Mặc lấy sức lực và oai phong
Nuôi dưỡng thế hệ kế tiếp: Dạy dỗ con cái trong sự tin kính

Chương 6 · 11 phút đọc · 14 phút nghe

Nuôi dưỡng thế hệ kế tiếp: Dạy dỗ con cái trong sự tin kính

“Các lời mà ta truyền cho ngươi ngày nay sẽ ở tại trong lòng ngươi; khá ân cần dạy dỗ điều đó cho con cái ngươi, và phải nói đến, hoặc khi ngươi ngồi trong nhà, hoặc khi đi ngoài đường, hoặc lúc ngươi nằm, hay là khi chỗi dậy.” Phục Truyền Luật Lệ Ký 6:6-7 (Kinh Thánh 1925) Trên đất này không có cánh đồng truyền giáo nào lớn hơn chính mái nhà của bạn. Những đứa con Đức Chúa Trời đặt vào tay bạn chăm sóc chính là thế hệ kế tiếp của Hội Thánh, là những người lãnh đạo tương lai của cộng đồng và đất nước bạn. Cách chúng được nuôi dạy sẽ góp phần quyết định Tin Lành sẽ tiến lên hay lùi bước trên quê hương bạn trong những năm sắp tới. Và dưới quyền Đức Chúa Trời, không ai có ảnh hưởng trên một đứa trẻ trong những năm đầu đời lớn hơn người mẹ.

Trong Cựu Ước, Đức Chúa Trời đã ban cho các bậc cha mẹ những chỉ dẫn rõ ràng. Lời Shema trong Phục Truyền Luật Lệ Ký chương sáu dặn cha mẹ phải ân cần dạy dỗ các điều răn của Đức Chúa Trời cho con cái mình. Chữ “ân cần” ấy rất quan trọng. Đó không phải là sự dạy dỗ qua loa, không phải điều chỉ làm vào sáng Chúa Nhật, mà là sự dạy dỗ liên tục, bền bỉ, được đan cài vào từng khoảnh khắc của cuộc sống. Khi bạn đi đường, khi bạn ngồi, khi bạn nằm xuống, khi bạn thức dậy — lẽ thật của Đức Chúa Trời phải được nói ra, được sống làm gương, và được lặp đi lặp lại.

Hãy nghĩ đến Giô-kê-bết, mẹ của Môi-se. Bà sống dưới chiếu chỉ khủng khiếp của Pha-ra-ôn, buộc mọi bé trai Hê-bơ-rơ phải bị ném xuống sông Nin. Nhưng bà kính sợ Đức Chúa Trời hơn sợ Pha-ra-ôn. Bà giấu con mình suốt ba tháng. Rồi khi không thể giấu được nữa, bà đan một cái thúng nhỏ bằng cây sậy, trét chai lên, đặt con trai vào trong, rồi thả giữa đám sậy bên bờ sông. Con gái bà là Mi-ri-am đứng gần đó canh chừng. Khi con gái Pha-ra-ôn tìm thấy đứa bé, Mi-ri-am bước tới và xin đi tìm một người đàn bà Hê-bơ-rơ để cho đứa bé bú. Trong sự quan phòng của Đức Chúa Trời, Giô-kê-bết lại được thuê để cho chính con mình bú. Trong những năm đầu đời — có lẽ ba hay bốn năm, vì thời ấy trẻ con thường bú mẹ lâu như vậy — Môi-se lớn lên trong vòng tay mẹ, được nghe về Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, Y-sác và Gia-cốp. Bà chỉ có vài năm ngắn ngủi để vun đắp cho con trước khi con được giao vào cung điện Pha-ra-ôn. Nhưng chừng ấy năm là đủ. Bản sắc của Môi-se đã được định hình.

Ông biết mình là ai. Ông biết mình thuộc về ai. Và nhiều thập kỷ sau, ông đã chọn cùng dân Đức Chúa Trời chịu khổ hơn là tạm hưởng sự vui sướng của tội lỗi. Hỡi những người mẹ, đừng bao giờ xem nhẹ giá trị của những năm đầu đời ấy. Bất cứ điều gì bạn gieo vào năm năm đầu tiên của một đứa trẻ sẽ kết quả suốt cả cuộc đời nó.

Hãy nghĩ lại về An-ne. Khi nhận được cậu con trai Sa-mu-ên, bà không níu giữ con cho riêng mình. Bà cho con thôi bú, rồi đem con đến đền tạm và dâng con để phục vụ Chúa trọn đời.

Mỗi năm bà lại đến và mang cho con một chiếc áo nhỏ do chính tay bà may. Hãy hình dung điều đó. Năm nào bà cũng may một chiếc áo rồi mang đến cho con trai mình, người đang phục vụ trong nhà Đức Chúa Trời. Sa-mu-ên lớn lên trong sự hiện diện của Chúa. Mẹ cậu đã dâng cậu cho Chúa từ trước khi cậu chào đời, và bà vẫn tiếp tục vun đắp cho con ngay cả khi con đã rời khỏi nhà. Bạn thân mến, hãy dâng con cái bạn cho Đức Chúa Trời. Không chỉ trong một buổi lễ dâng con, mà mỗi ngày. Hãy đặt chúng trên bàn thờ của Chúa trong sự cầu nguyện. Hãy tin cậy Đức Chúa Trời sẽ dùng chúng cho sự vinh hiển của Ngài.

