Sura 3 · dakika 10 za kusoma · dakika 13 za kusikiliza
Hatuna Kitu kwa Sababu Hatuombi
Unapojiona huna moyo kabisa wa kuomba, usikubali hali hiyo, bali jitahidi na kufanya bidii kuomba hata unapodhani huwezi kuomba.—Hildersam
Ilikuwa desturi kati ya Waparthi kwamba mtu asimpe mtoto wake chakula asubuhi kabla ya kuona jasho usoni mwake; nawe utaona kwamba hii ndiyo njia ya kawaida ya Mungu, kutowapa watoto wake ladha ya furaha zake mpaka waanze kutoka jasho katika kuzitafuta.—Richard Baxter
Kati ya wajibu wote unaoamriwa na Ukristo hakuna ulio wa lazima zaidi, na hata hivyo unaopuuzwa zaidi, kuliko maombi. Watu wengi huyaona kuwa sherehe ya kuchosha, ambayo wanadhani wana haki ya kuifupisha kadiri iwezekanavyo. Hata wale ambao kazi yao au hofu zao huwafanya waombe, huomba kwa ulegevu na kutangatanga kwa mawazo hata maombi yao, badala ya kuleta baraka, huongeza tu hukumu yao.—Fenelon
Maombi mengi zaidi na bora zaidi ndiyo siri ya jambo zima. Muda zaidi wa maombi, hamu zaidi na maandalizi zaidi ya kukutana na Mungu, ya kuzungumza na Mungu kupitia Kristo—hili lina ndani yake jambo zima. Namna yetu ya kuomba na mambo tunayoomba hayatufai. Hali na uhusiano wa Mungu na Mwana ni uhusiano wa milele wa Baba na Mwana, wa kuomba na kutoa—Mwana akiomba daima, Baba akitoa daima:
Uniombe, nami nitakupa wewe mataifa kuwa urithi wako,
Na miisho ya dunia kuwa milki yako.
Utawavunja kwa fimbo ya chuma;
Utawaponda kama chombo cha mfinyanzi.
Yesu ataomba daima kupitia watu wake. “Na wamwombee daima.” “Kwa maana nyumba yangu itaitwa nyumba ya sala kwa ajili ya mataifa yote.” Yatupasa kujiandaa kuomba; kuwa kama Kristo, kuomba kama Kristo.
Kumkaribia Mungu kwa maombi humfungulia mwanadamu kila kitu, na hugeuza umaskini wake kuwa utajiri wake. Vitu vyote ni vyake kwa njia ya maombi. Utajiri na utukufu—vitu vyote ni vya Kristo. Kadiri nuru inavyozidi kung’aa na manabii wanavyozidi kuifahamu hali ya urejesho, kumbukumbu ya Kimungu yaonekana kupanuka. “Bwana, Mtakatifu wa Israeli, Muumba wake, asema hivi, Niulizeni habari za mambo yatakayokuja, mambo ya wana wangu, na kazi ya mikono yangu, niagizeni. Mimi nimeiumba dunia, nami nimemwumba mwanadamu juu yake; mimi, naam, mikono yangu, imezitanda mbingu, na jeshi lake lote nimeliamuru.”
Mwanadamu amepewa kumwagiza Mungu kwa mamlaka hii yote na nguvu hii katika mahitaji ya Ufalme wa Mungu ulio duniani. Mbingu, pamoja na yote iliyo nayo, imewekwa chini ya kodi ili kuyatimiza makusudi ya mwisho, ya kudumu na matukufu ya Mungu. Basi kwa nini muda ni mrefu hivi katika kuzitimiza baraka hizi zenye hekima kwa mwanadamu? Basi kwa nini dhambi inatawala muda mrefu hivi? Kwa nini ahadi za agano zilizothibitishwa kwa kiapo zinachelewa hivi kufikia mwisho wake wa neema? Dhambi inatawala, Shetani anatawala, kuugua kunaashiria maisha ya wengi; machozi yote ni mabichi na yamejaa.
Kwa nini mambo haya yote ni hivyo? Hatujaomba ili kuukomesha uovu; hatujaomba kama yatupasavyo kuomba. Hatujayatimiza masharti ya maombi.
Uniombe. Mwombe Mungu. Hatujategemea maombi. Hatujayafanya maombi kuwa sharti pekee. Sharti la kwanza la maombi limevunjwa. Hatujaomba ipasavyo. Hatujaomba kabisa. Mungu yu tayari kutoa, lakini sisi tu wazito wa kuomba. Mwana, kupitia watakatifu wake, anaomba daima, na Mungu Baba anajibu daima.
