
Cũng xuất hiện trong
Tiểu sử
- 1858
- 1878
- 1883
- 1889
- 1907
- 1922
Bà là một trong những người phụ nữ uyên bác nhất mà Ấn Độ từng có — một học giả tiếng Phạn được tôn vinh bằng những danh hiệu mà rất ít người đàn ông có được, một nhà cải cách đã lên tiếng bênh vực các góa phụ và các cô dâu trẻ con của đất nước mình trước công chúng trên ba châu lục, và vào cuối đời, là người dịch trọn bộ Kinh Thánh sang tiếng mẹ đẻ của mình. Và bà đã đến với tất cả những điều ấy từ trong đau thương. Pandita Ramabai mất cha, mất mẹ và mất chị gái vì nạn đói trước khi tròn hai mươi tuổi, đã đi bộ hàng ngàn dặm khắp một vùng đất bị nạn đói tàn phá, đã chôn cất người chồng sau mười sáu tháng chung sống, và bị bỏ lại, theo chính lời bà, một mình đối diện với cuộc đời cùng một đứa con thơ trong vòng tay. Những gì bà gây dựng nên từ mất mát ấy đến nay vẫn còn đứng vững, vẫn đang nuôi ăn và che chở người nghèo.
Một học giả sinh ra giữa rừng sâu
Bà chào đời ngày 23 tháng 4 năm 1858, không phải ở thành phố nào, mà trong một mái nhà giữa rừng trên một đỉnh núi cao của dãy Tây Ghats, rặng núi chạy dọc theo rìa phía tây của Ấn Độ. Các bộ bách khoa toàn thư thường ghi một cách đại khái rằng bà sinh gần Mangalore, nhưng chính bà kể về một nơi ẩn tu trên đồi núi, và lời kể của bà là điều đáng giữ lại. Cha bà, Anant Shastri Dongre, là một học giả tiếng Phạn chính thống nhưng mang một xác tín hết sức khác thường: rằng phụ nữ cũng có thể học hành. Đi ngược lại tập tục của giai cấp và thời đại mình, ông dạy vợ thứ ngôn ngữ thiêng liêng ấy, và đến lượt người vợ dạy lại cho Ramabai, từ khoảng lúc lên tám cho đến mười lăm tuổi, cho đến khi cô bé thuộc lòng hàng ngàn câu kinh văn Ấn Độ giáo.
Sự học ấy đã làm nên con người bà. Khi bà đến Calcutta lúc còn là một thiếu nữ và được các học giả pandit ở đó khảo hạch, năm 1878 họ đã trao cho bà hai danh hiệu cho thấy tầm vóc mà bà đã đạt đến — Pandita, nghĩa là người uyên bác, và Sarasvati, theo tên nữ thần trí tuệ. Bà chỉ vừa hai mươi tuổi, lại là phụ nữ, mà đã được kể vào hàng các học giả của xứ sở.
Mồ côi vì nạn đói, góa bụa khi còn trẻ
Nhưng những năm tháng mang đến cho bà các danh hiệu ấy thì trước đó đã cướp đi hầu như mọi thứ khác. Từ năm 1876 đến năm 1878, một nạn đói lớn quét qua đất nước, và nó giáng xuống gia đình bà không chút thương xót. Cha bà, mẹ bà và người chị cả đều chết đói. Bà và người anh trai bị bỏ lại lang thang — theo chính bà tính, hơn bốn ngàn dặm khắp Ấn Độ, đi bộ, không nhà cửa và đói khát, chứng kiến cả một dân tộc chết dần quanh mình. Về sau người anh cũng qua đời, và bà còn lại một mình.
Tháng 11 năm 1880, bà kết hôn. Đó là một bước đi táo bạo: một cuộc hôn nhân dân sự vượt qua ranh giới giai cấp với một luật sư người Bengal, Bipin Behari Medhavi — loại hôn nhân mà thế giới của cha bà hẳn đã cấm đoán. Năm sau, một bé gái tên Manorama chào đời. Rồi đến tháng 2 năm 1882, chồng bà qua đời vì bệnh dịch tả. Cuộc hôn nhân chỉ kéo dài mười sáu tháng. Bà mới hai mươi ba tuổi, đã hai lần mất đi gia đình mình từng có, và giờ đây bị bỏ lại, như bà nói, một mình với một đứa con thơ trong vòng tay.
