Chương 14 · 21 phút đọc · 27 phút nghe
Những Mối Nghi Ngờ
Rất nhiều Cơ Đốc nhân làm nô lệ cho thói nghi ngờ. Chưa có kẻ nghiện rượu nào bị trói buộc bởi xiềng xích của thói quen tai hại mình cách trọn vẹn hơn họ bị trói buộc bởi những xiềng xích ấy. Cả đời sống Cơ Đốc của họ là một cuộc chiến không ngừng. Cả một đạo quân nghi ngờ rình rập, chực tấn công bất cứ lúc nào có dịp. Đời sống họ thật khốn khổ. Những mối nghi ngờ cản trở sự hữu ích của họ và cắt đứt sự tương giao của họ với Đức Chúa Trời.
Khi linh hồn bước vào đời sống đức tin mà sách này bàn đến, những mối nghi ngờ thường bị xua tan. Nhưng đôi khi chúng lại trỗi dậy. Chúng có thể gây vấp ngã và tuyệt vọng. Chúng không thể khiến người tin hoàn toàn quay trở lại đồng vắng hoang vu.
Hẳn tất cả chúng ta đều còn nhớ cảm giác vừa say mê vừa kinh hãi của tuổi thơ khi đọc câu chuyện ấy. Đó là chuyện Cơ Đốc Nhân bị Gã Khổng Lồ Tuyệt Vọng độc ác giam trong Lâu Đài Nghi Ngờ. Chúng ta đã vui mừng khôn xiết khi chàng thoát khỏi những cánh cổng đồ sộ ấy và tên bạo chúa tàn ác ấy. Khi ấy chúng ta đâu ngờ rằng rồi chính mình cũng sẽ bị cùng một gã khổng lồ ấy giam cầm, trong cùng một lâu đài ấy. Thế mà tôi e rằng mỗi thành viên của Hội Thánh Đấng Christ đều đã trải qua ít nhất một lần như vậy. Nếu điều đó không còn rõ trong trí bạn, xin hãy đọc lại câu chuyện ấy. Có thể bạn sẽ tìm thấy ở đó những trải nghiệm của chính mình. Đó là những trải nghiệm rất khó chịu đựng và buồn đau khi nhớ lại.
Thật lạ lùng khi những người được gọi là Người Tin lại phải thú nhận những mối nghi ngờ như thế. Danh xưng của họ cho thấy nét đặc trưng duy nhất của họ là tin. Thế mà thói ấy phổ biến đến nỗi, nếu Hội Thánh được đặt tên lại, thì “Người Hay Nghi Ngờ” sẽ là cái tên duy nhất xứng hợp. Phần đông Cơ Đốc nhân đã chấp nhận những mối nghi ngờ của mình. Họ coi chúng như một chứng bệnh đau đớn không sao tránh khỏi.
Họ cho rằng mình phải cam chịu nó như một phần của sự rèn luyện trong đời. Họ than phiền về những mối nghi ngờ của mình như một người than phiền về những cơn nhức mỏi đau đớn của mình. Họ muốn được xem là một “trường hợp đáng chú ý” của một sự thử thách hiếm có, cần được cảm thông sâu xa và chăm sóc hết lòng.
Điều này thường đúng với các tín hữu. Họ khao khát sống bởi đức tin và đã tiến được nhiều bước về hướng ấy. Có lẽ họ đã thoát khỏi những mối nghi ngờ cũ. Những mối nghi ngờ ấy từng dày vò họ. Họ từng tự hỏi tội mình đã được tha chưa và mình có đến được Thiên Đàng không. Nhưng họ vẫn nghi ngờ. Họ chỉ đơn giản dời thói quen ấy lên một tầng cao hơn. Có lẽ họ nói: “Vâng, tôi tin tội tôi đã được tha, và tôi là con cái Đức Chúa Trời bởi đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ. Tôi không dám nghi ngờ điều này nữa.
