Chương 20 · 51 phút đọc · 1 giờ 5 phút nghe
Gặt Hái Dư Dật
1845-1846.
MỘT LỜI YÊU CẦU BẤT NGỜ—CÂN NHẮC—MỘT CÔNG CUỘC LỚN—NHỜ CẬY NGUỒN CUNG ỨNG CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI HẰNG SỐNG—MỘT SỰ ĐÁP LỜI ĐƯỢC TRÔNG ĐỢI VÀ ĐÃ NHẬN ĐƯỢC—CẦU XIN ĐỨC TIN VÀ SỰ NHỊN NHỤC—THÊM NHỮNG BẰNG CHỨNG VỀ ƠN CHÚA—PHƯỚC HẠNH CỦA VIỆC LẬP NHỮNG MƯU CAO SANG.
Tôi bắt đầu công việc chăm sóc những trẻ em đã mất cả cha lẫn mẹ vì qua đời, là con sinh ra trong hôn nhân chính thức, và đang ở trong cảnh túng thiếu, vào ngày 9 tháng 12 năm 1835. Gần mười năm trời, tôi chưa hề có chút ý muốn nào xây một Nhà Mồ Côi. Trái lại, tôi dứt khoát muốn dùng số tiền có thể nhận được cho những nhu cầu trước mắt, và thà mở rộng công việc theo mức phương tiện mà Chúa vui lòng ban cho. Mọi sự cứ như thế cho đến cuối tháng 10 năm 1845, khi tôi được dẫn dắt để xem xét vấn đề nầy theo một cách mà trước đó tôi chưa từng làm. Nguyên do là thế nầy: Ngày 30 tháng 10 năm 1845, tôi nhận được từ một quý ông sống trên con phố có bốn Nhà Mồ Côi một lá thư lịch sự và thân thiện, trong đó ông nhã nhặn cho tôi biết rằng cư dân các nhà lân cận bị phiền hà bằng nhiều cách vì các Nhà Mồ Côi ở trên phố Wilson. Ông để tùy tôi tự phán đoán sự việc.
Tôi nhận lá thư nầy vào sáng thứ Năm, ngày 30 tháng 10 năm 1845. Vì tuần ấy rất bận rộn, tôi hầu như không có thì giờ để suy xét vấn đề. Tuy vậy, sáng thứ Hai, ngày 3 tháng 11, tôi dành riêng vài giờ để cầu nguyện mà suy xét việc nầy; và sau khi đã nài xin Chúa dẫn dắt tôi đến một quyết định đúng đắn, tôi viết ra những lý do mà tôi thấy khiến cho việc dời các Nhà Mồ Côi khỏi phố Wilson là điều nên làm, cùng những lý do chống lại việc dời đi. Trong chừng mực những lý do ấy thích hợp để in ra, thì chúng như sau:—
I. NHỮNG LÝ DO NÊN DỜI KHỎI PHỐ WILSON.
1. Những người hàng xóm cảm thấy bị phiền hà vì tiếng ồn của trẻ em trong giờ chơi. Lời than phiền nầy chẳng phải vô căn cứ, cũng chẳng phải bất công; vì nhiều người bị tiếng ồn của trẻ em làm phiền rất nhiều, và những ai sống sát cạnh các Nhà Mồ Côi hẳn phải chịu như vậy trong giờ chơi, dù tiếng ồn ấy chỉ là thứ mà người ta hoàn toàn không thể vì đó mà trách các em thân yêu. Chính tôi cũng sẽ thấy đầu óc mình mệt mỏi nếu phải sống sát vách các Nhà Mồ Côi vì lẽ ấy. Vậy tôi phải làm cho người khác điều mà tôi muốn người khác làm cho mình. Trước đây điểm nầy chưa bao giờ hiện ra trước mắt tôi một cách nghiêm trọng đến thế.
2. Số người ở trong các nhà quá đông đã mấy lần làm cho cống rãnh không thoát nước được như ý, và vì thế đã vài lần ảnh hưởng đến nước dùng trong một hai nhà hàng xóm. Về hai lý do nầy, xét theo những người sống gần các Nhà Mồ Côi, thì những lời nầy: “chớ để sự lành mình trở nên cớ gièm chê,” Rô-ma 14:16, và “Hãy cho mọi người đều biết nết nhu mì (tức là sự nhường nhịn) của anh em,” Phi-líp 4:5, dường như đối với tôi là hai phần quan trọng của Lời Đức Chúa Trời cần được làm theo trong việc nầy.
Nhưng ngoài những lý do nên dời các Nhà Mồ Côi khỏi phố Wilson vì sự phiền hà thỉnh thoảng không tránh được xảy đến cho hàng xóm, thì bây giờ, một khi tôi đã được dẫn dắt để nghiêm túc xem xét những lý do nên dời cơ sở khỏi phố Wilson, tôi lại thấy những lý do khác nữa liên quan đến chính công việc. Những lý do ấy trước kia tôi cũng đã nghĩ đến, nhưng chưa bao giờ rõ ràng mạnh mẽ như lúc nầy, khi vấn đề được đặt ngay trước mặt tôi bởi lá thư trong đó tôi được lịch sự yêu cầu dời các Nhà Mồ Côi khỏi phố Wilson. Những lý do ấy là:—
1. Chúng tôi không có sân chơi thích đáng ở phố Wilson. Có một sân chơi, nhưng chỉ đủ rộng cho trẻ em của một nhà mỗi lần; mà vì có trẻ em trong bốn nhà đều cần được hưởng sân chơi ấy, nên chúng tôi không thể sắp xếp để mọi đứa trẻ được hưởng trọn vẹn sân chơi đó, vì bữa ăn, giờ học, thời tiết và những trở ngại khác cản trở. Tôi biết các trẻ mồ côi thân yêu cần được tập thói quen siêng năng, nhưng trẻ con vẫn là trẻ con, và cần được đối xử như trẻ con; và vì sức khỏe của chúng, chúng nên được hưởng trọn vẹn một sân chơi. Nhưng ở phố Wilson thì chúng không thể có được điều đó: còn việc dẫn chúng ra đồng để vận động thân thể, như chúng tôi vẫn quen làm, thì thường rất bất tiện.
2. Chúng tôi không có đất để trồng trọt gần các Nhà Mồ Côi, và vì thế, để dùng những phương cách thích đáng hầu giữ các em được khỏe mạnh, nhờ ơn Đức Chúa Trời ban phước, các em phải đi bộ nhiều hơn mức tốt cho chúng về những phương diện khác; vì những cuộc đi bộ thường xuyên dễ sinh ra nơi trẻ em thói quen biếng nhác, điều sẽ đặc biệt lộ rõ khi các em trai đi học nghề. Nhưng không thể khắc phục khó khăn nầy bằng cách ở lại phố Wilson mà thuê một mảnh đất ở nơi khác để trồng trọt; vì việc sửa soạn cho các em rồi dẫn chúng đến mảnh đất ấy không những tốn nhiều thì giờ, mà còn kèm theo những bất tiện lớn khác, phải, những khó khăn không thể vượt qua, đến nỗi chúng tôi thấy cần phải bỏ một mảnh đất nhỏ mà chúng tôi từng thuê khoảng hai năm cho các em trai mồ côi, cách phố Wilson chừng nửa dặm. Như vậy, nếu dời khỏi phố Wilson và có được một cơ ngơi có đất trồng trọt bao quanh, chúng tôi sẽ có thể đem lại cho các em một lợi ích đạo đức hết sức quan trọng, nhờ có cơ hội rèn luyện chúng trong thói quen siêng năng đầy đủ hơn hiện nay. Ngoài ra, các em trai sẽ có công việc thích hợp với chúng hơn là đan len, vốn là việc duy nhất hiện nay chúng làm, ngoài việc dọn giường, quét dọn nhà cửa và lo nấu các bữa ăn. Hơn nữa, đây sẽ là công việc ngoài trời, không những khiến tay chân chúng được vận động, mà còn khiến việc đi bộ để giữ sức khỏe gần như hoàn toàn không cần thiết nữa.
