
Nên bắt đầu đọc từ đâu
Bắt đầu với
Bí Quyết Được Dẫn Dắt
Sách của F. B. Meyer (1)
Tiểu sử
- 1847
- 1870
- 1878
- 1888
- 1929
Frederick Brotherton Meyer sinh ngày 8 tháng 4 năm 1847 tại Clapham, London, là con trai của một thương gia tên Frederick và vợ ông là bà Ann, và lớn lên trong một mái nhà sung túc, kính sợ Chúa. Câu chuyện đời ông không phải là một cuộc hoán cải đầy kịch tính của kẻ được kéo lên từ đáy xã hội; ông lớn lên giữa nếp sống đứng đắn của những gia đình chuyên cần đi nhà thờ, từ thuở thiếu thời đã ngồi nghe William Brock giảng tại Nhà nguyện Bloomsbury, nơi gia đình ông thờ phượng trong những năm 1850, và tấm gương mục vụ của vị mục sư ấy để lại dấu ấn lâu dài trên ông. Ông chịu báp-tem năm 1864 tại Nhà nguyện New Park Road ở Brixton, và đến năm mười sáu tuổi, ông đã biết mình được kêu gọi vào chức vụ. Sau khi học tại Brighton College, năm 1866 ông vào Regent’s Park College để được đào tạo cho chức vụ trong hệ phái Báp-tít, và nhận bằng tại Đại học London năm 1869. Thế nhưng con đường ngay ngắn của một mục sư trẻ có học thức, xuất thân gia đình nề nếp ấy chẳng bao lâu sẽ mở ra một điều rộng lớn và lạ lùng hơn nhiều so với mọi dự tính của ông. Trải qua sáu mươi năm giảng đạo, Meyer sẽ trở thành một trong những tiếng nói Tin Lành được yêu mến nhất thời đại mình, là bạn của D. L. Moody, là gương mặt quen thuộc của Hội nghị Keswick, và là người mà báo chí về sau gọi, nửa đùa nửa thật, là “Tổng Giám mục của các Hội Thánh Tự Do.”
Một mục sư trẻ và một bước ngoặt
Nơi chăn bầy đầu tiên của Meyer là Nhà nguyện Báp-tít Pembroke ở Liverpool vào năm 1870, nơi ông phục vụ trước hết với tư cách phụ tá rồi sau đó là mục sư cộng sự; tiếp theo, năm 1872, ông đến Hội Thánh Báp-tít Priory Street ở York. Tháng 2 năm 1871, ông kết hôn với Jane Eliza Jones, người bạn đời đồng hành với ông trong cuộc sống lẫn chức vụ cho đến cuối đời; hai ông bà có một con gái. Chính tại York, khi còn là một thanh niên, ông gặp nhà truyền giảng người Mỹ Dwight L. Moody, lúc ấy hầu như chưa ai biết đến ở nước Anh. Meyer đã mở cửa cho Moody đến với các nhà nguyện và các mục sư người Anh, và hai người trở thành bạn thân suốt đời. Tình bạn ấy in dấu sâu đậm trên Meyer; về sau ông nói rằng sự ấm áp và thẳng thắn của Moody đã cho ông thấy một nếp sống Cơ Đốc rộng lớn hơn điều mà lòng mộ đạo cẩn trọng của chính ông từng nắm bắt được, và ông xem lời khuyên của Moody là ảnh hưởng quan trọng nhất trên chức vụ của mình — lời khuyên rằng một nhà giảng đạo lớn phải là một người làm việc lớn, và một người làm việc lớn phải là một nhà giảng đạo lớn. Sự kết hợp giữa chức vụ trên bục giảng với việc dấn thân thực tế giữa phố phường ấy đã trở thành dấu ấn đặc trưng trong công việc của Meyer.
Nhưng giờ khắc quyết định của đời ông lại không đến qua một tên tuổi lừng danh, mà qua một vận động viên cricket trẻ tuổi. Tại Leicester, nơi Meyer đến năm 1874 để chăn bầy Hội Thánh Victoria Road và rồi, năm 1878, thành lập một hội truyền giáo độc lập tại Melbourne Hall, ông gặp Charles T. Studd cùng những nhà truyền giáo trẻ đang chuẩn bị lên đường gia nhập Hội Truyền Giáo Nội Địa Trung Hoa. Niềm vui trong trẻo không chút vẩn đục của họ phơi bày một điều mà Meyer còn thiếu. Ông hỏi làm sao để có được điều họ có, và Studd bảo ông rằng đó là việc dâng chính mình cho Đấng Christ, không phải một cách chung chung mà một cách cụ thể — không giữ lại điều gì. Meyer quỳ xuống và, theo lời kể sống động của chính ông, trao cho Đấng Christ một chiếc vòng sắt mang tất cả chìa khóa của đời mình, chỉ trừ một chiếc chìa nhỏ ông vẫn nắm chặt, dành cho một căn phòng kín riêng tư trong lòng.
