Sura 1 · dakika 35 za kusoma · dakika 45 za kusikiliza
Utangulizi
Jonathan Edwards alizaliwa tarehe 5 Oktoba, 1703, mahali ambapo sasa panaitwa South Windsor, Conn., sehemu ya parokia iliyojulikana wakati huo kama “Windsor Farmes.” Baba yake, Mchungaji Timothy Edwards, mchungaji wa parokia hiyo na mhitimu wa Harvard, alisifika kuwa mtu wa uwezo wa hali ya juu na mwenye adabu njema, mpenda elimu na vilevile mpenda dini; mbali na kazi zake za kichungaji, aliwaandaa vijana kuingia chuoni, na mtazamo wake mpana kuhusu elimu unaonekana katika jambo hili, kwamba aliwafanya binti zake wasome masomo yale yale waliyosoma vijana hao. Mama yake, binti wa Mchungaji Solomon Stoddard, mchungaji wa Northampton, inasemekana alifanana na baba yake huyo mashuhuri kwa uthabiti wa tabia, na kumpita mumewe kwa nguvu ya asili ya akili yake. Kuhusu mababu wa mbali zaidi na sifa zao za kiakili na za kimaadili, Edwards anaonekana pia kuwa alizaliwa katika ukoo mwema; hata hivyo, ni lazima kumtoa bibi yake wa upande wa baba, mwanamke wa ajabu-ajabu na pengine mwenye wazimu, ambaye mwenendo wake wa kupita kiasi ulisababisha talaka yake.
Akiwa amelelewa kama mwana pekee katika familia ya mabinti kumi, mbali na kila kivutio cha kumvuruga, katika mazingira ya dini na masomo mazito nyumbani, katikati ya mandhari ya asili ya mbuga, misitu na vilima vya chini vilivyo mbali, mandhari iliyofaa kwa namna ya pekee maisha ya kutafakari, kijana huyo alikuza mapema ile shauku kuu juu ya mambo ya roho, na ule ukali wa ajabu wa akili, ambavyo ndivyo sifa kuu kabisa za kipaji chake. Alipokuwa bado mtoto mdogo, alitumia muda wake mwingi katika mazoezi ya kidini na katika mazungumzo juu ya mambo ya dini pamoja na wavulana wengine, na baadhi yao aliungana nao kujenga kibanda mahali pa faragha katika kinamasi kwa ajili ya maombi ya siri; zaidi ya hapo, alikuwa na mahali pengine kadhaa kama hapo msituni kwa ajili ya maombi, alipokuwa na desturi ya kwenda kujitenga. Akili yake pia ilitafakari sana mafundisho aliyofundishwa, hasa fundisho la enzi kuu ya Mungu katika uteule, ambalo wakati huo aliliasi vikali. Alipokuwa na umri wa miaka kumi tu aliandika kijitabu kifupi, cha kipekee na chenye ucheshi kidogo, juu ya kutokufa kwa nafsi; alipokuwa na umri wa karibu miaka kumi na miwili alitunga makala sahihi na yenye ubunifu wa kushangaza juu ya tabia za “buibui arukaye.”
Aliingia Collegiate School of Connecticut huko Saybrook—ambayo baadaye ilikuja kuwa Yale College—akiwa na miaka kumi na mitatu, na mwaka 1720, muda mfupi kabla ya kutimiza miaka kumi na saba, alihitimu huko New Haven akiwa ndiye aliyetoa hotuba ya kuaga ya wahitimu. Katika mwaka wake wa pili chuoni alifahamiana na kitabu cha Locke, Essay on the Human Understanding—kazi iliyoacha alama ya kudumu katika fikira zake. Anasema kwamba alikisoma kwa furaha kubwa zaidi sana “kuliko ile anayoipata bahili mwenye tamaa kuliko wote anapokusanya konzi za fedha na dhahabu kutoka katika hazina fulani iliyogunduliwa karibuni.” Chini ya mvuto wake alianza mfululizo wa maandishi aliyoyaita Notes on the Mind (Maelezo juu ya Akili), kwa nia ya kuandika baadaye kitabu kamili cha falsafa ya akili. Alianza pia, pengine baadaye kidogo, mfululizo wa Notes on Natural Science (Maelezo juu ya Sayansi ya Asili), akilenga kazi ya namna hiyo juu ya falsafa ya asili. Ni katika maandishi haya ya mwanzo ndipo tunapokuta muhtasari wa nadharia ya kiidealisti inayofanana na ile ya Berkeley, ingawa huenda haikutokana nayo hata kidogo, na ambayo inaonekana iliendelea kuwa kigezo kinachoamua katika tafakari zake hadi mwisho.
Baada ya kuhitimu aliendelea kuishi New Haven kwa miaka miwili, akisomea kazi ya uchungaji. Tangu Agosti, 1722, hadi Aprili iliyofuata alihudumu katika mimbari ya kusanyiko dogo la Kipresbiteri huko New York, lakini alikataa mwaliko wa kubaki kuwa mchungaji wao. Aliporudi nyumbani kwa baba yake huko Windsor, alipokea miito mingine angalau miwili, na mmoja wao inaonekana aliukubali. Mnamo Septemba, 1723, alikwenda New Haven kupokea shahada yake ya Uzamili, akateuliwa kuwa mkufunzi chuoni, akaanza kazi halisi ya cheo hicho mwezi Juni, 1724, na akaendelea nacho hadi Septemba, 1726, alipojiuzulu ukufunzi wake ili kuwa mchungaji-mwenza pamoja na babu yake Stoddard katika kanisa la Northampton.
Historia ya kiroho ya Edwards katika miaka hii ya kukua kutoka ujana hadi mwanzo wa utu uzima imeandikwa kwa mkono wake mwenyewe katika simulizi la mambo aliyoyapitia, alilolitunga baadaye kwa matumizi yake binafsi, katika vipande vya shajara, na katika mfululizo wa maazimio aliyoyaandika ili kuongoza maisha yake. Nyaraka hizi, zilizochapishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1829 na mwandishi wa wasifu wake, aliye pia mzao wake, Sereno E. Dwight, zinatoa mwanga mwingi juu ya tabia na hulka ya Edwards, na zinasaidia kueleza mengi katika maisha yake ambayo vinginevyo yangebaki gizani. Anatueleza katika simulizi lake jinsi ile furaha ya kitoto katika mazoezi ya dini iliyotajwa hapo juu ilivyofifia polepole; jinsi hatimaye “alivyorudi kama mbwa kwenye matapiko yake, akaendelea katika njia za dhambi;” kisha jinsi, baada ya mapambano mengi ya nafsi, kuelekea mwisho wa masomo yake chuoni, alivyopata kuongoka kwa kweli, kulikozaa maisha mapya na, kwa kadiri ya wakati, hisia ya kina na ya kupendeza ya enzi kuu ya Mungu, ya ubora wa Kristo, na ya uzuri wa utakatifu. Huenda kuna kutia chumvi kidogo katika maelezo ya Edwards juu ya kuanguka huku na kurejeshwa huku, lakini angalau lilikuwa jambo halisi kabisa kwake, na bila shaka lilichangia msisitizo aliouweka baadaye juu ya kuongoka katika mahubiri yake. Hali yake mwenyewe baada ya badiliko hili la kuamua ilikuwa wakati mwingine hali ya furaha kuu ya kifumbo—“kujitenga kwa nafsi, kwa utulivu na utamu, kutoka katika mambo yote ya dunia hii; na wakati mwingine aina ya maono, au mawazo na taswira zilizodumu, za kuwa peke yangu milimani au katika nyika fulani ya upweke, mbali na wanadamu wote, nikizungumza kwa utamu na Kristo, nikiwa nimefunikwa na kumezwa ndani ya Mungu.” Shajara yake ni kumbukumbu ya nafsi inayojikaza katika kuruka kwake. Anafuatilia kupanda na kushuka kwa hali za moyo wake kwa ukali unaokaribia kuwa wa kiugonjwa, lakini kwa namna isiyo ya kufuata desturi tu hata kidogo, na bila hisia za kupita kiasi kwa namna ya pekee, kwa kuwa uchunguzi wake ni wa dhati waziwazi na, kwa maana fulani, usioegemea upande wowote. Kati ya Maazimio yake sabini, yote yaliyoandikwa kabla hajatimiza miaka ishirini, lifuatalo laweza kuchukuliwa kama mfano: ni lugha ya akili iliyo ya kipekee kweli kama ilivyo ya kidini, na linaonyesha tabia yake kwa namna ya pekee. “Kwa kudhani kwamba hapajapata kuwapo kamwe ila mtu mmoja tu duniani, kwa wakati wowote, aliye Mkristo kamili kwa haki, wa namna sahihi katika mambo yote, ambaye Ukristo wake daima unang’aa katika mng’ao wake wa kweli, na kuonekana bora na wa kupendeza, kutoka upande wowote na kwa sura yoyote utakaotazamwa, Nimeazimia: Kutenda sawasawa na ambavyo ningetenda, kama ningejitahidi kwa nguvu zangu zote kuwa ndiye yule mmoja atakayeishi katika wakati wangu.” Naye alitenda hivyo kweli; maazimio haya hayakuwa matupu, kwa kweli yaliamua mwelekeo wa maisha yake.
