Chương 2 · 11 phút đọc · 14 phút nghe
Từ Các Thung Lũng Đến Các Dân Tộc
Hỡi Đức Chúa Trời, dầu khi tôi đã già và tóc bạc rồi, Xin chớ bỏ tôi, Cho đến chừng tôi đã truyền ra cho dòng dõi sau sức lực của Chúa, Và quyền thế Chúa cho mỗi người sẽ đến. THI THIÊN 71:18
Cậu bé của miền thung lũng. Gareth Evans sinh năm 1938 tại Merthyr Tydfil, giữa các thung lũng mỏ than miền Nam xứ Wales. Cha ông, Cyril, phục vụ trong Không quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến thứ hai và được người ta nhớ đến vì giọng hát hay và lòng mê môn cricket; mẹ ông, Ethel, là một nghệ sĩ dương cầm tài hoa, đã dành trọn mình cho việc vun vén gia đình. Lên tám tuổi, ông về sống tại nhà ông nội ở Bonvilston, gần Cardiff, và lên mười một tuổi, ông vào học Trường Cowbridge Grammar, nơi cậu bé mê đạp xe, đá bóng và kể chuyện hóa ra lại có đầu óc toán học giỏi khác thường. Khi ông mười ba tuổi, mẹ ông qua đời. Lúc ấy ông không khóc; người ta đã dạy ông rằng con trai thì không khóc. Cha ông không bao giờ tái hôn và một mình gánh vác gia đình, và mất mát ấy đã đẩy cậu bé vào sự tự lập từ sớm.
Một câu hỏi ông không trả lời được. Ông lớn lên trong một gia đình thuộc Anh Giáo, quen thuộc với đức tin Cơ Đốc nhưng chưa thật sự thuộc về đức tin ấy. Năm mười sáu tuổi, ông bắt đầu dự các buổi nhóm tối thứ Sáu dành cho người trẻ do bà Betty Bishop tổ chức tại nhà mình, những buổi tối có hát thánh ca ngắn, đố vui Kinh Thánh và những diễn giả khách mời. Một tối nọ, bà hỏi thẳng ông sẽ làm gì với Chúa Giê-xu Christ. Ông không có câu trả lời, và suốt mấy tuần liền ông tránh mặt bà. Rồi một nhà truyền đạo trẻ không chuyên mà ông quen ở trường, khi giảng tại một nhà nguyện nhỏ gần đó, đã đặt đúng câu hỏi ấy cho ông sau buổi nhóm. Đêm hôm đó, lần đầu tiên kể từ khi mẹ mất, ông quỳ bên giường và xin Đấng Christ tha thứ cho mình và ngự vào đời sống mình. Dường như chẳng có gì xảy ra. Vài ngày sau, khi bước vào buổi chào cờ của trường trong lúc bạn bè đang chế giễu tôn giáo mới của ông, ông được tràn ngập bởi một sự hiểu biết vững vàng rằng mình là con của Đức Chúa Trời. Từ đó đến nay ông chưa bao giờ nghi ngờ điều ấy.
Những người thầy và một phương châm. Ông tìm được mái nhà thuộc linh của mình tại Hội Thánh Ngũ Tuần Elim ở Bridgend, nơi vị mục sư Wynne Lewis đòi hỏi những người mới tin phải theo Đấng Christ hết lòng, hoặc là không theo gì cả. Tại Đại học Swansea, ông ở trọ với gia đình của Donald Evans, một thanh niên Cơ Đốc ông đã gặp trên sân cricket, về sau là một học giả lỗi lạc về đạo đức y khoa. Chính cha của Donald, ông Aubrey, một người ít được học hành chính quy, đã cho chàng sinh viên lời khuyên trở thành phương châm của đời ông: những ai theo Chúa từ xa thì vẫn còn thấy Ngài, nhưng những ai chạy trước Sự Sáng của Thế Gian một bước sẽ thấy mình đang bước đi trong chính cái bóng của mình. Từ đó nảy sinh quyết tâm của ông là bước đi với Chúa Giê-xu, không đi trước Ngài cũng không đi sau Ngài. Trong những năm sinh viên ấy, vào mùa xuân năm 1961, ông cũng đã có một kinh nghiệm với Đức Thánh Linh mà ông luôn xem là sự nhóm lên một ngọn lửa chưa bao giờ tắt.
