Chương 18 · 17 phút đọc · 22 phút nghe
Một Bài Học Về Đời Sống Bề Trong
Vào dịp Giáng Sinh, nhiều tủ kính cửa hàng của chúng ta trưng bày một bức tranh đầy ý nghĩa. Đó là một cảnh mùa đông ảm đạm, hoang vắng. Bầu trời u tối, giông bão, cây cối trơ trụi, cỏ úa nâu và cỏ dại khô chết, lấm tấm những mảng tuyết phủ lên trên. Trên một cái cây trụi lá ở một bên bức tranh có một cái tổ trống không, phủ đầy tuyết, và trên một cành cây gần đó, một chú chim nhỏ đang đậu. Cảnh vật lạnh lẽo, u tối và hoang vắng đến mức đủ làm bất cứ con chim nào nản lòng và phải bay đi tìm một miền khí hậu êm dịu hơn. Nhưng chú chim này vẫn đậu đó, mãn nguyện. Cái đầu nhỏ bé của nó can đảm ngẩng lên trời, và một khúc ca mùa đông sắp sửa bật ra từ cổ họng tí hon của nó.
Bức tranh này, vốn luôn được đặt trên kệ của tôi, đã giảng cho tôi biết bao bài giảng. Và câu Kinh Thánh làm đề thì luôn luôn chỉ là một. Câu ấy nằm trong hai chữ ở đầu bài viết này, “Dầu” và “Dầu vậy.”
“Dầu cây vả sẽ không nứt lộc nữa, Và sẽ không có trái trên những cây nho; Cây ô-li-ve không sanh sản, Và chẳng có ruộng nào sanh ra đồ ăn; Bầy chiên sẽ bị dứt khỏi ràn, Và không có bầy bò trong chuồng nữa,” (Ha-ba-cúc 3:17). Có những lúc trong đời nhiều người, giống như chú chim mùa đông này, linh hồn thấy mình chẳng còn chút an ủi nào. Mọi sự dường như tối tăm và trái ngang. Mọi điều chúng ta tin cậy đều phụ chúng ta. Những lời hứa dường như không được thành tựu, và những lời cầu nguyện của chúng ta không được nhậm. Chúng ta chẳng thấy còn gì để nương cậy, dù dưới đất hay trên trời. Và chính vào những lúc như thế, chúng ta cần đến chú chim nhỏ can đảm cùng sứ điệp của nó. Dầu mọi sự ở khắp nơi đều trái ngang, dầu vậy vẫn còn một điều để vui mừng: Đức Chúa Trời. Ngài là Đức Chúa Trời của sự cứu rỗi chúng ta. Ngài không thay đổi. Ngài vẫn là Đức Chúa Trời tốt lành, yêu thương, dịu dàng ấy, hôm qua, ngày nay và cho đến đời đời.
Chúng ta có thể luôn luôn vui mừng trong Ngài, dù chúng ta có điều gì khác để vui mừng hay không. Khi nói vui mừng trong Ngài, tôi không có ý nói vui mừng trong chính mình. Tôi e rằng phần đông người ta nghĩ đó là ý nghĩa của lời ấy. Cảm xúc, những sự mặc khải và kinh nghiệm của họ trở thành nền tảng cho niềm vui của họ. Nếu chẳng điều nào trong số ấy làm họ thỏa lòng, họ thấy mình chẳng còn chút cơ hội nào để vui mừng cả. Nhưng bài học Chúa luôn luôn muốn dạy tất cả chúng ta chính là bài học về sự khiêm nhường.
Ngài truyền cho chúng ta phải thôi nhìn vào bản ngã và những kinh nghiệm của nó. Chúng ta phải đóng đinh bản ngã và coi nó như đã chết. Chúng ta phải thôi bận tâm về bản ngã. Chúng ta chỉ nên biết và chỉ nên muốn một mình Đức Chúa Trời mà thôi.
Lý do là vì Đức Chúa Trời đã định cho chúng ta một đời sống cao hơn đời sống bản ngã. Cũng như Ngài đã định cho con sâu trở thành con bướm, Ngài đã định cho đời sống của nó phải chết đi. Như vậy, con bướm mới có thể thế chỗ nó. Cũng thế, Ngài đã định cho đời sống bản ngã của chúng ta phải chết đi, để thay vào đó, đời sống thiên thượng thuộc về chúng ta. Con sâu hủy bỏ hình hài sâu bọ của nó để trở thành con bướm. Nó chết đi để được sống. Và chúng ta cũng phải như vậy.
