Thế kỷ truyền giáo

J. C. Ryle

John Charles Ryle (1816–1900) là Giám mục đầu tiên của Liverpool và là một trong những người Tin Lành thuần túy hàng đầu của Giáo hội Anh thời Victoria — một chàng trai giàu có bị…

Sinh
1816
Mất
1900
Trên Ochorus
3 bài giảng

Nên bắt đầu đọc từ đâu

Bài giảng của J. C. Ryle (3)

Bạn Có Cầu Nguyện Không?

Lu-ca 18:1 1 giờ 17 phút đọc Ryle dồn mọi sức nặng vào một câu hỏi duy nhất—“Bạn có cầu nguyện không?”—và gọi đó là phép thử chắc chắn nhất của một Cơ Đốc nhân thật, vì sự cầu nguyện riêng tư là bổn phận duy nhất mà ngoài Đức Chúa Trời ra, không ai có thể thấy bạn giữ. Ông lần lượt đáp lại từng lời bào chữa, khẳng định rằng một linh hồn không cầu nguyện là một linh hồn không có Đấng Christ, và nhấn mạnh rằng khoảng cách giữa một tín hữu đang lớn mạnh với một tín hữu còi cọc hầu như luôn luôn là khoảng cách trong đời sống cầu nguyện của họ. Ông viết: “Sự siêng năng cầu nguyện là bí quyết của sự thánh khiết nổi bật.”

Bạn Đã Được Tái Sinh Chưa?

Giăng 3:3 13 phút đọc “Nếu một người chẳng sanh lại, thì không thể thấy được nước Đức Chúa Trời.” Ryle không để ai yên tâm với câu “Tôi thuộc về Hội Thánh; và tôi cho là mình đã được tái sinh”, nhưng hướng người đọc đến những dấu hiệu rõ ràng của sự tái sinh mà thư thứ nhất của Giăng đã nêu ra — một đời sống không còn lấy tội lỗi làm thói quen, một đời sống biết tin, biết yêu thương, thắng thế gian và tự giữ lấy mình. Ông đưa các dấu hiệu ấy ra không phải để dày vò nhưng để thử nghiệm, hầu cho người đọc có thể biết chắc, chứ không chỉ hy vọng, rằng mình có được sinh ra bởi Đức Chúa Trời hay không.

Đấng Christ Là Mọi Sự

Cô-lô-se 3:11 51 phút đọc Ba chữ ngắn ngủi này, theo Ryle, là “cốt lõi và bản chất của Cơ Đốc giáo.” Ông lần theo Đấng Christ qua các ý định của Đức Chúa Trời, qua mọi sách trong Kinh Thánh, qua sự xưng công bình, sự thánh khiết, sự yên ủi và niềm hy vọng của tín hữu, và vào tận thiên đàng. Rồi ông cảnh báo về một tôn giáo không có Đấng Christ, hay Đấng Christ cộng thêm bất cứ điều gì, và giục giã các tín hữu nương cậy Ngài nhiều hơn bội phần.

Tiểu sử

  1. 1816
  2. 1841
  3. 1880
  4. 1900

John Charles Ryle sinh ngày 10 tháng 5 năm 1816 tại Macclesfield, hạt Cheshire, trong một gia đình giàu có và đầy kỳ vọng. Cha ông là một chủ ngân hàng tư nhân kiêm nghị sĩ Quốc hội, và gia sản của dòng họ, gây dựng từ các xưởng tơ lụa thời Cách mạng Công nghiệp, đã đưa nhà Ryle trở thành một trong những gia tộc hàng đầu của hạt. Cậu bé lớn lên với mọi lợi thế trần gian: một điền trang, một danh tiếng, và một niềm mặc định chắc chắn rằng một ngày kia cậu sẽ đứng vào hàng những vĩ nhân của nước Anh. Ông theo học Eton, rồi Christ Church, Oxford, nơi ông vừa là một vận động viên vừa là một học giả — ông làm đội trưởng đội cricket mười một người và hạ mười wicket trong trận đấu giữa hai trường đại học tại sân Lord’s — và nơi ông khép lại tất cả bằng tấm bằng hạng nhất ngành Cổ điển học năm 1837. Ông được mời nhận một suất nghiên cứu viên của trường. Một ghế trong Quốc hội dường như chỉ còn là chuyện sớm muộn.