Edwards aliwekwa wakfu huko Northampton tarehe 15 Februari, 1727, akiwa wakati huo katika mwaka wake wa ishirini na nne. Miezi mitano baadaye, tarehe 28 Julai, alimwoa Sarah Pierrepont mrembo, aliyekuwa na miaka kumi na saba wakati huo, binti wa Mchungaji James Pierrepont wa New Haven, mmoja wa waanzilishi, na mdhamini mashuhuri, wa Yale College, na kwa upande wa mama yake, kitukuu wa Thomas Hooker, “baba wa makanisa ya Connecticut.” Maelezo ya Edwards juu yake, aliyoyaandika miaka minne kabla ya ndoa yao, ni mashuhuri. Muungano wao ulithibitika kuwa wa furaha kwa namna ya pekee; akili, uchangamfu, utauwa na busara ya kivitendo ya Bi. Edwards viliungana kumfanya awe wakati mmoja mwenzi anayepatana naye na msaidizi wa manufaa makubwa kwa mumewe, mcha Mungu mwenye bidii, mwenye akili nyingi sana, lakini mara nyingi mwenye huzuni moyoni, aliyezama katika maandishi yake na vitabu vyake. Walikuwa na watoto kumi na wawili, wote wakizaliwa Northampton. Bw. Stoddard alikufa tarehe 11 Februari, 1729, akimwachia mchungaji huyo kijana usimamizi kamili wa kichungaji. Ilikuwa kazi yenye uzito mkubwa kwa mtu kijana kiasi hicho kuongoza mambo ya kanisa lililosifika kuwa kubwa na tajiri kuliko yote katika koloni hilo nje ya Boston, tena kanisa ambalo Stoddard, mzee mheshimiwa na aliyeheshimiwa sana, alikuwa ameliachia alama ya utu wake imara katika huduma ya karibu miaka sitini. Edwards, kama anavyokiri baadaye, alifanya makosa. Hata hivyo, alifaulu kupata na kudumisha imani, sifa na upendo wa watu katika sehemu kubwa ya miaka ishirini na mitatu ya huduma yake huko Northampton. Aliliongoza kanisa kupitia vipindi viwili vikuu vya uamsho (1734-35, 1740-42), na akaongeza zaidi ya majina mia tano na hamsini katika orodha ya washiriki wake. Hata hivyo, hii ni sehemu ndogo tu ya mvuto wake katika miaka hiyo. Kwa mahubiri yake huko Northampton na mahali pengine, na kwa maandishi yake yaliyochapishwa, hasa mahubiri yake yaliyochapishwa na kazi zake zinazohusu mauamsho, ambamo ni lazima kuhesabiwa pia kitabu chake juu ya Religious Affections (Mihemko ya Kidini), aliathiri kwa nguvu mikondo ya fikira na maisha ya kidini kote New England na makoloni jirani, na kwa kiasi fulani pia, Uingereza na Uskoti. Kazi aliyotumwa ilikuwa kuyarudisha makanisa ya Kipuriti, ambayo kwa miaka sabini hivi yalikuwa yamedhoofika katika kipindi cha kuporomoka, kwenye viwango vya zamani na vya juu vya Kipuriti katika imani na katika mwenendo, na kuyatia roho mpya ya utauwa ulio hai. Katika hili alifaulu kwa kiasi kikubwa; na hata leo, licha ya watu kuuacha kwa kiasi kikubwa mfumo wake wa kitheolojia, bado anabaki kuwa nguvu ya kiroho yenye matokeo katika makanisa yaliyorithi mapokeo ya Kipuriti.
Kutoelewana kati ya Edwards na watu wake kulianza mwaka 1744, kuhusiana na kesi ya nidhamu ambapo idadi kubwa ya vijana wa familia zinazoongoza za mji huo walishukiwa kusoma na kusambaza vitabu vya uasherati. Wakati wa msisimko wa uamsho watu walikuwa wamekubali kwa hiari madai yake ya juu. Lakini sasa, katika kipindi cha kurudi nyuma, mwili na damu viliasi. Hata hivyo, Edwards hakuwa mtu wa kurekebisha madai ya dini, kama alivyoyaelewa madai hayo, ili yalingane na udhaifu wa asili ya mwanadamu. Isingekuwa ajabu kama, katika hali hiyo, watu walimwona mchungaji wao kama aina fulani ya dikteta wa kiroho, anayetumia aina ya udhalimu wa kiroho. Hata hivyo, hisia hii, kwa kadiri ilivyokuwapo wakati huo, isingeweza kusababisha mfarakano wa wazi, kama isingekuwa kwamba miaka minne baadaye, katika tukio la ombi—la kwanza katika miaka hiyo—la kuwa mshiriki wa kanisa, Edwards alitaka kuweka kipimo kipya cha kustahili. Alitaka, yaani, kwamba mwombaji wa ushirika kamili atoe ushahidi wa kuwa ameongoka, na, kama mtu aliyeongoka hivyo, akiri hadharani utauwa wake. Sharti hili lilipingana na kanuni na desturi iliyowekwa na Bw. Stoddard, iliyokubaliwa na makanisa mengi jirani, na iliyofuatwa hadi wakati huo na Edwards mwenyewe, ambayo kwa mujibu wake, si tu kwamba watu wangeweza kukubaliwa kuwa washiriki wa kanisa kwa masharti ya “Agano la Nusu” (Halfway Covenant), bali wangeweza pia kuja kwenye Meza ya Bwana, kama walitaka kufanya hivyo, hata bila uhakika wa kuongoka, kwa matumaini kwamba ibada hiyo yenyewe ingeweza kuwa njia ya kuongoka. Sasa Edwards alishtakiwa waziwazi kwamba alitaka kujifanya bwana juu ya ndugu, na hasira ilikuwa kali mno. Yeye, kwa upande wake, alikuwa na hakika ya usahihi wa msimamo wake, na alikuwa tayari kuushikilia kwa gharama yoyote. Mabishano hayo ya kusikitisha yalidumu kwa miaka miwili: Edwards akiwa na heshima, mpole, mwenye mwelekeo wa kupatanisha, lakini akisisitiza kutambuliwa kwa haki zake, na akionyesha tangu mwanzo hadi mwisho ubora wake mkuu wa kimaadili na wa kiakili; watu nao wakiwa na chuki, wakaidi, wakikataa hata kufikiria maoni yake au kumruhusu kuyaeleza mimbarini, wakiazimia tu kumwondoa. Hatimaye, tarehe 22 Juni, 1750, Baraza lililoitishwa kutoa ushauri juu ya jambo hilo lilipendekeza, kwa kura 10 dhidi ya 9, huku walio wachache wakipinga, kwamba uhusiano wa kichungaji uvunjwe. Hisia ya kanisa, iliyoafikiana na uamuzi huo, ilielezwa kwa kura nyingi mno za washiriki wanaume, karibu 200 dhidi ya 20. Jumapili ya pili baada ya hapo Edwards alihubiri “Mahubiri ya Kuaga.”
