Maono na Uwakili

Kuweka Malengo ya Kimungu

“Ndipo Bwana akajibu: ‘Andika njozi hii, ukaifanye iwe wazi katika vibao, ili yeye apitaye mbio apate kuisoma.’”

— Habakuki 2:2 Mwanaume asiye na maono ni mzururaji. Anaweza kufanya kazi kwa bidii, lakini hajui anakoelekea. Anaweza kupata pesa, lakini hajui ni kwa ajili gani. Anaweza kulea watoto, lakini hajui anataka kuwarithisha nini. Maisha yanamtokea tu, badala ya yeye kuishi maisha kwa kusudi.

Sulemani aliandika, “Pasipo maono, watu huangamia” (Mithali 29:18, katika tafsiri ya zamani). Tafsiri mpya zinasema, “Pasipo ufunuo, watu huacha kujizuia.”

Mawazo yote mawili ni ya kweli. Mwanaume ambaye hajasikia kutoka kwa Mungu kuhusu maisha yake, na ambaye hajaweka maono yake kwenye karatasi, huishi bila mwelekeo na mara nyingi bila kujizuia.

Mungu ni Mungu wa mipango. “Kwa maana ninajua mipango niliyo nayo kwa ajili yenu,” asema Bwana, “Maana nayajua mawazo ninayowawazia ninyi, asema Bwana, ni mawazo ya amani wala si ya mabaya, kuwapa ninyi tumaini siku zenu za mwisho” (Yeremia 29:11). Ikiwa Mungu anapanga kwa ajili ya maisha yako, je, wewe pia hupaswi kupanga pamoja Naye? Wanaume wengi Wakristo hukosea kwa kudhani kuwa “kumngoja Bwana” ni kukaa bila kutenda. Hawafanyi lolote na kuita hilo imani. Lakini kungoja kwa kibiblia ni kwa vitendo. Nehemia aliomba kwa miezi minne kabla ya kutenda (Nehemia 1–2), lakini alipotenda, alikuwa na mpango. Alihesabu siku, alikagua kuta, aliwapanga wafanyakazi, aliwagawia malango.

Ndugu, je, umeweka malengo ya kimungu kwa ajili ya maisha yako? Si malengo ya aina ya ulimwengu — gari kubwa zaidi, nyumba kubwa zaidi, cheo kikubwa zaidi — bali malengo yaliyoumbwa na Maandiko na yanayolenga utukufu wa Mungu?

Malengo kwa ajili ya kutembea kwako na Kristo? Malengo kwa ajili ya ndoa yako? Malengo kwa ajili ya watoto wako? Malengo kwa ajili ya kazi yako? Malengo kwa ajili ya kutoa kwako? Malengo kwa ajili ya kanisa lako la mtaani? Malengo kwa ajili ya taifa lako?

Niruhusu nikusaidie kufikiri katika makundi.

Malengo ya kiroho. Unataka kuwa wapi na Kristo baada ya mwaka mmoja, miaka mitano, miaka ishirini? Je, una mpango wa kusoma Biblia yote? Je, una mpango wa kukariri Maandiko? Je, una mpango wa maombi? Je, una vitabu unavyokusudia kusoma ili kukua katika theolojia na hekima ya kichungaji?

Mwombe Mungu akuonyeshe mtu anayetaka uwe kiroho, kisha umwulize jinsi ya kufika huko.

Malengo ya ndoa. Unataka kuwa mume wa aina gani baada ya miaka kumi? Mke wako anahitaji nini zaidi kutoka kwako mwaka huu — uponyaji kutoka jeraha fulani la zamani? Muda zaidi? Maombi zaidi? Mawasiliano bora? Kaa naye chini na umwulize. Kisha uandike. Bila lengo kwa ajili ya ndoa yako, utateleza na kuingia katika hali ya wastani.

Malengo ya familia. Unataka kuwarithisha watoto wako nini? Si pesa tu — tabia, imani, ujuzi, upendo wa kujifunza, upendo wa Kanisa, moyo kwa ajili ya waliopotea. Taja unachotaka wajue, unachotaka waamini, unachotaka wawe. Kisha ubuni ubaba wako kuelekea malengo hayo.

Malengo ya kazi. Mungu anakuita kufanya nini kwa mikono yako na akili yako? Kama wewe ni mwajiriwa, utakuwaje bora? Kama wewe ni mmiliki wa biashara, ni njia gani ya kimaadili na yenye faida iliyoko mbele? Kama wewe ni mkulima, ni mpango gani wa upandaji wa msimu huu na wa miaka mitano ijayo?

Usiteleze katika kazi yako. Ipange.

Malengo ya kifedha. Ni mpango gani wako wa kuweka akiba, kutoa, kuwekeza, na kutunza? Mithali husema, “Mawazo ya mwenye bidii huelekea kwenye utajiri tu; bali kila mtu afanyaye haraka huelekea kwenye uhitaji tu” (Mithali 21:5). Kuwa na bajeti ya nyumbani. Tenga kwa ajili ya ada za shule za watoto wako. Toa kwa kanisa lako la mtaani mara kwa mara.

Weka akiba kwa ajili ya dharura. Panga kwa ajili ya uzee. Epuka madeni yenye kuangamiza. Haya si mambo ya hiari kwa mwanaume wa kimungu.

Malengo ya huduma. Unatakaje kuwahudumia watu wa Mungu? Ni vipawa gani amekupa, na utavitumiaje? Labda unataka kuwafanya vijana watatu kuwa wanafunzi mwaka ujao. Labda unataka kusaidia kupanda kanisa. Labda unataka kuanzisha huduma kwa ajili ya wajane katika jamii yako. Ota ndoto pamoja na Mungu. Iandike.