3. Nếu chúng tôi dời khỏi phố Wilson và có được một cơ ngơi ở vùng thôn quê, chúng tôi có thể giặt giũ mọi thứ ngay tại nhà, điều mà hiện nay vì thiếu chỗ chỉ có thể làm được một phần. Như thế các em gái cũng sẽ có những công việc nặng nhọc hơn ở nhà, một điểm rất quan trọng đối với các em, để các em không cảm thấy quá vất vả khi ra đi làm người giúp việc.
4. Vị trí của phố Wilson có lẽ chưa đủ trong lành để bồi bổ thể trạng của các trẻ mồ côi, mà phần đông là con cái của những cha mẹ bệnh tật nặng nề, nên cần một nơi ở thật bổ dưỡng.
5. Vị trí hiện nay chắc chắn không thích hợp cho các giáo viên, nhất là vì khi xong giờ làm việc, họ không có vườn hay đồng ruộng sát nhà để ra ngay đó mà thư giãn thân thể đôi chút; còn đối với một số người, thì ra đến đồng ruộng, nơi có không khí trong lành, lại quá xa.
6. Trong những lúc có bệnh tật, chúng tôi quá chật chội trong các nhà ở phố Wilson. Nếu mỗi nhà có ít hơn ba mươi trẻ em, thì chi phí trung bình cho mỗi em sẽ quá cao, vì theo cách sắp xếp hiện nay, mỗi nhà nên có không dưới ba bạn đồng lao; thế nhưng nếu mỗi nhà có ba mươi trẻ em, thì vào lúc có bệnh tật chúng tôi lại quá chật, vì không nhà nào có lấy một phòng trống. Dầu trong suốt những năm ấy Chúa đã hết sức thương xót giúp chúng tôi vượt qua những thời kỳ như thế, nhưng không phải là không có bất tiện, và có lẽ cũng không phải là không có lúc phải để nhiều trẻ em trong một phòng hơn mức nên có vì lý do sức khỏe.
7. Ngay cả bình thường, khi không có bệnh tật, có thêm chỗ cũng là điều đáng mong.
Ở Bristol hay vùng lân cận ngay đó không có cơ ngơi nào để chúng tôi có được những lợi điểm nầy; vì suốt mười năm qua tôi đã tìm kiếm khắp mọi hướng cho mục đích nầy. Nhưng giả sử có một ngôi nhà lớn ở một khu trong thành phố, một ngôi nhà thứ hai cách đó một dặm, và một ngôi thứ ba, thứ tư ở những hướng khác, thì những ngôi nhà như vậy, vì vị trí đặc biệt của chúng tôi trong công việc, sẽ không dùng được. Vì trong những lúc túng thiếu, khoảng cách giữa các nhà sẽ khiến các bạn đồng lao rất bất tiện khi họp lại cầu nguyện, chia số tiền hiện có, v.v. Ngoài ra, khi gặp những khó khăn đặc biệt khác liên quan đến công việc, mà tôi muốn gặp tất cả các bạn đồng lao, thì sẽ rất khó khăn vì họ ở rải rác nhiều nơi khác nhau trong thành phố. Như vậy cũng sẽ rất bất tiện cho những người muốn đến xem công việc, phải đi từ nơi nầy sang nơi khác mới xem được hết các Nhà Mồ Côi. Nhưng chưa phải là hết. Càng xem xét vấn đề, bây giờ tôi càng tin chắc rằng không một ngôi nhà lớn thông thường nào, vốn xây cho gia đình riêng và do đó chỉ tính để chứa nhiều nhất mười hay mười lăm người ở lâu dài, lại dùng được cho những cơ sở từ thiện có quy mô đáng kể; vì không ngôi nhà thông thường nào, trừ khi được xây riêng cho mục đích ấy, có được những lợi điểm thích đáng về sự thông gió, một điểm rất cần thiết cho sức khỏe của những người ở trong một cơ sở từ thiện. Vì vậy, đối với tôi dường như chẳng còn cách nào khác ngoài việc xây một cơ ngơi cho mục đích ấy.
II. NHỮNG LÝ DO NÊN Ở LẠI PHỐ WILSON.
1. Cho đến nay, Đức Chúa Trời đã chỉ rõ nơi chốn nầy hết sức minh bạch. Khi khởi đầu công việc vào năm 1835, chẳng có ngôi nhà nào khác ngoài nhà Số 6 phố Wilson. Về sau, năm 1836, khi Nhà Mồ Côi Nhi Đồng sắp được mở, tôi lại tìm kiếm khắp mọi hướng và xem nhiều ngôi nhà, nhưng không tìm được nhà nào thích hợp, cho đến khi bỗng nhiên, hoàn toàn ngoài sự trông đợi, những người đang ở nhà Số 1 phố Wilson muốn dọn đi ngay, và nhờ vậy tôi thuê được nhà ấy. Năm 1837, khi tôi sắp mở Nhà Mồ Côi Nam, tôi lại tìm nhà khắp mọi hướng; vì lúc ấy tôi chưa biết điều mà về sau kinh nghiệm đã dạy tôi, là việc tất cả các nhà ở gần nhau quan trọng biết bao. Sau khi tìm kiếm lâu ngày vô ích, cuối cùng tôi tìm được một ngôi nhà rất lớn, không xa phố Wilson, và tôi đã thuê nhà ấy; nhưng khi những người ở các nhà lân cận nghe rằng ngôi nhà đó đã cho một cơ sở từ thiện thuê, họ dọa kiện người chủ nhà, khiến ông ấy yêu cầu tôi hủy bỏ giao kèo, và dĩ nhiên tôi đã làm ngay. Cuối cùng, hết sức bất ngờ, sau khi đã tìm kiếm vô ích khắp mọi hướng, những người đang ở nhà Số 3 phố Wilson đề nghị nhường nhà ấy cho tôi, và tôi thuê nó cho các em trai mồ côi. Sau hết, vào năm 1843, khi tôi được dẫn dắt để thấy rằng ý muốn của Đức Chúa Trời là tiến tới trong công việc nầy và lập Nhà Mồ Côi Nữ Số 2 dành cho các em gái lớn hơn, thì một nét đặc biệt trong sự việc là nhà Số 4 phố Wilson đã được đề nghị cho tôi mà tôi không hề tìm kiếm, trong khi đã khoảng sáu năm nay, trên phố ấy không có lấy một ngôi nhà lớn nào cho thuê.
[Nhưng dầu cho đến nay Đức Chúa Trời đã chỉ cho thấy phố Wilson là nơi công việc nầy phải được tiến hành, thì phải chăng bây giờ đã đến lúc dời đi?]
2. Có lẽ chúng tôi cũng có thể thuê thêm các nhà Số 2, 5 và 7 trên phố Wilson, dùng hai trong ba nhà ấy làm Nhà Mồ Côi, và một nhà làm bệnh xá khi có bệnh tật.
[Nhưng rồi tôi tự hỏi: chẳng lẽ lời phản đối mà những người hàng xóm bên kia đường có thể đưa ra, vì tiếng ồn của trẻ em trong giờ chơi, v.v., lại không còn đó sao? Hơn nữa, cống rãnh sẽ càng không thích hợp hơn, vì không được xây cho chừng ấy người ở; mà sửa lại thì tốn kém nặng nề. Sân chơi lại càng không đủ hơn nữa nếu thêm hai nhà mới. Sau hết, chẳng có lý do gì để nghĩ rằng chúng tôi có thể thuê được các nhà Số 2, 5 và 7.]
3. Có ba lời phản đối lớn sau đây đối với việc xây cất: Số tiền đáng kể cần phải có, mà lẽ ra có thể dùng cho nhu cầu hiện tại của các trẻ mồ côi. Tính chất khách lữ hành của Cơ Đốc nhân dường như bị mất đi trong việc xây cất. Thì giờ tất phải tốn vào việc sắp xếp cho công trình.