Rồi hai biến cố đã xảy đến, làm đổi hướng cả cuộc đời ông.

Ân điển, và sự sụp đổ

Biến cố thứ nhất là sự quy đạo của ông. Theo chỗ ông có thể xác định được, điều ấy xảy ra vào năm 1837, giữa những năm ở Oxford và một thời kỳ đau ốm nặng. Câu chuyện ông kể lại về sau xoay quanh một ngày Chúa Nhật duy nhất. Ông tình cờ bước vào một nhà thờ giáo xứ đúng lúc bài đọc thứ hai đang được đọc từ chương thứ hai sách Ê-phê-sô, và người đọc — một người lạ mà Ryle không bao giờ biết tên, trong một ngôi nhà thờ mà về sau ông không bao giờ nhớ ra được tên — đến câu thứ tám thì đọc chậm rãi, ngừng nghỉ có chủ ý và nhấn mạnh từng chỗ: “Vả, ấy là nhờ ân điển — bởi đức tin — mà anh em được cứu — điều đó không phải đến từ anh em — bèn là sự ban cho của Đức Chúa Trời.” Những lời ấy thấm vào lòng ông và ở lại đó. Ryle kể rằng ông không nhớ ngôi nhà thờ, không nhớ người đọc, cũng chẳng nhớ một lời nào của bất kỳ bài giảng nào — chỉ nhớ câu Kinh Thánh ấy, được ngắt ra từng đoạn và ấn vào lòng ông từng mệnh đề một. Dù đó là một buổi sáng đầy kịch tính hay, như các nhà viết tiểu sử cẩn trọng của ông nhận định, là một công việc trải dài suốt cả năm ấy qua việc đọc sách và được khuyên bảo, thì câu Kinh Thánh và lẽ thật vẫn là một: sự cứu rỗi là một món quà, và ông đã nhận lãnh món quà ấy. Từ ân điển đó, ông không bao giờ dời đổi trong suốt quãng đời dài còn lại.

Biến cố thứ hai là sự sụp đổ. Năm 1841, ngân hàng của cha ông phá sản, thảm khốc và không hề báo trước, và gia sản của cả gia đình bị cuốn sạch chỉ trong một ngày. Ryle không bao giờ làm nhẹ đi ký ức ấy. “Chúng tôi thức dậy vào một buổi sáng mùa hè, cả thế giới vẫn bày ra trước mắt như thường lệ,” ông viết, “và đêm hôm đó đi ngủ trong cảnh hoàn toàn và triệt để khánh kiệt.” Ông gọi đó là chương đen tối nhất của đời mình. Điền trang, của cải, sự nghiệp chính trị đã được trông đợi — tất cả đều tan biến, và một chàng trai được nuôi dạy để làm người chỉ huy thấy mọi cánh cửa đều đóng lại, chỉ trừ một. Ông được tấn phong chức vụ ngay trong năm ấy, và ông nói về điều đó với sự thành thật đến mức khiến người ta phải mến: “Tôi trở thành mục sư vì tôi cảm thấy mình bị dồn vào chỗ phải làm vậy, và chẳng thấy con đường đời nào khác mở ra cho mình.”

Một trong những điều trớ trêu lặng lẽ trong câu chuyện của ông là tai họa tưởng như chấm dứt mọi thứ lại chính là điều đã làm nên con người ông. Giá như ngân hàng đứng vững, có lẽ nước Anh đã có thêm một chính khách giàu có, nhưng lại mất đi một trong những nhà giảng Phúc Âm mộc mạc nhất mà đất nước ấy từng sản sinh.