Vậy, điều thiết yếu nhất bây giờ là chết đi đối với bản ngã và được sinh lại vào một đời sống trong Đức Chúa Trời. Và chính vì lý do ấy mà chúng ta phải học cho được bài học vui mừng trong Chúa, chứ không phải trong bản ngã. Sớm hay muộn, mỗi linh hồn đang tiến bước đều phải tin cậy Đức Chúa Trời. Một mình Đức Chúa Trời trơ trụi, nếu tôi được phép nói như vậy. Linh hồn ấy phải tin cậy Ngài vì chính Ngài là ai, chứ không phải vì những lời hứa hay những sự ban cho của Ngài. Linh hồn ấy phải học để chỉ tìm niềm vui nơi một mình Ngài, và vui mừng trong Ngài khi mọi sự khác trên trời dưới đất dường như đều sụp đổ.
Tôi tin rằng cách duy nhất để đạt đến chỗ ấy là chính linh hồn phải trải qua. Linh hồn phải đối diện, trong chính kinh nghiệm của mình, với sự mất mát mọi sự, cả bề trong lẫn bề ngoài. Tôi không có ý nói rằng tất cả bạn bè của một người phải qua đời, hay tất cả tiền bạc của người ấy phải mất hết. Tôi muốn nói rằng linh hồn sẽ thấy mình, vì những nguyên nhân bề trong hoặc bề ngoài, bị bỏ rơi, lạc lối và trống rỗng mọi niềm an ủi. Linh hồn phải đi đến tận cùng của mọi điều không phải là Đức Chúa Trời, và chẳng còn gì khác để nương tựa, dù bên trong hay bên ngoài. Linh hồn phải kinh nghiệm đúng điều nhà tiên tri muốn nói khi ông viết chữ “Dầu” ấy.
Linh hồn phải đi qua bùn lầy, rơi khỏi bờ vực và bị nước phủ lấp. Rốt lại, linh hồn phải tìm thấy, ở giữa và ở bên dưới tất cả những điều ấy, Đức Chúa Trời đang hiện diện, hằng sống, yêu thương và toàn năng! Chỉ khi ấy, linh hồn mới hiểu được tiếng reo hò đắc thắng hân hoan của nhà tiên tri. Linh hồn sẽ có thể cùng cất tiếng hòa theo: “Dầu vậy, tôi sẽ vui mừng trong Đức Giê-hô-va, Tôi sẽ hớn hở trong Đức Chúa Trời của sự cứu rỗi tôi.” (Ha-ba-cúc 3:18) Khi ấy, và chỉ khi ấy mà thôi, linh hồn mới biết trọn ý nghĩa của câu tiếp theo: “Đức Giê-hô-va là Chúa, là sức mạnh của tôi, Ngài làm cho chân tôi giống như chân con hươu, Khiến tôi đi trên các nơi cao của mình.” (Ha-ba-cúc 3:19) Linh hồn thường bước đi trên những nơi dường như là nơi cao. Tuy nhiên, phần lớn những nơi ấy do chính mình tạo ra và thuộc về cảm xúc, có rất ít Đức Chúa Trời trong đó. Trong những lúc mất mát và thất bại, những nơi cao ấy trở thành bờ vực. Nhưng những nơi cao mà Chúa đem linh hồn chỉ vui mừng trong Ngài đến, thì không bóng tối hay mất mát nào chạm tới được. Chính nền móng của chúng được đặt giữa sự mất mát hoàn toàn và sự chết của mọi điều không phải là Đức Chúa Trời.
Muốn tìm được một kinh nghiệm không lay chuyển, chúng ta phải chỉ tìm kiếm nó trong Chúa. Chúng ta phải tìm kiếm nó tách biệt khỏi mọi điều khác, khỏi những sự ban cho của Ngài và những phước lành của Ngài. Chúng ta phải tìm kiếm nó tách biệt khỏi mọi điều có thể thay đổi theo đời sống trên đất của chúng ta.