Uniombe. Katika mwaliko huu imo hakika ya jibu; kelele ya ushindi imo ndani yake, nayo yaweza kusikiwa na sikio linalosikiliza. Baba ameshika mamlaka na nguvu mikononi mwake. Sharti hili ni jepesi kama nini, na bado tunakawia kama nini kuyatimiza masharti! Mataifa yamo utumwani; miisho ya dunia bado haijamilikiwa. Dunia inaugua; ulimwengu bado umo utumwani; Shetani na uovu vinatawala.
Baba anajiweka katika hali ya Mtoaji, Uniombe, na ombi hilo kwa Mungu Baba huvipa nguvu vyombo vyote, huvuvia harakati zote. Injili imevuviwa na Mungu. Nyuma ya mivuvio yake yote yapo maombi. Uniombe ndilo lililo nyuma ya harakati zote. Kama karama ya Kristo aliyetawazwa linasimama agano la Baba lililothibitishwa kwa kiapo, “Uniombe, nami nitakupa mataifa kuwa urithi wako, na miisho ya dunia kuwa milki yako.” “Na wamwombee daima.”
Daima maombi ya watu watakatifu yanapanda kwa Mungu, yenye harufu nzuri kama uvumba ulio bora kuliko wote. Na Mungu kwa njia nyingi anasema nasi, akitangaza utajiri wake na umaskini wetu. “Mimi ndimi Muumba wa vitu vyote; utajiri na utukufu ni vyangu. Niagizeni.”
Twaweza kufanya mambo yote kwa msaada wa Mungu, na twaweza kuupata msaada wake wote kwa kuomba. Injili, katika kufanikiwa kwake na nguvu zake, hutegemea uwezo wetu wa kuomba. Mipango ya Mungu hutegemea uwezo wa mwanadamu wa kuomba. Twaweza kuwa na yote aliyo nayo Mungu. Niagizeni. Hili si wazo la kubuni, si ndoto ya bure, si dhana tupu. Maisha ya Kanisa ndiyo maisha ya juu kabisa. Kazi yake ni kuomba. Maisha yake ya maombi ndiyo maisha ya juu kabisa, yenye harufu nzuri kuliko yote, yaliyo dhahiri kuliko yote.
Kitabu cha Ufunuo hakisemi kitu juu ya maombi kama wajibu mkuu, huduma takatifu, bali chasema mengi juu ya maombi katika nguvu na uwezo wake uliokusanyika pamoja. Ni nguvu ya maombi iliyo hai daima na inayoomba daima; ni maombi ya watakatifu wote yakitoka kama nguvu kuu iliyo hai, wakati midomo iliyotamka maneno yale imenyamazishwa na kufumbwa katika mauti, wakati kanisa lililo hai lina nguvu ya imani ya kuzirithi nguvu za maombi yote ya zamani na kuyafanya yasife.
Maneno ya mwanafalsafa Mbaptisti, John Foster, yana falsafa iliyo safi kabisa na kweli sahili ya Mungu, kwa maana Mungu hana nguvu nyingine wala hadai masharti mengine ila maombi. “Maombi mengi zaidi na bora zaidi yataleta ushindi ulio hakika zaidi na wa haraka zaidi kwa kazi ya Mungu; maombi dhaifu, ya desturi, yasiyo na moyo, huleta kuoza na mauti. Kanisa lina nanga yake kuu katika chumba cha siri; ghala zake za silaha zimo humo.”
“Nimesadiki,” Foster aendelea, “kwamba kila mtu ambaye, katikati ya mipango yake mizito, anafahamu kutegemea kwake Mungu kwa ukamilifu kama kutegemea huko kulivyo kweli, atasukumwa kuomba, na kutamani kuwavuta rafiki zake walio makini waombe karibu kila saa. Bila hayo hatajiahidi mafanikio yo yote makuu, kama vile baharia asivyotarajia kufika pwani ya mbali kwa kutandaza matanga yake wakati hewa imetulia bila upepo.