Nhà khoa học trong lớp học. Ông lấy bằng cử nhân danh dự ngành vật lý tại Swansea cùng một văn bằng sư phạm. Tại đó ông gặp Anne, một cô thư ký trẻ trầm lặng trong cùng Hội Thánh, có cha là người Na Uy làm mục sư truyền giảng Tin Lành và mẹ từng thuộc nhóm cầu nguyện gắn liền với Rees Howells. Họ kết hôn năm 1961. Trong hai mươi năm sau đó, bục giảng của ông là lớp học. Ông dạy vật lý tại Kenfig, rồi, khi còn rất trẻ một cách đáng kinh ngạc, được bổ nhiệm dạy con em các gia đình quân nhân Anh ở Đức, tại Hamm, và sau đó cùng với quân đội Anh tại Hồng Kông. Ở đó, ông cùng cô Jackie Pullinger còn trẻ tuổi đi thăm Thành Cửu Long khét tiếng, và hướng dẫn các buổi học Kinh Thánh cho binh lính Anh và lính Gurkha. Trở về xứ Wales từ năm 1969, ông làm trưởng bộ môn vật lý tại Trường Ogmore Grammar, tham gia một hội đồng soạn thảo chương trình học trình độ cao cấp mới, và cùng với Anne, chứng kiến một nhóm học Kinh Thánh nhỏ dành cho các thiếu nữ tại nhà mình lớn lên thành một công tác thanh niên trải khắp các Hội Thánh trong vùng Bridgend. Nhiều người trẻ đã đến với đức tin, và về sau một số người trong họ nói rằng họ đã sống trong sự phục hưng mà không hề nhận ra.
Canada, và một ngôi trường của các ra-bi. Năm 1975, gia đình di cư sang Canada. Evans đứng đầu bộ môn vật lý tại Trường Pháp ngữ Toronto, rồi đứng đầu khoa khoa học tại Học viện Hê-bơ-rơ Toronto, một trường Do Thái Chính Thống, nơi ông là một trong hai người ngoại duy nhất trong ban giảng huấn. Ở đó, theo lời mời, ông được trả lời những câu hỏi của các học sinh lớp lớn về Đấng Christ, và trò chuyện về ý nghĩa của sự hy sinh với vị ra-bi trưởng của trường, những cuộc trò chuyện mà ông kể là một trong những điểm sáng nhất của đời mình.
Một thầy giáo trở thành người chăn bầy. Chính tại Toronto, vị giám hạt của Hội Thánh ông đã đề nghị ông cân nhắc việc trở thành mục sư thuộc Hội Liên Hiệp Cơ Đốc và Truyền Giáo. Evans nói rằng ông sẽ không đi nếu không có sự kêu gọi rõ ràng từ Đức Chúa Trời, và ông không đủ khả năng theo học chủng viện; người ta trả lời ông rằng không cần phải học chủng viện, điều cần là sự làm chứng của anh em. Trong những tháng sau đó, sự làm chứng ấy đến, không ai sắp đặt, từ nhiều phía. Anne, người lớn lên trong cảnh nghèo khó của gia đình một nhà truyền giảng lưu động và không hề muốn làm vợ mục sư, đã nói với ông rằng nếu Đức Chúa Trời đang kêu gọi thì tốt nhất ông nên vâng lời. Ông rời bỏ một trong những vị trí dạy học được trả lương cao nhất cả nước để nhận đồng lương mục sư. Trước tiên ông phục vụ tại Hội Thánh Hazelglen Fellowship ở Kitchener, Ontario, nơi hội chúng nhỏ bé lớn lên và tự xây được nhà thờ riêng, rồi một thời gian ngắn tại Sidney trên đảo Vancouver, và từ năm 1984 làm mục sư Hội Thánh Victoria Alliance, tại thành phố đã trở thành quê nhà của ông từ đó đến nay.
