Theo Đuổi Đức Chúa Trời
Đeo Theo Đức Chúa Trời

Chương 3 · 18 phút đọc · 23 phút nghe

Đeo Theo Đức Chúa Trời

Linh hồn tôi đeo theo Chúa; Tay hữu Chúa nâng đỡ tôi.—Thi Thiên 63:8

Thần học Cơ Đốc dạy giáo lý về ân điển đi trước, mà nói vắn tắt thì có nghĩa là thế này: trước khi một người có thể tìm kiếm Đức Chúa Trời, thì Đức Chúa Trời phải tìm kiếm người ấy trước đã.

Trước khi một người tội lỗi có thể có một ý nghĩ đúng đắn về Đức Chúa Trời, thì phải có một công việc soi sáng đã được thực hiện bên trong người ấy; công việc đó có thể chưa trọn vẹn, nhưng dẫu sao vẫn là một công việc thật, và là nguyên nhân thầm kín của mọi sự khao khát, tìm kiếm và cầu nguyện có thể theo sau.

Chúng ta theo đuổi Đức Chúa Trời bởi vì, và chỉ bởi vì, Ngài đã đặt trước vào lòng chúng ta một sự thôi thúc giục giã chúng ta theo đuổi. “Ví bằng Cha, là Đấng sai ta, không kéo đến,” Chúa chúng ta phán, “thì chẳng có ai được đến cùng ta,” và chính bởi sự kéo đến đi trước ấy mà Đức Chúa Trời lấy đi khỏi chúng ta mọi dấu vết công trạng về hành động đến với Ngài. Sự thôi thúc theo đuổi Đức Chúa Trời bắt nguồn từ Đức Chúa Trời, nhưng việc thực hiện sự thôi thúc ấy là việc chúng ta đeo theo Ngài; và suốt thời gian chúng ta theo đuổi Ngài, chúng ta vốn đã ở trong tay Ngài rồi: “Tay hữu Chúa nâng đỡ tôi.”

Giữa sự “nâng đỡ” thiêng liêng và sự “đeo theo” của con người này không hề có mâu thuẫn. Mọi sự đều từ Đức Chúa Trời, vì như von Hügel dạy, Đức Chúa Trời luôn đi trước. Tuy nhiên, trong thực hành (tức là nơi công việc đi trước của Đức Chúa Trời gặp sự đáp ứng hiện tại của con người), con người phải theo đuổi Đức Chúa Trời. Về phần chúng ta, phải có sự đáp ứng tích cực nếu sự kéo đến thầm kín này của Đức Chúa Trời muốn trở thành một kinh nghiệm có thể nhận biết được về Đấng Thiêng Liêng. Bằng ngôn ngữ nồng ấm của cảm xúc riêng tư, điều này được nói lên trong Thi Thiên 42: “Đức Chúa Trời ôi! linh hồn tôi mơ ước Chúa, Như con nai cái thèm khát khe nước. Linh hồn tôi khát khao Đức Chúa Trời, là Đức Chúa Trời hằng sống: Tôi sẽ đến ra mắt Đức Chúa Trời chừng nào?” Đây là vực gọi vực, và tấm lòng khao khát sẽ hiểu được điều ấy.

Giáo lý xưng công bình bởi đức tin—một lẽ thật của Kinh Thánh, và là một sự giải thoát phước hạnh khỏi chủ nghĩa duy luật cằn cỗi và nỗ lực tự thân vô ích—trong thời đại chúng ta đã sa vào vòng bạn xấu và bị nhiều người giải thích theo cách thực sự ngăn cản con người đến với sự hiểu biết Đức Chúa Trời. Toàn bộ tiến trình hoán cải tôn giáo đã bị biến thành máy móc và thiếu sinh khí. Giờ đây người ta có thể thực hành đức tin mà không hề gây xáo trộn cho đời sống đạo đức và không làm cái tôi của A-đam phải bối rối. Người ta có thể “tiếp nhận” Đấng Christ mà không nảy sinh một tình yêu đặc biệt nào dành cho Ngài trong linh hồn người tiếp nhận. Người ấy “được cứu”, nhưng không đói cũng không khát Đức Chúa Trời. Thật ra người ấy còn được dạy cách rõ ràng là hãy thỏa lòng, và được khuyến khích bằng lòng với chút ít.