Chừng ấy đủ để quật ngã phần lớn con người. Nơi Ramabai, nó lại thắp lên một quyết tâm. Bà đã tận mắt thấy đất nước mình đối xử thế nào với các góa phụ và những bé gái không ai mong muốn, và bà quyết định dâng cả cuộc đời mình cho họ.
Tìm thấy tôn giáo, rồi tìm thấy Đấng Christ
Con đường bà đến với Đấng Christ không đột ngột cũng chẳng đơn giản, và điều quan trọng là không được ép phẳng nó thành một khoảnh khắc duy nhất. Đầu năm 1883, bà sang nước Anh nhờ sự giúp đỡ của các Nữ tu Wantage, một cộng đồng Anh giáo, và cuối năm ấy bà chịu báp-têm trong Giáo hội Anh. Xét theo mọi thước đo bề ngoài, bà đã trở thành Cơ Đốc nhân.
Nhưng chính Ramabai đã vạch một ranh giới cẩn thận giữa điều xảy ra năm 1883 và điều xảy ra nhiều năm sau đó. Về sau bà nhận ra rằng phép báp-têm ấy là một hành động của lý trí — bà đã tìm thấy tôn giáo Cơ Đốc, chân lý và những lập luận của nó, nhưng bà chưa tìm thấy Đấng Christ. Bước ngoặt sâu xa hơn đến vào khoảng năm 1891, một sự hoán cải không phải của trí tuệ mà của tấm lòng. Hai điều ấy khác nhau, và bà chưa bao giờ giả vờ khác đi. Đó là một trong những điều chân thật nhất nơi bà: một người phụ nữ học thức đáng nể thừa nhận rằng học thức chỉ đưa bà đến ngưỡng cửa, và bà cần được dẫn đi nốt quãng đường còn lại.
Giữa hai mốc ấy là nước Mỹ. Từ năm 1886 đến năm 1888, bà đi diễn thuyết khắp Hoa Kỳ, xuất bản năm 1887 một cuốn sách gây chấn động, Người Phụ Nữ Ấn Độ Giáo Thuộc Đẳng Cấp Cao (The High-Caste Hindu Woman), và bà đọc sách. Trong số những cuốn bà đọc có tiểu sử của Hudson Taylor và George Müller — và đặc biệt là Müller, con người ở Bristol đã nuôi hàng ngàn trẻ mồ côi chỉ bằng sự cầu nguyện mà không hề giữ một quỹ tài trợ nào, đã để lại dấu ấn vĩnh viễn trên bà. Bà đã tìm được tấm gương cho mình. Bất cứ điều gì bà gây dựng cũng sẽ được gây dựng theo cùng một cách: bằng việc cầu xin Đức Chúa Trời, chứ không phải loài người, ban cho bánh ăn.
Sharada Sadan và con đường đến Mukti
Trở về Ấn Độ, năm 1889 bà mở Sharada Sadan, một mái ấm kiêm trường học cho các góa phụ trẻ con thuộc đẳng cấp cao — những bé gái bị gả từ khi còn ẵm ngửa, góa chồng trước khi hiểu chữ ấy nghĩa là gì, rồi bị coi là điềm xui xẻo suốt phần đời còn lại. Đó là một khởi đầu, nhưng công việc làm nên tên tuổi bà lại đến từ một thảm họa khác.
Khi nạn đói lại ập đến vào các năm 1896 và 1897, Ramabai không ngồi chờ những người khốn cùng tìm đến mình. Bà đi đến với họ. Bà đi khắp những ngôi làng bị tàn phá cùng một đoàn xe bò, gom nhặt những đứa trẻ không ai cần đến — những bé gái bị ruồng bỏ, những góa phụ trẻ con, những trẻ mồ côi, những người phụ nữ không còn gì trong tay — rồi đưa họ về nơi an toàn. Bà mua đất ở Kedgaon, cách Pune chừng bốn mươi dặm về phía đông, và tại đó bà dựng nên Hội Truyền Giáo Mukti. Mukti nghĩa là sự cứu rỗi, và cái tên ấy thật chính xác: đó là một nơi giải cứu.