“Nimedokeza hofu yangu kwamba ni ndoto tupu kutarajia mafanikio yasiyo ya kawaida katika utumishi wa kibinadamu wa dini isipokuwa kuwe na dalili zisizo za kawaida: sasa roho ya maombi iliyo na nguvu kabisa ingekuwa dalili kama hiyo; na mtu ambaye angeazimia kuujaribu ufanisi wake hadi mwisho kabisa huenda angejiona akiwa mtendaji mwenye kushinda zaidi sana katika eneo lake dogo. Na kama wote, au wengi wa wanafunzi wa Ukristo, wangeungana, kila mmoja kwa azimio la bidii lisilobadilika, kwamba mbingu isizuie hata mvuto mmoja ambao juhudi ya mwisho kabisa ya dua iliyoungana na kudumu ingeupata, ingekuwa ishara kwamba mapinduzi ya ulimwengu yamekaribia.”
Edward Payson, mmoja wa watu wa Mungu mwenyewe, asema juu ya maneno haya ya Foster, “Wamisionari wachache sana tangu mitume, huenda, wamelijaribu jaribio hili. Yule atakayelijaribu kwanza, naamini, atafanya maajabu. Hakuna kitu ambacho ningeweza kuandika, hakuna kitu ambacho malaika angeweza kuandika, kingehitajika kwa yule ambaye angelifanya jaribio hili.
“Mojawapo ya matokeo makuu ya uzoefu mdogo nilio nao kama mhudumu wa Kikristo ni kusadiki kwamba dini kwa kiasi kikubwa ni kumpa Mungu katika mawazo yetu na hisia zetu mahali pale ambapo kwa kweli anapajaza katika ulimwengu wote. Twajua kwamba katika ulimwengu wote Yeye ni yote katika yote. Kadiri alivyo daima yote katika yote kwetu, kadiri tunavyotii agizo la Mtunga Zaburi kwa nafsi yake, “Nafsi yangu, umngoje Mungu peke yake;” kwa kadiri hiyo, nadhani, tumesonga mbele kuelekea ukamilifu. Ni rahisi kiasi kumngoja Mungu; lakini kumngoja Yeye peke yake—kuhisi, kwa habari ya nguvu zetu, furaha yetu, na manufaa yetu, kana kwamba viumbe vyote na sababu zote za pili zimefutwa kabisa, nasi tumebaki peke yetu ulimwenguni pamoja na Mungu, ni, nadhani, hatua ngumu na adimu. Angalau, nina hakika ni hatua ambayo niko mbali sana kuifikia. Kadiri tunavyoifikia hatua hii ndivyo tutakavyoona kila kitu kuwa chepesi; kwa maana tutakuwa, kwa msisitizo, watu wa maombi; nasi twaweza kusema juu ya maombi kama Sulemani asemavyo juu ya fedha, kwamba huleta jawabu la mambo yote.”
John Foster huyu huyu alisema, alipokuwa akikaribia kufa: “Sijawahi kuomba kwa bidii zaidi wala, huenda, kwa kurudia-rudia kwa uaminifu kama huu. “Ombeni bila kukoma” limekuwa neno likijirudia katika mawazo ya kimya, nami nina hakika ni lazima liwe zoea langu mpaka saa ya mwisho ya maisha ninayoifahamu. Ee, kwa nini haikuwa hivyo katika nusu karne ile ndefu iliyopita ya uvivu na ya kukosa uhai?”
Na bado hivi ndivyo sisi sote tunavyotenda kuhusu maombi. Ingawa tunajua umuhimu wake, umuhimu wake wa uhai, bado tunaziacha saa zipite kama kitu kitupu, na tunaweza tu kuomboleza wakati wa kufa hasara isiyoweza kurekebishwa.
Tunapotafakari kwa utulivu ukweli kwamba kuendelea kwa Ufalme wa Bwana wetu hutegemea maombi, inasikitisha kufikiri kwamba tunatoa muda mdogo hivi kwa zoezi hili takatifu. Kila kitu hutegemea maombi, na bado tunayapuuza, si kwa madhara yetu wenyewe ya kiroho tu, bali pia kwa kuichelewesha na kuidhuru kazi ya Bwana wetu duniani. Nguvu za wema na za uovu zinashindania ulimwengu. Kama tungetaka, tungeweza kuiongezea nguvu ya ushindi jeshi la haki, na bado midomo yetu imefumbwa, mikono yetu inaning’inia ubavuni bila kazi, nasi tunaihatarisha kazi ile ile tunayodai kuijali sana kwa kujizuia tusiingie chumba cha maombi.
