Chương 3 · 11 phút đọc · 14 phút nghe
Đức Tin Không Phải Là Gì
Vả, không có đức tin, thì chẳng hề có thế nào ở cho đẹp ý Ngài; vì kẻ đến gần Đức Chúa Trời phải tin rằng có Đức Chúa Trời, và Ngài là Đấng hay thưởng cho kẻ tìm kiếm Ngài. HÊ-BƠ-RƠ 11:6
Quyển Đấng Nắm Giữ Ngày Mai Của Tôi không mở đầu bằng một định nghĩa mà bằng một vết thương. Evans kể về một người phụ nữ ông đến thăm trong một cơn bệnh kéo dài và khó hiểu, một tín hữu trung tín hầu như không thể ra khỏi nhà. Một hôm ông thấy bà đang khóc. Một người bạn trong Hội Thánh đã gọi điện báo rằng nhóm cầu nguyện quyết định thôi cầu nguyện cho bà, vì nếu bà có đủ đức tin thì hẳn bà đã được chữa lành rồi. Evans lập tức thấy rằng có điều gì đó đã sai lệch nghiêm trọng trong quan niệm về đức tin của Hội Thánh ấy, và ông đã viết cả một quyển sách để sửa lại cho đúng.
Phần mở đầu ấy cho bạn biết vì sao đề tài này quan trọng đối với ông. Với Evans, đức tin không phải là một giáo lý trừu tượng; đó là một tình trạng khẩn cấp về mục vụ. Những ý tưởng sai lầm về đức tin gây tổn hại thật sự. Chúng chất gánh mặc cảm tội lỗi lên người bệnh, đẩy các Hội Thánh vào những quyết định dại dột, và khiến những tín hữu thất vọng bỏ Đức Chúa Trời mà đi, đinh ninh rằng Ngài đã phụ họ. Vì vậy, trước khi nói đức tin là gì, ông dọn quang mặt bằng bằng cách nói đức tin không phải là gì.
Đức tin không chỉ là niềm tin
Sự lẫn lộn thứ nhất là giữa đức tin và niềm tin. Evans không có ý nói rằng việc tin những điều chân thật là không quan trọng; ông muốn nói rằng sự đồng ý trong đầu không phải là đức tin cứu rỗi hay làm đẹp lòng Đức Chúa Trời. Gia-cơ nói lên điều đó khá thẳng thừng:
Ngươi tin rằng chỉ có một Đức Chúa Trời mà thôi, ngươi tin phải; ma quỉ cũng tin như vậy và run sợ. GIA-CƠ 2:19
Evans nhận xét rằng các cuộc khảo sát thường cho thấy rất nhiều người ở những nước như Canada tin rằng Chúa Giê-xu đã sống lại từ cõi chết. Điều đó chẳng tạo ra khác biệt nào thấy được trong cách họ sống. Một niềm tin để cho đời sống không hề bị đụng chạm thì không phải là điều Tân Ước gọi là đức tin.
Ông nhớ lại có lần, tại ngôi trường Do Thái nơi ông dạy học ở Toronto, vị ra-bi trưởng đã tâm sự nỗi buồn của mình rằng học sinh của ông chỉ tin Đức Chúa Trời bằng cái đầu. Trong quyển Đấng Nắm Giữ Ngày Mai Của Tôi, Evans đem lời than thở của vị ra-bi ấy áp dụng ngược lại cho Hội Thánh. Ông gợi ý rằng nhiều người ngồi trên các hàng ghế nhà thờ của chúng ta cũng y như những học sinh ấy: họ có kiến thức trong đầu nhưng không có kinh nghiệm sống động với Đấng Christ.
Đức tin không phải là sự liều lĩnh
Sự lẫn lộn thứ hai là giữa đức tin và sự liều lĩnh. Trong hơn một quyển sách và bài giảng của mình, Evans kể về những Hội Thánh đã quyết định xây dựng vượt xa khả năng của mình vì thấy rõ Đức Chúa Trời đang ban phước cho họ, và gán cho bất cứ ai còn do dự là thiếu đức tin. Khi lãi suất tăng và một công ty trong vùng đóng cửa, món nợ đè bẹp họ, người ta bỏ đi, và nhiều người cuối cùng đổ lỗi cho Đức Chúa Trời. Theo ông, họ đã lầm một canh bạc tôn giáo là đức tin, thầm cho rằng nếu canh bạc thất bại thì lỗi là của Đức Chúa Trời.
