Chương 13 · 9 phút đọc · 12 phút nghe
Hòn Đá Gây Vấp Phạm
Đức Chúa Jêsus lại phán cùng môn đồ rằng: Không có thể khỏi xảy đến sự gây nên phạm tội được; song khốn thay cho ai là kẻ làm ra sự ấy! LU-CA 17:1
Evans lý luận rằng nếu sự hiệp một là điều ưu tiên của Đức Chúa Trời, thì đó hẳn cũng là mục tiêu của kẻ thù. Trong quyển Chìa Khóa Trong Tay Tôi, ông mô tả những mưu kế Sa-tan dùng để chống lại các tín hữu: tiếng gầm của sư tử đánh vào cảm xúc của chúng ta, những tên lửa dối trá nhắm vào tâm trí chúng ta, và lưỡi câu của người câu cá thả vào những vết thương cũ. Nhưng mưu kế mà ông viết đến nhiều nhất, và giảng đến thường xuyên nhất, là sự vấp phạm. Ông tin rằng nó là nguyên nhân gây ra nhiều cuộc chia rẽ Hội Thánh, nhiều giáo sĩ rời bỏ cánh đồng truyền giáo và nhiều mục sư rời bỏ chức vụ hơn bất cứ điều gì khác.
Vấp phạm không phải là tội
Evans bắt đầu bằng một sự phân biệt khiến nhiều người đọc ngạc nhiên. Sự vấp phạm và tội lỗi không phải là một. Chính Chúa Giê-xu là một hòn đá gây vấp phạm, như cả Phao-lô lẫn Phi-e-rơ đều nói, thế mà Ngài không hề phạm tội.
Đá gây cho vấp váp, là đá lớn làm cho sa ngã; họ bị vấp đá đó, vì không vâng phục Đạo, và điều ấy đã định sẵn cho họ rồi. 1 PHI-E-RƠ 2:7–8
Người Pha-ri-si vấp phạm vì Ngài, chính những người cùng quê với Ngài vấp phạm vì Ngài, và ngay cả gia đình Ngài cũng vấp phạm. Evans gợi ý rằng đôi khi Chúa Giê-xu dường như đã cố ý gây ra sự vấp phạm. Những lúc khác, như trong chuyện thuế đền thờ, Ngài lại cẩn thận tránh điều đó. Tự thân việc bị vấp phạm không phải là tội. Điều chúng ta làm với sự vấp phạm mới là chuyện khác.
Ông tìm thấy điều này trong câu chuyện về Ca-in. Đức Chúa Trời không từ chối của lễ của Ca-in vì Ca-in đã phạm tội; chẳng có chỗ nào trong bản văn nói rằng lễ vật của ông là gian ác. Nhưng Ca-in nổi giận và gằm nét mặt, và Đức Chúa Trời cảnh cáo ông rằng tội lỗi đang rình đợi trước cửa. Sự vấp phạm đến trước; tội lỗi chỉ theo sau khi Ca-in không chịu quản trị nó.
Nếu ngươi làm lành, há chẳng ngước mặt lên sao? Còn như chẳng làm lành, thì tội lỗi rình đợi trước cửa, thèm ngươi lắm; nhưng ngươi phải quản trị nó. SÁNG THẾ KÝ 4:7
Cái giá của sự vấp phạm
Trong quyển Chìa Khóa Trong Tay Tôi và một lần nữa trong quyển Đấng Nắm Giữ Ngày Mai Của Tôi, Evans lần theo năm ví dụ trong các sách Phúc Âm về những người đã vấp phạm, và cái giá họ phải trả. Người nghe được ví như đất đá sỏi vui mừng nhận lấy đạo nhưng vấp phạm khi hoạn nạn đến, và không kết quả. Dân thành Na-xa-rét vấp phạm vì con người thợ mộc, và Ngài làm ít phép lạ tại đó. Giu-đa vấp phạm vì sự lãng phí dầu thơm quý giá, rồi đi ra phản Thầy mình, vì đã mất hết lòng tin cậy nơi Ngài. Phi-e-rơ vấp phạm trong đêm Chúa bị bắt và chối Đấng Christ trước mặt một đứa đầy tớ gái, đánh mất lời chứng của mình. Và nhiều môn đồ, vấp phạm vì những lời khó nghe của Chúa Giê-xu về việc ăn thịt Ngài, đã trở lui và không đi với Ngài nữa.
