Chương 14 · 10 phút đọc · 13 phút nghe
Chìa Khóa Trong Tay Tôi
Hãy ở với nhau cách nhân từ, đầy dẫy lòng thương xót, tha thứ nhau như Đức Chúa Trời đã tha thứ anh em trong Đấng Christ vậy. Ê-PHÊ-SÔ 4:32
Quyển Chìa Khóa Trong Tay Tôi là quyển sách được biết đến nhiều nhất của Evans, và sự dạy dỗ trong đó đã đi xa hơn bất cứ điều gì khác ông từng viết. Ông đã dạy điều này cho các nhóm thanh niên và những người đã về hưu, cho các hội chúng theo nghi thức phụng vụ lẫn các Hội Thánh tự do, cho các trường Kinh Thánh và các kỳ tĩnh tâm của nam giới, và ông nói rằng hầu như ở đâu nó cũng khơi dậy một sự đáp ứng đầy cảm xúc. Chủ đề của sách là sự chữa lành những linh hồn bị tổn thương và những mối quan hệ đổ vỡ, và chìa khóa của nó, như tựa sách cho biết, là sự tha thứ.
Một người dựng nên mới, và một linh hồn bị tổn thương
Evans bắt đầu bằng một câu hỏi đã làm ông băn khoăn khi còn là một Cơ Đốc nhân trẻ. Nếu ai ở trong Đấng Christ thì là người dựng nên mới, thì tại sao nhiều tín hữu vẫn còn vật lộn với chính những nỗi sợ hãi, những sự thôi thúc và những tổn thương họ đã mang trước khi cải đạo? Ông từng bị làm cho cảm thấy có lỗi vì những sự cũ chưa qua đi cách thấy rõ.
Câu trả lời của ông dùng một khuôn khổ đơn giản gồm tâm linh, linh hồn và thân thể. Ông nói rằng khi cải đạo, tâm linh con người, vốn đã chết đối với Đức Chúa Trời, được làm cho sống lại; đó là sự dựng nên mới. Thân thể rõ ràng không được làm mới; nó vẫn tiếp tục già đi và chỉ được cứu chuộc vào lúc sống lại. Còn linh hồn, mà ông dùng để chỉ tâm trí, ý chí và cảm xúc, cũng không được chữa lành ngay lập tức. Nó mang theo vào đời sống Cơ Đốc những vết thương của quá khứ, và những vết thương ấy trở thành một bãi chiến trường nơi kẻ thù thích hoạt động.
Nguyền xin chính Đức Chúa Trời bình an khiến anh em nên thánh trọn vẹn, và nguyền xin tâm thần, linh hồn, và thân thể của anh em đều được giữ vẹn, không chỗ trách được, khi Đức Chúa Jêsus Christ chúng ta đến! 1 TÊ-SA-LÔ-NI-CA 5:23
Ở đây ông thấy ba thì của sự cứu rỗi. Sự xưng công bình đã cứu chúng ta khỏi hình phạt của tội lỗi; sự nên thánh đang cứu chúng ta khỏi quyền lực của tội lỗi; sự được vinh hiển sẽ cứu chúng ta khỏi sự hiện diện của tội lỗi. Ông gợi ý rằng sự chữa lành linh hồn là một phần lớn của công việc nên thánh trong hiện tại ấy.
Ông mô tả những vết thương như vậy bằng ngôn ngữ của thương tích thể xác, từ những vết bầm do nhiều năm bị chỉ trích cho đến những vết thương sâu của sự ngược đãi bị chôn vùi, và những vết gãy do chấn thương khiến một số người từ đó cứ đi khập khiễng mãi. Ở đây ông cũng kể câu chuyện của chính mình, về việc một cơn bệnh kéo dài vào năm 1990 đã dẫn ông đến chỗ khám phá một vết thương bị bỏ rơi bắt nguồn từ cái chết của mẹ ông, điều mà ông chưa bao giờ để cho mình than khóc.