Nhưng rồi…”, và chữ “nhưng rồi” này bao gồm những mối nghi ngờ về mọi lời hứa mà Cha chúng ta đã ban cho con cái Ngài.
Họ vật lộn với những lời hứa ấy, không chịu tin cho đến khi có được bằng chứng về sự chân thật của chúng tốt hơn chính lời Đức Chúa Trời.
Họ lấy làm lạ sao mình có thể bước đi trong sự tối tăm như thế. Họ tự coi mình là những người tử đạo. Họ rên xiết dưới những cuộc tranh chiến thuộc linh đặc biệt mà họ phải chịu. Những cuộc tranh chiến thuộc linh ư! Nếu gọi chúng là những cuộc phản loạn thuộc linh thì đúng tên hơn nhiều! Cuộc chiến của chúng ta phải là cuộc chiến của đức tin, và giây phút chúng ta nghi ngờ, cuộc chiến của chúng ta chấm dứt và cuộc phản loạn của chúng ta bắt đầu.
Nếu có thể, tôi muốn đưa ra một lời phản đối mạnh mẽ chống lại toàn bộ điều này. Hùa theo những lời than vãn của họ thì cũng chẳng khác gì tôi hùa theo những lời than vãn của một kẻ nghiện rượu. Cũng chẳng khác gì tôi cùng cầu nguyện với hắn xin ân điển để chịu đựng sự buông thả tai hại của hắn. An ủi những linh hồn bị nô lệ bằng những lời than vãn yếu ớt của chính họ cũng dại dột như vậy. Tôi không thể làm gì khác hơn là rao truyền cho họ sự giải cứu trọn vẹn mà Chúa Giê-xu Christ dành cho họ. Tôi nài xin, khẩn khoản và truyền bảo họ, bằng cả con người mình, hãy tiếp nhận sự giải cứu ấy và được tự do. Dù chỉ một khoảnh khắc, tôi cũng chẳng lắng nghe những lời bào chữa tuyệt vọng của họ. Bạn phải được tự do, bạn có thể được tự do, và bạn nhất định phải được tự do!
Bạn có dám nói với tôi rằng việc Đức Chúa Trời bị chính con cái Ngài nghi ngờ là một điều tất yếu không thể tránh được chăng?
Việc con cái bạn nghi ngờ bạn có phải là điều tất yếu không thể tránh được không? Bạn có chịu đựng những mối nghi ngờ của chúng dù chỉ một giờ không? Bạn có thương hại con trai mình nếu nó nói: “Thưa cha, con không thể tin lời cha, con không thể tin cậy tình yêu của cha” không? Bạn có thấy nó là một trường hợp đáng chú ý không? Tôi nhớ có lần chứng kiến cơn phẫn nộ của một người mẹ tôi quen, bị khuấy động đến tận đáy lòng chỉ vì một chút nghi ngờ của một đứa con mình. Bà đã đưa hai bé gái đến nhà tôi để gửi lại trong lúc bà đi lo vài việc. Một bé, với lòng tin cậy vui vẻ của trẻ thơ, thả mình vào những trò vui trong phòng trẻ của tôi. Bé tìm thấy ở đó đủ mọi niềm vui. Bé hát và chơi cho đến khi mẹ trở về.
Bé kia, với sự dè dặt đáng tiếc của người lớn, ngồi một mình trong góc. Bé tự hỏi không biết mẹ có nhớ quay lại đón mình không. Bé sợ bị bỏ quên. Bé tưởng tượng rằng mẹ hẳn sẽ mừng vì thoát được mình, vì mình là một đứa bé hư. Cuối cùng, bé tự làm mình rơi vào một cơn tuyệt vọng điên cuồng. Tôi sẽ không dễ quên vẻ mặt của người mẹ ấy. Đó là lúc bé gái đang khóc của bà trở về và kể cho bà nghe chuyện gì đã xảy ra. Nỗi buồn, tình yêu bị tổn thương, sự phẫn nộ và lòng thương xót, tất cả cùng giằng co để giành phần thắng. Nhưng sự phẫn nộ đã thắng, và tôi ngờ rằng bé gái ấy chưa bao giờ bị xử nghiêm khắc đến thế. Từ đó đến nay, cảnh ấy đã hiện lại trước mắt tôi cả trăm lần. Nó đã dạy tôi cách sâu sắc. Nó đã buộc tôi phải khước từ những mối nghi ngờ về tình yêu của Cha trên trời tôi. Những mối nghi ngờ ấy đã ồn ào đòi vào nơi cửa lòng tôi.