Đối với Evans, ví dụ rõ ràng nhất về sự khác biệt này là sự cám dỗ Chúa Giê-xu. Sa-tan mời Ngài biến đá thành bánh và gieo mình xuống từ đền thờ, trích dẫn Kinh Thánh để chứng minh rằng các thiên sứ sẽ đỡ lấy Ngài. Chúa Giê-xu có thể làm cả hai việc ấy. Nhưng hành động dựa trên một lời hứa nằm ngoài ý muốn của Cha thì không phải là đức tin; đó là sự liều lĩnh.
Đức Chúa Jêsus đáp: Có phán rằng: Ngươi đừng thử Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi. LU-CA 4:12
Ở đây Evans rất cẩn trọng. Ông không khinh thường những người xây dựng đời mình trên các lời hứa của Đức Chúa Trời; ông nói rõ rằng việc dạy người ta đứng vững trên Lời có rất nhiều điều tốt. Nhưng ông nhấn mạnh rằng chúng ta phải đọc Lời cho đúng, chỉ nhận những lời hứa áp dụng cho mình, và đáp ứng các điều kiện của chúng ở chỗ có kèm điều kiện. Có những lời hứa vô điều kiện: không gì có thể phân rẽ người tin khỏi tình yêu thương của Đức Chúa Trời. Có những lời hứa khác, như sự bình an và niềm vui Chúa Giê-xu đã hứa nơi Phòng Cao, thuộc về những ai giữ lời Ngài.
Đức tin không phải là hy vọng
Sự lẫn lộn thứ ba là điều Evans trở lại hết lần này đến lần khác: lẫn lộn đức tin với hy vọng. Ông gợi ý rằng phần lớn điều được gọi là đức tin trong sự dạy dỗ phổ biến thật ra là hy vọng. Khi một Cơ Đốc nhân nói, đại ý rằng Đức Chúa Trời đã phán, mình tin, và thế là xong, người ấy đang bày tỏ sự trông đợi đầy tin tưởng vào điều Đức Chúa Trời đã hứa. Đó là một điều quý báu, nhưng đó là hy vọng. Trong một số quyển sách của mình, Evans tóm tắt sự phân biệt này bằng một sự đối chiếu đơn giản: hy vọng thuộc về tâm trí và tỏ ra qua sự tin tưởng chắc chắn; đức tin thuộc về tấm lòng và tỏ ra qua sự vâng phục. Ông tìm thấy một gợi ý về điều này trong hình ảnh áo giáp của Cơ Đốc nhân mà Phao-lô vẽ ra:
Nhưng chúng ta thuộc về ban ngày, nên hãy dè giữ, mặc áo giáp bằng đức tin và lòng yêu thương, lấy sự trông cậy về sự cứu rỗi làm mão trụ. 1 TÊ-SA-LÔ-NI-CA 5:8
Áo giáp che chở tấm lòng, và đó là đức tin và lòng yêu thương; mão trụ che chở cái đầu, và đó là hy vọng, điều Kinh Thánh gọi là sự trông cậy. Chương sáu của quyển sách này sẽ trở lại với hy vọng, điều mà Evans cho rằng Hội Thánh đã xao lãng cách đáng tiếc.
Đức tin không phải là suy nghĩ tích cực
Sự lẫn lộn thứ tư là với suy nghĩ tích cực. Evans nhận xét rằng giới kinh doanh từ lâu đã dạy rằng bạn nghĩ mình là ai thì bạn sẽ trở thành người đó, và phần lớn Hội Thánh đã vay mượn ý tưởng này. Ông gay gắt nhất ở đây đối với những giáo sư bảo người bệnh chối bỏ các triệu chứng của mình và bảo người nghèo xưng nhận sự thịnh vượng, cũng như đối với việc dùng các kỹ thuật hình dung trong sự cầu nguyện xin chữa lành. Đại ý ông nói rằng bạn không thể nghĩ mà làm cho mình khỏe mạnh hay làm cho lời cầu nguyện được nhậm. Sự dạy dỗ như thế không phải là đức tin, dù người ta trích bao nhiêu câu Kinh Thánh để ủng hộ nó.