Từ lúc ấy, có nhiều môn đồ Ngài trở lui, không đi với Ngài nữa. GIĂNG 6:66
Không bông trái, không phép lạ, không lòng tin cậy, không lời chứng, không sự thông công: đối với Evans, đó là mùa gặt của sự vấp phạm khi nó được ấp ủ thay vì được giải quyết.
Vấp phạm vì Chúa Giê-xu
Hai trong số các ví dụ của ông đặc biệt mang tính riêng tư. Giăng Báp-tít, khi ở trong ngục, đã chờ người anh em họ mà ông từng công bố là Chiên Con của Đức Chúa Trời đến giải thoát mình. Chúa Giê-xu đã không đến. Giăng sai người đến hỏi có thật Ngài là Đấng phải đến hay không, và Chúa Giê-xu trả lời bằng một danh sách các công việc của Ngài cùng một lời cảnh tỉnh dịu dàng.
Phước cho ai chẳng vấp phạm vì cớ ta! MA-THI-Ơ 11:6
Ví dụ thứ hai là Ma-ri ở Bê-tha-ni. Khi La-xa-rơ chết, Ma-thê đi ra đón Chúa Giê-xu, nhưng Ma-ri thì ở lại trong nhà. Khi cuối cùng cô đến, cô nói cùng những lời như chị mình, nhưng Chúa Giê-xu đáp lại cô cách khác; Ngài khóc. Evans gợi ý rằng Ma-ri đã vấp phạm vì Ngài không đến kịp, và rằng Chúa Giê-xu khóc, không phải vì La-xa-rơ, người Ngài sắp làm cho sống lại, nhưng vì bạn của Ngài đã vấp phạm vì Ngài.
Đây là một cách đọc gây ấn tượng mạnh, và nó đã giúp nhiều người nhìn nỗi đau của chính mình trước thời điểm của Đức Chúa Trời dưới một ánh sáng mới. Tuy nhiên, cần nói rõ rằng cách đọc này vượt quá điều bản văn khẳng định. Giăng cho chúng ta biết rằng Chúa Giê-xu khóc khi thấy Ma-ri và những người than khóc đang khóc, và nhiều người đọc hiểu những giọt nước mắt của Ngài là lòng thương xót và nỗi đau buồn trước sự tàn phá của sự chết. Cách giải nghĩa của Evans nên được xem là một sự áp dụng khả dĩ hơn là ý nghĩa của phân đoạn ấy.
Tại sao Đức Chúa Trời cho phép điều đó
Tại sao Đức Chúa Trời cho phép sự vấp phạm xảy đến? Evans trả lời rằng chúng bày tỏ cho chúng ta thấy một điều gì đó về chính mình. Giăng Báp-tít đã nói rằng Đấng Christ phải dấy lên còn ông phải hạ xuống, nhưng ông vẫn cần học biết rằng thời biểu là của Đức Chúa Trời chứ không phải của ông. Các tín hữu dễ bị cám dỗ muốn lèo lái Đức Chúa Trời làm mọi việc theo cách của mình, và vấp phạm khi Ngài không chịu làm vậy. Sự vấp phạm là một trong những cách Đức Chúa Trời thử thách và luyện lọc chúng ta, phơi bày sự kiêu ngạo, những kỳ vọng sai lầm và lòng ham muốn được nổi bật.