Edwards sasa alikuwa na umri wa miaka arobaini na sita, asiyefaa, kama anavyosema, kwa kazi nyingine yoyote ila kusoma, na akiwa na “familia kubwa na yenye gharama” ambayo pamoja nayo ilimbidi akabiliane na dunia. Mabishano marefu na mazingira yaliyoambatana na kuondolewa kwake yalikuwa yameishusha sana roho yake, na matarajio ya mbele yalionekana kwake kuwa ya giza mno. Lakini tumaini lake lilikuwa kwa Mungu, na marafiki hawakukosekana. Kutoka Uskoti kulikuja pendekezo la kumsaidia kupata kazi ya uchungaji huko; wafuasi wake wa Northampton walitaka abaki na kuanzisha kanisa tofauti mjini. Mapema mwezi Desemba alipokea mwito kutoka kwa kanisa dogo la Stockbridge, kwenye mpaka wa makazi, na karibu wakati huo huo mwaliko kutoka kwa Makamishna wa Boston wa “Chama cha London cha Kueneza Injili katika New England na sehemu zilizo jirani” (Society in London for Propagating the Gospel in New England and the parts adjacent) ili awe mmisionari wao kwa Wahindi wenyeji, ambao wakati huo walikuwa sehemu kubwa ya makazi ya Stockbridge. Baada ya kujifahamisha hali ya kazi hiyo kwa kuishi miezi kadhaa huko Stockbridge, na baada ya kupokea, katika mazungumzo ya ana kwa ana na Gavana, uhakikisho wa kuridhisha kuhusu uendeshaji wa misheni kwa Wahindi, alikubali mapendekezo hayo yote mawili. Mara tu alipofanya hivyo alipokea mwito, pamoja na ahadi ya msaada mkarimu, kutoka kwa kanisa moja huko Virginia.
Upinzani uliomfukuza kutoka Northampton ulimfuata hadi Stockbridge. Kwa miaka kadhaa jitihada za kudumu zilifanywa ili kuizuia kazi yake, hasa kazi yake miongoni mwa Wahindi, na hata ili aondolewe. Lakini aliukabili upinzani huo kwa mafanikio, akapata imani ya Wahindi, na akapendwa sana na “Waingereza.” Hapa pia, nyikani, alipata muda na nafasi ya kuandika zile tasnifu zake kuu juu ya Uhuru wa Mapenzi (Freedom of the Will), juu ya Kusudi ambalo kwalo Mungu Aliumba Ulimwengu (End for which God created the World), juu ya Asili ya Wema wa Kweli (Nature of True Virtue), na juu ya Fundisho la Kikristo la Dhambi ya Asili (Christian Doctrine of Original Sin), ambazo ndizo msingi mkuu wa sifa yake ya kitheolojia.
Wakati huo huo tukio lilikuwa limetokea katika familia ya Edwards ambalo lingeleta matokeo makubwa—ndoa ya binti yake Esther na Mchungaji Aaron Burr, Rais wa Nassau Hall, huko Princeton. Mnamo Septemba, 1757, Bw. Burr alikufa; siku mbili baadaye, Bodi ya chuo ilimteua Edwards kuwa mrithi wake. Edwards kwa sababu mbalimbali alisita kukubali uteuzi huo; alitilia shaka kufaa kwake, na hasa aliogopa kwamba majukumu ya cheo hicho yangeikatiza sana kazi ya uandishi aliyokuwa amezama ndani yake wakati huo. Hata hivyo, kwa pendekezo la Baraza lililoitishwa kwa ombi lake ili kumshauri juu ya jambo hilo, aliukubali mwito huo. Aliondoka Stockbridge mwezi Januari, na kuelekea mwisho wa mwezi huo akafika Princeton. Lakini kazi pekee aliyoifanya kama Rais wa Chuo ilikuwa kuhubiri kwa Jumapili tano au sita na kuwapa wanafunzi wa mwaka wa mwisho mada za theolojia, ambao baadaye alijadiliana nao insha zao juu ya mada hizo. Ndui ilikuwa imeenea mjini alipofika, na kama hatua ya tahadhari alijichanja chanjo yake. Ugonjwa, uliokuwa hafifu mwanzoni, ulizidi vibaya, na tarehe 22 Machi, 1758, akafa. Akiwa kitandani mwa mauti alimpelekea mkewe, aliyekuwa bado Stockbridge, ujumbe huu mwororo unaoonyesha tabia yake: “Mpe mke wangu mpendwa salamu zangu za upendo kabisa, umwambie kwamba muungano usio wa kawaida, ambao umedumu kati yetu kwa muda mrefu hivi, umekuwa wa namna ambayo, natumaini, ni ya kiroho, na kwa hiyo utadumu milele.” Maneno yake ya mwisho, nayo yakionyesha tabia yake, yalikuwa, “Mtumainini Mungu, wala hamna haja ya kuogopa.”
Mtu mrefu, mwembamba, mwenye paji la uso refu na pana, macho angavu yanayopenya, pua iliyojitokeza, midomo myembamba iliyobanwa na kidevu kisicho imara sana, sura yake yote ilionyesha ukali wa akili, na uadilifu, uungwana na ukarimu wa tabia, wa mtu mwenye nguvu kidogo za mwili, asiyefaa sana kwa mambo ya kivitendo, lakini aliye hai mno rohoni, aliyezama mno katika kutafakari mambo yasiyoonekana na ya milele. Kwa kweli, sifa mbili ambazo kwazo anajulikana zaidi ni hali ya kiroho na hali ya kiakili. Nia ya kiroho ilikuwa kiini na asili hasa ya utu wake. Dini ilikuwa ndiyo mazingira yake ya asili. Mungu alikuwa kwake Uhalisi kamili; mapenzi Yake na mawazo Yake peke yake ndiyo yaliyokuwa kweli ya mwisho na maana ya mambo yote. Wala hili halikuwa kwa Edwards tafakari ya kifalsafa tu; ilikuwa ndiyo nchi ya juu ambamo alivuta pumzi ya uhai, ardhi imara aliyotembea juu yake. Alienda pamoja na Mungu. Ameitwa “Mtakatifu wa New England.” Kama watakatifu wengine, yeye pia mara kwa mara ana hali zake za furaha kuu ya kiroho.