Lời cầu nguyện được nhậm hôm nay, ngày mai có thể dường như chưa được nhậm. Những lời hứa một thời đã được thành tựu có thể không còn cảm thấy thật nữa. Phước lành thuộc linh từng đem lại niềm vui có thể bị mất đi. Tất cả những gì còn lại cho chúng ta có thể chỉ là một ký ức đói khát, khao khát về tất cả những điều ấy. Nhưng khi mọi sự khác đã qua đi, Đức Chúa Trời vẫn còn đó. Không gì làm Ngài thay đổi. Ngài hôm qua, ngày nay, và cho đến đời đời không hề thay đổi, và trong Ngài chẳng có một sự thay đổi, cũng chẳng có bóng của sự biến cải nào.
Và linh hồn chỉ tìm niềm vui nơi một mình Ngài thì không thể bị lay chuyển. Tin cậy những lời hứa là điều tuyệt vời, nhưng tin cậy Đấng Hứa còn tuyệt vời hơn nữa. Những lời hứa có thể bị hiểu lầm hoặc áp dụng sai. Khi chúng ta nương cậy vào chúng, chúng có thể dường như phụ chúng ta. Nhưng chưa từng có ai tin cậy Đấng Hứa mà phải bị hổ thẹn.
Đức Chúa Trời đứng đằng sau những lời hứa của Ngài thì lớn hơn chính những lời hứa ấy vô cùng. Ngài không bao giờ có thể phụ chúng ta trong bất cứ cơn nguy cấp nào.
Linh hồn tin cậy Ngài thì biết được sự bình an trọn vẹn.
Đứa trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng hiểu những lời hứa của mẹ nó. Nhưng nó biết mẹ nó. Lòng tin cậy của nó không dựa trên lời mẹ nói, mà dựa trên chính người mẹ. Và đối với những ai trong chúng ta đã học được bài học về chữ “Dầu” và “Dầu vậy” này, thì cũng đúng như thế. Có thể theo sự nhận biết của chính chúng ta, không một lời cầu nguyện nào được nhậm, không một lời hứa nào được thành tựu, nhưng điều đó thì có sao? Đằng sau những lời cầu nguyện và đằng sau những lời hứa, có Đức Chúa Trời, và Ngài là đủ. Và đối với một linh hồn như thế, mấy chữ đơn sơ “Đức Chúa Trời hằng hữu”, trả lời mọi câu hỏi và giải tỏa mọi mối nghi ngờ.
Đối với đứa trẻ nhỏ biết tin cậy, chỉ riêng sự thật rằng mẹ nó đang hiện hữu đã là lời giải đáp cho mọi nhu cầu của nó. Người mẹ có thể không hứa một lời nào hay không trình bày chi tiết một kế hoạch nào, nhưng có mẹ hiện hữu ở đó, và như thế là đủ cho đứa trẻ.
Đứa trẻ vui mừng nơi người mẹ, không phải nơi những lời hứa của mẹ, mà nơi chính mẹ. Đối với đứa trẻ, cũng như đối với chúng ta, có niềm vui.
Đó là một điều không hề thay đổi đằng sau mọi điều đang thay đổi và có thể thay đổi. Đó là sự hiện hữu của người mẹ.
Bao lâu người mẹ còn sống, đứa trẻ hẳn phải được chăm sóc. Đứa trẻ, dù không bằng hiểu biết thì cũng bằng bản năng, biết điều này và vui mừng vì điều đó. Và bao lâu Đức Chúa Trời còn hằng sống, con cái Ngài hẳn phải được chăm sóc. Họ nên biết điều này và vui mừng vì điều đó hơn cả một đứa trẻ trần gian.
Vì Đức Chúa Trời, là Đấng như Ngài vốn là, thì còn có thể làm gì khác? Sự bỏ bê, thờ ơ, quên lãng và không hay biết đều là những điều không thể có nơi Ngài. Ngài biết mọi sự. Ngài quan tâm đến mọi sự. Ngài có thể lo liệu mọi sự. Ngài yêu thương chúng ta. Chúng ta còn có thể xin gì hơn nữa? Vậy, dù điều gì xảy đến, chúng ta sẽ ngẩng mặt lên cùng Đức Chúa Trời của chúng ta, như người thầy nhỏ bé can đảm của chúng ta là chú chim kia. Trong những “Dầu” tối tăm nhất của mình, chúng ta sẽ hát lên tiếng “Dầu vậy” vui mừng và đắc thắng.