Nhà khoa học hiện đại đã đánh mất Đức Chúa Trời giữa những kỳ quan của thế giới Ngài; còn chúng ta, những Cơ Đốc nhân, đang thật sự có nguy cơ đánh mất Đức Chúa Trời giữa những điều kỳ diệu của Lời Ngài. Chúng ta gần như đã quên rằng Đức Chúa Trời là một Thân Vị, và vì là một Thân Vị, chúng ta có thể vun đắp mối thân tình với Ngài như với bất cứ người nào. Bản chất của nhân vị là có khả năng biết những nhân vị khác, nhưng sự hiểu biết trọn vẹn về một nhân vị bởi một nhân vị khác không thể đạt được chỉ qua một lần gặp gỡ. Chỉ sau một sự giao thông lâu dài và đầy yêu thương trong tâm trí thì mọi khả năng của cả hai mới có thể được khám phá trọn vẹn.

Mọi sự giao tiếp xã hội giữa con người với nhau đều là sự đáp ứng của nhân vị đối với nhân vị, tăng dần từ cái chạm mặt thoáng qua nhất giữa người với người cho đến sự tương giao trọn vẹn nhất, thân mật nhất mà linh hồn con người có khả năng đạt tới. Tôn giáo, trong chừng mực nó là thật, thì về bản chất là sự đáp ứng của các nhân vị được tạo dựng đối với Nhân Vị Tạo Dựng, tức là Đức Chúa Trời. “Sự sống đời đời là nhìn biết Cha, tức là Đức Chúa Trời có một và thật, cùng Jêsus Christ, là Đấng Cha đã sai đến.”

Đức Chúa Trời là một Thân Vị, và trong chiều sâu bản tánh quyền năng của Ngài, Ngài suy nghĩ, muốn, vui hưởng, cảm nhận, yêu thương, ao ước và chịu khổ như bất cứ nhân vị nào khác. Khi tỏ mình cho chúng ta biết, Ngài theo đúng khuôn mẫu quen thuộc của nhân vị. Ngài giao tiếp với chúng ta qua những con đường của tâm trí, ý chí và cảm xúc chúng ta. Sự trao đổi qua lại liên tục và không chút ngượng ngùng về tình yêu và tư tưởng giữa Đức Chúa Trời và linh hồn của người được cứu chuộc chính là trái tim đang đập của nền đạo Tân Ước.

Sự giao thông này giữa Đức Chúa Trời và linh hồn được chúng ta biết đến qua sự nhận biết có ý thức mang tính cá nhân. Nó mang tính cá nhân: tức là nó không đến qua tập thể các tín hữu với tư cách tập thể, nhưng được từng cá nhân biết đến, và được tập thể biết đến qua những cá nhân hợp thành tập thể ấy. Và nó có ý thức: tức là nó không ở dưới ngưỡng của ý thức và hoạt động ở đó mà linh hồn không hề hay biết (chẳng hạn như một số người nghĩ phép báp-têm cho trẻ sơ sinh hoạt động như vậy), nhưng đi vào trong phạm vi nhận biết, nơi con người có thể “biết” nó như biết bất cứ sự kiện nào khác trong kinh nghiệm.

Đức Chúa Trời ở mức vô cùng lớn thế nào, thì bạn và tôi ở mức nhỏ bé cũng như vậy (trừ tội lỗi của chúng ta ra). Vì được dựng nên theo hình ảnh Ngài, chúng ta có bên trong mình khả năng biết Ngài. Trong tội lỗi, chúng ta chỉ thiếu năng lực. Ngay khi Đức Thánh Linh làm cho chúng ta sống trong sự tái sinh, toàn bộ con người chúng ta cảm nhận được mối liên hệ họ hàng của mình với Đức Chúa Trời và vụt nhảy lên trong niềm vui nhận biết. Đó là sự sinh ra từ trời mà thiếu nó chúng ta không thể thấy nước Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, đó không phải là điểm kết thúc mà là sự khởi đầu, vì giờ đây mới bắt đầu cuộc theo đuổi vinh hiển, cuộc khám phá đầy hạnh phúc của tấm lòng vào sự giàu có vô hạn của Thần Tánh. Tôi xin nói, đó là nơi chúng ta bắt đầu, nhưng chúng ta sẽ dừng lại ở đâu thì chưa ai khám phá ra, vì trong những chiều sâu đáng kính sợ và huyền nhiệm của Đức Chúa Trời Ba Ngôi không có giới hạn cũng chẳng có tận cùng.

Hỡi Đại Dương không bờ bến, ai dò thấu được Ngài?
Chính cõi đời đời của Ngài bao quanh Ngài,
Hỡi Đấng uy nghiêm thiên thượng!