[Tôi tự nhủ: chẳng phải mọi lời phản đối nầy chỉ đứng vững nếu tôi bắt tay xây cất một cách không cần thiết sao? Nếu tôi có thể thuê được một cơ ngơi thật sự thích hợp về mọi mặt cho công việc, mà tôi lại thích xây cất hơn, thì những lời phản đối ấy mới áp dụng được; nhưng khi người ta buộc phải làm vậy, thì việc ấy chẳng khác gì việc dựng một tòa nhà lớn vì có thể có tám trăm con cái Đức Chúa Trời trong sự thông công, cho đến nay vẫn thuê một nơi nhóm họp, nhưng vì những lý do nhất định phải rời khỏi đó và không thể thuê được nơi khác. Những người như thế không thể bị cáo là tiêu tiền cách không cần thiết vào việc xây cất thay vì đi thuê; cũng không thể nói cách chính đáng rằng vì lẽ đó họ đã từ bỏ tính chất khách lữ hành; và nếu vài người lo sắp xếp việc xây cất nơi nhóm họp ấy, thì cũng chẳng phải là phí thì giờ. Vì vậy, ba lời phản đối vừa kể, là những điều suốt mười năm đã in đậm trong tâm trí tôi, đã được cất đi một khi tôi thấy rõ rằng chẳng còn cách nào khác ngoài việc xây cất.]
Sau khi đã dành vài giờ cầu nguyện và suy xét về vấn đề nầy, tôi đã bắt đầu thấy rằng Chúa sẽ dẫn tôi đến việc xây cất, và rằng ý định của Ngài không chỉ là lợi ích cho các trẻ mồ côi và sự sắp đặt tốt hơn cho toàn bộ công việc, mà còn là làm chứng thêm nữa rằng Ngài có thể và sẽ cung ứng những số tiền lớn cho những ai cần đến và tin cậy Ngài về những số tiền ấy; và hơn nữa, Ngài sẽ mở rộng công việc, đến nỗi nếu một khi tôi xây một ngôi nhà, thì nó có thể đủ rộng để chứa ba trăm trẻ mồ côi, cùng với các giáo viên, những người trông nom khác và người giúp việc cần cho công việc. Về điểm sau nầy, tôi nghĩ cần lưu ý rằng chưa có thời kỳ nào số đơn xin nhận trẻ mồ côi lại nhiều hơn ngay trước khi tôi được dẫn dắt để nghĩ đến việc xây cất, đến nỗi tôi thật đau lòng vì không thể đáp ứng ước muốn của tất cả những người đã xin cho trẻ mồ côi được nhận vào. Có nhiều em đang chờ được nhận, nhất là các em trai mồ côi.
Chiều ngày 3 tháng 11 năm 1845, tôi trình bày vấn đề trước các bạn đồng lao trong Hội Thánh (tám người), để nghe sự phán đoán của họ xem tôi có nên rời phố Wilson và xây cất hay không. Mọi người đều phán đoán rằng tôi nên rời phố Wilson, và không ai thấy lý do gì để phản đối việc xây cất.
Ngày 4 tháng 11, vợ yêu dấu của tôi và tôi bắt đầu họp nhau cầu nguyện về việc nầy, và định làm như vậy mỗi buổi sáng. Chúng tôi cầu xin Đức Chúa Trời ban ánh sáng rõ hơn về những điểm cụ thể liên quan đến vấn đề; và vì đã được chắc chắn rằng ý muốn của Ngài là tôi phải xây cất, tôi bắt đầu cầu xin Chúa ban phương tiện.
Ngày 7 tháng 11, sau khi đã xem xét vấn đề kỹ hơn, tôi phán đoán rằng một cơ ngơi đủ rộng để có đầy đủ chỗ ở cần thiết cho ba trăm trẻ em (từ lúc còn rất nhỏ cho đến mười lăm, mười sáu tuổi), cùng với một mảnh đất đủ lớn ở vùng lân cận Bristol, để xây cơ ngơi trên đó và phần còn lại để trồng trọt bằng cuốc xẻng, sẽ tốn ít nhất mười nghìn bảng Anh. Tôi không nản lòng vì điều nầy, nhưng tin cậy Đức Chúa Trời hằng sống.
Chúng tôi tiếp tục họp nhau cầu nguyện mỗi buổi sáng trong mười lăm ngày, nhưng chẳng có lấy một món dâng nào gửi đến; dầu vậy lòng tôi không nản. Càng cầu nguyện, tôi càng tin chắc rằng Chúa sẽ ban phương tiện. Phải, tôi tin chắc Chúa sẽ làm điều đó trọn vẹn như thể tôi đã thật sự thấy cơ ngơi mới ở ngay trước mắt mình. Sự tin chắc nầy không đến từ một cảm xúc mơ hồ, cuồng nhiệt nào, chỉ là sự kích động nhất thời, nhưng là: 1. Từ những lý do đã kể trên, và nhất là từ mạng lệnh chứa trong Phi-líp 4:5. Vì tôi thấy rằng tôi sẽ không hành động theo ý muốn của Chúa Giê-xu chúng ta nếu tôi không dời các trẻ mồ côi khỏi phố Wilson càng sớm càng tốt, bởi trong lá thư nói trên tôi đã được cho biết rằng việc các em sống ở đó gây phiền toái cho một số cư dân trên phố ấy. 2. Sự tin chắc rằng tôi sẽ xây một Nhà Mồ Côi còn đến từ toàn bộ đường lối mà Chúa đã vui lòng dẫn dắt tôi liên quan đến Hội Truyền Bá Tri Thức Kinh Thánh Trong và Ngoài Nước từ khi hội bắt đầu vào ngày 5 tháng 3 năm 1834, tức là Ngài đã dẫn tôi tiến tới như bởi một bàn tay vô hình, và mở rộng công việc mỗi ngày một hơn từ lúc khởi đầu, nói chung là không cần tôi tìm kiếm, và đặt mọi sự rõ ràng trước mắt tôi đến nỗi tôi không thể không thấy rằng mình phải tiến tới. 3. Sau hết và chủ yếu, sự tin chắc nầy của tôi, rằng tôi sẽ xây cho Chúa ngôi nhà thương xót nầy, cũng đặc biệt đến từ điều nầy: sau khi đã nghiêm khắc tra xét lòng mình về những động cơ của việc ấy, tôi thấy rằng, như ở trước mặt Đức Chúa Trời, tôi có thể nói rằng động cơ duy nhất của tôi là sự tôn trọng và vinh hiển của Ngài, sự an lạc của Hội Thánh Đấng Christ nói chung, sự an lạc thật sự về vật chất lẫn thuộc linh của các trẻ mồ côi túng thiếu, và sự an lạc của tất cả những người sẽ chăm sóc các em trong tòa nhà sắp được dựng lên. Và khi thấy rằng, sau khi cầu nguyện đi cầu nguyện lại về việc nầy, tôi vẫn ở trong sự bình an trọn vẹn, tôi phán đoán chắc chắn rằng ý muốn của Đức Chúa Trời là tôi phải tiến tới.
Ngày 15 tháng 11, anh R. C. đến để làm việc một thời gian ngắn ở Bristol. Tôi trình bày cho anh biết hoàn cảnh của tôi về việc phải dời các trẻ mồ côi khỏi phố Wilson, và tôi cũng được nghe sự phán đoán của anh rằng việc tôi xây cất là bởi Đức Chúa Trời. Sự phán đoán của anh em thân mến nầy đã khích lệ tôi rất nhiều. Chuyến thăm của anh đã giúp tôi rất nhiều về điểm nầy, nhất là trong việc thúc giục tôi càng mang mọi điều liên quan đến việc nầy đến trước mặt Đức Chúa Trời hơn nữa. Anh cũng đặt vào lòng tôi việc tìm kiếm sự chỉ dẫn của Đức Chúa Trời về bản thiết kế của tòa nhà. Anh nói: “Anh phải cầu xin Đức Chúa Trời giúp đỡ để chỉ cho anh bản thiết kế, hầu cho mọi sự đều theo ý muốn của Đức Chúa Trời.”
