chúa Trời có thể chinh phục được tấm lòng. Vì lập trường Đức-Chúa-Trời-trên-hết này không phải là một lập trường dễ đứng. Lý trí có thể tán thành nó trong khi chưa có sự ưng thuận của ý chí để đem nó ra thực hiện. Trong khi sự tưởng tượng chạy vượt lên trước để tôn vinh Đức Chúa Trời, thì ý chí có thể lẹt đẹt theo sau, và con người ấy không bao giờ đoán được lòng mình bị chia hai đến mức nào. Cả con người phải đưa ra quyết định thì tấm lòng mới có thể biết được bất cứ sự thỏa lòng thật sự nào. Đức Chúa Trời muốn trọn cả con người chúng ta, và Ngài sẽ không nghỉ yên cho đến khi có được trọn cả chúng ta. Không một phần nào của con người là đủ cả.
Chúng ta hãy cầu nguyện về điều này cách chi tiết, phủ phục dưới chân Đức Chúa Trời và thật lòng với mọi điều mình nói. Không ai cầu nguyện như thế cách thành thật mà phải chờ lâu mới thấy những dấu hiệu cho biết Đức Chúa Trời đã chấp nhận. Đức Chúa Trời sẽ tỏ vinh hiển Ngài ra trước mắt tôi tớ Ngài, và Ngài sẽ đặt mọi kho báu của Ngài vào tay một người như thế, vì Ngài biết rằng danh dự của Ngài được an toàn trong đôi tay đã được dâng hiến như vậy.
Lạy Đức Chúa Trời, nguyện Chúa được tôn cao trên mọi của cải con có. Không một kho báu nào trên đất sẽ có vẻ quý giá đối với con, miễn là Chúa được tôn vinh trong đời sống con. Nguyện Chúa được tôn cao trên mọi tình bạn của con. Con đã quyết định rằng Chúa phải ở trên hết, dù con phải đứng bị bỏ rơi và cô độc giữa thế gian. Nguyện Chúa được tôn cao trên mọi tiện nghi của con. Dù điều đó có nghĩa là mất đi những tiện nghi thân thể và phải mang những thập tự giá nặng nề, con sẽ giữ lời thề nguyện con đã lập hôm nay trước mặt Chúa. Nguyện Chúa được tôn cao trên danh tiếng của con. Xin khiến con khao khát làm đẹp lòng Chúa, dù vì thế con phải chìm vào nơi vô danh và tên con bị quên đi như một giấc mơ. Lạy Chúa, xin hãy ngự lên chỗ tôn trọng xứng đáng của Ngài, trên mọi tham vọng của con, trên những điều con ưa và không ưa, trên gia đình con, sức khỏe con và ngay cả trên chính sự sống của con. Xin cho con giảm đi để Chúa được gia tăng, xin cho con chìm xuống để Chúa được dấy lên cao. Xin Chúa cưỡi trên con như Ngài đã cưỡi vào thành Giê-ru-sa-lem trên con vật nhỏ bé hèn mọn, một con lừa con, là con của lừa cái, và xin cho con nghe tiếng trẻ con kêu lên cùng Chúa: “Hô-sa-na ở trên nơi rất cao!”