Đã tìm được Đức Chúa Trời mà vẫn theo đuổi Ngài, đó là nghịch lý tình yêu của linh hồn, quả thật bị kẻ chuộng tôn giáo quá dễ thỏa lòng khinh chê, nhưng được con cái của tấm lòng nóng cháy xác chứng trong kinh nghiệm hạnh phúc. Thánh Bernard đã nói lên nghịch lý thánh này trong một bài thơ bốn câu đầy nhạc tính mà mọi linh hồn thờ phượng sẽ hiểu ngay lập tức:

Chúng con nếm Ngài, hỡi Bánh Hằng Sống,
Mà vẫn mong được no nê nơi Ngài mãi:
Chúng con uống từ Ngài, là Nguồn Mạch,
Mà linh hồn vẫn khát, mong được Ngài đổ đầy.

Hãy đến gần những người nam và người nữ thánh khiết của thời xưa, và bạn sẽ sớm cảm nhận được sức nóng của lòng khao khát Đức Chúa Trời nơi họ. Họ than khóc vì Ngài, họ cầu nguyện, vật lộn và tìm kiếm Ngài ngày và đêm, lúc thuận tiện cũng như lúc không thuận tiện, và khi đã tìm được Ngài thì sự tìm được ấy càng thêm ngọt ngào vì cuộc tìm kiếm lâu dài. Môi-se đã dùng sự kiện ông biết Đức Chúa Trời làm lý lẽ để xin được biết Ngài nhiều hơn. “Vậy bây giờ, nếu tôi được ơn trước mặt Chúa, xin cho tôi biết đường của Chúa, để cho tôi biết Chúa và được ơn trước mặt Ngài”; và từ đó ông tiến lên đưa ra lời thỉnh cầu táo bạo: “Tôi xin Ngài cho tôi xem sự vinh hiển của Ngài!” Đức Chúa Trời thẳng thắn hài lòng trước sự bày tỏ nhiệt thành ấy, và ngày hôm sau Ngài gọi Môi-se lên núi, và tại đó, trong một cuộc diễn hành trang nghiêm, Ngài khiến cả sự vinh hiển Ngài đi qua trước mặt ông.

Đời sống Đa-vít là một dòng thác khao khát thuộc linh, và các thi thiên của ông vang lên tiếng kêu của người tìm kiếm và tiếng reo vui của người đã tìm được. Phao-lô xưng nhận rằng động lực chính của đời ông là lòng khao khát nóng cháy đối với Đấng Christ. “Tôi được biết Ngài” là mục tiêu của tấm lòng ông, và vì điều ấy ông đã hy sinh mọi sự. “Tôi cũng coi hết thảy mọi sự như là sự lỗ, vì sự nhận biết Đức Chúa Jêsus Christ là quí hơn hết, Ngài là Chúa tôi, và tôi vì Ngài mà liều bỏ mọi điều lợi đó. Thật, tôi xem những điều đó như rơm rác, hầu cho được Đấng Christ.”

Các bài thánh ca thấm đượm vị ngọt ngào của niềm khao khát Đức Chúa Trời, Đức Chúa Trời mà người hát, trong khi tìm kiếm, biết rằng mình đã tìm được rồi. “Thấy dấu chân Ngài, tôi sẽ theo đuổi”, cha ông chúng ta đã hát như thế chỉ cách đây một thế hệ ngắn ngủi, nhưng bài hát ấy không còn được nghe trong hội lớn nữa. Thật bi thảm biết bao khi chúng ta trong thời tối tăm này đã để các giáo sư làm thay việc tìm kiếm cho mình. Mọi sự đều được quy về hành động ban đầu là “tiếp nhận” Đấng Christ (nhân tiện xin nói, đây là một thuật ngữ không hề có trong Kinh Thánh), và sau đó người ta không trông đợi chúng ta khao khát thêm sự mặc khải nào nữa về Đức Chúa Trời cho linh hồn mình. Chúng ta đã bị sa vào những vòng xoắn của một thứ lô-gích giả tạo, khăng khăng cho rằng nếu chúng ta đã tìm được Ngài thì không cần tìm kiếm Ngài nữa. Điều này được đưa ra cho chúng ta như là lời cuối cùng của sự chính thống, và người ta mặc nhiên cho rằng chưa từng có Cơ Đốc nhân nào được Kinh Thánh dạy dỗ lại tin khác đi. Như vậy, toàn bộ lời chứng của Hội Thánh thờ phượng, tìm kiếm, ca hát về vấn đề này bị gạt phắt sang một bên. Nền thần học tấm lòng đầy kinh nghiệm của cả một đạo quân hùng hậu những thánh đồ tỏa hương thơm bị khước từ để thay bằng một cách giải nghĩa Kinh Thánh tự mãn, điều chắc chắn sẽ nghe rất xa lạ đối với một người như Augustine, Rutherford hay Brainerd.