Nếu con không tin cậy Ta trong mọi sự, thì con chẳng tin cậy Ta chút nào.
— F. B. Meyer
Ông không thể nói rằng mình sẵn lòng buông chiếc chìa khóa cuối cùng ấy. Điều ông có thể nói đã trở thành một trong những lời xưng nhận được trích dẫn nhiều nhất trong đời sống tin kính của giới Tin Lành — lời cầu nguyện thành thật của một người quá chân thật để giả vờ một sự đầu phục mà mình chưa thật sự cảm thấy.
Meyer còn nói đến một giờ khắc đầu phục khác nữa, điều mà ông luôn phân biệt với sự hoán cải của mình và xem là khởi đầu thật sự cho một chức vụ đầy năng quyền. Vào một thời kỳ ông cảm thấy mình bất lực và chẳng hiệu quả, ông đã ra đi để tìm kiếm Đức Chúa Trời một mình.
Chức vụ và bông trái
Từ sự đầu phục ấy tuôn chảy ra chức vụ mà người ta vẫn nhớ đến Meyer. Tại Melbourne Hall ở Leicester (1878–1888), hội chúng của ông tăng lên đến hàng nghìn người, và từ năm 1888 ông chuyển về London, chia ba thập niên kế tiếp giữa Nhà nguyện Regent’s Park (1888–1892, và một lần nữa 1909–1915) và Hội Thánh Christ Church ở Lambeth (1892–1909, với nhiệm kỳ cuối cùng từ 1915 đến 1921). Ông giảng dạy khắp nước Anh và nước Mỹ, tại Canada, Nam Phi, châu Á và Trung Đông, và trở thành một trong những diễn giả được mời mọc nhiều nhất tại Hội nghị Keswick — ông đã diễn giảng tại hai mươi sáu kỳ hội nghị — nơi “đời sống cao hơn” của sự biệt riêng và nương cậy Đức Thánh Linh được khắc sâu vào lòng hàng chục nghìn người. Các sứ điệp của ông tại Keswick mang dấu ấn của sự giản dị, hình ảnh sống động và giọng điệu mục vụ: lời kêu gọi dâng mình trọn vẹn, nương cậy Đức Thánh Linh và theo đuổi sự thánh khiết.
Sự thánh khiết của Meyer chưa bao giờ chỉ là điều ở bên trong. Ông không mệt mỏi chiến đấu chống lại những tệ nạn xã hội của thành phố mình — nạn say sưa, cờ bạc và buôn bán mại dâm. Từ giữa thập niên 1890 đến năm 1907, các chiến dịch của ông được ghi nhận là đã khiến hàng trăm nhà chứa và quán rượu phải đóng cửa, và ông đã xây dựng trong chức vụ của mình một hội trợ giúp tù nhân, những mái ấm cho người cùng khổ, cùng công tác giữa những khu phố nghèo nhất của London. Là một người cổ vũ nhiệt thành cho việc kiêng rượu, ông lên tiếng và vận động chống lại sự tàn phá của rượu chè ở bất cứ nơi nào ông phục vụ, và lòng quan tâm của ông đối với những người dễ tổn thương còn vươn tới các hội truyền giáo cứu giúp, các cô nhi viện và các hội nhận con nuôi, qua đó những trẻ em bị bỏ rơi và không nhà được đưa đến những mái ấm an toàn hơn. Những người chống đối chế giễu ông là “Meyer lắm chuyện, mau nước mắt,” nhưng ông không dừng lại. Đối với Meyer, sự dẫn dắt và lòng thương xót là một khối liền nhau: Đức Chúa Trời, Đấng dẫn linh hồn vào sự bình an, cũng là Đấng dẫn bàn tay vào khu ổ chuột.