Đến ngày 9 tháng 12, ba mươi lăm ngày đã trôi qua trong khi tôi ngày ngày chờ đợi Đức Chúa Trời ban phương tiện cho công việc nầy, mà chẳng có lấy một penny nào được trao cho tôi. Tuy vậy, điều nầy chẳng làm tôi nản lòng chút nào, nhưng sự tin chắc của tôi rằng Đức Chúa Trời, theo kỳ của Ngài và theo cách của Ngài, sẽ ban phương tiện, càng ngày càng tăng thêm. Phần Kinh Thánh tôi đến lượt suy gẫm trong Tân Ước là phần đầu thư tín của Gia-cơ. Hơn bất cứ lúc nào trong đời, tôi đã bị đánh động bởi những câu nầy: “Hỡi anh em, hãy coi sự thử thách trăm bề (tức là những cơn thử luyện) thoạt đến cho anh em như là điều vui mừng trọn vẹn, vì biết rằng sự thử thách đức tin anh em sanh ra sự nhịn nhục. Nhưng sự nhịn nhục phải làm trọn việc nó, hầu cho chính mình anh em cũng trọn lành toàn vẹn, không thiếu thốn chút nào.” Gia-cơ 1:2-4. Đặc biệt là câu cuối, “Nhưng sự nhịn nhục phải làm trọn việc nó,” v.v., mà tôi thấy là vô cùng quan trọng đối với việc xây Nhà Mồ Côi. Câu ấy dẫn linh hồn tôi cầu nguyện ngày nầy qua ngày khác, xin Chúa gia tăng đức tin tôi và nâng đỡ sự nhịn nhục của tôi. Những câu nầy in sâu vào lòng tôi đến nỗi tôi không thể không nghĩ rằng Đức Chúa Trời muốn đặc biệt ban phước cho tôi qua chúng, về công việc trước mặt tôi, và rằng tôi sẽ đặc biệt cần sự nhịn nhục cũng như đức tin.
Vào ngày thứ ba mươi sáu sau khi bắt đầu cầu nguyện, ngày 10 tháng 12 năm 1845, tôi nhận được một nghìn bảng Anh cho việc xây Nhà Mồ Côi. Đây là món dâng lớn nhất mà tôi nhận được cho đến lúc ấy cho Hội Truyền Bá Tri Thức Kinh Thánh; nhưng khi nhận nó, tôi vẫn bình tĩnh, vẫn yên lặng như thể tôi chỉ nhận một shilling. Vì lòng tôi đang trông đợi những sự đáp lời. Ngày nầy qua ngày khác, tôi trông đợi nhận được sự đáp lời cho những lời cầu nguyện của mình. Bởi vậy, vì có đức tin về việc nầy, món dâng ấy chẳng làm tôi ngạc nhiên chút nào. Phải, nếu năm nghìn bảng Anh hay mười nghìn bảng Anh đã được ban cho tôi, thay vì một nghìn bảng Anh, thì tôi cũng chẳng ngạc nhiên.
Ngày 13 tháng 12. Vào ngày thứ ba mươi chín, chị dâu tôi, người đã vắng nhà mấy tuần ở Luân Đôn và nay đã trở về Bristol, kể với tôi rằng chị đã gặp một quý ông ở Luân Đôn, là người mới đây đã đọc với sự quan tâm sâu xa Bản Tường Thuật về những việc Chúa đã làm cho tôi, và muốn biết càng nhiều chi tiết càng tốt về công việc trong tay tôi. Khi được chị dâu tôi cho biết rằng tôi định xây một Nhà Mồ Côi, ông, vốn là một kiến trúc sư, đã đề nghị vẽ bản thiết kế và giám sát việc xây cất không lấy công. Không ai nhờ cậy, ông đã nài nỉ chị về việc nầy với sự quan tâm sâu xa và nhiệt thành. Tôi cũng nghe rằng ông là một Cơ Đốc nhân. Việc lời đề nghị nầy đến mà không ai yêu cầu, và đến từ một kiến trúc sư Cơ Đốc nhân, đặc biệt cho thấy bàn tay của Đức Chúa Trời. Đây là bằng chứng thứ hai rằng Đức Chúa Trời sẽ giúp tôi trong việc nầy.
Ngày 23 tháng 12. Hôm nay là ngày thứ năm mươi kể từ khi tôi đi đến kết luận phải xây cất, và là ngày thứ bốn mươi chín kể từ khi chúng tôi hằng ngày chờ đợi Đức Chúa Trời giúp đỡ. Từ ngày 10 tháng 12 đến nay không có gì gửi đến thêm, dù chỉ một penny. Sáng nay tôi đặc biệt được khích lệ khi suy nghĩ rằng Chúa đã gửi cho tôi một nghìn bảng Anh, cùng lời hứa từ vị kiến trúc sư tin kính kia, người mà tôi chưa hề gặp và đến nay vẫn chưa biết tên, không phải để chế giễu tôi, nhưng như một của tin rằng Ngài sẽ ban mọi điều cần thiết.
Dường như chúng tôi nên có một mảnh đất rộng, ít nhất sáu hay bảy mẫu Anh. Mảnh đất nầy phải ở gần Bristol: 1. Để tôi có thể đến Nhà Mồ Côi dễ dàng, vì hiện nay chỗ ở của tôi bị ràng buộc bởi những công việc khác của tôi tại Bristol. 2. Để các bạn đồng lao trong cơ sở và các trẻ mồ côi có thể dự các buổi nhóm của chúng tôi, ít nhất là vào Ngày của Chúa. Vì nếu các buổi nhóm được tổ chức riêng tại Nhà Mồ Côi, thì hoặc các bạn đồng lao hoặc trẻ em sẽ không được ích lợi từ đó ở mức đáng mong muốn. 3. Để cư dân Bristol có được lợi ích là tận mắt thấy công việc nầy của Đức Chúa Trời, là công việc rõ ràng thuộc về Ngài chứ không phải của tôi. 4. Để khách lạ đi qua Bristol có thể dễ dàng đến xem, cũng vì lý do ấy. Nhưng rồi, một mảnh đất như thế gần Bristol, nơi hiện đang có một cơn ham muốn xây cất quá độ theo lối đầu cơ, thì theo mọi lẽ thường của con người, sẽ tốn từ hai đến ba nghìn bảng Anh. Rồi chính tòa nhà, dù đơn sơ đến đâu, cũng sẽ tốn không dưới sáu đến tám nghìn bảng Anh, vì phải dành cho ba trăm trẻ mồ côi, chưa kể tất cả những người trông nom, giáo viên và người phụ tá của các em. Thêm vào đó, việc trang bị và sắm đồ đạc cho ngôi nhà dành cho tất cả số người ở, từ ba đến bốn trăm người ấy, sẽ tốn không dưới một nghìn năm trăm bảng Anh nữa. Thật đây là một số tiền lớn mà tôi cần; nhưng niềm hy vọng của tôi ở nơi Đức Chúa Trời. Tôi đã không tìm kiếm việc nầy. Việc nầy không khởi đầu từ tôi. Đức Chúa Trời đã hoàn toàn bất ngờ dẫn tôi đến đó, qua lá thư đã nói ở trên. Chỉ một ngày trước khi nhận lá thư, tôi chẳng hề nghĩ đến việc xây một cơ ngơi để làm chỗ ở cho các trẻ mồ côi, cũng như suốt mười năm trước đó. Lời cầu nguyện đặc biệt của tôi là xin Đức Chúa Trời tiếp tục ban cho tôi đức tin và sự nhịn nhục. Nếu Ngài vui lòng giúp tôi trong đức tin và sự nhịn nhục để tiếp tục chờ đợi Ngài, thì sự giúp đỡ chắc chắn sẽ đến.