Giữa sự lạnh lẽo lớn lao này, tôi vui mừng nhìn nhận rằng vẫn có một số người không chịu thỏa lòng với thứ lô-gích nông cạn. Họ sẽ thừa nhận sức nặng của lập luận, rồi quay đi trong nước mắt để tìm một nơi vắng vẻ nào đó mà cầu nguyện: “Lạy Đức Chúa Trời, xin cho con xem sự vinh hiển của Ngài.” Họ muốn được nếm, được chạm đến bằng tấm lòng, được thấy bằng con mắt bề trong sự kỳ diệu chính là Đức Chúa Trời.

Tôi muốn cố ý khích lệ niềm khao khát mãnh liệt này đối với Đức Chúa Trời. Chính sự thiếu vắng nó đã đưa chúng ta đến tình trạng sa sút hiện nay. Tính chất cứng nhắc và khô khan như gỗ trong đời sống tôn giáo của chúng ta là hậu quả của việc thiếu lòng ao ước thánh. Sự tự mãn là kẻ thù chết người của mọi sự tăng trưởng thuộc linh. Phải có lòng ao ước mãnh liệt, nếu không sẽ chẳng có sự tỏ mình của Đấng Christ cho dân Ngài. Ngài chờ đợi để được khao khát. Thật đáng tiếc là với nhiều người trong chúng ta, Ngài phải chờ đợi quá lâu, lâu lắm, mà luống công.

Mỗi thời đại đều có những đặc điểm riêng. Ngay lúc này, chúng ta đang ở trong một thời đại tôn giáo phức tạp. Sự đơn sơ vốn ở trong Đấng Christ hiếm khi được tìm thấy giữa vòng chúng ta. Thay vào đó là các chương trình, phương pháp, tổ chức, và cả một thế giới những hoạt động bồn chồn chiếm hết thời gian và sự chú ý nhưng không bao giờ có thể làm thỏa mãn niềm khao khát của tấm lòng. Sự nông cạn của kinh nghiệm bề trong, sự trống rỗng của sự thờ phượng, và sự bắt chước thế gian cách khúm núm vốn đánh dấu các phương pháp quảng bá của chúng ta, tất cả đều làm chứng rằng chúng ta, trong thời nay, chỉ biết Đức Chúa Trời cách không trọn vẹn, và hầu như chẳng biết gì về sự bình an của Đức Chúa Trời.

Nếu muốn tìm được Đức Chúa Trời giữa mọi hình thức tôn giáo bề ngoài, trước hết chúng ta phải quyết tâm tìm Ngài, rồi tiến bước trên con đường đơn sơ. Bây giờ cũng như mọi khi, Đức Chúa Trời tỏ mình ra cho những “con trẻ” và giấu mình trong bóng tối dày đặc khỏi kẻ khôn ngoan và người sáng dạ. Chúng ta phải đơn giản hóa cách mình đến gần Ngài. Chúng ta phải lược bỏ mọi thứ, chỉ giữ lại những điều thiết yếu (và sẽ thấy rằng những điều ấy ít ỏi một cách phước hạnh). Chúng ta phải dẹp bỏ mọi nỗ lực gây ấn tượng, và đến với sự thẳng thắn không chút gian dối của tuổi thơ. Nếu làm như vậy, chắc chắn Đức Chúa Trời sẽ nhanh chóng đáp lời.

Khi tôn giáo đã nói lời cuối cùng của nó, thì chúng ta chẳng cần gì nhiều ngoài chính Đức Chúa Trời. Thói quen xấu là tìm kiếm Đức-Chúa-Trời-và đã ngăn trở chúng ta cách hữu hiệu khỏi việc tìm được Đức Chúa Trời trong sự mặc khải trọn vẹn. Chính trong chữ “và” ấy có nỗi khốn khổ lớn của chúng ta. Nếu chúng ta bỏ đi chữ “và”, chúng ta sẽ sớm tìm được Đức Chúa Trời, và trong Ngài chúng ta sẽ tìm được điều mà cả đời mình chúng ta vẫn thầm khao khát.

Chúng ta không cần phải sợ rằng khi chỉ tìm kiếm một mình Đức Chúa Trời, chúng ta có thể làm cho đời sống mình hẹp lại hay hạn chế những chuyển động của tấm lòng đang mở rộng. Điều ngược lại mới đúng. Chúng ta hoàn toàn có thể làm cho Đức Chúa Trời trở nên Tất Cả của mình, tập trung vào Ngài, hy sinh cái nhiều vì Đấng Một.