Maombi ndiyo sharti moja kuu na la milele ambalo kwalo Baba ameahidi kumweka Mwana katika kuumiliki ulimwengu. Kristo huomba kupitia watu wake. Kama kungalikuwa na maombi ya kusihi bila kuchoka, ya watu wote, na ya kudumu kati ya watu wa Mungu, zamani sana dunia ingalikuwa imemilikiwa kwa ajili ya Kristo. Kuchelewa huku hakuelezwi kwa vizuizi sugu, bali kwa ukosefu wa kuomba ipasavyo. Twafanya kila kitu kingine kwa wingi zaidi kuliko kuomba. Ingawa utoaji wetu ni duni, michango yetu ya fedha inazidi sadaka zetu za maombi. Huenda katika kusanyiko la kawaida watu hamsini husaidia kulipa, hali ni mmoja tu, nafsi takatifu yenye bidii, ajifungiaye pamoja na Mungu na kushindana kwa ajili ya kuokolewa kwa ulimwengu wa kipagani. Maombi rasmi katika matukio maalumu au ya kitaifa hayahesabiwi kitu katika makadirio haya. Twasisitiza mambo mengine kuliko tunavyosisitiza ulazima wa maombi.
Twasali sala kwa utaratibu, lakini hatuushiki ulimwengu kwa mshiko wa imani yetu. Hatuombi kwa namna ile inayomgusa Mungu na kuleta mivuto yote ya Kimungu kutusaidia. Ulimwengu unahitaji maombi mengi zaidi ya kweli ili kuuokoa na utawala na uharibifu wa Shetani.
Hatuombi kama Eliya alivyoomba. John Foster analifikisha jambo zima kwenye hoja ya vitendo. “Kanisa la Mungu,” asema, “litakapoamshwa kuuona wajibu wake na kazi zake na imani ipasayo ya kudai yale Kristo aliyoahidi—“yo yote mtakayoyaomba”—mapinduzi yatatokea.”
Lakini si kila kuomba ni kuomba. Nguvu inayosukuma, nguvu ishindayo katika kazi ya Mungu, ni Mungu Mwenyewe. “Niite, nami nitakuitikia, nitakuambia mambo makubwa, magumu, usiyoyajua,” ndiyo changamoto ya Mungu kwa maombi. Maombi humweka Mungu katika nguvu zake kamili ndani ya kazi ya Mungu. “Niulizeni habari za mambo yatakayokuja, mambo ya wana wangu, na kazi ya mikono yangu, niagizeni”—ndiyo ruhusa kamili ya Mungu kwa maombi. Imani huwa na uweza wote pale tu inapopiga magoti, na mikono yake iliyonyooshwa inapomshika Mungu; ndipo huvuta hadi mwisho wa uwezo wa Mungu; kwa maana ni imani iombayo tu iwezayo kupata “yo yote mtakayoyaomba” ya Mungu. Mafunzo ya ajabu ni yule mwanamke Mfoinike wa Shamu, yule mjane mwenye kusihi, na yule rafiki wa usiku wa manane, juu ya yale ambayo maombi yasiyoogopa yaweza kufanya katika kuyashinda au kuyapinga mazingira, katika kugeuza kushindwa kuwa ushindi na katika kushinda katika maeneo ya kukata tamaa. Kuwa kitu kimoja na Kristo, kilele cha hatua za kiroho, ni kutukufu katika mambo yote; ni kutukufu kuliko yote kwa kuwa hapo twaweza “kuomba lo lote tutakalo, nasi tutatendewa.” Maombi katika jina la Yesu humvika Mungu taji lililo kuu, kwa sababu humtukuza kupitia Mwana na humfunga Mwana kuwapa wanadamu “lo lote na neno lolote” watakaloliomba.
Katika Agano Jipya maombi ya ajabu ya Agano la Kale yamewekwa mbele ili yachochee na kuyaamsha maombi yetu, nayo yametanguliwa na tamko ambalo nguvu yake ya utendaji hatuwezi kuieleza kwa urahisi. “Kuomba kwake mwenye haki kwafaa sana. Eliya alikuwa mwanadamu mwenye tabia moja na sisi, naye akaomba kwa bidii mvua isinyeshe, na mvua haikunyesha juu ya nchi muda wa miaka mitatu na miezi sita. Akaomba tena; mbingu zikatoa mvua, nayo nchi ikazaa matunda yake.”
Uchache wa matokeo yetu, chanzo cha ukonde wote, unaelezwa na Mtume Yakobo—“Hamna kitu, kwa sababu hamwombi. Mwaomba, wala hampati, kwa sababu mwaomba vibaya, ili mvitumie kwa tamaa zenu.”
Huo ndio ukweli wote kwa ufupi.