Quy mô của công việc thật đáng kinh ngạc. Đến năm 1900, có chừng một ngàn năm trăm đến hai ngàn người sống tại Mukti. Họ được nuôi ăn, có chỗ ở và được học hành; họ được dạy để dạy học, để chăm sóc người bệnh, để dệt vải, để tự đứng trên đôi chân mình. Nơi ấy mở cửa cho mọi giai cấp, mà trong xã hội ấy, riêng điều đó đã là một cuộc cách mạng thầm lặng. Và nó được duy trì, như bà đã quyết định từ trước, bằng sự cầu nguyện.
Chúng tôi sống hạnh phúc, nhận lấy bánh ăn hằng ngày trực tiếp từ đôi tay yêu thương của Cha chúng tôi ở trên trời, không có tài khoản ngân hàng ở đâu cả, không có quỹ tài trợ hay thu nhập từ bất cứ nguồn nào trên đất, nhưng hoàn toàn nương cậy nơi Đức Chúa Trời là Cha chúng tôi. Chúa là Kho Báu Vô Tận của chúng tôi.
— Pandita Ramabai, Lời Làm Chứng Về Kho Báu Vô Tận Của Chúng Tôi (1907)
Đó không phải lời khoe khoang; đó là một bản tường thuật. Bà đã thử Đức Chúa Trời đúng theo cách bà tìm thấy trong Kinh Thánh, và đặt cược hàng trăm sinh mạng vào kết quả ấy.
Tôi đã đáp lại lời thách thức của Chúa: “Khá lấy điều nầy mà thử ta,” và tôi đã thấy Ngài là thành tín và chân thật. Tôi biết Ngài là Đức Chúa Trời nghe lời cầu nguyện và đáp lời cầu nguyện.
— Pandita Ramabai, Lời Làm Chứng Về Kho Báu Vô Tận Của Chúng Tôi (1907)
Cuộc phục hưng năm 1905
Theo chính lời làm chứng của bà, cuộc tỉnh thức thuộc linh lớn tại Mukti không phải bỗng dưng từ trời quang rơi xuống. Nó đã được cầu nguyện mà có. Đầu năm 1905, bà tập hợp một nhóm chừng bảy mươi người, sáng nào cũng nhóm lại để cầu xin Đức Chúa Trời một điều trên hết mọi điều — sự hoán cải thật sự của các Cơ Đốc nhân Ấn Độ, mà bà là người đầu tiên trong số đó, và một sự tuôn đổ mới của Đức Thánh Linh.
Nhóm cầu nguyện ngày càng lớn lên, và vào giữa năm ấy sự đáp lời đã đến. Theo lời bà kể, chỉ trong khoảng sáu tháng, Chúa đã ban xuống giữa họ một cuộc phục hưng vinh hiển của Đức Thánh Linh — sự xưng tội, nước mắt, niềm vui và những cuộc đời được biến đổi lan khắp hội truyền giáo. Cuộc phục hưng đến vào tháng 6 năm 1905, trước những sự kiện tại phố Azusa ở Mỹ, là mốc người ta thường dùng để tính thời điểm của cuộc tỉnh thức Ngũ Tuần rộng lớn hơn; đó là chuyện thứ tự thời gian chứ không phải chuyện nguyên nhân, và Ramabai chẳng nhận điều gì về mình ngoài việc Đức Chúa Trời đã nghe những người phụ nữ cầu nguyện của bà.
Trọn bộ Kinh Thánh bằng tiếng Marathi
Công lao lớn cuối cùng của bà là công việc lặng lẽ nhất, và xét theo vài phương diện, cũng là công việc lớn nhất. Ramabai muốn phụ nữ Ấn Độ có thể tự mình đọc Lời Đức Chúa Trời, bằng chính lời ăn tiếng nói bình thường của họ. Vì thế bà tự học tiếng Hy Lạp và tiếng Hê-bơ-rơ rồi bắt tay dịch toàn bộ Kinh Thánh sang tiếng Marathi — không dịch lại từ một bản dịch khác, mà từ nguyên ngữ, sang thứ ngôn ngữ thông tục giản dị mà một người phụ nữ ở làng quê cũng hiểu được.
