Các Thư Tín Của Ignatius Và Câu Chuyện Cuộc Đời Ông
Cốt Lõi Của Các Bức Thư

Chương 4 · 5 phút đọc · 7 phút nghe

Cốt Lõi Của Các Bức Thư

Khi đọc bảy bức thư, bạn nên biết mình cần lắng nghe điều gì. Ignatius viết trong vội vã, và tư tưởng của ông tuôn ra dồn dập, lặp đi lặp lại. Nhưng bên dưới sự khẩn thiết ấy, vẫn có vài mối bận tâm trở lại hết lần này đến lần khác. Trên hết, có ba điều xuyên suốt mọi điều ông viết: sự hiệp một của Hội Thánh, thực tại của Đấng Christ, và niềm khao khát của chính ông được đạt đến Đức Chúa Trời qua sự chết. Hãy lắng nghe những điều này, và bạn sẽ nghe được Ignatius.

Sự hiệp một dưới quyền giám mục

Chủ đề thúc bách nhất là sự hiệp một. Ignatius vô cùng lo sợ rằng các Hội Thánh sẽ bị chia cắt — rằng các giáo sư giả và những buổi nhóm họp đối nghịch sẽ xé tan bầy chiên một khi những tiếng nói vững vàng của các sứ đồ không còn nữa. Trước mối hiểm họa ấy, ông kêu gọi các Cơ Đốc nhân nhóm lại làm một, quanh giám mục, các trưởng lão và các chấp sự của mình. Ông khuyên giục: đừng tự ý làm điều gì gây chia rẽ thân thể; đừng làm điều gì thuộc về Hội Thánh mà không có người được lập lên coi sóc Hội Thánh. Như ông đã viết cho tín hữu Si-miệc-nơ, không được làm điều gì thuộc về Hội Thánh mà tách khỏi giám mục.

Cũng với Hội Thánh ấy, ông đã để lại một câu vang vọng qua nhiều thế kỷ:

Giám mục xuất hiện ở đâu, hãy để dân chúng ở đó; cũng như Chúa Giê-xu ở đâu, thì Hội Thánh phổ quát ở đó.

Cụm từ ấy, Hội Thánh phổ quát, là một dấu mốc nhỏ trong văn chương Cơ Đốc. Chữ mà Ignatius thật sự dùng là chữ Hy Lạp katholikē — có nghĩa là trọn vẹn, phổ quát, tức là Hội Thánh ở khắp mọi nơi chứ không phải bất kỳ một hội chúng riêng lẻ nào. Đây là lần sớm nhất còn lưu lại mà chữ ấy được dùng để chỉ Hội Thánh, và về sau chính chữ Hy Lạp này đi vào tiếng Anh thành catholic. Ở đây, chữ ấy không mang ý nghĩa bè phái nào; nó chỉ đơn giản gọi tên một dân sự trọn vẹn của Đức Chúa Trời, ở bất cứ nơi nào họ hiện diện.

Thực tại của Đấng Christ, và phương thuốc bất tử

Ignatius viết để chống lại một sai lầm cụ thể. Vào thời ông, một số giáo sư, về sau được gọi là phái Ảo thân (Docetism), cho rằng Đấng Christ chưa bao giờ thật sự có thân thể — rằng Ngài chỉ có vẻ như được sinh ra, ăn uống, chịu khổ và chết. Đối với Ignatius, đây là một lời dối trá chết người. Nếu thân thể của Đấng Christ không có thật, thì sự chết của Ngài cũng không có thật, và toàn bộ niềm hy vọng của Phúc Âm tan biến thành một vẻ bề ngoài.

Vì vậy ông khẳng định, hết lần này đến lần khác, rằng Chúa Giê-xu đã thật sự được sinh ra, thật sự bị đóng đinh, thật sự sống lại. Và ông gắn điều này với bữa ăn chung của Hội Thánh, lễ bẻ bánh, là điều hệ trọng chính vì thân thể của Đấng Christ là thật. Viết cho tín hữu Ê-phê-sô, ông mô tả tấm bánh ấy bằng một cụm từ nổi tiếng:

cùng bẻ một tấm bánh, là phương thuốc bất tử và là thuốc giải độc để chúng ta khỏi chết nhưng được sống đời đời trong Chúa Giê-xu Christ.

Phương thuốc bất tử — đó là cách Ignatius nghĩ về Hội Thánh nhóm lại quanh bàn tiệc, quanh một Đấng Christ thật sự có thân xác và thật sự đã sống lại. Sự hiệp một mà ông nài xin không chỉ là chuyện tổ chức. Đó là vấn đề sự sống, là cùng nhau bám chặt lấy Đấng Christ thật, là Đấng duy nhất có thể đưa họ vượt qua sự chết.

Niềm khao khát được đạt đến Đức Chúa Trời

Chủ đề thứ ba là điều lạ lùng nhất và cũng riêng tư nhất. Ignatius không chỉ chấp nhận cái chết đang đến; ông khao khát nó. Ông đã đi đến chỗ xem sự tử đạo của mình là con đường để cuối cùng ông thuộc trọn về Đấng Christ — con đường mà trên đó rốt cuộc ông sẽ đạt đến Đức Chúa Trời. Đó là lý do, như chúng ta sẽ thấy, ông đã nài xin các Cơ Đốc nhân tại Rô-ma đừng cứu ông. Ông sợ lòng tốt của họ hơn sợ thú dữ.

Điều quan trọng là phải nghe điều này cho đúng. Đây là niềm xác tín của riêng Ignatius, được hình thành trong cảnh cùng cực của riêng ông, khi ông là một người bị kết án đang trên đường đi chịu chết. Ông không đặt ra một quy tắc rằng mọi Cơ Đốc nhân đều nên tìm đến cái chết; ông là một con người cụ thể, trong một giờ phút cụ thể, đang tìm hiểu ý nghĩa của cái kết mà ông không còn có thể tránh khỏi, và tìm thấy trong đó không phải nỗi kinh hoàng mà là niềm hy vọng. Khi được đọc như lời của riêng ông, đây là một trong những điều cảm động nhất trong Hội Thánh thời ban đầu: một con người bước về phía thú dữ và gọi đó là sự khởi đầu của sự sống.

Sự hiệp một, thực tại, và niềm khao khát Đức Chúa Trời — hãy mang theo ba điều này. Khi Ignatius viết về các giám mục, về tấm bánh và về thú dữ, thì sâu bên dưới, ông luôn viết về một Hội Thánh trọn vẹn duy nhất, về một Đấng Christ thật duy nhất, và về Đức Chúa Trời mà ông đang vội vã đến gặp.