Pamoja na hali hii ya juu ya kiroho, yenye rangi zake tele za kihisia, uliungana uwezo na wepesi wa akili ambao huwa nao tu walimu wakuu kabisa wa fikira. Ulimwengu wa kiroho ambamo Edwards aliishi haukuwa kwake ufalme wa vivuli tu wa hisia za kidini au wa matamanio yasiyo dhahiri, bali ulimwengu ambao mipaka yake mikuu, angalau, ilikuwa imefafanuliwa wazi kwa ajili ya fikira. Aliuelewa, yaani, kwa mujibu wa mpangilio wa mambo uliopangwa kimfumo na Calvin, lakini ulioundwa awali na Augustino kwa nguvu isiyozuilika ya kipaji kipitacho kawaida. Fikira za kitheolojia za Augustino zinahusika—kwa kulieleza jambo hili kwa urahisi iwezekanavyo—na ufafanuzi wa mawazo manne ya msingi: enzi kuu kamili ya Mungu; utegemezi kamili wa mwanadamu; ufunuo wa juu ya asili wa mpango wa wokovu wenye asili ya kimungu unaosimamiwa na Kanisa; na falsafa ya historia ambayo kwa mujibu wake ulimwengu wote ulioumbwa na mwenendo mzima wa matukio ya wakati vimepangwa na kutawaliwa tangu milele kwa kusudi la kuusimamisha na kuushindisha Ufalme wa watakatifu katika Kanisa, ule “Mji wa Mungu” mtakatifu. Dhana ya Augustino juu ya Kanisa imebadilishwa, lakini haikukataliwa kimsingi, na wanatheolojia wa Kiprotestanti; sehemu nyingine za mpango huo zinabaki bila kubadilika kwa kiasi kikubwa. Wazo la enzi kuu kamili ya Mungu linaongoza kwa kawaida, pamoja na sababu zinazotokana na mafundisho fulani ya Maandiko, sheria ya Kirumi, falsafa ya Kigiriki, na uzoefu wa ufahamu wa kina wa kidini, kwenye mafundisho ya kujua kwa Mungu mambo yote tangu milele, maagizo Yake “ya kiholela,” yaani, yasiyo na masharti,—mpango wa milele wa ulimwengu,—kuamuriwa tangu awali, uteule, kazi ya ukombozi katika historia, adhabu ya milele kwa waovu wasiotubu, na raha ya milele kwa watakatifu wateule. Kinyume cha enzi kuu ya Mungu kunasimama utegemezi kamili wa mwanadamu, ulioathiriwa kihistoria, kuhusu uwezo wake wa kiroho wa sasa, na Anguko, pamoja na dhambi ya asili, upotovu kamili, na kutoweza kabisa kwa mwanadamu kurejesha kwa nafsi yake urithi wake uliopotea kama matokeo yake. Kwa hiyo ndipo lilipo janga kuu, janga la msingi, la maisha ya mwanadamu—mwanadamu kwa asili ni mwovu, mtumwa wa dhambi, adui wa Mungu, asiyeweza kabisa kubadilisha hali ambayo, kwa aina ya ulazima wa asili, yeye yu chini ya haki ya Mungu ya kulipiza, akitegemea kabisa kwa wokovu wake neema ya bure, isiyostahiliwa, ya Mungu, ambaye humrehemu yeye amtakaye, na humfanya mgumu amtakaye, akidhihirisha katika rehema na katika adhabu pia utukufu wa sifa Zake za kimungu na za enzi kuu.
Huu, kwa ujumla, ndio mpango ambao Edwards anasimama kwa ajili yake, yeye kwa namna iliyo dhahiri kuliko watu wote wa nyakati za kisasa. Kipaji chake cha kutafakari kiliupa mpango huu msingi wa kimetafizikia, na ukali wake wa kimantiki ukaupa ufafanuzi na utetezi. Aliubadilisha katika mambo kadhaa, kwa mfano, katika fundisho lake juu ya mapenzi. Jambo lililo muhimu zaidi, aliipa hali ya ndani ya mwanadamu—mielekeo na mihemko ya akili na moyo wake—nafasi ya mbele iliyobadilisha kwa kiasi kinachoonekana uzito linganishi wa sehemu za mpango huo, na ambayo, kwa kweli, imebadilisha sura nzima ya fikira za kidini za New England. Lakini kuhusu mpango wenyewe kwa ujumla, falsafa ya dini, falsafa ya maisha unayoieleza, hakuna kitu ndani yake ambacho kimsingi kimeanzishwa na Edwards mwenyewe. Kwa kusimama kwa ajili ya mafundisho haya yeye anatetea tu yale mapokeo makuu ya imani sahihi.
Lakini hata kama maudhui ya fikira zake si mapya kiasi gani, hakuna kitu kisicho kipya kwa kiwango cha juu kabisa katika namna yake ya kufikiri. Jambo la maana kuhusu Edwards ni jinsi anavyoingia ndani ya mapokeo hayo, anavyoyatia utu wake na kuyafanya yawe hai. Uhai wa fikira zake unayapa matunda yake thamani ya uumbaji wa kipekee. Sifa mbili ndani yake zinachangia hasa matokeo haya: mawazo mapana ya kujenga, na uwezo mkali wa ajabu wa kufikiri dhahania. Kwa maono ya mwonaji anautazama kwa makini ulimwengu wake, ambao ndio ulimwengu wa nyakati zote na anga lote na uwepo wote, na anauona kama kitu kimoja kizima; Mungu na nafsi ndizo uhalisi mkuu ndani yake, na mahusiano kati yao ndiyo shughuli kuu ambayo mwendo wake wote unaihusu; na mwendo huu hauna ndani yake kitu cha kubahatisha, umeamuliwa tangu milele kwa kulenga mwisho mkuu na wenye utukufu, yaani, kudhihirishwa kwa ubora wa Mungu, ubora wa juu kabisa wa uwepo. Sura zote za giza na za kutisha za maono hayo, ambayo kwake ni halisi mno, zinachukua nafasi yake pamoja na sura nyingine, katika mfumo, mfumo ambamo kila sehemu inapata maana na thamani kutokana na uhusiano wake na kitu kizima. Watu wamestaajabu jinsi Edwards, aliye mpole kuliko watu wote, angeweza kutafakari, kama alivyosema alifanya, kwa utamu na furaha, fundisho la kutisha la enzi kuu ya kimungu likifasiriwa, kama alivyolifasiri, kuwa linamaanisha taabu ya milele ya sehemu kubwa ya jamii ya wanadamu. Sababu si kutojali mateso kwa namna ya kuchukiza, kwa ukatili na kinyume cha utu; sababu ni zaidi ule kujitenga binafsi, ile shauku isiyo na maslahi binafsi, ule uhuru kutoka katika “udanganyifu wa hisia” (pathetic fallacy), alio nao mshairi mkuu, mfikiri mkuu wa kujenga. Ni sifa hii pana katika mawazo ya Edwards iliyo chanzo kimoja cha nguvu yake. Chanzo kingine ni ukamilifu na ustadi ambao kwao anafafanua kiakili undani wa mpango wake. Kwa kweli, hakuandika mfumo kamili wa theolojia; lakini yeye ni kinyume kabisa cha mfikiri wa vipande-vipande, na ni akili chache zilizokuwa mbali na kuruka-ruka kuliko yake. Majengo yake ya kiakili ni mapana na imara. Katika mafundisho anayoyashughulikia, haachi kitu bila kukifafanua; kwa uvumilivu usio na kikomo anasukuma uchunguzi wake hadi katika kila undani mdogo na kila matokeo ya mbali, akiwatia wapinzani wake katika fadhaa kwa mashambulizi yasiyokoma, kwa uzito mkubwa usiozuilika wa hoja. Kwa kweli ni nadra sana kwa mtu anayekubali misingi yake kuweza kuyaepuka mahitimisho yake. Zaidi ya hayo, kwa ukamilifu, ukali na unyofu wa hoja zake anachochea kwa nguvu uwezo wa kiakili. Hata katika mahubiri yake ya kutisha kuliko yote kamwe hategemei kuchochea tumaini na hofu tu, wala mamlaka tu; ndani yake, kama ilivyo katika tasnifu zake za kitheolojia, ameazimia kuonyesha, ndani ya mipaka iliyowekwa na dhana zilizo msingi, kwamba fundisho lake linapatana na akili, linakubaliana na ukweli wa maisha na mpangilio wa mambo, na vilevile na mafundisho yaliyovuviwa ya Neno.