Công việc ấy tốn của bà khoảng mười lăm năm. Bà vẫn còn đang soát lại những trang cuối cùng khi sức khỏe suy kiệt. Đó là hoa trái của một cuộc đời đã tin cậy Lời ấy trọn vẹn, và nó mọc lên thẳng từ niềm xác tín mà bà đã kiểm chứng hàng trăm lần tại Kedgaon.
Tôi đã đến chỗ tin Lời Đức Chúa Trời một cách tuyệt đối, và tôi đã nhận biết qua kinh nghiệm rằng Lời ấy là thật.
— Pandita Ramabai, Lời Làm Chứng Về Kho Báu Vô Tận Của Chúng Tôi (1907)
Những gì bà để lại
Con gái bà là Manorama, người phụ tá và người kế nhiệm của bà, qua đời năm 1921, một nỗi đau mà người mẹ già cảm nhận đến tận đáy lòng. Ramabai theo con vài tháng sau đó, qua đời vì viêm phế quản nhiễm trùng tại Kedgaon ngày 5 tháng 4 năm 1922, chỉ còn ít ngày nữa là tròn sáu mươi bốn tuổi. Bản Kinh Thánh tiếng Marathi mà bà gần như đã hoàn tất được xuất bản không lâu sau đó.
Hình dáng cuộc đời bà có một sự cân xứng lạ lùng. Nó bắt đầu trên núi cao với một người cha dám dạy chữ cho các con gái mình, và kết thúc với một người phụ nữ trao cho các con gái của mình — hàng ngàn người, được gom về từ những nẻo đường đói kém — một cuốn Kinh Thánh mà họ có thể đọc được. Bà từng viết rằng chính câu hỏi của Chúa đã khiến bà sững lại: khi bà ước gì có ai đó chăm lo cho những người phụ nữ khốn cùng của Ấn Độ, bà nghe tiếng êm dịu nhỏ nhẹ hỏi rằng sao bà không tự mình bắt đầu công việc ấy thay vì ước ao người khác làm. Bà đã bắt đầu. Và bà không bao giờ dừng lại.
Pandita Ramabai không phải là một vị tử đạo, cũng không phải là một nhà thần học. Bà là một học giả bị nỗi đau đẩy đến với người nghèo, và người nghèo đưa bà đến với Đấng Christ. Bà để lại một hội truyền giáo đến nay vẫn nuôi ăn và dạy dỗ những người bị ruồng bỏ tại Kedgaon, một cuốn Kinh Thánh trong tay những người phụ nữ bình thường, và một lời làm chứng mộc mạc, đã được thử nghiệm, rằng Đức Chúa Trời, Đấng phán Khá lấy điều nầy mà thử ta, là Đấng có thể tin cậy trọn nơi lời Ngài phán.
Hỏi và đáp
Pandita Ramabai là ai?
Pandita Ramabai (1858–1922) là một học giả tiếng Phạn xuất thân Bà-la-môn, mồ côi vì nạn đói, đã trở thành Cơ Đốc nhân và dâng cả cuộc đời mình cho những người phụ nữ bị bỏ rơi của Ấn Độ. Hội Truyền Giáo Mukti của bà, được duy trì bằng đức tin, đã che chở và giáo dục hàng ngàn góa phụ trẻ con và trẻ mồ côi, và bà đã dịch trọn bộ Kinh Thánh sang tiếng Marathi từ nguyên ngữ. Là một trong những người phụ nữ uyên bác nhất mà Ấn Độ từng có, bà đã đến với tất cả những điều ấy từ trong đau thương.
Bà được nuôi dạy như thế nào?