Ngày 24 tháng 12. Vẫn chưa có thêm khoản dâng nào. Nhưng niềm hy vọng của tôi nơi Đức Chúa Trời vẫn không lay chuyển. Chắc chắn Ngài sẽ giúp đỡ. Tôi đã cố ý không gửi đi một thư ngỏ nào liên quan đến việc này, để bàn tay của Đức Chúa Trời càng được tỏ ra rõ ràng hơn. Với một số người sống trong hoặc ngoài Bristol, tôi đã nói về dự định xây dựng của mình, khi câu chuyện đưa đến đề tài ấy. Qua đó, nếu Chúa muốn, Ngài có thể làm cho người khác biết đến, và như vậy gửi tiền đến cho Quỹ Xây Dựng. Hoặc Ngài có thể gửi đến cho công việc hiện có một số tiền dồi dào đến nỗi từ sự dồi dào ấy có thể dư ra một khoản lớn cho Quỹ Xây Dựng. Nhưng dù Đức Chúa Trời giúp đỡ bằng cách nào, tôi thật lòng mong thấy bàn tay Ngài được tỏ ra hết sức rõ ràng. Chắc chắn sẽ có nhiều thử thách gắn liền với việc mở rộng cánh đồng công tác này (vì nếu với 130 trẻ mồ côi mà đã có biết bao thử thách đức tin như thế, thì khi số các em lên đến 300, còn phải chờ đợi điều gì nữa?); và vì vậy tôi mong được thấy rõ như ban ngày rằng chính Đức Chúa Trời đang dẫn tôi tiến tới.
Ngày 29 tháng 12. Hôm nay là ngày thứ 56 kể từ khi tôi đi đến quyết định xây dựng, và là ngày thứ 55 kể từ khi tôi ngày ngày trông đợi Đức Chúa Trời về việc ấy. Cho đến tối nay chỉ mới có một khoản dâng duy nhất kia, thì tối nay tôi nhận được 50 bảng Anh. Khoản dâng này vô cùng quý báu đối với tôi, không chỉ vì tôi chắc chắn rằng nó được dâng với lòng hết sức vui vẻ, cũng không phải chỉ vì số tiền lớn, nhưng vì đó là thêm một bằng chứng quý báu rằng Đức Chúa Trời sẽ làm thành việc này, bằng không Ngài đã chẳng ban cho tôi những của làm tin như thế. Vậy, mọi việc của tôi chỉ là tiếp tục trông đợi Đức Chúa Trời trong đức tin và sự nhịn nhục. Sự tin chắc của tôi càng ngày càng tăng rằng Đức Chúa Trời sẽ xây cho chính Ngài một Nhà Mồ Côi lớn trong thành phố này, để tỏ cho cư dân nơi đây, và cho tất cả những ai đọc hoặc nghe về việc ấy, thấy rằng tin cậy Ngài là điều phước hạnh biết bao. Gần đây, bởi ân điển của Đức Chúa Trời, tôi càng ngày càng thấy mình hoàn toàn không xứng đáng để được Đức Chúa Trời dùng trong công việc vinh hiển và cao quý này, và tôi chỉ có thể thưa rằng: “Lạy Chúa, có tôi tớ Ngài đây, nếu Ngài vui lòng dùng một kẻ như con.”
Ngày 30 tháng 12 năm 1845. Sáng nay, theo thứ tự đọc Kinh Thánh, tôi đến phần đầu sách E-xơ-ra. Tôi đặc biệt được tươi tỉnh bởi hai điểm sau đây trong chương thứ nhất, khi áp dụng chúng cho việc xây Nhà Mồ Côi: 1. Si-ru, một vị vua thờ hình tượng, đã được Đức Chúa Trời dùng để cung cấp tiền của cho việc xây đền thờ tại Giê-ru-sa-lem: vậy thì Đức Chúa Trời cung cấp 10.000 bảng Anh cho Nhà Mồ Côi, hay thậm chí 20.000 hoặc 30.000 bảng Anh nếu cần, thật dễ dàng biết bao. 2. Dân chúng được Đức Chúa Trời giục lòng để giúp đỡ những người đi lên Giê-ru-sa-lem. Như vậy, đối với Ngài, đặt vào lòng con cái Ngài ý muốn giúp đỡ tôi, khi tôi mong ước xây ngôi nhà thương xót này cho danh Ngài, chỉ là việc nhỏ. Tôi đã suy gẫm điều này trước bữa điểm tâm. Sau giờ lễ bái gia đình buổi sáng, tôi lại có giờ cầu nguyện thường lệ về việc xây dựng, và lần này đặc biệt kèm theo lời cảm tạ về 50 bảng Anh nhận được tối hôm qua, cùng lời nài xin phước lành cho người dâng. Bấy giờ tôi đang trông đợi thêm, như tôi vẫn làm ngày này qua ngày khác, thì chiều nay tôi nhận được từ một người ở Clevedon 2 shilling 6 penny, từ cháu trai của bà 6 penny, và từ chị em trong Chúa là người mang tiền đến, số tiền thối lại mà chị không muốn lấy về, thêm 6 penny nữa. Những khoản dâng này, tuy nhỏ, nhưng vẫn rất quý báu đối với tôi, vì tôi nhận lấy chúng như những bằng chứng nữa từ tay Đức Chúa Trời rằng Ngài chắc chắn sẽ làm thành việc này. Tối nay tôi nhận được 1.000 bảng Anh cho Quỹ Xây Dựng. Khi nhận khoản dâng này, tôi vẫn bình tĩnh, phải, hoàn toàn bình tĩnh, như thể tôi chỉ nhận được một penny, bởi vì, nhờ ân điển của Đức Chúa Trời, tôi có đức tin nơi Ngài, và vì vậy tôi đang trông đợi sự đáp lời cho những lời cầu nguyện của mình, và chắc chắn rằng Đức Chúa Trời sẽ ban từng shilling cần thiết.
Ngày 2 tháng 1 năm 1846. Tối nay tôi nhận được từ Bideford 11 shilling cho Quỹ Xây Dựng.
Ngày 3 tháng 1. Một trong các trẻ mồ côi dâng 6 penny.
Ngày 6 tháng 1. Nhận được một chiếc túi nhỏ làm bằng hạt giống ngoại quốc và một bông hoa bằng vỏ sò, để bán lấy tiền cho Quỹ Xây Dựng. Chị em gửi những món đồ này viết cho tôi rằng, ngay khi chị nghe biết dự định xây một Nhà Mồ Côi của tôi, thì câu Kinh Thánh này hiện ra trong tâm trí chị: “Hỡi núi lớn, ngươi là ai? Ở trước mặt Xô-rô-ba-bên ngươi sẽ trở nên đồng bằng.” Xa-cha-ri 4:7. Cũng có một trong các trẻ mồ côi gửi 4 penny.
Sau khi xin Chúa đi trước mình, hôm nay tôi ra ngoài để tìm một mảnh đất. Kho vũ khí sắp được bán đã nhiều lần được người ta nhắc với tôi như một nơi thích hợp. Tôi không nghĩ vậy, nhưng tôi nghĩ ít nhất mình cũng nên đến xem. Sau khi xem và được xác nhận trong nhận định của mình rằng nơi ấy không thích hợp, tôi hỏi Chúa xem mình nên rẽ về phía thành phố hay về phía Stapleton. Tôi cảm thấy được dẫn đi về phía thành phố, và ngay sau đó thấy mấy cánh đồng gần kho vũ khí. Sau khi hỏi han xem chúng thuộc về ai, tối nay tôi được dẫn dắt viết thư cho chủ của chúng, hỏi ông có sẵn lòng bán không, v.v. Giờ đây tôi đang lặng lẽ chờ đợi ý muốn của Chúa. Nếu thì giờ của Ngài đã đến để đáp lời cầu xin của chúng tôi về một mảnh đất thích hợp, tôi sẽ vui mừng; nếu chưa đến, tôi mong rằng “sự nhịn nhục phải làm trọn việc nó, hầu cho chính mình anh em cũng trọn lành toàn vẹn, không thiếu thốn chút nào.”