Basi sifa hizi zinaonekana, kama katika maandishi yake mengine, vivyo hivyo pia, na pengine kwa uwazi zaidi, katika mahubiri yake. Kazi kuu ya hadhara ya Edwards na sifa yake kuu wakati wa uhai wake ilikuwa kama mhubiri; umaarufu wa tasnifu zake za kitheolojia kwa kweli kwa kiasi kikubwa ulikuja baada ya kifo chake. Alikuwa mhubiri mkuu. Kwa wanatheolojia wengi wa zamani, ni vigumu kwetu sasa kuelewa jinsi walivyoweza kuhesabiwa kuwa wahubiri wakuu: kwetu mahubiri yao yanaonekana makavu na yasiyo na ladha. Lakini sivyo ilivyo kwa Edwards. Hata yakiwa yamechapishwa, baada ya zaidi ya miaka mia moja na hamsini, na licha ya pengo linalotenganisha zama zetu na zake, mahubiri yake bado yanavutia sana. Yanavutia kwa sababu, miongoni mwa mambo mengine, yanadhihirisha utu mkuu na wa kuvutia. Yamejaa nguvu ya akili yake, yana uhai wa mguso hai wa kipaji chake. Alihubiri theolojia yake; baadhi ya mahubiri yake—kwa mfano, mahubiri, au tuseme muunganiko wa mahubiri, juu ya Kuhesabiwa Haki kwa Imani—yanaonekana kuwa si mahubiri sana bali ni mijadala ya kitheolojia iliyofafanuliwa kwa kina, iliyorekebishwa kwa matumizi ya wanafunzi wa kitaaluma. Na bila shaka hakuna mahubiri yake yoyote ambayo hayaakisi, kwa kiasi fulani, mfumo wake wa kitheolojia. Edwards hakika aliguswa sana na The Importance and Advantage of a Thorough Knowledge of Divine Truth (Umuhimu na Faida ya Kuijua Kweli ya Kimungu kwa Ukamilifu)—kichwa na mada ya mojawapo ya hotuba zake bora kabisa. Aliamini kwamba Mungu alikuwa amejifunua si kwa moyo tu, bali pia kwa akili ya mwanadamu, na kwamba ufahamu wa kiakili wa ufunuo huo ulikuwa wa lazima, kwa kiasi fulani, kwa imani iokoayo na pia kwa ukuaji wa tabia ya Kikristo. Lakini itakuwa kosa kumfikiria Edwards kama mtu anayehubiri mifupa mikavu ya theolojia yake. Kwa kweli alikuwa mbali sana na kudhani, kama baadhi ya watu sasa wanavyoonekana kudhani, kwamba jamii ya Kikristo inaweza kupangwa kwa ukamilifu zaidi kwa kadiri ambavyo uwazi wote wa dhana za kitheolojia, yaani, za kidini hasa, unavyoondolewa. Alikuwa na heshima kubwa mno kwa akili kiasi cha kutoiweka nje ya mambo yenye uzito mkubwa kabisa katika tafakari na pia katika matendo, na alikuwa na wazo la juu mno juu ya dini kiasi cha kutoilinganisha ama na hisia zisizo wazi za kupita maumbile, ama na maadili ya kibinafsi, ya kijamii, au ya kisiasa tu. Hata hivyo, mahubiri yake si ya aina moja hata kidogo. Kinyume chake, ni ya aina nyingi sana. Ni ya “kimafundisho,” ya “kimatendo,” ya “kiuzoefu,” na—tukihesabu na miswada isiyochapishwa—kuna idadi kubwa isiyo ya kawaida ya mahubiri ya “matukio maalum.” Na kuna aina nyingi ndani ya kila aina. Lakini hata pale mahubiri yanapokuwa ya “kimafundisho” kuliko yote, shauku ya kivitendo ya imani hai juu ya kweli haikosekani kamwe. Upinzani wa kinadharia kati ya fikira na maisha, kati ya nadharia na matendo, kana kwamba kufikiri hakukuwa chenyewe kutenda, au kana kwamba mtazamo juu ya kweli haukuwa wenyewe wa kivitendo au wenye uwezo wa kuamua mitazamo mingine ya kivitendo, ni kosa ambalo Edwards yuko huru nalo kwa namna yenye afya.
Kusema hivi si lazima kuwa ni kuyakubali maudhui ya mahubiri yake ya kimafundisho. Fikira za makanisa ambayo Edwards alihusiana nayo zimesogea mbali na fikira zake. Alishindania kwa nguvu mpango wake wa mambo, lakini alipigana, inavyoonekana, vita vya kushindwa. Si kwamba amekanushwa kwa mantiki ya kinadharia; hoja ambayo kwayo amewekwa kando, kwa kadiri alivyowekwa kando, ni mantiki ya matukio. Badiliko hili bila shaka limeletwa na mivuto mingi. Baadhi yake inaonekana kuwa ya kihisia tu. Lakini kuna mambo mawili angalau ya tofauti ya msingi katika tabia ya zama zetu—kukua ndani yetu kwa ufahamu wa kihistoria uliofunzwa kwa uhakiki, na mvuto unaotawala katika sayansi na falsafa yetu ya kisasa wa wazo la mageuko. Mambo haya yamevunja zile tofauti ngumu na thabiti kati ya asili na kilicho juu ya asili, asili na neema, akili ya mwanadamu na ufunuo wa kimungu, ambazo Edwards alizifurahia, angalau katika namna aliyozihubiri kwa kawaida. Kwa kuwekwa, kwa misingi ya uhakiki wa kihistoria, kwa kanuni mpya za ufafanuzi katika kufasiri Maandiko, na kwa kutoweka polepole kwa wazo la Biblia kama mamlaka ya nje, Ukristo wa Kiprotestanti kwa sasa unakabiliana na swali hili: je, dai lote la Ukristo kuwa ufunuo wa juu ya asili, kwa maana ambayo neno “juu ya asili” linatumiwa na wanatheolojia wa imani sahihi, halijawekwa mahali pasipofaa? Hili ni swali ambalo Edwards kamwe haliulizi na ambalo hatusaidii moja kwa moja kulitatua. Ana akili ya mwanafalsafa wa kutafakari, ana wazo la kina kabisa juu ya Mungu, anashika kwa uthabiti maana ya milele ya kiroho ya mambo; lakini ana upungufu katika ufahamu wa kihistoria—History of Redemption (Historia ya Ukombozi) yake ni ujenzi wa kimafundisho usio na uhakiki wowote, na hana roho ya kutafakari ya kutosha kuweza kupata, au angalau anafanya kazi katika hali zinazomzuia kuonyesha, zile kanuni za kupatanisha ambazo kwazo mapingano na migongano ya uzoefu na nadharia yangeweza kupatanishwa na kuondolewa.