Những lời mộc mạc của một mục sư miền quê

Người vừa được tấn phong không đến một nhà thờ chính tòa, mà đến chốn vô danh — một chức phó mục sư tại Exbury ở Hampshire, rồi làm mục sư quản nhiệm nhà thờ St Thomas ở Winchester, rồi đến Helmingham, và suốt gần hai mươi năm coi sóc giáo xứ Stradbroke ở vùng quê Suffolk. Đó là những năm tháng của nỗi đau riêng cũng như của công khó nơi đồng quê. Ông lập gia đình rồi góa vợ, tái hôn rồi lại góa vợ lần nữa; người vợ thứ ba, Henrietta, bị bệnh tật kéo dài, và ông đã chăm sóc bà nhiều năm trước khi chính bà qua đời năm 1889. Người đã viết thật giản dị về sự an ủi giữa hoạn nạn có đủ tư cách để viết như thế: ông đã mất gia sản, đã chôn cất những người vợ, và đã học được nơi một ngôi nhà mục sư làng quê điều mà thế giới hào nhoáng chưa bao giờ dạy ông. Và chính tại những giáo xứ miền quê ấy, ông đã khám phá ra ân tứ sẽ còn tồn tại lâu hơn ông: ông có thể nói với những con người bình thường bằng những lời mà họ không thể nào không hiểu. Ông chuyên tâm viết những truyền đạo đơn mộc mạc về Phúc Âm — ngắn gọn, thẳng thắn, không tô vẽ, nhắm đến người làm thuê nơi nông trại và người chủ tiệm cũng như đến ông điền chủ — và chúng được phát ra hàng triệu bản, được dịch ra hơn một chục thứ tiếng, mang cùng một sứ điệp rõ ràng mà ông đã tìm thấy trong Ê-phê-sô 2. Ông đã học được rằng một lẽ thật được nói ra cách đơn sơ không phải là một lẽ thật bị làm cho nông cạn, và rằng người làm thuê ngồi ở cuối nhà thờ cũng xứng đáng được hiểu rõ như vị quý ông ngồi ở hàng ghế đầu. Bộ Suy Gẫm Giải Nghĩa Các Sách Phúc Âm (Expository Thoughts on the Gospels) của ông, được viết để đọc trong gia đình, đã làm cho các gia đình quây quần bên lò sưởi điều mà các truyền đạo đơn của ông đã làm trên kệ truyền đạo đơn: nó đặt ý nghĩa đơn sơ của Kinh Thánh cách đơn sơ trong tầm tay, từng câu một, cho bất cứ ai dù chỉ biết đọc đôi chút.

Ông không chịu nổi sự mơ hồ trong tôn giáo, và càng không chấp nhận ý nghĩ rằng một người có thể trôi dạt vào thiên đàng nhờ một đời sống đáng kính. Truyền đạo đơn nổi tiếng nhất của ông đặt ra cho người đọc một câu hỏi duy nhất, xoáy sâu và không chịu buông — Bạn có cầu nguyện không? — vì ông tin chắc rằng sự cầu nguyện riêng tư, điều mà không ai ngoài Đức Chúa Trời có thể thấy một người có giữ hay không, là phép thử chân thật nhất cho một đức tin sống động.

Siêng năng cầu nguyện là bí quyết của sự thánh khiết vượt bậc.

— J. C. Ryle

Ông cũng không để người đọc yên lòng trong một niềm hy vọng mơ hồ về thiên đàng trong khi chưa sẵn sàng cho nơi ấy. Ông giảng về sự thánh khiết như người bạn đồng hành tất yếu của sự tha thứ — không phải là nền tảng của sự cứu rỗi, nhưng là bông trái và bằng chứng của sự cứu rỗi — và ông nói điều đó bằng những lời không ai có thể hiểu lầm.

Chúng ta phải là thánh đồ trước khi chết, nếu chúng ta muốn là thánh đồ sau này trong vinh hiển.