Habakuki aliambiwa “aandike njozi na kuifanya iwe wazi katika vibao, ili yeye apitaye mbio apate kuisoma” (Habakuki 2:2). Andika maono yako. Yaweke kwenye karatasi, au kwenye simu yako, au kwenye daftari.

Kuna jambo takatifu kuhusu kuandika. Kunakulazimisha kufikiri kwa uwazi. Kunafanya maono yaendelee kuwepo hata kumbukumbu yako inaposhindwa. Kunakuwezesha kuyapitia upya na kuyarekebisha. Anza leo. Ukurasa mmoja tu. Mistari michache chini ya kila kundi. Unaweza kuiboresha kadri muda unavyosonga.

Kisha omba juu ya maono yako mara kwa mara. Yaweke mbele za Bwana. Sema, “Baba, kama haya hayatoki Kwako, yaue. Kama haya yanatoka Kwako, yatimize. Ninatii kila lengo kwa mapenzi Yako.” “Mkabidhi Bwana kazi zako, nayo mawazo yako yatathibitika” (Mithali 16:3). Kumbuka pia, “Iko mipango mingi katika moyo wa mtu; lakini shauri la Bwana ndilo litakalosimama” (Mithali 19:21). Malengo yako si amri zako kwa Mungu. Ni matamanio yako ya kweli yaliyowekwa chini ya mkono Wake wenye mamlaka.

Uwakili ni pacha wa maono. Ikiwa Mungu amekupa uhai, unapaswa kuusimamia. Ikiwa amekupa pesa, muda, vipawa, watoto, mke, ushawishi — vyote hivi ni mkopo. “Basi, hutakiwa kwa mawakili kila mmoja aonekane kuwa mwaminifu” (1 Wakorintho 4:2). Mfano wa talanta (Mathayo 25:14–30) uko wazi: Bwana atarudi na kuuliza ulifanya nini na kile alichokupa. Mwanaume aliyeizika talanta yake kwa hofu aliitwa mwovu na mvivu. Wanaume walioweza kuwekeza na kuzidisha walikaribishwa katika furaha ya Bwana wao.

Usizike talanta zako, ndugu. Usikae bila kutenda kwa sababu unajihisi mdogo. Usiseme, “Mimi ni mkulima tu, dereva tu, karani tu, kijana tu.” Mungu alikupa talanta zako. Zitumie. Anza pale ulipo. Fanya biashara kwa uaminifu. Kuza kile alichokupa.

Chombo rahisi: kila jioni ya Jumapili, angalia wiki inayokuja. Ni vipaumbele vyako vipi? Mpango wako wa kusoma Biblia? Njia moja halisi utakayomhudumia mke wako wiki hii? Jambo moja utakalowafundisha watoto wako? Mtu mmoja utakayemfanya mwanafunzi au kumtia moyo? Saa moja utakayolitolea kanisa lako la mtaani?

Mtu mmoja utakayemwombea kwa jina lake? Ipange. Kisha ifanye. Mwaka wa wiki kama hizi hubadilisha maisha.

Mfikirie William Wilberforce, mwanasiasa Mkristo wa Kiingereza wa mwishoni mwa miaka ya 1700. Alijiwekea “malengo mawili makuu”: kukomeshwa kwa biashara ya utumwa na mageuzi ya tabia (uhuishaji wa kimaadili wa jamii). Aliandika malengo haya. Aliyafuatilia kwa miongo kadhaa. Hakuishi kuona matunda yote, lakini aliubadilisha Utawala wa Kiingereza. Mwanaume mmoja mwenye maono wazi yatokayo kwa Mungu anaweza kuhamisha milima.

Wafikirie pia ndugu wa Kiafrika waliofanya vivyo hivyo. Samuel Ajayi Crowther, Mnaijeria aliyeokolewa kutoka meli ya watumwa alipokuwa mvulana, alijiwekea kutafsiri Biblia katika lugha yake ya mama na kupanda Kanisa miongoni mwa watu wake. Alifanya hivyo. Leo kanisa la Wayoruba ni miongoni mwa yenye nguvu zaidi barani Afrika kwa sehemu kwa sababu mwanaume aliweka lengo la kimungu na kulifanyia kazi kwa maisha yake yote yaliyobaki.

Ota ndoto kubwa kwa ajili ya Mungu, lakini uwe mwaminifu katika hatua ndogo za kila siku. “Msiidharau siku ya mambo madogo, kwa maana Bwana hufurahi kuona kazi ikianza” (Zekaria 4:10). Mti wa mwaloni umo ndani ya kokwa. Uamsho umo ndani ya mkutano wa maombi wa wanaume watatu. Ndoa nzuri imo ndani ya wema wa kila siku wa mume. Mwana wa kimungu yumo ndani ya maombi ya wakati wa kulala ya baba. Panda vizuri na mavuno yatakuja.

Maombi

Baba, Wewe ni Mungu unayepanga kutoka umilele uliopita hadi umilele ujao, Mungu aliyezihesabu siku zangu kabla hata mojawapo haijawako. Nipe maono Yako kwa ajili ya maisha yangu. Niokoe kutoka katika kuzurura. Niokoe kutoka katika hali ya wastani. Niokoe kutoka katika kuzika talanta zangu kwa hofu. Nionyeshe unachoniita kufanya, kuwa, na kuacha nyuma. Nipe nidhamu ya kuandika unachofunua. Nipe hekima ya kupanga kwa uangalifu. Nipe imani ya kukuamini Wewe kwa matokeo.

Maisha yangu yasiharibike bure. Tumia kila mwaka, kila wiki, kila saa kwa ajili ya utukufu Wako.

Na mwishoni mwa siku zangu, na nisikie kutoka Kwako, “Umefanya vema.” Kwa jina la Yesu, Amina.