Chữa lành người có lòng đau thương, Và bó vít của họ. THI THIÊN 147:3
Chiếc chìa khóa
Phương thuốc là gì? Evans tôn trọng sự tư vấn tốt và đã dùng nhiều sách Cơ Đốc về sự chữa lành nội tâm. Nhưng ông băn khoăn vì có quá nhiều điều trong đó chỉ nhắm đến việc giúp người bị tổn thương đối phó cho qua, và quá ít điều nói về quyền năng giải phóng của sự tha thứ. Ông tin rằng Chúa không chỉ muốn giúp chúng ta kiểm soát những vết thương của mình, mà muốn chữa lành chúng, và chiếc chìa khóa đang ở trong chính tay chúng ta.
Ông tìm thấy chiếc chìa khóa ấy trong những lời Chúa Giê-xu phán về việc buộc và mở. Đã có nhiều cách giải nghĩa Ma-thi-ơ 16:19, nhưng Evans ghi nhận rằng Chúa Giê-xu lặp lại những lời ấy với tất cả các môn đồ trong Ma-thi-ơ 18, trong một chương hoàn toàn nói về sự phục hồi, sự hòa giải và sự tha thứ.
Quả thật, ta nói cùng các ngươi, hễ điều gì mà các ngươi buộc ở dưới đất thì cũng sẽ buộc ở trên trời, và điều gì mà các ngươi mở ở dưới đất thì cũng sẽ mở ở trên trời. MA-THI-Ơ 18:18
Ông liên kết điều này với những lời Chúa Giê-xu phán cùng các môn đồ vào buổi tối của ngày phục sinh:
Kẻ nào mà các ngươi tha tội cho, thì tội sẽ được tha; còn kẻ nào các ngươi cầm tội lại, thì sẽ bị cầm cho kẻ đó. GIĂNG 20:23
Evans nói rằng chúng ta không thể tha tội như Đức Chúa Trời tha tội; chỉ một mình Đức Chúa Trời mới có thể cất tội lỗi xa như phương đông cách xa phương tây. Nhưng chúng ta có thể tha thứ những tội người khác đã phạm cùng mình, và khi làm như vậy, chúng ta có thể buông tha những người đã làm mình tổn thương khỏi món nợ mà chúng ta đòi nơi họ. Ông luôn luôn nói về sự tha thứ và sự buông tha đi đôi với nhau. Tấm gương lớn của ông là Ê-tiên, người trong khi bị ném đá đã cầu xin Chúa đừng đổ tội ấy cho những kẻ giết mình.
Đoạn, người quì xuống, kêu lớn tiếng rằng: Lạy Chúa, xin đừng đổ tội nầy cho họ! Người vừa nói lời đó rồi, thì ngủ. CÔNG VỤ CÁC SỨ ĐỒ 7:60
Evans tự hỏi thành tiếng rằng liệu Sau-lơ người Tạt-sơ, người đứng gần đó hôm ấy, có bao giờ trở thành sứ đồ Phao-lô hay không nếu Ê-tiên đã không cầu nguyện như ông đã cầu nguyện. Ông tin rằng sự tha thứ mở ra một cánh cửa để Đức Chúa Trời có thể chạm đến người đã làm hại chúng ta. Và nó giải phóng người tha thứ, là người đã bị buộc chặt vào kẻ phạm lỗi bởi nỗi đau của vết thương, chắc chắn như bị buộc bằng một sợi dây thừng.
Bước đi trong sự chữa lành
Lời khuyên thực tế của Evans thật dịu dàng và không vội vã. Ông bảo người đọc hãy xin Đức Thánh Linh dẫn dắt tư tưởng mình, và hãy thong thả; sự chữa lành hiếm khi đến nhanh. Ông khích lệ họ nói ra về quá khứ của mình, thành thật nhận biết mình đã bị tổn thương ở đâu bởi tội lỗi của người khác, mà không đổ lỗi cho người khác về những thất bại của chính mình, cũng không bào chữa cho những người đã làm mình đau. Ông đề nghị viết một bức thư, không bao giờ gửi đi, nói rõ cụ thể mình đã bị tổn thương ra sao và mình đã khao khát điều gì, để nỗi đau bị chôn vùi có thể được đem ra ánh sáng. Rồi đến sự chọn lựa tha thứ từng điều đã viết, và dâng một lời cầu nguyện buông tha giống như lời của Ê-tiên; rồi hủy bức thư như một dấu hiệu rằng vấn đề đã được giải quyết; rồi mỗi ngày cầu nguyện xin phước lành cho người đã gây ra vết thương, và luôn sẵn lòng hòa giải khi điều đó có thể.