Lakini turudi kwenye mahubiri. Mahubiri ya Edwards yamejengwa, kwa ujumla, kwa kufuata kielelezo maalum. Kwanza, tuna Ufafanuzi wa andiko. Pili, tuna tamko lililoundwa wazi la Fundisho, ambalo kisha linakuzwa chini ya migawanyo yake inayofaa iliyotangazwa mapema. Mwisho, tuna kile kinachoitwa kwa namna mbalimbali Matumizi (Improvement, Use, au Application), kinachokuzwa kwa namna hiyo hiyo. “Fundisho” si kwa kawaida kanuni dhahania ya kitheolojia: ni mada tu ya hotuba iliyoelezwa kwa namna ya kauli. Hivyo mahubiri moja yasiyochapishwa juu ya Yohana 1:41, 42 yana tamko hili la fundisho: “Watu wanapokuwa wamekuja kwa Kristo wenyewe kwa kweli, kwa kawaida hutamani kuwaleta wengine pia kwake.” Mahubiri mengine yasiyochapishwa juu ya Yohana 3:7 yana hili: “Si ajabu kwamba Kristo alisema hatuna budi kuzaliwa mara ya pili.” Katika mengine—nayo pia hayajachapishwa—yenye andiko la Yohana 1:47, fundisho ni tamko jepesi vilevile, “Ni jambo kubwa kuwa kweli mtu aliyeongoka.” Wakati mwingine, ingawa ni nadra, tamko la fundisho huachwa kabisa, andiko lenyewe likihesabiwa kuwa linatosha kufafanua mada. Hata hivyo, hili halitokei kamwe kwa Matumizi. Kwa kweli, Edwards ni “wa kivitendo” kiasi kwamba katika mahubiri yake Matumizi wakati mwingine ni sehemu kubwa zaidi sana ya hotuba. Katika mahubiri juu ya Yohana 1:47, kwa mfano, yanajaza karibu theluthi mbili za mswada. Kwa kweli, uwiano wa sehemu hizi, Ufafanuzi, Ukuzaji wa Fundisho na Matumizi, unategemea kabisa asili ya mada na makusudi maalum ya mahubiri. Na vivyo hivyo kuhusu urefu na idadi ya migawanyo midogo. Sifa moja ni ya kudumu—mpangilio wa kimantiki ulio madhubuti. Hata mahubiri yawe yameunganishwa kwa ustadi kiasi gani, yamejengwa ili kuacha mguso mmoja ulio wazi. Wala umoja huu wa mguso hauvurugwi sana, kwa kawaida, na urefu wa mahubiri. Edwards hakuwa na desturi ya kuuchosha usikivu wa wasikilizaji wake. Hata hivyo, mara kwa mara angeikuza mada yake kupitia mahubiri mawili au zaidi. Haya yanapoonekana katika matoleo yaliyochapishwa kama hotuba moja, urefu wake kwa kawaida unaonekana kupita kiasi. Katika miswada, sehemu za mahubiri hayo ya mchanganyiko zimeonyeshwa kwa neno “Doc” (Doctrine, yaani Fundisho) kwenye migawanyo, jambo linaloashiria kwamba mhubiri alikuwa na desturi, alipoirudia mada, ya kuwakumbusha wasikilizaji wake asili kamili ya somo lililokuwa likijadiliwa.
Na kama vile hapakuwa na mkanganyiko katika fikira, vivyo hivyo mtindo wa mahubiri ya Edwards ni wazi, mwepesi na usio wa kujitengeneza kwa namna ya pekee. Hajifanyi kuwa na madaha, wala hatafuti mapambo, ambayo maudhui yenyewe na shauku yake ndani yake hayayaleti kwa kawaida. “Mtindo ndio mtu” ni msemo unaomhusu yeye kwa namna ya pekee. Uungwana, nguvu na unyoofu wa fikira zake, uhai na upana wa mawazo yake, ukweli na ukuu wa tabia yake, ukali wa imani zake, bidii yake yenye shauku, vinaakisiwa katika hotuba zake. Zinaonekana kuwa, kwa kiwango kisicho cha kawaida, namna ya hiari ya kujieleza. Lakini usikivu haugeuzwi kamwe kutoka kwenye somo kwenda kwenye ustadi wa kazi. Lengo si kufurahisha, bali kushawishi, na kufikiwa kwa lengo hili kunatafutwa kwa njia za moja kwa moja za hoja, ushawishi na kusihi. Hata hivyo mtindo, ingawa ni mwepesi na wa moja kwa moja, uko mbali sana na kuwa mkavu. Mahubiri yamejaa maneno makuu, tajiri na mazuri; na kuna vifungu vingi ndani yake vya mvuto wa ajabu, na vingi pia vya ukuu mkubwa na nguvu ya ufasaha. Lakini shauku ya Edwards katika haya haionekani kamwe kuwa ya maneno tu. Yeye si mtunzi wa misemo. Anatumia sitiari zinazogusa na tofautishi zinazoshtua, mtindo wake mara nyingi ni wa picha, anajua vema thamani ya kifasaha ya kurudia, pale msemo uliorudiwa unapotumiwa katika muktadha tofauti; lakini kamwe hatafuti kuleta matokeo yake kwa njia za kifasihi za kuzunguka. Anaweza kuwa mwepesi, wa kawaida, hata wa lugha ya mazungumzo, mara kwa mara, kama hilo linafaa kusudi lake; lakini kamwe hakosi heshima, kamwe hatafuti msisimko kwa namna ya kihuni, wala haonekani kamwe kukusudia kuchekesha. Muundo wa sentensi zake mara nyingi ni wa namna ambayo usomi wa kujionyesha wa viwango vya kisasa ungeulaumu; lakini hata ukiwa wa zamani kiasi gani, ni nadra sana kwamba usemi wake unaweza kuitwa wa kichekesho au wa ajabu-ajabu. Mvuto wa nje ulioamua zaidi mtindo wake bila shaka ulikuwa ile tafsiri ya zamani, iitwayo King James, ya Biblia ya Kiingereza. Lugha yake imejaa mawazo na misemo yake. Na kama vile anavyoifahamu kwa ukaribu katika sehemu zake zote, vivyo hivyo anainukuu daima na kutushangaza mara kwa mara kwa uvumbuzi mpya, katika mipangilio mipya, wa utofauti wake, uzuri wake na uzito wake. Bila shaka aliathiriwa pia na usomaji wake uliokuwa wa kitheolojia na kifalsafa mno. Lakini mwishowe, ni upekee wa kipaji chake mwenyewe, kina, wepesi na nguvu ya akili yake na utajiri wa uzoefu wake wa kiroho, ambavyo tunapaswa kuvihesabu kuwa ndivyo vilivyotia muhuri mtindo wake. Mahubiri ya Edwards yana muhuri wa ubora uliothibitishwa: si tu kwamba yana thamani kama kumbukumbu za kihistoria za hali ya kidini ya wakati wao; kama maonyesho binafsi ya akili ya kipekee, inayofanya kazi katika malighafi ya mapokeo, ndiyo, lakini ikiyatia uhai na hivyo kuyaunda upya kwa sura ya kipekee ya utu mkuu, yana pia thamani ya fasihi.