Hãy nghĩ đến Ơ-nít và Lô-ít, mẹ và bà ngoại của Ti-mô-thê. Phao-lô viết rằng đức tin thành thật ở trong Ti-mô-thê trước đã ở trong Lô-ít, bà ngoại cậu, và trong Ơ-nít, mẹ cậu. Ba thế hệ đức tin trong một gia đình. Thế nhưng cha của Ti-mô-thê lại là người Hy Lạp, có lẽ không phải là người tin Chúa.

Đôi khi một người mẹ và một người bà tin kính phải gánh lấy sức nặng thuộc linh của cả gia đình. Họ đã gánh vác cách trung tín. Và Ti-mô-thê đã trở thành một mục sư, một người bạn đồng hành thân thiết của Phao-lô. Bạn thân mến, dù chồng bạn có là một người lãnh đạo thuộc linh vững vàng hay không, bạn vẫn có thể trở thành một Ơ-nít, một Lô-ít. Bạn vẫn có thể nuôi dạy những đứa con biết Kinh Thánh từ thuở ấu thơ.

Bây giờ, hãy để tôi nói cách thực tế. Làm sao để nuôi dạy con cái tin kính trong thế giới ngày nay, khi có quá nhiều ảnh hưởng kéo ngược lại bạn — sự nghèo khó, áp lực từ bạn bè, những trò giải trí đồi bại, những trường học không dạy các giá trị Cơ Đốc, thậm chí cả những người bà con không tin Chúa?

Thứ nhất, hãy lập giờ thờ phượng gia đình. Mỗi ngày, nếu có thể. Hãy quy tụ cả nhà lại, dù chỉ mười hay mười lăm phút. Đọc một phân đoạn Kinh Thánh ngắn. Giải thích bằng những lời đơn sơ. Cầu nguyện. Hát một bài ca ngợi. Nếu con còn nhỏ, hãy giữ cho ngắn gọn. Khi chúng lớn hơn, hãy làm cho giờ ấy phong phú hơn. Đừng bỏ qua ngay cả khi bạn mệt mỏi. Ngay cả khi nhà cửa bận rộn. Sự đều đặn của giờ thờ phượng gia đình sẽ uốn nắn con cái bạn nhiều hơn bất cứ bài giảng nào chúng nghe vào ngày Chúa Nhật.

Thứ hai, hãy dạy con cầu nguyện. Ban đầu hãy dạy chúng những lời cầu nguyện đơn sơ. Cảm tạ Đức Chúa Trời vì bữa ăn. Cảm tạ Đức Chúa Trời vì một ngày mới. Cầu nguyện cho cha khi cha đi làm xa. Cầu nguyện cho một người thân đang đau ốm.

Khi chúng lớn lên, hãy tiếp tục dạy chúng cầu nguyện. Dạy chúng cầu nguyện cho chính mình, cho bạn bè, cho thầy cô, cho đất nước. Một đứa trẻ học cầu nguyện từ nhỏ sẽ trở thành một người lớn biết cầu nguyện.

Thứ ba, hãy dạy con vâng lời. Kinh Thánh truyền dạy con cái phải hiếu kính và vâng lời cha mẹ. Đây là điều răn thứ nhất có kèm theo lời hứa. Một đứa trẻ không học vâng lời cha mẹ thì sau này sẽ khó vâng lời cấp trên, mục sư, hay chính Chúa. Đừng sợ sửa phạt. Sách Châm Ngôn nói rằng người nào kiêng roi vọt là ghét con mình, còn ai thương con thì sửa trị nó sớm. Tuy nhiên, sự sửa phạt không bao giờ được làm trong cơn giận hay cách tàn nhẫn. Phải làm trong tình yêu thương, có giải thích, rồi sau đó là sự tha thứ và trìu mến. Con cái bạn không bao giờ nên nghi ngờ rằng bạn yêu chúng, ngay cả khi bạn phải sửa dạy chúng.

Thứ tư, hãy dạy con phân biệt đúng sai trong đời sống hằng ngày. Dạy chúng sống thật thà. Dạy chúng chăm chỉ học hành. Dạy chúng tử tế với anh chị em. Dạy chúng phụ giúp việc nhà — con trai cũng như con gái đều nên được dạy đi lấy nước, quét nhà, phụ nấu ăn. Dạy chúng kính trọng người lớn tuổi. Dạy chúng khiêm nhường, đứng đắn trong cách ăn mặc và lời nói. Dạy chúng tránh xa bạn xấu, vì bạn bè xấu làm hư thói nết tốt.