Bà chào đời ngày 23 tháng 4 năm 1858 tại một nơi ẩn tu giữa rừng trên một đỉnh núi cao của dãy Tây Ghats. Cha bà, Anant Shastri Dongre, là một học giả tiếng Phạn chính thống mang một xác tín khác thường — rằng phụ nữ cũng có thể học hành — và đi ngược lại tập tục của giai cấp mình, ông dạy vợ rồi dạy con gái, cho đến khi Ramabai thuộc lòng hàng ngàn câu kinh văn Ấn Độ giáo. Tại Calcutta, các học giả pandit đã khảo hạch bà và năm 1878 trao cho bà hai danh hiệu: Pandita, nghĩa là người uyên bác, và Sarasvati, theo tên nữ thần trí tuệ. Khi ấy bà chỉ vừa hai mươi tuổi.
Những mất mát nào đã in dấu trên những năm đầu đời của bà?
Những năm tháng mang đến cho bà các danh hiệu ấy đã cướp đi hầu như mọi thứ khác. Từ năm 1876 đến năm 1878, một nạn đói lớn khiến cha bà, mẹ bà và người chị cả chết đói, còn bà và người anh trai phải lang thang — theo bà tính, hơn bốn ngàn dặm khắp Ấn Độ, đi bộ, chứng kiến cả một dân tộc chết dần. Về sau người anh cũng qua đời. Năm 1880, bà kết hôn với một luật sư người Bengal, vượt qua ranh giới giai cấp; một bé gái tên Manorama ra đời, rồi đến tháng 2 năm 1882, chồng bà qua đời vì bệnh dịch tả. Mới hai mươi ba tuổi, bà bị bỏ lại, như bà nói, một mình với một đứa con thơ trong vòng tay.
Bà đã đến với Đấng Christ như thế nào?
Con đường của bà không đột ngột cũng chẳng đơn giản. Năm 1883, nhờ sự giúp đỡ của một cộng đồng Anh giáo ở nước Anh, bà chịu báp-têm trong Giáo hội Anh — nhưng bà đã vạch một ranh giới cẩn thận: phép báp-têm ấy là một hành động của lý trí, qua đó bà đã tìm thấy tôn giáo Cơ Đốc cùng những lập luận của nó, nhưng chưa tìm thấy Đấng Christ. Bước ngoặt sâu xa hơn đến vào khoảng năm 1891, một sự hoán cải không phải của trí tuệ mà của tấm lòng. Đó là một trong những điều chân thật nhất nơi bà — một người phụ nữ học thức đáng nể thừa nhận rằng học thức chỉ đưa bà đến ngưỡng cửa.
Ai là tấm gương cho công việc của bà?
Từ năm 1886 đến năm 1888, bà đi diễn thuyết khắp Hoa Kỳ, xuất bản một cuốn sách gây chấn động, “Người Phụ Nữ Ấn Độ Giáo Thuộc Đẳng Cấp Cao,” và bà đọc sách — trong đó có tiểu sử của Hudson Taylor và George Müller. Đặc biệt là Müller, con người ở Bristol đã nuôi hàng ngàn trẻ mồ côi chỉ bằng sự cầu nguyện mà không hề giữ một quỹ tài trợ nào, đã để lại dấu ấn vĩnh viễn trên bà. Bà đã tìm được tấm gương cho mình: bất cứ điều gì bà gây dựng cũng sẽ được gây dựng theo cùng một cách, bằng việc cầu xin Đức Chúa Trời, chứ không phải loài người, ban cho bánh ăn.
Hội Truyền Giáo Mukti là gì?
Trở về Ấn Độ, năm 1889 bà mở Sharada Sadan dành cho các góa phụ trẻ con thuộc đẳng cấp cao, nhưng công việc làm nên tên tuổi bà đến từ nạn đói năm 1896–97, khi bà đi khắp những ngôi làng bị tàn phá cùng một đoàn xe bò, gom nhặt những đứa trẻ không ai cần đến, và dựng nên Hội Truyền Giáo Mukti tại Kedgaon. Mukti nghĩa là sự cứu rỗi, và cái tên ấy thật chính xác — một nơi giải cứu. Đến năm 1900, có chừng một ngàn năm trăm đến hai ngàn người sống ở đó, được nuôi ăn, có chỗ ở, được học hành và được dạy để tự đứng trên đôi chân mình, và nơi ấy mở cửa cho mọi giai cấp.
Mukti được duy trì bằng cách nào?