Ngày 8 tháng 1. Tối nay tôi nhận được thư trả lời. Chủ những cánh đồng ấy viết rằng, nếu ông có bán, thì cũng chỉ bán làm đất xây dựng, và vì vậy chúng sẽ quá đắt.
Ngày 9 tháng 1. Sáng nay tôi lại đi xem những cánh đồng ấy một lần nữa, là những nơi có vẻ rất thích hợp. Tại đó tôi gặp ông L., một người môi giới đất đai, ông cho tôi biết rằng giá sẽ gần 1.000 bảng Anh mỗi mẫu Anh, và vì vậy quá đắt. Tôi nhờ ông L. báo cho tôi biết nếu ông nghe có khu đất nào thích hợp được rao bán.
Ngày 31 tháng 1. Đến nay đã 89 ngày tôi trông đợi Đức Chúa Trời mỗi ngày về việc xây một Nhà Mồ Côi. Giờ đây tôi thấy dường như đã gần đến lúc Chúa sẽ ban cho chúng tôi một mảnh đất, và tối nay tôi đã nói điều ấy với các anh chị em, sau buổi nhóm cầu nguyện tối thứ Bảy thường lệ của chúng tôi tại Nhà Mồ Côi.
Ngày 1 tháng 2. Hôm nay một bà góa nghèo gửi đến 10 shilling.
Ngày 2 tháng 2. Hôm nay tôi nghe nói có một khu đất thích hợp và rẻ ở Ashley Down.
Ngày 3 tháng 2. Tôi đã đi xem khu đất. Đó là khu đất đáng mong muốn nhất trong tất cả những nơi tôi đã xem. Có người giấu tên bỏ vào một hộp tiền mồ côi tại nhà tôi một đồng vàng một bảng, gói trong một mảnh giấy có ghi chữ: “Nhà Mồ Côi Mới.”
Ngày 4 tháng 2. Tối nay tôi đến thăm chủ khu đất ở Ashley Down, là khu đất tôi đã nghe nói đến hôm ngày 2, nhưng ông ấy không có nhà. Tuy vậy, vì đã được cho biết rằng tôi sẽ gặp ông tại nơi làm việc của ông, nên tôi đến đó, nhưng cũng không gặp được, vì ông vừa mới rời đi. Lẽ ra tôi có thể trở lại nhà riêng của ông vào lúc muộn hơn, vì một người giúp việc đã cho tôi biết chắc chắn ông sẽ có nhà vào khoảng 8 giờ; nhưng tôi đã không làm vậy, vì nhận định rằng việc tôi không gặp được ông ở cả hai nơi là có bàn tay của Đức Chúa Trời: và do đó tôi thấy tốt nhất là đừng ép cho xong việc, mà để “sự nhịn nhục phải làm trọn việc nó.”
Ngày 5 tháng 2. Sáng nay tôi đã gặp chủ khu đất. Ông nói với tôi rằng ông thức giấc lúc 3 giờ sáng nay và không ngủ lại được cho đến 5 giờ. Trong lúc nằm thao thức như vậy, tâm trí ông cứ bận nghĩ mãi về mảnh đất mà người ta đã thay tôi đến hỏi ông để xây một Nhà Mồ Côi; và ông tự quyết định rằng nếu tôi đến xin mua, ông không những sẽ để lại cho tôi, mà còn với giá 120 bảng Anh mỗi mẫu Anh, thay vì 200 bảng Anh là giá ông đã đòi trước đó. Chúa tốt lành biết bao! Sáng nay giao kèo đã được lập, và tôi đã mua một cánh đồng rộng gần 7 mẫu Anh, với giá 120 bảng Anh mỗi mẫu Anh.
Hãy xem bàn tay của Đức Chúa Trời trong việc tôi không gặp được chủ đất ở nhà tối hôm qua! Chúa muốn phán với tôi tớ Ngài trước về việc này, trong một đêm mất ngủ, và dẫn ông đến chỗ quyết định trọn vẹn trước khi tôi gặp ông.
Ngày 8 tháng 2. Hôm kia tôi đã viết thư cho kiến trúc sư, người đã ngỏ ý giúp đỡ không lấy công.
Ngày 11 tháng 2. Nhận được từ một chị em trong Chúa 5 bảng Anh. Cũng nhận được thư trả lời sau đây của kiến trúc sư:—
Thưa ông thân mến:
Được góp một bàn tay giúp ông trong công việc yêu thương mà ông đang theo đuổi sẽ đem lại cho tôi niềm vui sướng lớn hơn những gì tôi có thể diễn tả qua thư từ, và tôi sẽ coi là một đặc ân rất lớn khi được phép dùng khả năng của mình, với tư cách kiến trúc sư và người đo đạc, vào việc dựng tòa nhà mà ông dự định xây cho các trẻ mồ côi. Tôi thật lòng muốn nói đúng như điều tôi nói, và nếu mọi sự suôn sẻ, nhờ phước lành của Đức Chúa Trời, tôi sẽ không lấy công mà cung cấp cho ông các bản vẽ mặt bằng, mặt đứng và mặt cắt, cùng bản thuyết minh chi tiết công việc, để có thể dự toán chi phí cách chính xác. Tôi cũng sẽ lập dự toán cho ông và giám sát công trình cho ông không lấy công, v.v.
Tổng số tiền đã được dâng cho Quỹ Xây Dựng, tính đến ngày 4 tháng 6 năm 1846, là 2.710 bảng 3 shilling 5 penny rưỡi. Đây chỉ là một phần nhỏ của số tiền sẽ cần đến; nhưng, bởi ân điển của Đức Chúa Trời, tôi ở trong sự bình an trọn vẹn, vì hoàn toàn tin chắc rằng Đức Chúa Trời, trong thì giờ của chính Ngài, sẽ gửi đến toàn bộ số tiền cần thiết. Từ khi tôi bắt đầu dốc lòng cầu nguyện về công việc này, đức tin và sự nhịn nhục của tôi đã trải qua nhiều sự rèn luyện lớn lao, và trước khi công việc hoàn tất, những sự rèn luyện ấy có thể còn lớn hơn nữa; nhưng Đức Chúa Trời, theo sự giàu có của ân điển Ngài, sẽ giúp tôi vượt qua tất cả. Đến nay (ngày 4 tháng 6 năm 1846) đã 212 ngày kể từ khi tôi bắt đầu cầu nguyện về công việc này, và từ đó đến nay, ngày này qua ngày khác, tôi đã được ban sức để tiếp tục trông đợi Đức Chúa Trời, và hơn bao giờ hết tôi tin chắc rằng, dù tôi vô cùng không xứng đáng, Đức Chúa Trời vẫn sẽ hạ mình dùng tôi để xây ngôi nhà này. Nếu đây chỉ là sự hăng hái nhất thời, thì những khó khăn đã xảy đến cho tôi liên quan đến công việc này (mà tôi không kể ra đây vì sẽ chiếm quá nhiều chỗ) hẳn đã đè bẹp tôi rồi; nhưng như chính Đức Chúa Trời, tôi tin vậy, đã dẫn tôi đến công việc này, thì Ngài cũng đã giúp tôi, đang giúp tôi, và tôi không nghi ngờ gì rằng Ngài sẽ giúp tôi cho đến cuối cùng.
Ngôi nhà được dự định xây sao cho có thể chứa 140 bé gái mồ côi trên 7 tuổi, 80 bé trai mồ côi trên 7 tuổi, và 80 trẻ mồ côi cả trai lẫn gái từ lúc mới lọt lòng cho đến khi lên 7 tuổi, cùng với tất cả những người trông nom, giáo viên, v.v., cần thiết. Các em nhỏ, sau khi qua 7 tuổi, sẽ được chuyển sang các khu khác nhau dành cho các bé trai và bé gái lớn hơn.