Mọi thánh đồ của Đức Chúa Trời trong mọi thời đại đều đã làm như vậy. Từ đáy sâu của nỗi buồn rầu và thử thách mà ít ai sánh bằng, Gióp đã nói: “Dẫu Chúa giết ta, ta cũng còn nhờ cậy nơi Ngài; Nhưng ta sẽ binh vực tánh hạnh ta trước mặt Ngài.” (Gióp 13:15). Trong cơn thống khổ sâu xa nhất, Đa-vít có thể nói: “Dầu khi tôi đi trong trũng bóng chết, Tôi sẽ chẳng sợ tai họa nào; vì Chúa ở cùng tôi; Cây trượng và cây gậy của Chúa an ủi tôi.” (Thi Thiên 23:4) Và lại nữa: “Đức Chúa Trời là nơi nương náu và sức lực của chúng tôi, Ngài sẵn giúp đỡ trong cơn gian truân.” (Thi Thiên 46:1). Vì vậy, chúng tôi chẳng sợ dầu đất bị biến cải, Núi lay động và bị quăng vào lòng biển; Dầu nước biển ầm ầm sôi bọt, Và các núi rúng động vì cớ sự chuyển dậy của nó. Sê-la. Có một ngọn sông, dòng nước nó làm vui thành Đức Chúa Trời, Là nơi thánh về chỗ ở của Đấng Chí cao. Đức Chúa Trời ở giữa thành ấy; thành ấy sẽ không bị rúng động. Vừa rạng đông Đức Chúa Trời sẽ giúp đỡ nó.
Trong những nỗi sầu khổ của mình, Phao-lô có thể nói: “Chúng tôi bị ép đủ cách, nhưng không đến cùng; bị túng thế nhưng không ngã lòng; bị bắt bớ, nhưng không đến bỏ; bị đánh đập, nhưng không đến chết mất. Chúng tôi thường mang sự chết của Đức Chúa Jêsus trong thân thể mình, hầu cho sự sống của Đức Chúa Jêsus cũng tỏ ra trong thân thể chúng tôi.
Bởi chúng tôi là kẻ sống, vì cớ Đức Chúa Jêsus mà hằng bị nộp cho sự chết, hầu cho sự sống của Đức Chúa Jêsus cũng được tỏ ra trong xác thịt hay chết của chúng tôi; vậy thì sự chết làm trong chúng tôi, còn sự sống trong anh em.” (2 Cô-rinh-tô 4:8-12). Linh hồn đã học được cách chỉ vui mừng trong một mình Đức Chúa Trời có thể nói được tất cả những điều này, và còn hơn thế nữa.
Niềm vui thuộc linh không phải là một vật, có thể nói, không phải là một khối vui mừng được cất giữ trong lòng để người ta ngắm nhìn và vui thích. Niềm vui là sự vui mừng đến từ việc có được một điều tốt lành hay biết được một điều đáng vui.
Và niềm vui của Cơ Đốc nhân chỉ đơn giản là sự vui mừng của người ấy khi biết Đấng Christ, và khi được có một Đức Chúa Trời và Đấng Cứu Rỗi như thế. Trên bình diện trần thế, chúng ta không vui mừng vì niềm vui của mình, nhưng vì điều đem lại niềm vui cho mình. Và trên bình diện thiên thượng cũng vậy. Chúng ta phải nói: “Dầu vậy, tôi sẽ vui mừng trong Đức Giê-hô-va, Tôi sẽ hớn hở trong Đức Chúa Trời của sự cứu rỗi tôi.” (Ha-ba-cúc 3:18.) Không người nào hay ma quỷ nào có thể cướp mất niềm vui này khỏi chúng ta. Không nỗi buồn trần thế nào có thể chạm tới nó.
Một tác giả viết về đời sống bề trong có nói, đại ý rằng hành trình thuộc linh của chúng ta có ba miền rất khác nhau.
Mỗi miền là một chặng cần thiết trên bước tiến của chúng ta. Trước hết là miền khởi đầu. Đó là thời kỳ của những niềm vui và thích thú đơn sơ, những niềm hy vọng mạnh mẽ và những cảm xúc sâu xa. Có nhiều điều kín nhiệm bày tỏ Đức Chúa Trời. Kế đến là một đồng vắng mênh mông, đầy dẫy những cám dỗ và thử thách. Miền ấy đem đến sự mất đi lý lẽ, sự khô hạn, và sự tối tăm cả bề trong lẫn bề ngoài. Nếu, sau một thời gian thử thách lâu dài, bạn chịu đựng được sa mạc ấy, thì một miền núi cao đang chờ đón bạn. Tại đó, bạn sẽ tìm thấy sự kết hiệp với Đức Chúa Trời, sự lìa bỏ những điều thuộc về đất, và sự thỏa lòng trọn vẹn với ý muốn của Ngài. Bạn sẽ được biến hóa nên giống hình ảnh của Đấng Christ.