— J. C. Ryle, Sự Thánh Khiết

Giám mục Liverpool

Năm 1880, ở tuổi sáu mươi bốn — cái tuổi mà phần đông người ta nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi — Ryle được bổ nhiệm làm Giám mục đầu tiên của giáo phận Liverpool vừa mới được thành lập, theo sự tiến cử của Thủ tướng Benjamin Disraeli. Đó là một cánh đồng khó nhọc: một thành phố công nghiệp lớn với hơn một triệu linh hồn, với những khu ổ chuột và cảnh nghèo đói ở quy mô có thể làm nản lòng cả một người trẻ hơn. Ryle dốc hết sức mình vào đó suốt hai mươi năm. Ngay từ đầu ông đã đưa ra một quyết định rất đặc trưng: thay vì đổ tiền vào một nhà thờ chính tòa nguy nga, trước hết ông muốn thấy hàng giáo sĩ của mình được trả lương và hưởng hưu bổng xứng đáng, và các khu lao động được vươn tới. Ông lập một quỹ hưu bổng cho những mục sư đã kiệt sức, nhân rộng hàng ngũ những tín hữu đọc Kinh Thánh — những người có thể đi đến những nơi mà một vị phó mục sư khoác áo lễ trắng không bao giờ đặt chân tới — và thúc đẩy việc xây dựng hàng chục nhà thờ và nhà truyền giáo mới tại những khu vực mà giới nhà thờ đáng kính đã lãng quên. Phúc Âm mộc mạc mà ông từng giảng tại một làng quê Suffolk nay được mang vào những khu nhà chật hẹp và những con hẻm của một thành phố bến cảng. Qua tất cả những điều đó, ông vẫn tiếp tục viết, tuôn ra cũng những truyền đạo đơn rõ ràng ấy, không lay chuyển trước thời thượng hay lời chỉ trích; và dù giờ đây đã là một nhân vật lớn và gây nhiều tranh cãi, đội mũ giám mục và mang tước hiệu, cho đến cuối đời ông vẫn đúng là con người mà chàng phó mục sư trẻ khánh kiệt năm nào đã trở thành — một người Tin Lành thuần túy theo lối cũ, không chạy theo thời thượng, không lay chuyển, và rõ ràng.

Ông từ chức vào đầu năm 1900, trong năm thứ tám mươi tư của đời mình, cuối cùng đã kiệt sức, và qua đời chỉ vài tháng sau đó. Trên bia mộ ông, người ta khắc câu Kinh Thánh đã khiến ông sững lại hơn sáu mươi năm trước, trọn cả thần học và trọn cả câu chuyện đời ông trong một dòng duy nhất: Ấy là nhờ ân điển, bởi đức tin, mà anh em được cứu.

Di sản của một con người mộc mạc

Ryle viết như ông giảng, và ông giảng như ông tin — rằng những lẽ thật sâu nhiệm nhất được truyền đạt tốt nhất bằng những lời đơn sơ nhất, và rằng một Phúc Âm mà người thợ cày không hiểu nổi thì chẳng mấy ích lợi gì cho người thợ cày. Hơn một thế kỷ sau khi ông qua đời, các truyền đạo đơn của ông vẫn được in và vẫn đang làm công việc cũ của chúng, đặt những câu hỏi xưa cho những người đọc mới. Ông chưa bao giờ làm người ta lóa mắt, và cũng chẳng bao giờ có ý làm thế. Ông chỉ nhắm đến việc được hiểu, và đưa những người nam người nữ đến với cùng một ân điển đã từng được đọc lên cho ông, từng mệnh đề một, trong một ngôi nhà thờ mà ông không thể nhớ tên. Cả chức vụ của ông là một bài giải nghĩa kéo dài cho câu Kinh Thánh trên bia mộ ông: rằng chúng ta được cứu không phải nhờ của cải, việc làm hay ý chí của mình, nhưng cách nhưng không, nhờ ân điển, bởi đức tin — và đó là sự ban cho của Đức Chúa Trời.