Thế nhưng ngay cả ở đây ông vẫn công bằng. Ông tin sự chữa lành thiên thượng, như truyền thống của Hội Liên Hiệp mà ông đã phục vụ vẫn luôn tin, và ông xem sự chữa lành là một trong những sự giàu có đã được giành lấy nơi thập tự giá. Chính ông đã từng biết Đức Chúa Trời chữa lành. Nhưng ông nhấn mạnh rằng không có công thức nào để có được sự chữa lành, rằng Đức Chúa Trời vẫn tể trị trong việc ban sự chữa lành, và không có bao nhiêu sự tin, sự cầu nguyện hay nước mắt nào có thể buộc Ngài phải làm. Đối với Evans, người cha đã kêu xin Chúa Giê-xu cho con trai mình là một mẫu mực về đức tin tốt hơn nhiều so với kẻ tự tin đòi hỏi:
Tức thì cha đứa trẻ la lên rằng: Tôi tin; xin Chúa giúp đỡ trong sự không tin của tôi! MÁC 9:24
Cân nhắc những sự phân biệt
Bốn điều phủ định của Evans đầy khôn ngoan về mặt mục vụ, và rất nhiều tín hữu đã được giải phóng nhờ chúng. Cũng nên nhẹ nhàng nói thêm rằng Tân Ước không phải lúc nào cũng giữ các từ ngữ tách biệt như ông làm. Danh từ chỉ đức tin và động từ chỉ sự tin trong tiếng Hy Lạp có cùng một gốc, đến nỗi trong Phúc Âm Giăng, tin Đấng Christ chính là có đức tin nơi Ngài. Hy vọng và đức tin cũng được đan quyện chặt chẽ với nhau trong Hê-bơ-rơ 11:1. Chính Evans cũng thừa nhận rằng đức tin cứu rỗi bắt đầu bằng sự tin, và mục tiêu thật sự của ông không phải là sự tin nói chung mà là một sự tin không bao giờ chạm đến tấm lòng hay ý chí. Đọc theo cách đó, những sự phân biệt của ông là một sự giúp đỡ, chứ không phải một bộ từ vựng mới cần bắt buộc người ta theo.
Điểm sâu xa hơn vẫn đứng vững. Đức tin không phải là một số lượng chúng ta tự tạo ra, và việc thiếu đức tin không phải là lời giải thích cho mọi nỗi đau buồn. Không tín hữu nào nên bảo một anh chị em đang đau khổ rằng hãy có thêm đức tin, như thể vấn đề nằm trong tay họ.
Người công bình của ta sẽ cậy đức tin mà sống, Nhưng nếu lui đi thì linh hồn ta chẳng lấy làm đẹp chút nào. HÊ-BƠ-RƠ 10:38
Người công bình sống bởi đức tin; họ không sống bởi cảm xúc, công thức hay sự tự tin gượng ép. Đức tin ấy, xét theo mặt tích cực, là gì, chính là đề tài của chương kế tiếp.
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Hãy nghĩ đến một lần khi bạn, hoặc một người gần gũi với bạn, bị bảo rằng một vấn đề là do thiếu đức tin. Điều đó đã ảnh hưởng đến bạn thế nào? Hãy thành thật đem ký ức ấy đến cùng Đức Chúa Trời.
2. Hãy tự hỏi xem trong bốn sự lẫn lộn, niềm tin không có sự sống, sự liều lĩnh, hy vọng bị lầm là đức tin, hay suy nghĩ tích cực, bạn dễ mắc phải điều nào nhất.
3. Hãy nhìn lại một quyết định mà bạn từng gọi là một bước đức tin. Đó là sự đáp ứng vâng phục Đức Chúa Trời, hay là sự liều lĩnh? Bạn sẽ làm khác đi điều gì?
4. Nếu bạn biết ai đó đang đau ốm hay vật lộn, hãy quyết tâm không bình luận về đức tin của họ lớn hay nhỏ. Hãy thăm họ, cầu nguyện với họ, và đơn giản là ở bên cạnh họ.