Trước khi rời giai đoạn này, có lẽ nên nhắc lại những điểm linh tinh sau đây về Hội Truyền Bá Tri Thức Kinh Thánh Trong và Ngoài Nước, liên quan đến khoảng thời gian từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846.
1. Trong suốt giai đoạn này, có bốn trường ban ngày, với 278 học sinh, được quỹ của Hội cấp dưỡng hoàn toàn. Ngoài ra còn ba trường ban ngày khác được trợ giúp. Số trẻ em đã được dạy dỗ trong các trường ban ngày được quỹ của Hội cấp dưỡng hoàn toàn, từ ngày 5 tháng 3 năm 1834 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, lên đến 3.983 em. Trong khoảng thời gian từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, đã chi 628 bảng 19 shilling 4¾ penny cho tất cả các trường được quỹ của Hội Truyền Bá Tri Thức Kinh Thánh cấp dưỡng hoàn toàn hoặc một phần. Hơn nữa: trong giai đoạn này cũng có một trường Chúa Nhật với 80 trẻ em, và một trường người lớn với 60 người theo học, được cấp dưỡng hoàn toàn. Tổng số học viên người lớn đã được dạy dỗ, từ khi thành lập Hội này đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, là 1.146 người.
2. Trong giai đoạn này đã phân phát 269 cuốn Kinh Thánh và 171 cuốn Tân Ước; và từ khi bắt đầu công việc đến ngày 26 tháng 5 năm 1846 đã phân phát 5.079 cuốn Kinh Thánh và 3.528 cuốn Tân Ước. Từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, đã chi 40 bảng 7 shilling 10 penny từ quỹ của Hội cho mục đích này.
3. Từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, đã chi cho công cuộc truyền giáo ở nước ngoài và trong nước số tiền 595 bảng 7 shilling 9 penny. Chưa có giai đoạn nào trước đó mà quỹ của Hội này được chi cho công việc truyền giáo nhiều đến thế. Điều ấy xuất phát từ thực tế là tôi càng thư từ với các anh em đang khó nhọc trong việc giảng đạo và dạy dỗ ở các nước ngoài, thì tôi càng thấy họ cần được giúp đỡ biết bao; và vì vậy, khi lòng tôi được dẫn dắt dâng lời cầu nguyện lên Đức Chúa Trời thay cho họ, xin Ngài vui lòng gửi tiền đến cho tôi để tôi có thể giúp đỡ họ, thì Ngài đã vui lòng làm như vậy. Điều này dẫn tôi đến quyết định, tùy theo ân điển Đức Chúa Trời ban cho, sẽ còn quan tâm đến họ nhiều hơn nữa trong tương lai, và tìm cách giúp đỡ họ nhiều hơn nữa. Đối với những anh em khó nhọc tại nước Anh mà không có lương bổng hay thù lao gì, nhưng nhờ cậy Đức Chúa Trời hằng sống để được cung cấp những nhu cầu hằng ngày, thì cũng vậy; tôi thật mong mỏi được giúp đỡ những anh em ấy, và không nghi ngờ gì rằng Đức Chúa Trời sẽ ban cho tôi khả năng làm điều đó.
4. Từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, đã chi cho việc phân phát truyền đạo đơn số tiền 56 bảng 6 shilling 9½ penny, nhờ đó mua được 52.003 ấn phẩm nhỏ như thế; cộng với 5.315 tờ còn trong kho vào ngày 14 tháng 7 năm 1844, tổng cộng là 57.318 tờ, trong số đó đã phân phát 40.565 tờ. Tổng số truyền đạo đơn đã phân phát từ ngày 19 tháng 11 năm 1840 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846 lên đến 99.647 tờ.
5. Từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, đã có 30 trẻ mồ côi được nhận vào bốn Nhà Mồ Côi; cộng với những em đã ở trong bốn nhà vào ngày 14 tháng 7 năm 1844, tổng cộng là 151 em.
Vào ngày 26 tháng 5 năm 1846, có 121 trẻ mồ côi trong bốn nhà. Ngoài ra, còn sáu người học nghề vẫn được quỹ của Hội cấp dưỡng, nên tổng số là 127. Số trẻ mồ côi đã được chúng tôi chăm sóc từ tháng 4 năm 1836 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846 lên đến 213 em.
Tôi xin lưu ý thêm những điểm sau đây liên quan đến các Nhà Mồ Côi.
1. Không hề có ai được chính tôi đích thân xin bất cứ điều gì, vậy mà từ khi bắt đầu công việc đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, tôi đã được ban cho số tiền 13.275 bảng 6 shilling 9¾ penny như kết quả của sự cầu nguyện dâng lên Đức Chúa Trời. Số tiền này bao gồm 2.710 bảng 3 shilling 5½ penny đã được dâng cho Quỹ Xây Dựng tính đến ngày 4 tháng 6 năm 1846. (Có lẽ độc giả sẽ thấy thú vị khi biết rằng tổng số tiền đã được dâng như những khoản đóng góp tự nguyện cho các mục đích khác, từ khi bắt đầu công việc đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, lên đến 4.833 bảng 18 shilling 10¾ penny; và số tiền thu được từ việc bán Kinh Thánh và truyền đạo đơn, cùng tiền học phí của trẻ em trong các trường ban ngày, lên đến 2.097 bảng 18 shilling 2½ penny.) 2. Ngoài ra, còn có rất nhiều loại và rất nhiều món đồ như quần áo, đồ đạc, thực phẩm, v.v., đã được dâng cho các trẻ mồ côi, như đã kể trong các Bản Báo Cáo đã in. Tổng chi phí cho các trẻ mồ côi từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846 là 2.732 bảng 14 shilling 1½ penny, và cho các mục đích khác là 1.325 bảng 7 shilling 7¼ penny.
Để kết thúc, tôi không thể không nhắc đến, để ngợi khen Chúa, về giai đoạn này, rằng có bốn em trong trường Chúa Nhật đã được tiếp nhận vào sự thông công. Cũng vậy, có thêm ba trẻ mồ côi nữa được tiếp nhận vào sự thông công của Hội Thánh; như vậy cho đến lúc ấy, tổng cộng đã có 32 trẻ mồ côi được tiếp nhận. Tôi cũng xin nhắc đến với niềm vui đặc biệt, và như một điều đáng cảm tạ, rằng trong số những em đã được gửi đi học nghề hoặc đi làm giúp việc, từ ngày 14 tháng 7 năm 1844 đến ngày 26 tháng 5 năm 1846, có mười em là người tin Chúa, phần đông các em đã ở trong sự thông công nhiều năm trước khi được gửi đi làm. Nhưng trong khi chúng tôi muốn nhận những trường hợp này như những sự khích lệ quý báu từ Chúa để tiếp tục công việc phục vụ, chúng tôi không thể không tin, căn cứ vào biết bao lời cầu nguyện Chúa ban cho chúng tôi dâng lên thay cho trẻ em và người lớn mà chúng tôi chăm sóc và dạy dỗ, rằng điều chúng tôi thấy chỉ là của làm tin của một mùa gặt lớn hơn rất nhiều trong ngày Đấng Christ hiện ra.
Ngày 31 tháng 12 năm 1844. Từ khi anh Craik và tôi đến Bristol, đã có 982 tín hữu được tiếp nhận vào sự thông công. Trong năm nay có 73 người được tiếp nhận.
