Chương 12 · 5 phút đọc · 6 phút nghe
Sự sống và sự hiểu biết
“Giê-hô-va Đức Chúa Trời khiến đất mọc lên các thứ cây đẹp mắt, và trái thì ăn ngon; giữa vườn lại có cây sự sống cùng cây biết điều thiện và điều ác.” — Sáng Thế Ký 2:9.
Có hai cách để biết một điều gì. Cách thứ nhất là biết trong trí óc, bằng khái niệm hay ý niệm: tôi biết về một điều. Cách thứ hai là biết trong sự sống: tôi biết bằng kinh nghiệm bên trong. Một người mù thông minh có thể biết mọi điều khoa học dạy về ánh sáng, nhờ có người đọc sách cho mình nghe. Một đứa trẻ, hay một người sơ khai, chưa từng suy nghĩ ánh sáng là gì, vậy mà lại biết ánh sáng rõ hơn nhiều so với nhà học giả mù kia. Người sau biết mọi điều về ánh sáng bằng suy nghĩ; người trước biết ánh sáng cách thực sự, bằng cách nhìn thấy và vui hưởng nó.
Trong đời sống tín ngưỡng cũng y như vậy. Trí óc có thể hình thành những tư tưởng về Đức Chúa Trời từ Kinh Thánh, và biết mọi giáo lý về sự cứu rỗi, trong khi sự sống bên trong lại không biết quyền năng cứu rỗi của Đức Chúa Trời. Đó là lý do chúng ta đọc thấy: “Ai chẳng yêu, thì không biết Đức Chúa Trời; vì Đức Chúa Trời là sự yêu thương. Người ấy có thể nói ra những tư tưởng tốt đẹp về điều đó; nhưng nếu người không yêu, thì người không biết Đức Chúa Trời. Chỉ có tình yêu mới biết được Đức Chúa Trời. Sự nhận biết Đức Chúa Trời là sự sống đời đời.
Lời Đức Chúa Trời là lời sự sống. Các nguồn sự sống do nơi lòng mà ra. Sự sống có thể mạnh mẽ, ngay cả khi sự hiểu biết trong trí óc còn yếu ớt. Và sự hiểu biết có thể là đối tượng của sự theo đuổi siêng năng nhất và của niềm vui lớn lao, trong khi sự sống chẳng hề bị ảnh hưởng gì bởi nó.
Một hình ảnh minh họa có thể làm cho điều này rõ ràng. Giả sử chúng ta có thể ban cho một cây táo trí hiểu, cùng với đôi mắt để nhìn và khả năng để làm việc; điều đó có thể giúp cây táo tự làm cho mình những việc mà người làm vườn hiện đang làm, như gom phân bón hay đem nước đến. Nhưng sự sống bên trong của cây táo vẫn y nguyên như cũ, hoàn toàn khác với trí hiểu đã được thêm vào cho nó. Cũng vậy, sự sống thiên thượng bên trong một con người là điều hoàn toàn khác với trí tuệ mà nhờ đó người ấy biết về sự sống ấy. Trí tuệ ấy quả thật rất cần thiết, để đem đến cho tấm lòng Lời Đức Chúa Trời, là Lời mà Đức Thánh Linh có thể làm cho sống động. Thế nhưng trí tuệ hoàn toàn bất lực, không thể ban phát hay làm sống động sự sống thật. Nó chỉ là một đầy tớ mang thức ăn đến: chính tấm lòng mới là nơi phải ăn lấy, được nuôi dưỡng và được sống.
Hai cây trong vườn Địa Đàng là sự mặc khải của Đức Chúa Trời về cùng một lẽ thật ấy. Nếu A-đam đã ăn trái cây sự sống, ông hẳn đã nhận lãnh và biết mọi điều tốt lành Đức Chúa Trời dành cho mình, trong quyền năng sống động, như một kinh nghiệm thực. Ông hẳn chỉ biết điều ác bằng cách được hoàn toàn thoát khỏi nó. Nhưng Ê-va đã bị dẫn lạc bởi lòng ham muốn sự hiểu biết — ”quí vì để mở trí khôn, bèn hái ăn, rồi trao cho chồng đứng gần mình, chồng cũng ăn nữa.,” và loài người đã có được sự hiểu biết về điều thiện mà không sở hữu điều thiện ấy, một sự hiểu biết về nó chỉ nhờ nơi điều ác là cái đối nghịch với nó. Từ ngày đó, con người đã tìm kiếm đời sống tín ngưỡng của mình nơi sự hiểu biết nhiều hơn là nơi sự sống.
Chỉ có sự sống, kinh nghiệm, sự sở hữu Đức Chúa Trời và sự tốt lành của Ngài mới đem lại sự hiểu biết thật. Sự hiểu biết của trí tuệ không thể làm cho sống được. “Dầu tôi được ơn nói tiên tri, cùng biết đủ các sự mầu nhiệm, và mọi sự hay biết; dầu tôi có cả đức tin đến nỗi dời núi được, nhưng không có tình yêu thương, thì tôi chẳng ra gì.” 1 Cô-rinh-tô 13:2. Chính trong việc đọc Kinh Thánh hằng ngày mà mối nguy này gặp chúng ta; và cũng chính tại đó mà nó phải được đối diện và chiến thắng. Chúng ta cần trí tuệ để nghe và hiểu Lời Đức Chúa Trời theo ý nghĩa của ngôn ngữ loài người. Nhưng chúng ta cần biết rằng việc trí tuệ nắm giữ lẽ thật chẳng ích lợi gì, trừ khi Đức Thánh Linh làm cho lẽ thật ấy trở nên sự sống và lẽ thật trong lòng. Chúng ta cần dâng lòng mình và chờ đợi Đức Chúa Trời trong sự thuận phục yên lặng và đức tin, để Ngài làm việc trong chúng ta bởi Thánh Linh ấy. Khi điều này trở thành một thói quen thánh, chúng ta sẽ học được nghệ thuật để trí tuệ và tấm lòng làm việc trong sự hòa hợp trọn vẹn, và mỗi chuyển động của trí óc luôn đi kèm với chuyển động tương ứng của tấm lòng, là tấm lòng chờ đợi và lắng nghe sự dạy dỗ của Đức Thánh Linh.