5. Hãy đọc chậm rãi Lu-ca 4:1–13 và để ý cách Chúa Giê-xu đáp lại từng sự cám dỗ bằng Kinh Thánh được hiểu cách đúng đắn.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giê-xu, Ngài đã từ chối liều lĩnh trông cậy vào Cha mình ngay cả khi Ngài đói khát và đơn độc. Xin giữ con khỏi việc xem các lời hứa của Ngài như công cụ phục vụ ý muốn riêng của con.
Xin tha thứ cho con những lần con đã lẫn lộn sự tự tin với đức tin, hay niềm tin trong đầu với sự tin cậy trong lòng.
Ở chỗ nào con đã làm tổn thương người khác khi ngụ ý rằng sự đau khổ của họ là do chính họ thiếu đức tin, xin tha thứ cho con, và làm cho con nên hiền hòa.
“Tôi tin; xin Chúa giúp đỡ trong sự không tin của tôi!” A-men.
Câu hỏi suy ngẫm
Sự việc nào mở đầu quyển Đấng Nắm Giữ Ngày Mai Của Tôi, và tại sao sự việc ấy cho thấy đức tin quan trọng đến thế đối với Evans?
Một tín hữu trung tín mắc một cơn bệnh kéo dài và khó hiểu bị báo rằng nhóm cầu nguyện của Hội Thánh sẽ thôi cầu nguyện cho bà, vì nếu bà có đủ đức tin thì hẳn bà đã được chữa lành rồi. Vì vậy, đối với Evans, đức tin không phải là một giáo lý trừu tượng mà là một tình trạng khẩn cấp về mục vụ, vì những ý tưởng sai lầm về đức tin chất gánh mặc cảm tội lỗi lên người bệnh, đẩy các Hội Thánh vào những quyết định dại dột và khiến các tín hữu bỏ Đức Chúa Trời mà đi.
Evans dùng sự cám dỗ Chúa Giê-xu như thế nào để phân biệt đức tin với sự liều lĩnh?
Sa-tan mời Chúa Giê-xu biến đá thành bánh và gieo mình xuống từ đền thờ, trích dẫn Kinh Thánh rằng các thiên sứ sẽ đỡ lấy Ngài. Chúa Giê-xu có thể làm cả hai việc ấy, nhưng hành động dựa trên một lời hứa nằm ngoài ý muốn của Cha thì không phải là đức tin; đó là sự liều lĩnh.
Evans đưa ra sự đối chiếu đơn giản nào giữa hy vọng và đức tin?
Hy vọng thuộc về tâm trí và tỏ ra qua sự tin tưởng chắc chắn; đức tin thuộc về tấm lòng và tỏ ra qua sự vâng phục. Ông tìm thấy một gợi ý về điều này trong 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:8, nơi đức tin và lòng yêu thương là áo giáp che chở tấm lòng, còn hy vọng là mão trụ che chở cái đầu.
Tại sao Evans bác bỏ việc xem suy nghĩ tích cực là đức tin, trong khi vẫn tin sự chữa lành thiên thượng?
Ông nói rằng bạn không thể nghĩ mà làm cho mình khỏe mạnh hay làm cho lời cầu nguyện được nhậm, và ông gay gắt với việc bảo người bệnh chối bỏ các triệu chứng hay bảo người nghèo xưng nhận sự thịnh vượng. Ông tin Đức Chúa Trời chữa lành và xem sự chữa lành là một trong những sự giàu có đã được giành lấy nơi thập tự giá, nhưng nhấn mạnh rằng không có công thức nào cho điều đó, Đức Chúa Trời vẫn tể trị, và không có bao nhiêu sự tin, sự cầu nguyện hay nước mắt nào có thể buộc Ngài phải làm.
Chương này gợi ý nên đọc những sự phân biệt sắc nét của Evans giữa đức tin, niềm tin và hy vọng như thế nào?
Như một sự giúp đỡ về mục vụ, chứ không phải một bộ từ vựng cần bắt buộc người ta theo, vì trong tiếng Hy Lạp, danh từ chỉ đức tin và động từ chỉ sự tin có cùng một gốc, và Hê-bơ-rơ 11:1 đan quyện hy vọng với đức tin. Mục tiêu thật sự của ông không phải là sự tin nói chung mà là một sự tin không bao giờ chạm đến tấm lòng hay ý chí.