Tôi không thể bàn luận xem thứ tự này có đúng hay không. Nhưng tôi chắc chắn một điều. Nhiều linh hồn đã tìm được niềm vui trong “miền khởi đầu” ở đây, về sau đã gặp một kinh nghiệm sa mạc khiến họ sững sờ và bối rối. Và tôi không thể không nghĩ rằng những người như thế có lẽ sẽ tìm thấy lời giải đáp cho nỗi bối rối của mình trong lời giải thích này. Họ đang học cách lìa bỏ mọi điều không phải là Đức Chúa Trời. Điều đó là để linh hồn họ được kết hiệp với Ngài, như được bày tỏ trong bức tranh về miền thứ ba, là miền phước hạnh cao nhất.
Con đường của linh hồn luôn luôn là đi qua sự chết để đến sự sống. Con sâu phải chết đi để trở thành con bướm. Nó chỉ có thể làm được điều đó bằng cách từ bỏ một đời sống để sống một đời sống khác. Chúng ta cũng không thể khác hơn. Vì vậy, có thể chúng ta phải đi qua miền hoang vắng, chết chóc này để đến được những đỉnh núi cao yên tĩnh ở phía bên kia. Nếu biết điều này, chúng ta có thể bước đi qua những lúc tối tăm nhất, chắc chắn rằng mọi sự đều tốt đẹp, vì Đức Chúa Trời vẫn là Đức Chúa Trời. Nhiều người đọc bài viết này có ít nhất một chữ “Dầu” nơi sa mạc như thế. Có người có nhiều.
Các bạn thân mến, chữ “Dầu vậy” cũng có ở đó chăng? Bạn đã học được bài học của nhà tiên tri chưa? Đức Chúa Trời có đủ cho bạn không?
Bạn có thể hát và thật lòng với lời này không: “Lạy Đấng Christ, Ngài là tất cả những gì con cần, trong Ngài con tìm được hơn hết mọi điều” Nếu không, bạn cần chú chim nhỏ nói với bạn.
Bài ca của nó, khi nó đậu trên cái cây trơ trụi, trụi lá ấy giữa cơn bão mùa đông gào thét, phải trở thành bài ca của bạn nữa.
Dầu mưa có rơi, dầu gió có thổi, Và cơn gió đông buốt giá lạnh lùng; Dầu trời mây u ám còn vần vũ mãi, Và lá úa rơi báo hè đã qua rồi; Dầu vậy, tôi vẫn ngẩng mặt lên trời giông bão, Lòng tôi bình lặng như biển hè êm trôi; Vui nhận lấy những gì Đức Chúa Trời tôi ban xuống, Dầu điều ấy là gì đi nữa.
Khi tôi thấy giá lạnh, tôi có thể nói: ‘Ngài gửi nó đến.’ Và gió của Ngài thổi đem phước lành, tôi biết chắc như vậy. Vì tôi chưa hề thiếu thốn mà không có Ngài chăm nom. Lòng tôi vẫn ấm áp, dầu gió có thổi. Mùa hè dịu êm, ngọt ngào từng ấm áp, chan hòa. Trên mỗi cành cây, hoa nở rạng ngời. Tôi tin cậy Ngài khi hoa hồng đang nở. Bây giờ tôi vẫn tin cậy Ngài.
Đức tin tôi hẳn nhỏ bé và yếu ớt nếu nó chao đảo chỉ vì hoa hồng đã thôi nở. Mong manh thay lòng tin cậy nay lại đổi thay, nghi ngờ tình yêu Ngài khi mây giông kéo đến. Nếu tôi tin cậy Ngài một lần, tôi phải tin cậy Ngài mãi mãi. Đường lối Ngài là tốt nhất, dầu tôi đứng vững hay vấp ngã. Qua gió hay bão, Ngài sẽ chẳng bao giờ lìa bỏ tôi, vì chính Ngài gửi đến mọi điều.”