Tôi tin chắc rằng, đối với nhiều người, nghi ngờ là một thú vui xa xỉ. Từ bỏ nó sẽ là sự tự bỏ mình khó nhất mà họ biết. Đó là một thú vui xa xỉ, mà cũng như mọi thú vui xa xỉ khác, đem lại những hậu quả buồn đau. Có lẽ, khi thấy nỗi buồn mà nó đã gây ra trong đời sống Cơ Đốc của chính mình, bạn bị cám dỗ để nói: “Buồn thay! Đối với tôi đây chẳng phải là thú vui xa xỉ gì, mà chỉ là một sự thử thách đáng sợ.” Nhưng hãy dừng lại một chút. Hãy thử từ bỏ nó, và bạn sẽ sớm biết nó có phải là một thú vui xa xỉ hay không. Chẳng phải những mối nghi ngờ của bạn đến với bạn như một nhóm bạn bè sao? Chúng cảm thông với những nỗi khó khăn của bạn và muốn an ủi bạn.
Ngồi với chúng, tiếp đãi chúng và lắng nghe những lý lẽ của chúng, chẳng phải là một thú vui xa xỉ sao? Hòa vào những lời chia buồn của chúng thì sao? Kiên quyết quay lưng với chúng và không chịu nghe một lời nào chúng nói, chẳng lẽ đó không phải là một sự tự bỏ mình sao?
Nếu bạn không biết, hãy thử xem. Bạn chưa bao giờ hưởng thú vui xa xỉ của những ý nghĩ cay nghiệt đối với những người đã làm hại mình sao? Bạn chưa bao giờ biết cái thú nghiền ngẫm sự bạc đãi của họ sao? Cái thú soi mói sự ác ý của họ? Cái thú tưởng tượng đủ mọi điều sai trái, khó chịu về họ? Dĩ nhiên điều đó đã làm bạn khốn khổ. Nhưng đó là một thứ khốn khổ đầy quyến rũ mà bạn không dễ gì từ bỏ. Thú vui xa xỉ của sự nghi ngờ cũng y như vậy. Trong trải nghiệm của bạn, mọi việc đã trở nên trục trặc.
Những sự sắp đặt của Chúa thật huyền nhiệm. Những sự cám dỗ thật kỳ lạ. Trường hợp của bạn có vẻ thật đặc biệt. Còn gì tự nhiên hơn là kết luận rằng, vì một lý do nào đó, Đức Chúa Trời đã lìa bỏ bạn? Rằng Ngài không yêu bạn và thờ ơ với sự an lành của bạn? Và niềm tin rằng bạn quá gian ác đến nỗi Ngài chẳng thèm quan tâm, hoặc quá khó đến nỗi Ngài không xoay xở nổi, mạnh mẽ biết bao?
Bạn không trách Ngài hay buộc tội Ngài là bất công. Bạn cảm thấy mình đáng bị Ngài thờ ơ và khước từ vì sự không xứng đáng của mình. Mánh khóe này cho phép bạn tự nghi ngờ mình trong khi giả vờ khiêm nhường.
Nhưng bạn đang buông mình vào những ý nghĩ cay nghiệt, sai trái về Chúa mình, chẳng khác gì bạn đã làm đối với một kẻ thù là người.
Ngài phán rằng Ngài đến không phải để cứu người công bình, mà để cứu kẻ có tội. Chính sự tội lỗi và sự không xứng đáng của bạn là những lý lẽ tốt nhất để bạn được Ngài yêu thương và chăm sóc.