Tầm ảnh hưởng của ông rộng lớn đến kinh ngạc đối với một người khởi đầu chỉ là một mục sư Báp-tít khiêm tốn ở tỉnh lẻ. Melbourne Hall, hội truyền giáo ông thành lập tại Leicester, đã phát triển thành một trong những đại hội chúng kiểu hiện đại sớm nhất, số thành viên tăng lên đến hàng nghìn người, được thu hút bởi lối giảng mộc mạc và trìu mến của ông. Những chuyến đi Mỹ của ông, lúc đầu cùng với Moody và về sau một mình, đã mang tiếng nói của ông vượt Đại Tây Dương hết lần này đến lần khác — tổng cộng mười hai chuyến, chuyến cuối cùng bắt đầu khi ông đã tám mươi tuổi. Trong một chuyến thăm Nam Phi cùng vợ năm 1908, ông gặp Mohandas Gandhi và dành nhiều ngày trò chuyện với ông ấy, bày tỏ một sự cảm thông dè dặt với triết lý phản kháng thụ động của Gandhi — một thoáng nhìn nhỏ nhưng đầy ý nghĩa về một con người mà sự tò mò và lòng trắc ẩn không chịu bị rào lại trong khuôn khổ truyền thống của riêng mình.
Trên hết, ông là một nhà văn đã dạy những Cơ Đốc nhân bình thường cách bước đi với Đức Chúa Trời. Bên cạnh khoảng mười sáu nghìn bài giảng trong suốt cuộc đời, ông viết hơn bảy mươi quyển sách, trong đó có những tiểu sử Kinh Thánh đầy trìu mến về Áp-ra-ham, Môi-se, Ê-li, Giăng Báp-tít, Phi-e-rơ và Phao-lô, cùng những tác phẩm tin kính kinh điển như Bài Giảng Hằng Ngày (Our Daily Homily) mà đến nay vẫn còn được đọc. Những nghiên cứu nhân vật này không chú trọng nhiều đến bối cảnh lịch sử bằng đời sống thuộc linh bên trong của những con người bất toàn, nơi ân điển và mục đích của Đức Chúa Trời được bày tỏ — như những tấm gương, theo cách ông nhìn, để các Cơ Đốc nhân thời nay nhận ra hành trình của chính mình. Sách của ông vượt qua ranh giới hệ phái, được các tín hữu Báp-tít, Giám Lý, Anh giáo và những người không theo quốc giáo cùng đọc, bán ra hàng triệu bản, mang sứ điệp của ông đi xa hơn rất nhiều so với sức chứa của các bục giảng ở London. Trong Bí Quyết Được Dẫn Dắt (The Secret of Guidance), tác phẩm của ông có trong thư viện Ochorus, tấm lòng mục tử của ông vang lên trọn vẹn.
Năng lực và sự bình an của chúng ta tùy thuộc vào việc biết Đức Chúa Trời muốn chúng ta ở đâu và ở đúng nơi ấy.
— F. B. Meyer
Ông viết cho những người hay lo âu và chậm hiểu hơn là cho những người tự tin, nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời cúi xuống ngay cả với đứa con chậm chạp nhất miễn là nó thật lòng muốn vâng phục. Lời khuyên của ông về sự cầu nguyện không phải là một kỹ thuật, mà là một thái độ tin cậy — rằng sự thật đến trước, đức tin đặt nền trên sự thật ấy, và cảm xúc theo sau vào đúng thời điểm của Đức Chúa Trời.
Những sự thật của Đức Chúa Trời, được đặt như một nền móng bằng kim cương. Đức tin của chúng ta, nắm lấy và nương tựa trên chúng. Những cảm xúc vui mừng, đến cùng một lúc hoặc sau nhiều ngày nhiều tháng, tùy theo ý muốn Đức Chúa Trời.