Ra biển khơi. Năm 1990, một sự suy sụp khiến ông không thể ngủ được, mà các bác sĩ cho là do căng thẳng, đã buộc ông phải từ chức. Đó là một trũng tối tăm, và về sau ông nhận ra một phần nguyên nhân là những nỗi đau buồn ông chưa bao giờ đối diện, có từ khi mẹ ông qua đời. Rồi có lời mời ông cùng Anne phục vụ làm tuyên úy trên Tàu Thương Xót Anastasis, và từ năm 1991 đến cuối năm 1994, họ sống trên tàu trong khi con tàu hoạt động tại Tây Phi. Song song với những công tác phẫu thuật, xây dựng và cung cấp nước sạch của con tàu, Evans dạy dỗ các mục sư và người lãnh đạo Hội Thánh, trong đó có một loạt lớp học hằng tuần cho hơn một trăm năm mươi người lãnh đạo tại Sierra Leone, cùng các hội nghị tại Guinea, Bờ Biển Ngà, Senegal và Nigeria.
Đến tận cùng trái đất. Sau thời gian trên tàu, Anne khuyên ông đừng nhận một hội chúng nào nữa mà hãy đi đây đó giảng dạy, trong khi bà mở rộng cửa ngôi nhà của họ ở Victoria cho sinh viên đến ở để hỗ trợ chi phí. Những lời mời đến mà ông không hề tìm kiếm: một khóa học mùa hè của một trường Kinh Thánh tại Úc, nơi bài giảng của ông về Phòng Cao trở thành quyển sách đầu tiên của ông; các trường huấn luyện của Tuổi Trẻ Truyền Giáo (Youth With A Mission) tại Mexico và Brazil; các hội nghị mục sư tại Baja California, Haiti, Ấn Độ và Nepal. Một cơn bệnh kéo dài sau cuộc phẫu thuật năm 2003 đã giữ ông ở nhà suốt hai năm, và ông dùng thời gian ấy để đọc sách, làm thơ và đào sâu đời sống cầu nguyện. Về sau ông dìu dắt người sáng lập trẻ tuổi của trang mạng SermonIndex và giúp điều hành một loạt hội nghị về sự phục hưng, và nhiều bài giảng của ông đã tìm được người nghe khắp thế giới. Ông nói rằng các sách của ông được viết ra chỉ vì người ta cứ hỏi mãi xem sự dạy dỗ của ông có được in thành sách không.
Nắm lấy bàn tay đang nắm giữ ngày mai. Gareth và Anne có ba con gái, và theo năm tháng, có nhiều cháu và chắt. Anne, người bạn đời của ông hơn sáu mươi năm, đã sống chung với bệnh ung thư trong nhiều năm, và qua đời tại nhà vào tháng Mười Hai năm 2025; ông đã viết về bà với lòng biết ơn sâu sắc, và quy cho bà công lao của nhiều điều mà người khác khen ngợi nơi ông. Theo lời chính ông kể, ở tuổi gần chín mươi, ông đã tìm được một công việc mới giữa những người nghiện ngập và vô gia cư ở Victoria, dìu dắt một cặp vợ chồng đã đến với Đấng Christ từ chính cuộc sống ấy và nay phục vụ trên những con phố họ từng quen thuộc. Ông mô tả mình đơn giản là một người thờ phượng, và đời mình là một chuỗi những bước đá kê chân được Đức Chúa Trời đặt xuống từng viên một. Đó cũng là một bản tóm tắt không tồi về những gì ông dạy.
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Hãy lần theo những bước đá kê chân trong đời bạn. Hãy ghi lại ba sự kiện, trong đó có ít nhất một nỗi thất vọng, mà qua đó giờ đây bạn có thể thấy Đức Chúa Trời đang dẫn dắt.
2. Evans đến với đức tin vì có hai người đã hỏi ông cùng một câu hỏi thẳng thắn. Có ai đó mà bạn nên đặt cho họ một câu hỏi đơn sơ, chân thành về Đấng Christ trong tháng này không?
3. Hãy xem xét trong đời bạn có một nỗi đau buồn cũ nào mà bạn chưa bao giờ đem đến cùng Đức Chúa Trời không. Hãy nhẹ nhàng xin Ngài chỉ cho bạn thấy.
4. Sự sẵn lòng theo tiếng gọi của Đức Chúa Trời nơi Anne đã định hình toàn bộ chức vụ của chồng bà. Hãy cảm tạ Đức Chúa Trời, nêu đích danh, về một người mà sự vâng phục thầm lặng của họ đã giúp bạn có thể phục vụ.