Con chiên con đáng thương đã đi lạc và bị mất giữa đồng vắng cũng có thể nói như vậy: “Người chăn không yêu thương, không chăm sóc, không nhớ đến tôi, vì tôi đã bị lạc. Người chỉ yêu thương và chăm sóc những chiên con không bao giờ đi lạc.” Người bệnh cũng có thể nói như vậy: “Bác sĩ sẽ không đến thăm tôi, cũng không cho tôi thuốc gì, vì tôi bị bệnh. Ông chỉ quan tâm và thăm viếng những người khỏe mạnh.” Chúa Giê-xu phán: “Chẳng phải là người khỏe mạnh cần thầy thuốc đâu, song là người có bịnh.” (Ma-thi-ơ 9:12) Và Ngài lại phán: “Trong các ngươi ai là người có một trăm con chiên, nếu mất một con, mà không để chín mươi chín con nơi đồng vắng, đặng đi tìm con đã mất cho kỳ được sao? Khi đã kiếm được, thì vui mừng vác nó lên vai; đoạn, về đến nhà, kêu bạn hữu và kẻ lân cận, mà rằng: ‘Hãy chung vui với ta, vì ta đã tìm được con chiên bị mất.’” (Lu-ca 15:4-6) Bất cứ ý nghĩ nào về Ngài khác với chính lời Ngài đều là những ý nghĩ cay nghiệt. Buông mình vào những ý nghĩ ấy còn tệ hơn nhiều so với buông mình vào những ý nghĩ cay nghiệt về bất cứ người bạn hay kẻ thù nào trên đất. Từ đầu đến cuối đời sống Cơ Đốc của bạn, buông mình vào những mối nghi ngờ luôn luôn là tội lỗi. Mọi mối nghi ngờ đều đến từ ma quỷ, và luôn luôn sai sự thật. Và cách duy nhất để đối phó với chúng là chối bỏ chúng cách thẳng thắn và dứt khoát. Điều này đưa tôi đến phần thực tế của toàn bộ đề tài, tức là làm sao để được giải cứu khỏi thói quen tai hại này. Câu trả lời của tôi là: sự giải cứu khỏi thói này không thể đến bằng phương cách nào khác hơn sự giải cứu khỏi bất cứ tội lỗi nào khác. Sự giải cứu ấy được tìm thấy nơi Chúa và chỉ nơi Ngài mà thôi. Bạn phải giao thói nghi ngờ của mình cho Ngài, như bạn đã học cách giao những sự cám dỗ khác của mình. Bạn phải làm đúng như điều bạn làm với tính nóng nảy hay lòng kiêu ngạo của mình.
Bạn phải phó thác nó cho Chúa.
Tôi tin rằng phương thuốc duy nhất là lập một lời cam kết chống lại nó, như bạn vẫn khuyên một kẻ nghiện rượu cam kết chống lại rượu. Hãy chỉ tin cậy nơi Chúa để Ngài giữ bạn vững vàng.
Cũng như mọi tội lỗi khác, thành lũy của nó nằm ở ý chí. Bạn phải đầu phục ý chí muốn nghi ngờ của mình, y như bạn làm với bất cứ sự cám dỗ nào khác. Đức Chúa Trời luôn luôn chiếm hữu một ý chí đã đầu phục. Nếu chúng ta nói rằng mình sẽ không nghi ngờ và đầu phục phần cốt lõi của mình cho Ngài, thì Thánh Linh Ngài sẽ hành động trong chúng ta. Chúng ta sẽ được giữ khỏi sự nghi ngờ bởi quyền năng lớn lao của Ngài. Điều rắc rối là linh hồn thường không đầu phục trọn vẹn. Nó giữ lại cho mình một chút tự do để nghi ngờ, vì cho rằng đôi khi việc nghi ngờ là cần thiết. Chúng ta sẽ nói: “Tôi không muốn nghi ngờ nữa”, hoặc: “Tôi mong rằng mình sẽ không nghi ngờ.” Nhưng thật khó mà nói được: “Tôi sẽ không nghi ngờ nữa.”