Hỏi và đáp

J. C. Ryle là ai?

John Charles Ryle (1816–1900) là một trong những nhà lãnh đạo Tin Lành thuần túy có ảnh hưởng nhất của Giáo hội Anh thời Victoria và, từ năm 1880, là Giám mục đầu tiên của Liverpool. Sinh ra trong một gia đình chủ ngân hàng giàu có ở Cheshire, ông được biết đến trên hết nhờ lối viết về Phúc Âm mộc mạc, thẳng thắn, và các truyền đạo đơn của ông đã được phát ra hàng triệu bản ngay khi ông còn sống, được dịch ra nhiều thứ tiếng.

Thời niên thiếu của Ryle trước khi bước vào chức vụ ra sao?

Ryle sinh ngày 10 tháng 5 năm 1816 tại Macclesfield, là con trai của một chủ ngân hàng tư nhân kiêm nghị sĩ Quốc hội, và lớn lên với mọi lợi thế trần gian cùng kỳ vọng về một sự nghiệp công chúng lẫy lừng. Ông theo học Eton rồi Christ Church, Oxford, nơi ông vừa là một vận động viên vừa là một học giả — ông làm đội trưởng đội cricket mười một người của trường đại học và nổi tiếng với việc hạ được hàng loạt wicket trong trận đấu giữa hai trường đại học tại sân Lord's — và khép lại tất cả bằng tấm bằng hạng nhất ngành Cổ điển học năm 1837. Một học bổng nghiên cứu tại trường và, dường như, một ghế trong Quốc hội đang mở ra trước mặt ông.

Ryle đã trở thành Cơ Đốc nhân như thế nào?

Sự quy đạo của ông đến vào khoảng năm 1837, trong những năm ở Oxford và một thời kỳ đau ốm nặng đã khiến ông bắt đầu quay về với Kinh Thánh và sự cầu nguyện. Ông thường truy nguyên nó về một ngày Chúa Nhật duy nhất, khi ông đến nhà thờ vừa kịp nghe chương thứ hai sách Ê-phê-sô được đọc lớn, và những lời “ấy là nhờ ân điển, bởi đức tin, mà anh em được cứu … bèn là sự ban cho của Đức Chúa Trời” đã thấm vào lòng ông và ở lại đó. Ông nói rằng từ ân điển ấy, về sau ông không bao giờ dời đổi.

Có thật là sự sụp đổ của một ngân hàng đã làm đổi hướng cả cuộc đời ông không?

Đúng vậy. Tháng 6 năm 1841, ngân hàng của cha ông phá sản thảm khốc và gia sản của cả gia đình bị cuốn sạch chỉ trong một ngày; Ryle viết rằng họ “thức dậy vào một buổi sáng mùa hè, cả thế giới vẫn bày ra trước mắt như thường lệ, và đêm hôm đó đi ngủ trong cảnh hoàn toàn và triệt để khánh kiệt.” Tai họa ấy đóng lại cánh cửa dẫn đến sự nghiệp chính trị mà ông từng mong đợi, và ông được tấn phong chức vụ ngay trong năm ấy, thừa nhận rằng mình trở thành mục sư “vì tôi cảm thấy mình bị dồn vào chỗ phải làm vậy, và chẳng thấy con đường đời nào khác mở ra cho mình.” Về sau ông nhận định rằng tất cả đều là điều tốt nhất, và nói rằng nếu không bị khánh kiệt, hẳn ông đã chẳng bao giờ giảng một bài giảng, hay viết một truyền đạo đơn hay một cuốn sách nào.

Ryle đã phục vụ với tư cách mục sư giáo xứ ở những nơi nào?

Ông không phục vụ tại một nhà thờ chính tòa, mà ở chốn vô danh — một chức phó mục sư tại Exbury ở Hampshire, rồi Winchester, rồi Helmingham, và suốt gần hai mươi năm coi sóc giáo xứ Stradbroke ở vùng quê Suffolk. Chính tại những giáo xứ miền quê ấy, khi chăm sóc người làm thuê nơi nông trại và người chủ tiệm cũng như ông điền chủ, ông đã khám phá ra ân tứ làm cho Phúc Âm trở nên dễ hiểu đối với những con người bình thường.

Vì sao các trước tác của Ryle được biết đến rộng rãi như vậy?