Thứ năm, hãy kể chuyện cho con nghe. Các bà mẹ xưa nay vẫn là những người kể chuyện tuyệt vời, và ít có nền văn hóa nào được như châu Phi về điều này. Hãy kể cho con nghe những câu chuyện trong Kinh Thánh — Nô-ê và trận lụt, Đa-vít và Gô-li-át, Đa-ni-ên và hang sư tử, người Sa-ma-ri nhân lành, đứa con hoang đàng. Hãy kể cho con nghe về các vị tử đạo Uganda, về những chàng trai trẻ Kizito, Mbaga và Gyaviira, những người thà chết chứ không chối bỏ đức tin. Hãy kể cho con nghe về Mary Slessor, người phụ nữ Tô Cách Lan nhỏ bé đã đến Tây Phi và cứu sống những cặp trẻ sinh đôi bị bỏ mặc cho chết. Hãy kể cho con nghe về Simeon Nsibambi, người đã cầu nguyện cho sự phấn hưng tại Uganda. Những câu chuyện đưa lẽ thật vào lòng theo cách mà những bài giảng dài dòng không bao giờ làm được.

Thứ sáu, hãy có mặt bên con. Trẻ con không quan tâm đến những món quà đắt tiền bằng thời gian, sự chú ý và tình thương của bạn. Hãy ngồi với chúng. Hãy lắng nghe chúng. Hãy biết tên bạn bè của chúng, biết những nỗi sợ, những ước mơ của chúng. Hãy biết điều gì đang xảy ra ở trường, trong lòng, và trong cuộc sống của chúng.

Những đứa trẻ cảm thấy mình được thấu hiểu và yêu thương ở nhà sẽ ít có khả năng chạy theo thế gian để tìm tình yêu ở nơi khác.

Thứ bảy, hãy sống điều bạn dạy. Con cái học từ những gì bạn làm nhiều hơn là từ những gì bạn nói.

Nếu bạn bảo con đừng nói dối nhưng chúng lại nghe bạn nói dối với hàng xóm, chúng sẽ học nói dối. Nếu bạn bảo con hãy tha thứ nhưng chúng lại thấy bạn ôm giữ hờn oán, chúng cũng sẽ ôm giữ hờn oán. Nếu bạn bảo con hãy cầu nguyện nhưng chúng chẳng bao giờ thấy bạn cầu nguyện, chúng sẽ không cầu nguyện. Nhưng nếu bạn sống điều bạn dạy, điều đó sẽ được khắc ghi trong lòng chúng.

Đừng nản lòng nếu con cái bạn chưa ngay lập tức bày tỏ kết quả của sự dạy dỗ. Có những đứa trẻ tiếp nhận đức tin rất nhanh. Có những đứa khác phải trải qua một mùa lang thang trước khi quay trở về.

Hãy nhớ đến Augustine và Monica. Ba mươi năm nước mắt và cầu nguyện đã đi trước sự trở lại đạo của ông. Hãy tiếp tục gieo. Hãy tiếp tục cầu nguyện. Đấng đã khởi làm việc lành trong gia đình bạn sẽ thành tín làm trọn việc ấy.

Thêm một điều nữa. Có thể một số bạn đang đọc những dòng này không có con ruột. Có lẽ Đức Chúa Trời chưa ban con cho bạn. Có lẽ Ngài đã chọn một con đường khác cho cuộc đời bạn. Đừng nghĩ rằng chương này không dành cho bạn. Đức Chúa Trời có thể ban cho bạn những cháu trai, cháu gái để bạn vun đắp. Ngài có thể ban cho bạn những người con gái thuộc linh trong đức tin. Ngài có thể giao cho bạn chức vụ chăm sóc trẻ mồ côi — và Đức Chúa Trời biết thế giới này có biết bao trẻ mồ côi đang cần những người mẹ Cơ Đốc trong đức tin. Tấm lòng người mẹ mà Đức Chúa Trời đặt trong bạn có thể nuôi dưỡng nhiều đứa trẻ, dù chúng có do bạn sinh ra hay không.

Lời cầu nguyện Lạy Cha, con dâng lên Cha những đứa trẻ trong cuộc đời con. Con cảm tạ Cha vì chúng. Xin giúp con nhìn chúng như Cha nhìn — như những linh hồn đời đời mà Cha đã giao phó cho con chăm sóc. Xin ban cho con sức lực để ân cần dạy chúng đường lối Cha. Xin ban cho con sự khôn ngoan khi con phải sửa dạy chúng. Xin ban cho con sự kiên nhẫn khi con mỏi mệt. Xin lấy lòng thương xót của Cha che phủ chúng khi con thất bại. Lạy Chúa, xin cứu chúng.

Xin kêu gọi chúng vào vương quốc của Cha. Xin dùng chúng cho mục đích của Cha. Xin cho gia đình con là nơi Cha được biết đến và được yêu mến, nơi thế hệ kế tiếp học bước đi với Cha. Nhân danh Chúa Giê-xu, A-men.

Bạn đã đọc xong Nuôi dưỡng thế hệ kế tiếp: Dạy dỗ con cái trong sự tin kính