Nhưng không sự đầu phục nào có hiệu quả cho đến khi nó đạt tới chỗ nói được: “Tôi sẽ không”. Quyền tự do nghi ngờ phải được từ bỏ đời đời. Và linh hồn phải ưng thuận một đời sống tin cậy liên tục, không lay chuyển. Tôi nghĩ, thường thì cần phải chấm dứt sự nghi ngờ này. Chúng ta phải đi đến một quyết định về điều đó. Tôi tin rằng điều ấy cũng cần thiết cho một người hay nghi ngờ y như cho một kẻ nghiện rượu. Từ bỏ nó từng chút một thì không được. Nguyên tắc kiêng tuyệt đối là nguyên tắc duy nhất có hiệu quả ở đây. Một khi đã đầu phục, linh hồn phải nương cậy hoàn toàn nơi Chúa để được giải cứu trong mỗi sự cám dỗ. Nó phải giơ thuẫn đức tin lên ngay khi cuộc tấn công ập đến. Nó phải giao chính sự gợi ý nghi ngờ đầu tiên cho Chúa, và phải bảo kẻ thù hãy giải quyết vấn đề ấy với Ngài.
Nó phải không chịu lắng nghe mối nghi ngờ dù chỉ một khoảnh khắc. Dù mối nghi ngờ ấy có vẻ hợp lý hay khiêm nhường đến đâu, linh hồn cũng phải nói: “Tôi không dám nghi ngờ; tôi phải tin cậy. Chúa là tốt lành, và NGÀI THẬT yêu tôi. Chúa Giê-xu cứu tôi; Ngài cứu tôi ngay bây giờ.” Mấy lời ngắn ngủi ấy, được lặp đi lặp lại mãi, “Chúa Giê-xu cứu tôi, Chúa Giê-xu cứu tôi”, sẽ đánh bại đạo quân nghi ngờ lớn nhất từng tấn công một linh hồn. Tôi đã thử điều đó không biết bao nhiêu lần, và chưa hề thấy nó thất bại. Đừng dừng lại để tranh luận cho ra lẽ với những mối nghi ngờ của bạn, cũng đừng cố chứng minh rằng chúng sai. Đừng để ý đến chúng chút nào; hãy đối xử với chúng bằng sự khinh miệt tột cùng. Hãy đóng sập cửa trước mặt chúng, và dứt khoát chối bỏ mọi lời chúng nói với bạn. Hãy đem ra một câu “Có lời chép rằng” và ném theo chúng. Hãy nhìn thẳng vào Chúa Giê-xu, và nói với Ngài rằng bạn tin cậy Ngài, và bạn quyết định tin cậy Ngài. Mặc cho những mối nghi ngờ gào thét thế nào, chúng không thể làm hại bạn nếu bạn không để chúng vào.
Có thể bạn sẽ có cảm giác như đang đóng cửa trước những người bạn thân nhất của mình. Lòng bạn sẽ thèm khát những mối nghi ngờ của mình còn hơn dân Y-sơ-ra-ên thèm khát nồi thịt ở xứ Ê-díp-tô. Nhưng hãy tự bỏ mình; hãy vác thập tự giá của bạn trong việc này. Hãy cương quyết không thương xót mà khước từ, chẳng nghe một lời nào. Cả một đạo quân nghi ngờ đã chờ sẵn lúc tôi thức dậy và ồn ào nơi cửa tôi đòi được vào. Chẳng có gì có vẻ thật hay chân thật cả. Điều có vẻ khó tin nhất là tôi, kẻ đáng thương và khốn khổ, lại có thể là đối tượng của tình yêu, sự chăm sóc hay sự để ý của Chúa. Giá như tôi có thể cho những mối nghi ngờ ấy vào. Giá như tôi có thể mời chúng ngồi xuống và tự nhiên như ở nhà, thì đó sẽ là một thú vui xa xỉ biết bao! Nhưng nhiều năm trước, tôi đã cam kết chống lại sự nghi ngờ. Tôi thà vi phạm lời cam kết chống lại rượu còn hơn vi phạm lời cam kết này.