Song ta nói cùng các ngươi rằng: Hãy yêu kẻ thù nghịch, và cầu nguyện cho kẻ bắt bớ các ngươi. MA-THI-Ơ 5:44
Ông kể một số câu chuyện, với tên đã được thay đổi, về những người đã đi trên con đường này và không chỉ tìm được sự chữa lành cho chính mình mà còn thấy mối quan hệ với một người cha, người mẹ hay một thầy cô từng làm mình tổn thương được thay đổi. Đó là những câu chuyện cảm động, và ông kể chúng như những lời chứng về sự nhân từ của Đức Chúa Trời.
Cân nhắc sự dạy dỗ
Cốt lõi của sự dạy dỗ này, rằng các tín hữu phải tha thứ từ đáy lòng như chính mình đã được tha thứ, và rằng sự cay đắng trói buộc chúng ta còn sự tha thứ giải phóng chúng ta, được dạy cách rõ ràng xuyên suốt Kinh Thánh. Nhiều người đã tìm được sự tự do nhờ đó, và Hội Thánh rất cần đến nó.
Một số phần đòi hỏi sự cẩn trọng. Cách Evans đọc việc buộc, mở và tha tội chỉ là một trong nhiều cách hiểu của những nhà giải kinh trung tín; những người khác hiểu những lời ấy thuộc về việc rao giảng Tin Lành và kỷ luật của Hội Thánh, hơn là thuộc về những hành động buông tha riêng tư. Những câu chuyện của ông về những người phạm lỗi được đổi lòng sau một lời cầu nguyện buông tha là những lời chứng về lòng nhân từ của Đức Chúa Trời, chứ không phải là những sự bảo đảm; có những người tha thứ sẽ không bao giờ thấy người kia thay đổi, và sự tha thứ của họ cũng không vì thế mà kém thật. Sự tha thứ không đòi hỏi một người bị tổn thương phải trở lại với người vẫn còn nguy hiểm; sự hòa giải tùy thuộc vào sự ăn năn từ cả hai phía. Và khi có chấn thương sâu hay sự ngược đãi, sự giúp đỡ của một nhà tư vấn khôn ngoan và có chuyên môn là một món quà, chứ không phải là một sự thất bại của đức tin. Chính Evans cũng khích lệ người đọc tìm một nhà tư vấn tốt để đồng hành với mình, và cảnh báo rằng không phải mọi ký ức được khơi lại đều chính xác. Ông khẳng định rằng mục đích của ông không phải là sự buộc tội lẫn nhau, mà là sự tự do.
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Hãy nhẹ nhàng xin Đức Thánh Linh cho bạn thấy bất cứ vết thương nào bạn đã mang từ quá khứ. Đừng vội vàng; hãy viết ra những gì đến với bạn.
2. Nếu một người cụ thể hiện ra trong tâm trí, hãy cân nhắc việc viết loại thư không gửi đi mà Evans mô tả. Hãy viết cụ thể. Hãy thong thả.
3. Khi bạn đã sẵn sàng, hãy tha thứ từng điều bạn đã viết, và cầu nguyện bằng lời của chính mình để Đức Chúa Trời đừng đổ những tội ấy cho người đó.
4. Hãy bắt đầu cầu nguyện mỗi ngày xin Đức Chúa Trời ban phước cho người đã làm bạn tổn thương, và hãy để ý xem điều đó thay đổi chính lòng bạn ra sao.
5. Nếu vết thương của bạn sâu, hãy tìm một nhà tư vấn Cơ Đốc hay một mục sư trưởng thành và đáng tin cậy để đồng hành với bạn, và đừng xấu hổ khi xin giúp đỡ.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giê-xu, Ngài đã vì tội lỗi con mà bị vết, và bởi lằn roi Ngài con được lành bịnh. Ngài biết mọi vết thương con đang mang, vì Ngài đã ở đó khi điều ấy xảy ra.