Tác giả của tác phẩm cổ điển Anh ngữ xưa cũ và mộc mạc, Đám Mây Vô Tri (The Cloud of Unknowing), dạy chúng ta cách làm điều này. “Hãy nâng lòng ngươi lên cùng Đức Chúa Trời với một sự rung động nhu mì của tình yêu; và hãy hướng về chính Ngài, chứ không về bất cứ điều tốt lành nào của Ngài. Và hơn nữa, hãy liệu sao cho ngươi ngại nghĩ đến bất cứ điều gì ngoài chính Đức Chúa Trời. Để cho chẳng có gì hoạt động trong trí ngươi, hay trong ý ngươi, ngoài một mình chính Đức Chúa Trời. Đây là công việc của linh hồn đẹp lòng Đức Chúa Trời nhất.”

Một lần nữa, ông khuyên rằng trong sự cầu nguyện chúng ta hãy thực hành việc lược bỏ hơn nữa mọi thứ, thậm chí cả thần học của mình. “Vì chỉ một ý hướng trần trụi nhắm thẳng đến Đức Chúa Trời, không vì cớ nào khác ngoài chính Ngài, là đã đủ lắm rồi.” Tuy vậy, bên dưới mọi suy tưởng của ông là nền móng rộng lớn của lẽ thật Tân Ước, vì ông giải thích rằng khi nói “chính Ngài”, ông muốn nói đến “Đức Chúa Trời là Đấng đã dựng nên ngươi, đã mua chuộc ngươi, và đã ân cần kêu gọi ngươi vào địa vị của ngươi.” Và ông hết lòng cổ vũ sự đơn sơ: Nếu chúng ta muốn có tôn giáo “gói gọn và xếp lại trong một chữ, để ngươi có thể nắm giữ nó vững hơn, thì hãy lấy cho ngươi chỉ một chữ nhỏ có một âm tiết: vì như thế thì tốt hơn chữ có hai âm tiết, bởi chữ càng ngắn thì càng hợp với công việc của Thánh Linh. Và chữ ấy chính là chữ CHÚA hay chữ YÊU.”

Khi Chúa chia xứ Ca-na-an cho các chi phái Y-sơ-ra-ên, Lê-vi không nhận được phần đất nào. Đức Chúa Trời chỉ đơn giản phán với ông: “Ta là phần của ngươi, và là cơ nghiệp của ngươi”, và bởi những lời ấy Ngài đã khiến ông giàu có hơn hết thảy anh em mình, giàu có hơn mọi vua chúa và tiểu vương từng sống trên thế gian. Và ở đây có một nguyên tắc thuộc linh, một nguyên tắc vẫn còn hiệu lực đối với mọi thầy tế lễ của Đức Chúa Trời Rất Cao.

Người có Đức Chúa Trời làm báu vật của mình thì có mọi sự trong Một. Nhiều báu vật thông thường có thể bị khước từ đối với người ấy, hoặc nếu người ấy được phép có chúng, thì sự vui hưởng chúng sẽ được tiết chế đến mức chúng chẳng bao giờ trở nên cần thiết cho hạnh phúc của người ấy. Hoặc nếu người ấy phải nhìn chúng ra đi, cái này đến cái khác, người ấy sẽ hầu như chẳng cảm thấy mất mát gì, vì khi có Nguồn của mọi sự, người ấy có trong Một mọi sự thỏa lòng, mọi niềm vui, mọi sự vui thích. Dù mất gì đi nữa, thật ra người ấy chẳng mất gì cả, vì giờ đây người ấy có tất cả trong Một, và có cách tinh sạch, chính đáng và đời đời.

Lạy Đức Chúa Trời, con đã nếm biết sự tốt lành của Ngài, và điều ấy vừa làm con thỏa lòng vừa khiến con khát khao thêm nữa. Con đau đớn nhận biết mình cần thêm ân điển. Con hổ thẹn vì mình thiếu lòng khao khát. Lạy Đức Chúa Trời, Đức Chúa Trời Ba Ngôi, con muốn được muốn Ngài; con mong được đầy dẫy niềm mong mỏi; con khát được khát hơn nữa. Xin cho con thấy sự vinh hiển của Ngài, con cầu xin Ngài, để nhờ đó con thật sự biết Ngài. Xin trong lòng thương xót khởi sự một công việc mới của tình yêu bên trong con. Xin phán cùng linh hồn con: “Hỡi bạn tình ta, người đẹp của ta ơi, hãy chổi dậy và đến.” Rồi xin ban cho con ân điển để chỗi dậy và theo Ngài lên khỏi vùng đất thấp mù sương này, nơi con đã lang thang quá lâu. Nhân danh Chúa Giê-xu, A-men.