Tôi không dám để mối nghi ngờ đầu tiên vào. Tôi giơ thuẫn đức tin lên ngay khi nhận ra những ý nghĩ ấy. Tôi giao cả đạo quân ấy cho Chúa tôi chinh phục. Rồi tôi cứ nói mãi: “Chúa thật yêu tôi. Ngài là Đấng Cứu Rỗi hiện tại và trọn vẹn của tôi; Chúa Giê-xu cứu tôi, Chúa Giê-xu cứu tôi ngay bây giờ!”
Sự đắc thắng thật trọn vẹn. Kẻ thù đã ập đến như dòng nước lũ. Nhưng Chúa đã dựng cờ lên nghịch cùng nó.
Nó bị đánh tan và phải tháo chạy. Linh hồn tôi hát bài ca của Môi-se và con cái Y-sơ-ra-ên. Linh hồn tôi nói: “Đoạn, Môi-se và dân Y-sơ-ra-ên hát bài ca nầy cho Đức Giê-hô-va, rằng: Tôi ca tụng Đức Giê-hô-va, vì Ngài rất vinh hiển oai nghiêm. Ngài đã liệng xuống biển ngựa và người cỡi ngựa.” (Xuất Ê-díp-tô Ký 15:1) “Đức Giê-hô-va là sức mạnh và sự ca tụng của tôi: Ngài đã trở nên Đấng cứu tôi. Ngài là Đức Chúa Trời tôi, tôi ngợi khen Ngài; Đức Chúa Trời của tổ phụ tôi, tôi tôn kính Ngài. Đức Giê-hô-va là một chiến sĩ; Danh Ngài là Giê-hô-va.” (Xuất Ê-díp-tô Ký 15:2-3). Thấy rõ rằng nghi ngờ là tội lỗi sẽ giúp bạn chống cự những đợt tấn công của sự cám dỗ nghi ngờ này. Nghi ngờ là trực tiếp bất tuân Chúa chúng ta, là Đấng truyền dạy chúng ta: “Ta để sự bình an lại cho các ngươi; ta ban sự bình an ta cho các ngươi; ta cho các ngươi sự bình an chẳng phải như thế gian cho. Lòng các ngươi chớ bối rối và đừng sợ hãi.” (Giăng 14:27) Khắp Kinh Thánh đều truyền dạy chúng ta phải tin cậy, không có ngoại lệ nào. Thời gian và giấy mực không đủ để tôi dẫn ra dù chỉ một phần trăm những lời ấy. Nhưng không ai có thể đọc sách Thi Thiên mà không bị thuyết phục. Người tin cậy không chút thắc mắc là người duy nhất làm đẹp lòng Đức Chúa Trời và được Ngài chấp nhận. “Sự chọc giận” của dân Y-sơ-ra-ên chính là họ đã không tin cậy: “Dầu vậy, họ cứ phạm tội cùng Ngài, Phản nghịch cùng Đấng Chí cao trong đồng vắng. Trong lòng họ thử Đức Chúa Trời, Mà cầu xin đồ ăn theo tình dục mình. Họ nói nghịch cùng Đức Chúa Trời, Mà rằng: ‘Đức Chúa Trời há có thể dọn bàn nơi đồng vắng sao? Kìa, Ngài đã đập hòn đá, nước bèn phun ra, Dòng chảy tràn; Ngài há cũng có thể ban bánh sao? Ngài há sẽ sắm sửa thịt cho dân Ngài ư?’ Vì vậy Đức Giê-hô-va có nghe bèn nổi giận; Có lửa cháy nghịch cùng Gia-cốp, Sự giận nổi lên cùng Y-sơ-ra-ên; Bởi vì chúng nó không tin Đức Chúa Trời, Cũng chẳng nhờ cậy sự cứu rỗi của Ngài.” (Thi Thiên 78:17-22.)