Trong năm nay Chúa đã vui lòng ban cho tôi 267 bảng 6 shilling 9 penny. Thêm vào đó, trong hai tháng sáu ngày đầu năm nay, chi phí của tôi và của vợ yêu dấu của tôi trong thời gian chúng tôi ở nước Đức đã được đài thọ, cũng như chi phí đi đường trở về, như đã kể ở một phần khác trong Bản Tường Thuật của tôi. Cũng trong suốt năm nay, một phu nhân Cơ Đốc đã lo cho con gái yêu dấu của chúng tôi ăn ở và học hành mà không nhận thù lao gì, một món quà mà đối với chúng tôi có giá trị không dưới 50 bảng Anh. Về điểm này, tôi không thể không đưa ra vài nhận xét: Tôi đã thấy rõ rằng ý muốn của Đức Chúa Trời là con gái tôi phải được nuôi dạy ở trường, chứ không phải ở nhà. Lý do của tôi như sau: 1. Vợ yêu dấu của tôi, tuy đủ khả năng dạy dỗ con gái chúng tôi về mặt kiến thức, nhưng vì với tư cách là vợ tôi, bà phải lo nhiều việc liên quan đến công việc phục vụ Chúa, nên không thể dành mình liên tục cho việc này; mà làm việc ấy cách nửa vời thì chúng tôi nhận định là có hại cho con gái mình. 2. Tôi đã thấy những trường hợp mà việc giáo dục tại nhà cho một đứa con duy nhất đã đưa đến kết quả rất tệ. 3. Tôi nhận định rằng việc hòa mình với những trẻ em khác sẽ có ích cho con gái chúng tôi, miễn là sự giao tiếp ấy được trông nom đúng mực; vì như thế, ngay từ thuở nhỏ, đứa trẻ được đưa vào một thế giới thu nhỏ, và mọi sự không ập đến cùng một lúc trên một người trẻ khi cuối cùng phải rời mái nhà cha mẹ. 4. Nhưng điều dẫn tôi đến quyết định này hơn hết là: như trong Hội Thánh của Đấng Christ, Chúa đã ban cho các chi thể của thân khả năng để thực hiện những công việc nhất định, và không phải ai cũng có cùng một ân tứ và chức vụ, thì cũng vậy, có những tín hữu được kêu gọi và được ban khả năng hơn những người khác trong việc dạy dỗ trẻ em, và họ dâng mình cho công việc đặc biệt này; vì thế tôi nên sử dụng khả năng của những người như vậy, và việc họ đã dành trọn thì giờ mình cho công việc đặc biệt này. Những lý do ấy đã khiến chúng tôi gửi con gái mình vào trường, thay vì tự dạy dỗ con ở nhà, và chúng tôi chưa bao giờ có lý do để hối tiếc bước đi mình đã chọn, trái lại, có rất nhiều lý do để ngợi khen Đức Chúa Trời vì điều ấy. Tôi đã cố ý đưa ra những nhận xét này, vì tôi biết rõ rằng một số tín hữu có quan điểm khác về vấn đề này, và tôi mong được giúp ích cho họ bằng mức độ ánh sáng và kinh nghiệm mà tôi đã nhận được.
Sau khi con gái chúng tôi đã học ở trường được nửa năm, tôi xin hóa đơn, thì phu nhân Cơ Đốc, người có con gái tôi theo học tại cơ sở của bà, nói với tôi rằng bà vui lòng dạy dỗ cháu mà không lấy tiền. Tuy nhiên, vì tôi cứ nài nỉ, nên tôi đã nhận được hóa đơn. Hóa đơn đã được thanh toán, nhưng đúng số tiền ấy lại được gửi trả cho tôi cách giấu tên, và dĩ nhiên tôi nhận ra ngay là của chị em Cơ Đốc có trường mà con gái tôi đang theo học. Từ đó về sau, tôi không bao giờ nhận được hóa đơn nữa, dù con yêu dấu của tôi còn học ở trường thêm khoảng sáu năm. Tôi nhắc đến điểm này vì một lý do đặc biệt: Đức Chúa Trời đã đặt vào lòng tôi sự quan tâm đến những trẻ mồ côi nghèo khổ, không nơi nương tựa. Tôi đã được dẫn dắt dâng mình cho công việc phục vụ ấy; và đáp lại, như một phần thưởng ngay trong đời này, Ngài đã lo cho đứa con yêu dấu của chính tôi được hưởng một nền giáo dục rất tốt mà tôi không tốn kém gì. Tôi có khả năng, và dư khả năng, để trả tiền học cho con, và rất sẵn lòng làm vậy; nhưng Chúa đã ban điều ấy cách nhưng không; qua đó cũng tỏ ra Ngài sẵn lòng biết bao để giúp đỡ tôi cách dư dật và cung cấp những nhu cầu của tôi.
Sau khi được biết các anh em ở nước Đức bị những giáo sư giả dẫn đi lạc, và sau khi nhận được, để đáp lời cầu nguyện, 500 bảng Anh cho chi phí chuyến đi đến đó, ông M. rời Bristol ngày 19 tháng 7 năm 1845, và sau khi khó nhọc trong việc giảng đạo và dạy dỗ tại nước Đức, ông trở về Bristol ngày 11 tháng 10 năm 1845.
Có lẽ độc giả sẽ hỏi: Kết quả của công khó ấy tại nước Đức là gì? Tôi xin trả lời: Chỉ một mình Đức Chúa Trời biết. Ngày của Đấng Christ sẽ tỏ ra điều đó. Căn cứ vào sự khó nhọc cầu nguyện không ngừng suốt tám tháng trước khi tôi đi lần thứ hai, và ngày ngày trong khi tôi ở lục địa châu Âu, và ngày ngày trong một thời gian dài sau khi tôi trở về, tôi có cơ sở để trông đợi bông trái, và tôi thật đang trông đợi. Tôi trông đợi bông trái dư dật trong ngày Đấng Christ hiện ra. Trong khi chờ đợi, niềm an ủi của tôi là 220.000 truyền đạo đơn đã được phân phát, nhiều tờ trong số ấy, nhờ sự quan phòng của Đức Chúa Trời, không chỉ đến được những nơi tối tăm nhất của lục địa châu Âu, mà còn đến tận châu Mỹ và châu Úc. Hơn nữa: 4.000 bản Bản Tường Thuật của tôi bằng tiếng Đức hầu như đã được phân phát hết. Lại nữa, việc xuất bản Bản Tường Thuật của tôi bằng tiếng Đức đã dẫn tôi đến chỗ làm điều tương tự bằng tiếng Pháp, việc ấy đã được hoàn tất khoảng ba năm sau. Hơn nữa: các truyền đạo đơn này đã được tái bản tại Hamburg và Cologne, và được những Cơ Đốc nhân khác phân phát; ngoài ra, việc tôi xuất bản chúng tại nước Đức đã dẫn tôi đến chỗ cho đúc bản in khuôn chúng tại nước Anh, và chúng vẫn tiếp tục được phân phát tại nhiều nước.
Ngày 31 tháng 12 năm 1845. Trong năm nay đã có 53 người được tiếp nhận vào sự thông công, và 1.055 người kể từ khi chúng tôi mới đến Bristol.
Trong năm nay Chúa đã vui lòng ban cho tôi 433 bảng 19 shilling 1¾ penny. Thêm vào đó, suốt năm nay con yêu dấu của tôi lại được học miễn phí tại một trường nội trú, như đã kể vào cuối năm trước, nhờ đó tôi tiết kiệm được khoảng 50 bảng Anh. Cũng vậy, chi phí đi đường của tôi đến nước Đức và trở về, cùng những chi phí khác liên quan đến công việc phục vụ của tôi tại nước Đức, đã được trả từ số 500 bảng Anh đã nói đến ở trên. Cộng hai khoản này vào 433 bảng Anh, tôi đã có ít nhất 500 bảng Anh.
Ngày 29 tháng 4 năm 1846. Hôm nay, trong khi vợ yêu dấu của tôi và tôi đang ở Chippenham để phục vụ Chúa, chúng tôi có niềm vui lớn lao khôn tả khi nhận được thư của con gái yêu dấu, trong đó cháu viết rằng giờ đây cháu đã tìm được sự bình an trong Chúa Giê-xu. Như vậy, những lời cầu nguyện của chúng tôi đã biến thành những lời ngợi khen. Khoảng mười tám tháng trước đó, tôi đã bắt đầu đặc biệt cầu nguyện cho sự cải đạo của con yêu dấu của tôi, và chẳng bao lâu sau đó, Chúa dường như đã bắt đầu hành động trong lòng cháu.