— F. B. Meyer
Những thử thách được đối diện bằng đức tin
Cuộc đời công khai của Meyer dài lâu và nhiều kết quả, nhưng ông không giả vờ rằng mình chẳng hề gặp khó khăn. Trong sự giảng dạy và thư từ, ông thẳng thắn nói về những trận chiến nội tâm mà một mục sư phải chiến đấu khuất khỏi mắt người khác. Cuộc tranh chiến mà ông xưng nhận cởi mở nhất là lòng ghen tị. Ông phục vụ trong cùng một thành phố với những nhà giảng đạo có đám đông và danh tiếng vượt xa ông, và ông thừa nhận rằng lòng mình có thể bị sự đố kỵ đối với họ siết chặt. Phương thuốc của ông chính là điều ông giảng cho người khác: ông đem tội ấy đến nơi quỳ gối và chủ ý cầu nguyện cho sự thành công của những người mình ganh đua, xin Đức Chúa Trời cho ngày càng nhiều người đổ xô đến nghe họ, cho đến khi lòng ghen tị bị bỏ đói và tình yêu được phục hồi. Đó là một chiến thắng nhỏ bé, thầm kín, nhưng nó bày tỏ cùng một nguyên tắc với những chiếc chìa khóa đã được dâng lên — rằng lối thoát khỏi một tấm lòng bị trói buộc là trao cho Đấng Christ ngay cả những nỗi oán hờn của chính mình.
Ông cũng mang gánh nặng bình thường của một người biết cảm thông với nỗi khổ của người khác. Trong Thế chiến thứ nhất, ông phục vụ như một tuyên úy, mang sự an ủi thuộc linh đến cho những người lính đang đối diện với thực tế khắc nghiệt nơi chiến tuyến, và ông đã sang Pháp cùng với Hubert Peet, một tín hữu Quaker, để tận mắt chứng kiến những người bị giam giữ vì từ chối nhập ngũ theo lương tâm bị đối xử ra sao, góp tiếng nói của mình cho những người bị xã hội chê ghét và ruồng bỏ khi mà giữ im lặng sẽ dễ dàng hơn nhiều. Ông biết thế nào là bị hiểu lầm, và ông đáp lại sự hiểu lầm không phải bằng cay đắng mà bằng việc làm việc nhiều hơn nữa.
Qua đời và di sản
Meyer giảng đạo và đi đây đi đó gần như cho đến cuối đời. Vào tháng 3 năm 1929, chỉ vài ngày trước sinh nhật thứ tám mươi hai, ông được biết rằng mình sắp qua đời. Mẩu thư ông gửi cho một người bạn đã sống lâu hơn rất nhiều bài giảng của ông, và nó đọc lên đúng như những gì người ta có thể chờ đợi nơi một người đã sống trọn đời mình ở phía bên kia của một ý chí đã đầu phục.
Tôi vừa được biết, trong sự ngạc nhiên lớn, rằng tôi chỉ còn sống được vài ngày nữa. Có thể trước khi thư này đến tay anh, tôi đã bước vào cung điện. Đừng bận tâm viết thư lại. Chúng ta sẽ gặp nhau vào buổi sáng.
— F. B. Meyer
Ông qua đời ngày 28 tháng 3 năm 1929. Tờ The Daily Telegraph gọi ông là “Tổng Giám mục của các Hội Thánh Tự Do,” và khắp thế giới nói tiếng Anh, người ta thương tiếc ông như một người bắc nhịp cầu, đã gắn kết sự truyền giảng Phúc Âm với sự quan tâm xã hội, điều sâu kín riêng tư với điều rộng mở công khai, trong một đời sống duy nhất không vội vã. Sách của ông vẫn tiếp tục được in; bài thánh ca dâng mình của ông vẫn tiếp tục được hát; và nhiều thế hệ tín hữu thầm lặng chưa bao giờ nghe ông giảng vẫn tìm thấy, trong những trang sách ông để lại, một người bạn hiểu được nỗi sợ hãi của họ và nhẹ nhàng chỉ cho họ đến sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời.
Điều Meyer để lại cho Hội Thánh không phải là một hệ thống mà là một tư thế — bàn tay rộng mở không giữ lại chiếc chìa khóa nào, lời xưng nhận tin cậy Đức Chúa Trời trước cả khi cảm thấy mình sẵn sàng, và niềm tin vững vàng rằng Đấng dẫn dắt người lữ khách cũng sẽ nuôi dưỡng người ấy dọc đường. Ông viết: “Nếu chúng ta ở đúng nơi Cha thiên thượng muốn chúng ta ở, chúng ta chắc chắn rằng Ngài sẽ chu cấp.” Ông đã đặt cược cả cuộc đời mình vào điều đó, và theo mọi lời chứng, ông đã không hề thất vọng.