5. Hãy tự hỏi xem bạn có từng bị cám dỗ nghĩ rằng những năm tháng hữu ích của mình đã qua rồi không. Hãy ghi lại một cách bạn vẫn còn có thể phục vụ thế hệ này.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa là Đức Chúa Trời, Ngài đã hành động nơi các thung lũng và các lớp học, trên con tàu và trên các con phố, từ lâu trước khi tôi tớ Ngài có thể nhìn thấy. Ngài cũng đang hành động trong đời con theo cùng một cách như vậy.
Cảm tạ Ngài vì từng bước đá kê chân, và xin tha thứ cho con những lúc con than phiền trước một cánh cửa đóng mà Ngài đã đóng lại vì yêu thương.
Xin chữa lành những nỗi đau buồn cũ con đã chôn giấu, và khiến con sẵn lòng đi bất cứ nơi nào Ngài dẫn, ở bất cứ tuổi nào.
Xin nắm tay con hôm nay, và nắm giữ những ngày mai của con, cho đến khi con được thấy Ngài mặt đối mặt. A-men.
Câu hỏi suy ngẫm
Điều gì đã đưa Evans đến với đức tin nơi Đấng Christ khi còn là thiếu niên?
Năm mười sáu tuổi, tại các buổi nhóm thanh niên tối thứ Sáu, bà Betty Bishop hỏi ông sẽ làm gì với Chúa Giê-xu Christ, và mấy tuần sau, một nhà truyền đạo trẻ không chuyên đặt đúng câu hỏi ấy cho ông sau một buổi nhóm ở nhà nguyện. Đêm đó ông quỳ bên giường và xin Đấng Christ tha thứ cho mình và ngự vào đời sống mình, và vài ngày sau, trong buổi chào cờ ở trường, ông được tràn ngập bởi một sự hiểu biết vững vàng rằng mình là con của Đức Chúa Trời.
Ông Aubrey Evans đã cho chàng sinh viên trẻ lời khuyên nào, và quyết tâm nào nảy sinh từ đó?
Những ai theo Chúa từ xa thì vẫn còn thấy Ngài, nhưng những ai chạy trước Sự Sáng của Thế Gian một bước sẽ thấy mình đang bước đi trong chính cái bóng của mình. Từ đó nảy sinh quyết tâm suốt đời của ông là bước đi với Chúa Giê-xu, không đi trước Ngài cũng không đi sau Ngài.
Evans đã rời nghề dạy học để trở thành mục sư mà không học chủng viện như thế nào?
Tại Toronto, vị giám hạt đề nghị ông cân nhắc làm mục sư thuộc Hội Liên Hiệp Cơ Đốc và Truyền Giáo, và nói với ông rằng không cần học chủng viện, chỉ cần sự làm chứng của anh em. Sự làm chứng ấy đến từ nhiều phía mà không ai sắp đặt, và Anne, người không hề muốn làm vợ mục sư, nói với ông rằng nếu Đức Chúa Trời đang kêu gọi thì tốt nhất ông nên vâng lời; vì vậy ông rời bỏ một trong những vị trí dạy học được trả lương cao nhất cả nước để nhận đồng lương mục sư.
Điều gì đã dẫn Evans từ chức vụ mục sư đến Tàu Thương Xót, rồi đến một chức vụ giảng dạy lưu động?
Năm 1990, một sự suy sụp do căng thẳng khiến ông không thể ngủ được đã buộc ông phải từ chức, rồi có lời mời ông và Anne phục vụ làm tuyên úy trên tàu Anastasis tại Tây Phi từ năm 1991 đến năm 1994. Sau đó Anne khuyên ông đừng nhận một hội chúng nào nữa mà hãy đi đây đó giảng dạy, và những lời mời đến mà ông không hề tìm kiếm.
Ở tuổi gần chín mươi, Evans mô tả bản thân và cuộc đời mình như thế nào?
Ông mô tả mình đơn giản là một người thờ phượng, và đời mình là một chuỗi những bước đá kê chân được Đức Chúa Trời đặt xuống từng viên một. Theo lời chính ông kể, ông đã tìm được một công việc mới giữa những người nghiện ngập và vô gia cư ở Victoria, dìu dắt một cặp vợ chồng đã đến với Đấng Christ từ chính cuộc sống ấy.