Ryle chuyên tâm viết những truyền đạo đơn về Phúc Âm ngắn gọn, thẳng thắn, không tô vẽ, nhắm đến những người đọc bình thường, và chúng được phát ra hàng triệu bản, được dịch ra nhiều thứ tiếng. Ông tin chắc rằng một lẽ thật được nói ra cách đơn sơ không phải là một lẽ thật bị làm cho nông cạn, và rằng người làm thuê ngồi ở cuối nhà thờ cũng xứng đáng được hiểu rõ ràng như vị quý ông ngồi ở hàng ghế đầu. Hơn một thế kỷ sau khi ông qua đời, các truyền đạo đơn của ông vẫn còn được in.

Những sách quan trọng nhất của Ryle là gì?

Ông được nhớ đến nhiều nhất qua cuốn Sự Thánh Khiết (Holiness), trong đó ông nhấn mạnh rằng sự thánh khiết là bông trái và bằng chứng tất yếu của sự cứu rỗi chứ không phải là nền tảng của nó, và cuốn Đạo Thực Hành (Practical Religion), áp dụng đức tin vào đời sống Cơ Đốc hằng ngày. Bộ sách nhiều tập Suy Gẫm Giải Nghĩa Các Sách Phúc Âm (Expository Thoughts on the Gospels) của ông, được viết để đọc trong gia đình, đi qua từng câu của các sách Ma-thi-ơ, Mác, Lu-ca và Giăng, và đến nay vẫn được đọc rộng rãi.

Ryle tin điều gì, và ông có bao giờ làm mềm đi những xác tín của mình không?

Ryle là một giáo sĩ Kháng Cách, vững vàng theo lập trường Tin Lành thuần túy, giữ vững thẩm quyền rõ ràng của Kinh Thánh, sự cứu rỗi bởi ân điển qua đức tin, cùng sự cần thiết của sự thánh khiết cá nhân và sự cầu nguyện riêng tư. Suốt đời ông không lay chuyển trước thời thượng hay lời chỉ trích, và ngay cả khi đã đội mũ giám mục và mang tước hiệu, ông vẫn là đúng con người mà chàng phó mục sư trẻ khánh kiệt năm nào đã trở thành — một người Tin Lành thuần túy theo lối cũ, không chạy theo thời thượng, không lay chuyển, và rõ ràng.

Ryle đã trở thành Giám mục Liverpool như thế nào, và ông đã làm gì ở đó?

Năm 1880, ở tuổi sáu mươi bốn, ông được bổ nhiệm làm giám mục đầu tiên của giáo phận Liverpool vừa mới được thành lập, theo sự tiến cử của Thủ tướng Benjamin Disraeli. Thay vì đổ tiền vào một nhà thờ chính tòa nguy nga, ông chọn trước hết lo cho hàng giáo sĩ của mình được trả lương và hưởng hưu bổng xứng đáng, và cho các khu công nghiệp nghèo được vươn tới, nhân rộng hàng ngũ những tín hữu đọc Kinh Thánh và thúc đẩy việc xây dựng hàng chục nhà thờ và nhà truyền giáo mới. Ông đã dâng cho thành phố bến cảng rộng lớn ấy hai mươi năm lao khổ.

Ryle đã mang những nỗi đau nào, và cuộc đời ông kết thúc ra sao?

Ryle kết hôn ba lần và góa vợ ba lần, chôn cất những người vợ trong khi vẫn nuôi dạy con cái và tiếp tục chức vụ, và ông viết về sự an ủi giữa hoạn nạn như một người có đủ tư cách để viết như thế. Ông từ chức giám mục vào đầu năm 1900, cuối cùng đã kiệt sức ở tuổi ngoài tám mươi, và qua đời chỉ vài tháng sau đó. Trên bia mộ ông có khắc câu Kinh Thánh đã khiến ông sững lại hơn sáu mươi năm trước — “ấy là nhờ ân điển, bởi đức tin, mà anh em được cứu” — trọn cả thần học của ông trong một dòng duy nhất.