Bài viết về F. B. Meyer (1)
Hỏi và đáp
F. B. Meyer xuất thân từ đâu?
Ông sinh ngày 8 tháng 4 năm 1847 tại Clapham, London, là con trai của một thương gia tên Frederick và vợ ông là bà Ann, và lớn lên trong một mái nhà sung túc, kính sợ Chúa. Đời ông không phải là một cuộc hoán cải đầy kịch tính của kẻ được kéo lên từ đáy xã hội; ông lớn lên giữa nếp sống đứng đắn của những gia đình chuyên cần đi nhà thờ, từ thuở thiếu thời đã ngồi nghe William Brock giảng tại Nhà nguyện Bloomsbury. Chịu báp-tem năm 1864, đến năm mười sáu tuổi ông đã biết mình được kêu gọi vào chức vụ, rồi được đào tạo tại Regent's Park College và nhận bằng tại Đại học London năm 1869.
Tình bạn với D. L. Moody đã định hình ông như thế nào?
Khi còn là một mục sư trẻ ở York, ông gặp nhà truyền giảng người Mỹ Dwight L. Moody, lúc ấy hầu như chưa ai biết đến ở nước Anh, rồi mở cửa cho Moody đến với các nhà nguyện người Anh, và hai người trở thành bạn thân suốt đời. Meyer xem lời khuyên của Moody là ảnh hưởng quan trọng nhất trên chức vụ của mình — lời khuyên rằng “một nhà giảng đạo lớn phải là một người làm việc lớn, và một người làm việc lớn phải là một nhà giảng đạo lớn” — và sự kết hợp giữa chức vụ trên bục giảng với việc dấn thân thực tế giữa phố phường ấy đã trở thành dấu ấn đặc trưng trong công việc của ông.
Cơn khủng hoảng về những chiếc chìa khóa được dâng lên là gì?
Tại Leicester, ông gặp vận động viên cricket Charles T. Studd cùng những nhà truyền giáo trẻ đang chuẩn bị lên đường sang Trung Hoa, và niềm vui trong trẻo không chút vẩn đục của họ phơi bày một điều mà ông còn thiếu. Được khuyên hãy dâng chính mình cho Đấng Christ một cách cụ thể, không giữ lại điều gì, Meyer quỳ xuống và trao cho Đấng Christ một chiếc vòng mang tất cả chìa khóa của đời mình — chỉ trừ một chiếc chìa nhỏ dành cho một căn phòng kín riêng tư. Không thể buông nó ra, ông cầu nguyện: “Con không sẵn lòng, nhưng con sẵn lòng để được làm cho sẵn lòng”; ông làm chứng rằng chỉ trong vòng một tuần, Đấng Christ đã dọn sạch căn phòng ấy và lấp đầy nó bằng một điều tốt đẹp hơn biết bao.
Sự đầu phục thứ hai mà ông phân biệt với sự hoán cải của mình là gì?
Vào một thời kỳ ông cảm thấy mình bất lực và chẳng hiệu quả, ông đã ra đi để tìm kiếm Đức Chúa Trời một mình. Một đêm nọ, khi bước đi trên một con đường vắng vẻ, ông cảm nhận một tiếng gọi mời ông nhận lãnh “sự xức dầu của Đức Thánh Linh chí thánh” và nhận lấy điều đó chỉ bằng đức tin, không chờ đợi bất kỳ cảm xúc nào đi kèm. Ngay tại đó, ông đã đầu phục bằng điều mà ông gọi là “đức tin trần trụi, không cảm xúc,” và từ giờ phút ấy, chức vụ của ông chuyển từ chỗ dạy giáo lý sang chỗ dẫn dắt các tín hữu vào một đời sống bước đi cá nhân với Đức Chúa Trời, đầy dẫy năng quyền của Đức Thánh Linh.
Ông đã phục vụ ở đâu, và rộng khắp đến mức nào?
Từ Melbourne Hall ở Leicester (do ông thành lập năm 1878, với hội chúng tăng lên đến hàng nghìn người), ông chuyển về London, chia ba thập niên giữa Nhà nguyện Regent's Park và Hội Thánh Christ Church ở Lambeth. Ông trở thành một trong những diễn giả được mời mọc nhiều nhất tại Hội nghị Keswick, diễn giảng tại hai mươi sáu kỳ hội nghị, và giảng dạy khắp nước Anh, nước Mỹ, Canada, Nam Phi, châu Á và Trung Đông — tổng cộng mười hai chuyến đi Mỹ, chuyến cuối cùng bắt đầu khi ông đã tám mươi tuổi.
Sự thánh khiết của ông được bày tỏ qua việc cải cách xã hội như thế nào?