Ông liệt kê những nguyên nhân thường gặp: sự xung khắc về tính cách, những kỳ vọng không được nói ra và không được đáp ứng, những hiểu lầm, sự ganh tị với ân tứ của người khác, lòng tự ái bị tổn thương và sự nổi loạn đơn thuần.
Phải làm gì với sự vấp phạm
Lời khuyên của Evans trong quyển Chìa Khóa Trong Tay Tôi rất đơn giản và thiết thực, và ông trình bày nó như một chuỗi các bước. Trước hết, hãy nhận trách nhiệm về sự vấp phạm: nó là của bạn, vì người kia có thể chẳng hề phạm tội gì; chính bạn là người đã nhặt nó lên. Kế đến, hãy học từ nó: hãy hỏi xem Đức Chúa Trời đang cho bạn thấy điều gì về chính mình. Rồi hãy buông nó ra: hãy chọn đặt nó xuống, cầu nguyện về nó, chúc phước cho người đã làm bạn vấp phạm, và xin Thánh Linh ban ân điển nếu bạn thấy nó quá nặng nề. Sau cùng, hãy bỏ nó lại phía sau: đừng để nó cư ngụ trong lòng bạn. Và cuối cùng, hãy cẩn thận để mình không trở thành cớ vấp phạm cho người khác.
Khá coi chừng kẻo có kẻ trật phần ân điển của Đức Chúa Trời, kẻo rễ đắng châm ra, có thể ngăn trở và làm ô uế phần nhiều trong anh em. HÊ-BƠ-RƠ 12:15
Ông thêm một điểm từ Ma-thi-ơ 18 mà nhiều người thấy giải phóng. Chúa Giê-xu bảo chúng ta hãy đến với người anh em đã phạm tội cùng mình. Ngài không bảo chúng ta hãy đến với mọi người đã làm mình vấp phạm. Nhiều cuộc xung đột sẽ được tránh khỏi nếu các tín hữu chỉ đơn giản đặt sự vấp phạm của mình xuống thay vì đối chất với người khác về điều đó, và còn nhiều cuộc xung đột nữa sẽ được tránh khỏi nếu những ai muốn rời một Hội Thánh làm điều đó cách nhã nhặn, thưa với mục sư của mình thay vì cứ lặng lẽ bỏ đi.
Ví bằng anh em đương cơn giận, thì chớ phạm tội; chớ căm giận cho đến khi mặt trời lặn, và đừng cho ma quỉ nhân dịp. Ê-PHÊ-SÔ 4:26–27
Cơn giận và nỗi đau là những cảm xúc, và tự thân cảm xúc không phải là tội. Nhưng nếu không được giải quyết, chúng cho ma quỉ một chỗ đứng. Lời khuyên của Evans là hãy giải quyết chúng ngay trong ngày.
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Hãy xin Chúa cho bạn thấy bất cứ sự vấp phạm nào bạn đang mang, đối với một người, một Hội Thánh hay ngay cả đối với Ngài. Hãy viết nó ra.
2. Hãy đưa sự vấp phạm ấy qua chuỗi các bước của Evans: nhận trách nhiệm về nó, học từ nó, buông nó ra và bỏ nó lại phía sau. Đừng bỏ qua bước học hỏi.
3. Có chỗ nào bạn đã vấp phạm vì thời điểm của Đức Chúa Trời không? Hãy thành thật đem điều đó đến với Ngài, như cuối cùng Ma-ri đã đến với Chúa Giê-xu.
4. Trong một cuộc xung đột hiện tại, hãy phân biệt giữa việc bị vấp phạm và việc bị người khác phạm tội cùng mình. Nếu bạn đã bị người khác phạm tội cùng mình, hãy cân nhắc việc đến gặp riêng người ấy, như Ma-thi-ơ 18:15 chỉ dẫn.
5. Hãy tự hỏi xem bạn có đang gây vấp phạm cho ai không. Nếu có, hãy đi và làm cho mọi sự được ngay thẳng.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giê-xu, Ngài đã là hòn đá gây vấp phạm cho nhiều người, và chính con cũng đã vấp ngã khi Ngài không hành động như con mong đợi. Xin tha thứ cho con.