Trái lại, Ê-sai nói về những người tin cậy: “Người nào để trí mình nương dựa nơi Ngài, thì Ngài sẽ gìn giữ người trong sự bình yên trọn vẹn, vì người nhờ cậy Ngài.” (Ê-sai 26:3) Không gì làm chúng ta tổn thương bằng sự nghi ngờ của một người bạn. Tôi tin chắc rằng không gì làm Đức Chúa Trời buồn lòng hơn sự nghi ngờ của chúng ta.
Một đứa con của tôi, nay đã ở với Chúa, một buổi tối khi tôi đắp chăn cho cháu đi ngủ, đã nói với tôi: “Mẹ ơi, con vừa có mối nghi ngờ đầu tiên.” Tôi nói: “Ôi, Ray, điều gì vậy con?” Bé đáp: “Dạ, Sa-tan đến với con và bảo con đừng tin Kinh Thánh, vì trong đó chẳng có lời nào là thật cả.” “Thế con đã nói gì với nó?”
Tôi hỏi. Bé đắc thắng đáp: “Ồ, con chỉ nói với nó: Sa-tan, tao sẽ tin. Vậy đó!” Tôi rất vui mừng trước sự hiểu biết thuộc linh của đứa trẻ. Bé biết cách đối phó với những mối nghi ngờ. Tôi khích lệ bé, giải thích rằng mọi mối nghi ngờ và sự nản lòng đều đến từ kẻ thù. Nó là kẻ nói dối, cho nên đừng bao giờ nghe nó.
Tối hôm sau, tôi đã quên hẳn chuyện ấy. Vì vậy tôi ngạc nhiên khi, lúc tôi đắp chăn cho bé, bé nói: “Mẹ ơi, Sa-tan lại giở trò nữa rồi.” Tôi kêu lên, hoảng hốt: “Ôi, Ray con yêu! Lần này nó nói gì?” Bé đáp: “Dạ, nó chỉ bảo con rằng con là một đứa bé hư đến nỗi Chúa Giê-xu không thể yêu con được. Nghĩ rằng Ngài yêu con là dại dột.” Tôi hỏi: “Thế lần này con nói gì?” Bé đáp: “Ồ! Con chỉ nhìn nó cách giận dữ và nói: Sa-tan, im miệng đi!” Rồi bé nói thêm, với một nụ cười: “Nó không làm con buồn được chút nào đâu.” Chưa có linh hồn nào từng chiến đấu một trận vĩ đại hơn trận mà đứa trẻ bé nhỏ này đã chiến đấu, và chưa hề có sự đắc thắng nào lớn hơn được giành lấy!
Hỡi linh hồn hay nghi ngờ thân mến, hãy đi và làm như vậy; và một sự đắc thắng tương tự sẽ thuộc về bạn. Khi đặt cuốn sách này xuống, bạn hãy cầm bút lên và viết ra quyết tâm của mình không bao giờ nghi ngờ nữa. Hãy làm cho đó thành một sự giao ước thật giữa linh hồn bạn và Chúa. Hãy từ bỏ quyền tự do nghi ngờ của bạn đời đời. Hãy đặt ý chí của bạn trong việc này về phía Chúa, và tin cậy Ngài giữ bạn khỏi vấp ngã. Hãy thưa với Ngài về sự yếu đuối và những mối nghi ngờ của bạn.
Kẻ thù đã khiến bạn bất lực. Hãy phó thác toàn bộ trận chiến cho Ngài. Hãy thưa với Ngài rằng bạn sẽ không nghi ngờ nữa.
Rồi hãy giữ ánh mắt mình chăm chú nơi Chúa Giê-xu.
Hãy quay khỏi chính mình và những mối nghi ngờ của mình. Hãy giữ vững đức tin, vì Đấng đã hứa là thành tín.
Nếu bạn giữ vững lòng tin chắc cho đến cuối cùng, bạn sẽ nhờ Đấng yêu thương bạn mà thắng hơn bội phần trong việc này.