Bằng sự cầu nguyện, như bà đã quyết định. Bà viết: “Chúng tôi sống hạnh phúc, nhận lấy bánh ăn hằng ngày trực tiếp từ đôi tay yêu thương của Cha chúng tôi ở trên trời, không có tài khoản ngân hàng ở đâu cả, không có quỹ tài trợ hay thu nhập từ bất cứ nguồn nào trên đất, nhưng hoàn toàn nương cậy nơi Đức Chúa Trời là Cha chúng tôi.” Hơn một ngàn năm trăm miệng ăn mà không có tài khoản ngân hàng nào đứng sau — chỉ có việc mỗi ngày cầu xin Đức Chúa Trời. Đó không phải lời khoe khoang mà là một bản tường thuật: “Tôi đã đáp lại lời thách thức của Chúa: ‘Khá lấy điều nầy mà thử ta,’ và tôi đã thấy Ngài là thành tín và chân thật.”
Điều gì đã xảy ra trong cuộc phục hưng năm 1905?
Theo chính lời làm chứng của bà, cuộc phục hưng ấy đã được cầu nguyện mà có. Đầu năm 1905, bà tập hợp một nhóm chừng bảy mươi người, sáng nào cũng nhóm lại để cầu xin Đức Chúa Trời cho sự hoán cải thật sự của các Cơ Đốc nhân Ấn Độ, mà bà là người đầu tiên trong số đó, và cho một sự tuôn đổ mới của Đức Thánh Linh. Nhóm cầu nguyện ngày càng lớn lên, và vào giữa năm ấy, tháng 6 năm 1905, sự đáp lời đã đến — một cuộc phục hưng của Đức Thánh Linh với sự xưng tội, nước mắt, niềm vui và những cuộc đời được biến đổi lan khắp hội truyền giáo. Bà chẳng nhận điều gì về mình ngoài việc Đức Chúa Trời đã nghe những người phụ nữ cầu nguyện của bà.
Bản dịch Kinh Thánh của bà là gì?
Công lao lớn cuối cùng của bà là công việc lặng lẽ nhất và cũng lớn nhất. Bà muốn phụ nữ Ấn Độ có thể tự mình đọc Lời Đức Chúa Trời, bằng chính lời ăn tiếng nói bình thường của họ, vì thế bà tự học tiếng Hy Lạp và tiếng Hê-bơ-rơ rồi bắt tay dịch toàn bộ Kinh Thánh sang tiếng Marathi — không dịch lại từ một bản dịch khác mà từ nguyên ngữ, sang thứ ngôn ngữ thông tục giản dị mà một người phụ nữ ở làng quê cũng hiểu được. Công việc ấy tốn khoảng mười lăm năm, và bà vẫn còn đang soát lại những trang cuối cùng khi sức khỏe suy kiệt: “Tôi đã đến chỗ tin Lời Đức Chúa Trời một cách tuyệt đối, và tôi đã nhận biết qua kinh nghiệm rằng Lời ấy là thật.”
Bà qua đời thế nào, và bà để lại điều gì?
Con gái bà là Manorama, người phụ tá và người kế nhiệm của bà, qua đời năm 1921, một nỗi đau mà bà cảm nhận đến tận đáy lòng; Ramabai theo con vài tháng sau đó, qua đời vì viêm phế quản nhiễm trùng tại Kedgaon ngày 5 tháng 4 năm 1922, và bản Kinh Thánh tiếng Marathi mà bà gần như đã hoàn tất được xuất bản không lâu sau đó. Bà từng nghe tiếng êm dịu nhỏ nhẹ hỏi rằng sao bà không tự mình bắt đầu công việc ấy thay vì ước ao người khác làm. Bà đã bắt đầu, và không bao giờ dừng lại — để lại một hội truyền giáo đến nay vẫn nuôi ăn và dạy dỗ những người bị ruồng bỏ, một cuốn Kinh Thánh trong tay những người phụ nữ bình thường, và một lời làm chứng đã được thử nghiệm rằng Đức Chúa Trời, Đấng phán “Khá lấy điều nầy mà thử ta,” là Đấng có thể tin cậy trọn nơi lời Ngài phán.