Xin cho con thấy những sự vấp phạm con đã nhặt lên và mang theo. Xin ban ân điển để con nhận trách nhiệm về chúng, học từ chúng, đặt chúng xuống và để chúng lại với Ngài.
Xin gìn giữ lòng con khỏi sự cay đắng, và đừng để mặt trời lặn khi con còn đương cơn giận.
Phước cho ai chẳng vấp phạm vì cớ Ngài. Xin làm cho con thành người như thế. A-men.
Câu hỏi suy ngẫm
Tại sao Evans khẳng định rằng bị vấp phạm không giống với phạm tội?
Vì chính Chúa Giê-xu là một hòn đá gây vấp phạm mà không hề phạm tội, và người Pha-ri-si, những người cùng quê với Ngài và ngay cả gia đình Ngài đều vấp phạm vì Ngài. Tự thân việc bị vấp phạm không phải là tội; điều chúng ta làm với sự vấp phạm mới là chuyện khác, như trường hợp Ca-in, sự vấp phạm của ông đến trước và tội lỗi chỉ theo sau khi ông không chịu quản trị nó.
Sự vấp phạm đã khiến năm ví dụ trong các sách Phúc Âm mà Evans lần theo phải trả giá gì?
Người nghe được ví như đất đá sỏi không kết quả, Na-xa-rét chỉ thấy ít phép lạ, Giu-đa mất hết lòng tin cậy nơi Thầy mình, Phi-e-rơ đánh mất lời chứng khi chối Đấng Christ, và những môn đồ vấp phạm vì những lời khó nghe của Chúa Giê-xu đã không đi với Ngài nữa. Không bông trái, không phép lạ, không lòng tin cậy, không lời chứng, không sự thông công: đó là mùa gặt của sự vấp phạm khi nó được ấp ủ thay vì được giải quyết.
Evans đọc nỗi đau buồn của Ma-ri ở Bê-tha-ni trước cái chết của La-xa-rơ như thế nào, và chương này cân nhắc cách đọc ấy ra sao?
Ông gợi ý rằng Ma-ri đã vấp phạm vì Chúa Giê-xu không đến kịp, và rằng Chúa Giê-xu khóc không phải vì La-xa-rơ nhưng vì bạn của Ngài đã vấp phạm vì Ngài. Chương này gọi đây là một cách đọc gây ấn tượng mạnh nhưng nói rằng nó vượt quá điều bản văn khẳng định, vì nhiều người hiểu những giọt nước mắt của Ngài là lòng thương xót và nỗi đau buồn trước sự chết, nên tốt nhất nên xem đó là một sự áp dụng khả dĩ.
Theo Evans, tại sao Đức Chúa Trời cho phép sự vấp phạm xảy đến?
Vì chúng bày tỏ cho chúng ta thấy một điều gì đó về chính mình, như Giăng Báp-tít vẫn còn phải học biết rằng thời biểu là của Đức Chúa Trời chứ không phải của ông. Sự vấp phạm là một cách Đức Chúa Trời thử thách và luyện lọc chúng ta, phơi bày sự kiêu ngạo, những kỳ vọng sai lầm và lòng ham muốn được nổi bật, khi chúng ta bị cám dỗ muốn lèo lái Ngài làm mọi việc theo cách của mình.
Evans rút ra điểm giải phóng nào từ Ma-thi-ơ 18 về việc đến gặp người khác?
Chúa Giê-xu bảo chúng ta hãy đến với người anh em đã phạm tội cùng mình, chứ không phải đến với mọi người đã làm mình vấp phạm. Nhiều cuộc xung đột sẽ được tránh khỏi nếu các tín hữu chỉ đơn giản đặt sự vấp phạm của mình xuống thay vì đối chất với người khác về điều đó.