Kwa kiasi kikubwa, ni kwa muungano wa vipengele vya kiakili na vya kihisia vilivyotajwa—uwazi wa ujumbe, umoja wa kimantiki wa fikira, upekee na unyofu wa lengo, ukali wa imani, ujuzi kamili wa Maandiko, ufahamu wa kina, kwa njia ya uzoefu binafsi, wa misukumo ya kidini ya moyo wa mwanadamu—kwamba ni lazima tuhusishe, pamoja na hali ya fikira na hisia za kidini za wakati huo na heshima iliyoamshwa na tabia ya mhubiri, ile nguvu aliyokuwa nayo juu ya watu wa zama zake. Kuhusu namna yake ya kuhubiri tunao ushuhuda huu wa kuaminika kutoka kwa mwanafunzi wake, Hopkins. “Kuonekana kwake mimbarini kulikuwa kwa neema njema, na utoaji wake ulikuwa mwepesi, wa kawaida na wa kicho sana. Hakuwa na sauti yenye nguvu na kubwa, lakini alionekana na uzito na kicho kiasi hicho, na alinena kwa upambanuzi, uwazi na usahihi kiasi hicho, maneno yake yalikuwa yamejaa mawazo kiasi hicho, yakiwekwa katika mwanga ulio wazi na unaogusa kiasi hicho, hivi kwamba ni wasemaji wachache walioweza kuvuta usikivu wa wasikilizaji kama yeye. Maneno yake mara nyingi yalifunua kiwango kikubwa cha bidii ya ndani, bila kelele nyingi au mhemko wa nje, na yaliangukia kwa uzito mkubwa juu ya akili za wasikilizaji wake. Alisogeza kichwa chake au mikono yake kidogo tu mimbarini, lakini alinena kwa namna ya kufunua mwendo wa moyo wake mwenyewe, jambo lililoelekea, kwa namna ya asili kabisa na yenye matokeo zaidi, kuwagusa na kuwaathiri wengine.
“Kwa kuwa aliandika mahubiri yake kwa urefu kwa miaka mingi, na daima aliandika sehemu kubwa ya hotuba zake nyingi za hadhara, alichukua maandishi yake mimbarini pamoja naye, na kusoma sehemu kubwa ya alichoandika; lakini hakufungwa na maandishi yake kiasi hicho, alipoandika kwa urefu, hata kwamba, kama mawazo fulani yalimjia alipokuwa akinena, ambayo hayakumjia alipokuwa akiandika, na yakaonekana kwake kuwa yanafaa na yanagusa, angeyatoa; na hayo kwa ufaafu mkubwa vilevile, na mara nyingi zaidi kwa hisia nzito zaidi, na yakiambatana na matokeo mema yanayoonekana zaidi kwa wasikilizaji wake, kuliko yote aliyokuwa ameyaandika.”
Mahubiri yaliyo katika kitabu hiki yamechaguliwa kama yanayomwakilisha Edwards mhubiri kuliko Edwards mwanatheolojia. Mkusanyiko wowote wa namna hii ni lazima ujumuishe angalau haya manne yafuatayo: mahubiri juu ya Utegemezi wa Mwanadamu (“Mungu Hutukuzwa Katika Utegemezi wa Mwanadamu”), mahubiri juu ya Nuru ya Kiroho (“Nuru ya Kimungu Iliyo Juu ya Asili”), Mahubiri ya Enfield (“Wenye Dhambi Mikononi mwa Mungu Mwenye Ghadhabu”) na “Mahubiri ya Kuaga.” Haya ni mahubiri ya hadhi ya kudumu. Zaidi ya hayo, yanamwakilisha Edwards katika sura nne kati ya zile zinazomtambulisha zaidi: kama mtetezi mwenye nguvu wa theolojia inayosimama hatimaye juu ya kanuni ya Mapenzi yaliyo juu ya yote, ya haki, yenye enzi kuu; kama mtetezi mwenye hakika vilevile wa kanuni ya kifumbo ya ufahamu wa moja kwa moja, wa ndani, kwa njia ya nuru ya juu ya asili, wa kweli ya kimungu; kama mhubiri wa uamsho mwenye moto, kwa mantiki isiyo na huruma na uhalisia wa kutisha wa maelezo, akimwamsha, akimshtua, akimlemea mwenye dhambi kwa hisia ya maangamizi yanayokaribia; hatimaye, kama mchungaji aliyekataliwa anayekata rufaa, bila uchungu wala kinyongo, kutoka katika hukumu ya ulimwengu huu kwenda kwenye hukumu ya mahakama isiyoweza kukosea, na akionyesha kile ambacho daima kitamfanya avutie zaidi, kuwa wa thamani zaidi kama urithi kwa Kanisa na kwa ulimwengu, kuliko maoni yake yoyote au kazi zake, yaani, heshima na utulivu, uvumilivu, nguvu na kina cha tabia kuu, iliyokamilishwa kwa njia ya mateso na kushindwa kunakoonekana, katika kile ambacho kwa kweli kilikuwa Apologia (utetezi) wa maisha yake ya kichungaji. Mahubiri haya peke yake yangetosha kuthibitisha sifa ya Edwards kama mhubiri mkuu kuliko wote wa zama zake. Hata hivyo, bila shaka, hayawezi kuchukuliwa kuwa yanawakilisha ipasavyo upana wote na nguvu zote za hotuba zake. Hasa, Mahubiri ya Enfield, ambayo yamechukua nafasi kubwa hivyo katika mawazo ya watu wengi kuhusu Jonathan Edwards, na ambayo, kwa kweli, ni mojawapo tu—ingawa, hakika, ndiyo yaliyokithiri zaidi—ya idadi ya mahubiri ya aina hiyo hiyo, hayawezi kuchukuliwa kuwa yanawakilisha kwa haki hata mahubiri ya uamsho ya Edwards. Kwa hiyo, kwa kuzingatia hili, yameongezwa mahubiri ya uamsho ya aina nyingine, yaani “Azimio la Ruthu.” Mahubiri haya yalichaguliwa, si kwa sababu ni bora kuliko mengine fulani, bali kwa sababu, licha ya kuwa mahubiri bora ya aina yake, pia ni mafupi, na hivyo yanafaa zaidi kwa upeo wa kitabu hiki. Zaidi ya hapo yameongezwa, kama yanayowakilisha aina iliyo tofauti kabisa na mengine yote, mahubiri ya mazishi yenye kichwa “Fimbo Imara Imevunjika na Kunyauka,” ambayo hakika ni mojawapo ya hotuba bora kabisa za Edwards, kwa fikira na kwa usemi, na ambayo huenda ni ya kipekee kati ya maandishi yake kwa kuwa yanashughulikia somo la serikali ya kiraia na uendeshaji wa mambo ya umma. Kama nafasi ingeruhusu, picha ya kiongozi wa serikali Mkristo katika mahubiri haya ingeweza kuwekwa sambamba na picha ya mchungaji Mkristo katika mojawapo ya mahubiri ya kuweka wakfu; lakini kuachwa huko si jambo zito sana kwa kuwa dhana hiyo ilitimizwa kwa kiasi kikubwa ndani ya Edwards mwenyewe.