Sự thánh khiết của Meyer chưa bao giờ chỉ là điều ở bên trong. Ông không mệt mỏi chiến đấu chống lại những tệ nạn xã hội của thành phố mình — nạn say sưa, cờ bạc và buôn bán mại dâm — và từ giữa thập niên 1890 đến năm 1907, các chiến dịch của ông được ghi nhận là đã khiến hàng trăm nhà chứa và quán rượu phải đóng cửa. Ông đã xây dựng trong chức vụ của mình một hội trợ giúp tù nhân, những mái ấm cho người cùng khổ, các cô nhi viện và công tác nhận con nuôi. Những người chống đối chế giễu ông là “Meyer lắm chuyện, mau nước mắt,” nhưng đối với ông, Đức Chúa Trời, Đấng dẫn linh hồn vào sự bình an, cũng là Đấng dẫn bàn tay vào khu ổ chuột.
Ông là một nhà văn như thế nào?
Bên cạnh khoảng mười sáu nghìn bài giảng, ông viết hơn bảy mươi quyển sách, trong đó có những tiểu sử Kinh Thánh đầy trìu mến về Áp-ra-ham, Môi-se, Ê-li, Giăng Báp-tít, Phi-e-rơ và Phao-lô, cùng những tác phẩm tin kính kinh điển như “Bài Giảng Hằng Ngày.” Những nghiên cứu nhân vật này không chú trọng nhiều đến bối cảnh lịch sử bằng đời sống thuộc linh bên trong của những con người bất toàn, nơi ân điển của Đức Chúa Trời được bày tỏ — như những tấm gương, theo cách ông nhìn, để các Cơ Đốc nhân bình thường nhận ra hành trình của chính mình. Sách của ông vượt qua ranh giới hệ phái và bán ra hàng triệu bản.
Quyển “Bí Quyết Được Dẫn Dắt” dạy điều gì?
Trong “Bí Quyết Được Dẫn Dắt,” tấm lòng mục tử của ông vang lên trọn vẹn: “Năng lực và sự bình an của chúng ta tùy thuộc vào việc biết Đức Chúa Trời muốn chúng ta ở đâu và ở đúng nơi ấy.” Ông viết cho những người hay lo âu và chậm hiểu hơn là cho những người tự tin, và lời khuyên của ông về sự cầu nguyện không phải là một kỹ thuật mà là một thái độ tin cậy — “Những sự thật của Đức Chúa Trời, được đặt như một nền móng bằng kim cương. Đức tin của chúng ta, nắm lấy và nương tựa trên chúng. Những cảm xúc vui mừng, đến cùng một lúc hoặc sau nhiều ngày nhiều tháng, tùy theo ý muốn Đức Chúa Trời.”
Ông đã xưng nhận những trận chiến nội tâm nào?
Ông thẳng thắn nói về những cuộc tranh chiến mà một mục sư phải chiến đấu khuất khỏi mắt người khác, và điều ông xưng nhận cởi mở nhất là lòng ghen tị. Phục vụ trong cùng một thành phố với những nhà giảng đạo có đám đông vượt xa ông, ông thừa nhận rằng lòng mình có thể bị sự đố kỵ siết chặt — và phương thuốc của ông chính là điều ông giảng cho người khác: ông đem tội ấy đến nơi quỳ gối và chủ ý cầu nguyện cho sự thành công của những người mình ganh đua, xin cho ngày càng nhiều người đổ xô đến nghe họ, cho đến khi lòng ghen tị bị bỏ đói và tình yêu được phục hồi.
Ông qua đời như thế nào?
Meyer giảng đạo và đi đây đi đó gần như cho đến cuối đời. Vào tháng 3 năm 1929, chỉ vài ngày trước sinh nhật thứ tám mươi hai, ông được biết rằng mình sắp qua đời, và mẩu thư ông gửi cho một người bạn đã sống lâu hơn nhiều bài giảng của ông: “Tôi vừa được biết, trong sự ngạc nhiên lớn, rằng tôi chỉ còn sống được vài ngày nữa... Đừng bận tâm viết thư lại. Chúng ta sẽ gặp nhau vào buổi sáng.” Ông qua đời ngày 28 tháng 3 năm 1929, được thương tiếc khắp thế giới nói tiếng Anh như người mà báo chí gọi là “Tổng Giám mục của các Hội Thánh Tự Do.”