Con đem đến cho Ngài những tổn thương con đã chôn vùi và những người đã gây ra chúng. Bởi ân điển Ngài, con chọn tha thứ cho họ, và con xin Ngài đừng đổ những điều ấy cho họ.
Xin mở trói cho con khỏi sự cay đắng đã buộc con vào họ. Xin chữa lành linh hồn con, phục hồi điều đã đổ vỡ, và dạy con bước đi trong sự tự do.
Và xin làm cho con thành người hòa giải, để người khác có thể tìm thấy nơi con sự tha thứ mà con đã tìm thấy nơi Ngài. A-men.
Câu hỏi suy ngẫm
Evans giải thích thế nào về việc các tín hữu vẫn còn vật lộn với những nỗi sợ hãi và tổn thương cũ sau khi đã trở nên người dựng nên mới?
Dùng khuôn khổ tâm linh, linh hồn và thân thể, ông nói rằng khi cải đạo, tâm linh vốn đã chết đối với Đức Chúa Trời được làm cho sống lại, nhưng thân thể không được làm mới và linh hồn, tức tâm trí, ý chí và cảm xúc, cũng không được chữa lành ngay lập tức. Linh hồn mang theo những vết thương của quá khứ vào đời sống Cơ Đốc, và chúng trở thành một bãi chiến trường nơi kẻ thù thích hoạt động.
Điều gì khiến Evans băn khoăn về phần lớn sự tư vấn và sự dạy dỗ về chữa lành nội tâm?
Rằng có quá nhiều điều trong đó chỉ nhắm đến việc giúp người bị tổn thương đối phó cho qua, và quá ít điều nói về quyền năng giải phóng của sự tha thứ. Ông tin rằng Chúa không chỉ muốn giúp chúng ta kiểm soát những vết thương của mình, mà muốn chữa lành chúng, và chiếc chìa khóa đang ở trong chính tay chúng ta.
Evans liên kết việc buộc và mở với sự tha thứ như thế nào?
Ông ghi nhận rằng Chúa Giê-xu lặp lại những lời về việc buộc và mở trong Ma-thi-ơ 18, một chương hoàn toàn nói về sự phục hồi và sự tha thứ, và liên kết chúng với Giăng 20:23 về việc tha tội. Chúng ta không thể tha tội như Đức Chúa Trời, nhưng chúng ta có thể tha thứ những tội người khác đã phạm cùng mình và buông tha những người đã làm mình tổn thương khỏi món nợ mình đòi nơi họ, vì vậy ông luôn nói về sự tha thứ và sự buông tha đi đôi với nhau.
Tại sao Evans lấy Ê-tiên làm tấm gương lớn của ông về sự tha thứ và sự buông tha?
Trong khi bị ném đá, Ê-tiên đã cầu xin Chúa đừng đổ tội ấy cho những kẻ giết mình, và Evans tự hỏi liệu Sau-lơ người Tạt-sơ, người đứng gần đó, có bao giờ trở thành sứ đồ Phao-lô hay không nếu không có lời cầu nguyện ấy. Sự tha thứ mở ra một cánh cửa để Đức Chúa Trời có thể chạm đến người phạm lỗi, và nó giải phóng người tha thứ, là người đã bị buộc vào kẻ phạm lỗi bởi nỗi đau của vết thương như bị buộc bằng một sợi dây thừng.
Chương này thêm những lời lưu ý nào vào sự dạy dỗ của Evans về sự tha thứ và sự buông tha?
Cách ông đọc việc buộc, mở và tha tội chỉ là một trong nhiều cách hiểu, và những câu chuyện của ông về những người phạm lỗi được đổi lòng là những lời chứng, chứ không phải những sự bảo đảm, vì có những người tha thứ sẽ không bao giờ thấy người kia thay đổi. Sự tha thứ không đòi hỏi phải trở lại với người vẫn còn nguy hiểm, vì sự hòa giải tùy thuộc vào sự ăn năn từ cả hai phía, và khi có chấn thương sâu hay sự ngược đãi, một nhà tư vấn khôn ngoan và có chuyên môn là một món quà, chứ không phải là một sự thất bại của đức tin.