Mahubiri sita yaliyotajwa hapo juu yalichaguliwa bila kutegemea ukweli kwamba ni miongoni mwa yale kumi yaliyochapishwa na mwandishi wao; lakini jambo hili linathibitisha uchaguzi huo na, zaidi ya hayo, linasaidia kuthibitisha usahihi wa matini. Edwards ameteseka si kidogo mikononi mwa wahariri wake, hasa Dwight, ambaye anaonekana alishikwa na wazo kwamba mwandishi wake angeonekana bora zaidi katika mtindo na lugha ya kifahari na iliyosafishwa zaidi. “Don’t do as Orpah did” (“Usifanye kama Orpa alivyofanya”), anasihi Edwards katika mahubiri ya Ruthu; “Do not as Orpah did,” ndio usafishaji dhaifu wa mhariri wake. Lakini hata Toleo la Worcester, au Toleo la Kwanza la Kimarekani (1809), ambalo kwa ujumla ni sahihi, haliwezi kuaminiwa bila tahadhari; kwa mfano, kurasa mbili nzima zimeachwa mwishoni mwa mahubiri ya Enfield, jambo linalofanya mahubiri hayo yawe na mwisho wa ghafla na wa ajabu, usiopatana kabisa na namna ya kawaida ya Edwards. Matoleo ya baadaye yanaingiza makosa mengine na, hata yakidai kufuata toleo la Worcester, wakati mwingine, kwa kweli, hayafuati toleo hilo, bali la Dwight (kwa mfano, katika mahubiri ya Ruthu). Matini ya sasa yamejengwa juu ya ulinganisho makini wa matoleo ya asili, ambayo sasa ni adimu sana, yaliyoko katika Boston Athenæum. Maneno ya asili ya mkato, ’tis, won’t, don’t, n.k., kama Edwards mwenyewe alivyoyachapisha, yamerejeshwa, makosa kadhaa ya maneno katika matoleo ya baadaye yamesahihishwa, na mistari kadhaa iliyoachwa imerejeshwa, mbali na kile kifungu kirefu kilichokwisha kutajwa, ambacho, hata hivyo, kimo katika toleo la Dwight, mwishoni mwa mahubiri ya Enfield. Hata hivyo, hakuna jaribio lililofanywa la kutoa nakala halisi ya matoleo ya kwanza pamoja na makosa yao yote ya uchapaji, tahajia ya kiholela, uakifishaji wa kizamani na matumizi yasiyo ya kawaida ya herufi kubwa na herufi za mlalo. Mambo haya ya nje yangeweza tu kumvuruga msomaji wa kisasa, bila kuongeza kitu cha msingi kwa usahihi. Kwa hiyo, katika mambo haya, desturi ya kisasa zaidi imefuatwa. Lengo limekuwa tu kutoa maneno halisi ya matoleo ya asili na kuhifadhi roho yake, tukiyachukulia mahubiri kama mahubiri ya kuhubiriwa na si kama insha za kusomwa. Kwa hiyo, huku tukiepuka kupita kiasi kwa matoleo ya kwanza, herufi za mlalo zimetumika pale Edwards alipozitumia kuonyesha migawanyo, au kwa msisitizo maalum, kwa uhuru zaidi kidogo kuliko ilivyo desturi sasa. Toleo hili pia linafuata desturi yake, na ile ya Biblia, ya kutumia herufi za kawaida katika viwakilishi vinavyowahusu nafsi za kimungu, heshima ya kimaneno katika matumizi ya kisasa ya herufi kubwa ikihesabiwa kuwa si ya lazima ili kuongeza heshima halisi ya fikira za Edwards, na pengine kuwa kidogo nje ya mahali pake. Maneno yaliyoongezwa yamewekwa ndani ya mabano ya mraba.
Mbali na mahubiri sita yaliyotajwa, mkusanyiko huu unajumuisha mengine moja, mahubiri yanayovutia, ingawa si makuu hasa, juu ya “Makao Mengi,” ambayo hayajapata kuchapishwa kabla. Nakala ya mahubiri haya iliyotengenezwa kwa ajili ya marehemu Profesa Edwards A. Park, wa Andover, iliwekwa kwa wema mikononi mwa mhariri na mwanawe, Mchungaji Dkt. William E. Park, wa Gloversville, N.Y.; lakini pia imelinganishwa kwa uangalifu na mswada wa asili. Mhariri pia amechunguza miswada ya asili ya mahubiri mengine yote katika kitabu hiki, isipokuwa ule wa “Mahubiri ya Kuaga,” ambao haukuweza kupatikana. Miswada hii yote iko katika mkusanyiko wa kati ya mahubiri elfu moja na mia moja na elfu moja na mia mbili ya Edwards ambayo sasa yako katika Maktaba ya Chuo Kikuu cha Yale. Mingi ya miswada hii imeandikwa kwa mwandiko mdogo mno, ikiwa na vifupisho vingi na mara kwa mara na nyongeza za hati-mkato, juu ya karatasi za ukubwa wa karibu inchi 3⅝ × 4⅛, zilizoshonwa pamoja kwa uimara. Nakala-picha ya ukurasa wa kwanza wa mahubiri “Nuru ya Kimungu Iliyo Juu ya Asili” iliyotolewa katika kitabu hiki mkabala na uk. inawakilisha vyema; idadi ndogo kiasi ni mikubwa kidogo zaidi. Kuhusu miswada mahususi, maelezo fulani yatapatikana katika Maelezo. Kushughulikia na kusoma miswada hii humpa mtu hisia ya ajabu ya ukaribu na utendaji wa ubongo na moyo wa Edwards: mtu yuko pamoja naye katika karakana yake na huona, kana kwamba, kitu chenyewe kikitengenezwa. Mtu anaonekana kuhisi ukali wa msisimko wakati, wasikilizaji wake wakiwa mbele yake kwa mawazo, na kwa furaha kubwa katika shughuli ya uumbaji wa kifasihi, anapoifanyia kazi mada yake. Mtu huona jinsi namna mbadala za kujieleza, njia mbadala za kukuza hoja, zinavyojitokeza, na jinsi wakati mmoja aya nzima, kurasa nzima, zinavyoandikwa kwa joto kali la moto, na wakati mwingine, mara nyingi zaidi kuelekea mwisho, muhtasari mtupu tu unaandikwa haraka, ili ujazwe wakati wa kuhubiri. Lakini miswada ya mahubiri ambayo Edwards mwenyewe aliyachapisha haitoi msaada wowote katika kuthibitisha matini. Mahubiri kama alivyoyachapisha yamepanuliwa bila kukosa na mara nyingi yamebadilishwa sana kwa namna nyingine; na nakala iliyoandaliwa kwa ajili ya mchapaji haipo tena. Jambo hili halipaswi kusahauliwa katika kuyapima mahubiri yaliyochapishwa moja kwa moja kutoka katika miswada. Katika mkusanyiko wa Yale, kuna mahubiri yaliyoandikwa kwa ukamilifu kabisa; mengine yameandikwa kwa ukamilifu wa kiasi katika sehemu fulani tu, na mengine tena ni mifupa mitupu tu. Mengi ya yale ya kipindi cha Northampton ni ya aina ya pili. Miongoni mwa mamia ya mahubiri ya Edwards yasiyochapishwa, bila shaka kuna mengi ambayo ingevutia kuwa nayo yakiwa yamechapishwa kama yalivyo; ni shaka kama kuna yoyote ambayo yangeongeza kwa kiasi kikubwa sifa yake kama mhubiri yakilinganishwa na yale mahubiri makuu ambayo tayari yamechapishwa.
Picha ya Edwards katika kitabu hiki imetokana na picha ya hivi karibuni ya mchoro wa asili wa mwaka 1740. Picha hiyo ilitolewa kwa wema na mmiliki wa sasa wa mchoro huo, Bw. Eugene P. Edwards, wa Chicago, ambaye mhariri anachukua nafasi hii kumtolea shukrani zake. Pia anapenda kutoa shukrani zake kwa Dkt. William E. Park kwa matumizi ya nakala ya mahubiri juu ya “Makao Mengi”; kwa wachapishaji kwa kuruhusu nafasi ya ziada iliyohitajika kwa kuchapisha mahubiri haya mapya; kwa Profesa Franklin B. Dexter kwa msaada wake mkarimu katika kuchunguza miswada na kwa ruhusa ya kupiga picha mahubiri “Nuru ya Kimungu Iliyo Juu ya Asili”; kwa Bw. Charles K. Bolton, Mkutubi wa Boston Athenæum, kwa hisani zake katika matumizi ya matoleo ya kwanza; na kwa Bw. George N. Whipple wa Boston, kwa kuhakiki marejeo kadhaa.
Northampton, Mass.,
Machi, 1904.