Ulazima wa Maombi
Maombi na Imani (Inaendelea)

Sura 3 · dakika 13 za kusoma · dakika 17 za kusikiliza

Maombi na Imani (Inaendelea)

“Wageni katika hoteli moja walikuwa wakisumbuliwa na kupigwa-pigwa kwa kinanda mara kwa mara, kulikofanywa na msichana mdogo asiyejua lo lote la muziki. Wakamlalamikia mwenye hoteli, ili kero hiyo ikomeshwe. ‘Samahani kwamba mmekerwa,’ alisema. ‘Lakini msichana huyu ni mtoto wa mmoja wa wageni wangu walio bora kabisa. Siwezi kumwambia asiguse kinanda. Lakini baba yake, aliyesafiri kwa siku moja au mbili, atarudi kesho. Hapo mtaweza kumwendea, na jambo hilo likatengenezwa.’ Baba aliporudi, alimkuta binti yake katika chumba cha wageni, akigonga kinanda kama kawaida. Akaenda nyuma ya mtoto, akaipitisha mikono yake juu ya mabega yake, akaishika mikono yake ndani ya mikono yake mwenyewe, akatoa muziki mzuri sana. Ndivyo inavyoweza kuwa kwetu, na ndivyo itakavyokuwa, siku moja ijayo. Sasa hivi twaweza kutoa kidogo tu isipokuwa kelele na mvurugano; lakini, siku moja, Bwana Yesu ataishika mikono yetu ya imani na maombi, na kuitumia kutoa muziki wa mbinguni.” — MWANDISHI ASIYEJULIKANA

IMANI ya kweli, halisi, sharti iwe dhahiri na isiyo na shaka. Si ya jumla tu; si kuamini tu kwamba Mungu yupo, na ni mwema, na ana uweza, bali imani iaminiyo kwamba mambo ambayo “ayasemayo yatatukia.” Kama vile imani ilivyo mahususi, ndivyo na jibu litakavyokuwa dhahiri: “Atapata lo lote alisemalo.” Imani na maombi huyachagua mambo, naye Mungu hujifunga kuyatenda mambo yale yale hasa ambayo imani na maombi ya kudumu huyataja, na kumsihi ayatimize.

Toleo la Marekani Lililorekebishwa (American Revised Version) lautafsiri mstari wa ishirini na nne wa sura ya kumi na moja ya Marko hivi: “Kwa sababu hiyo nawaambia, Mambo yote myaombayo na kuyataka, aminini ya kwamba mmeyapokea, nayo yatakuwa yenu.” Imani kamilifu daima huyashika mkononi mwake yale ambayo maombi kamilifu huyaomba. Jinsi lilivyo pana na lisilo na masharti eneo la utendaji — “Mambo yote myaombayo!” Jinsi ilivyo dhahiri na mahususi ahadi — “nayo yatakuwa yenu!”

Shauku yetu kuu ni juu ya imani yetu, — matatizo ya kukua kwake, na shughuli za ukomavu wake wenye nguvu. Imani ishikayo na kuyashika mkononi mwake mambo yale yale inayoyaomba, bila kusita-sita, shaka wala hofu — hiyo ndiyo imani tunayoihitaji — imani iliyo kama lulu ya thamani kubwa, katika mwendo na matendo ya maombi.

Neno la Bwana wetu juu ya imani na maombi lililonukuliwa hapo juu lina umuhimu mkuu kabisa. Imani sharti iwe dhahiri, mahususi; ombi lisilo na masharti, lisilo na utata, la mambo yaombwayo. Haipaswi kuwa kitu kisicho wazi, kisichojulikana, cha kivuli; sharti iwe zaidi ya kuamini tu kwa kinadharia kwamba Mungu yu radhi na aweza kututendea. Sharti iwe kuomba kwa wazi, mahususi, na kuyatazamia mambo yale tunayoyaomba. Angalia maneno ya Marko 11:23:

“wala asione shaka moyoni mwake, bali aamini kwamba hayo ayasemayo yatatukia, atapata lo lote alisemalo.”

Kwa kadiri imani na kuomba vilivyo dhahiri, ndivyo na jibu litakavyokuwa. Kinachotolewa si kitu kingine tofauti na mambo yaliyoombwa, bali ni mambo yale yale hasa yaliyotafutwa na kutajwa. “Atapata lo lote alisemalo.” Yote ni ya hakika, “Atapata.” Kutolewa huko hakuna kikomo, kwa ubora na kwa wingi.

Imani na maombi huchagua mambo ya kuomba, na kwa njia hiyo huamua Mungu atende nini. “Atapata lo lote alisemalo.” Kristo yu tayari kutimiza kwa usahihi, na kwa ukamilifu, madai yote ya imani na maombi. Ikiwa agizo lililopelekwa kwa Mungu limefanywa wazi, mahususi na dhahiri, Mungu atalitimiza, sawasawa kabisa na masharti yaliyotolewa.

Imani si kuliamini Neno la Mungu kwa kinadharia tu, wala si kukubali kwa akili tu, wala si ridhaa ya ufahamu na mapenzi tu; wala si kuyapokea mambo kwa ulegevu, hata yakiwa matakatifu au kamili namna gani. Imani ni kazi ya Mungu, ni nuru ya Mungu, ni nguvu takatifu iliyopandwa nafsini mwa mwanadamu na Neno la Mungu na Roho — kanuni ya kiroho, ya Kimungu, ambayo huchukua ya mambo yaliyo juu ya asili na kuyafanya kuwa kitu kinachoweza kufahamika kwa vipawa vya wakati na vya hisia.

Imani hushughulika na Mungu, na humtambua Mungu. Hushughulika na Bwana Yesu Kristo na kuona ndani yake Mwokozi; hushughulika na Neno la Mungu, na kuishika kweli; hushughulika na Roho wa Mungu, na hutiwa nguvu na kuvuviwa na moto wake mtakatifu. Mungu ndiye shabaha kuu ya imani; kwa maana imani huuweka uzito wake wote juu ya Neno lake. Imani si tendo la nafsi lisilo na lengo, bali ni kumtazama Mungu na kutulia juu ya ahadi zake. Kama vile upendo na tumaini huwa na shabaha daima, vivyo hivyo imani nayo. Imani si kuamini tu kitu cho chote; ni kumwamini Mungu, kutulia ndani yake, kulitumaini Neno lake.

Imani huzaa maombi, na huzidi kupata nguvu, huzama chini zaidi, hupanda juu zaidi, katika mapambano na mashindano ya kusihi kwa nguvu. Imani ni kuwa na hakika ya mambo yatarajiwayo, ni uhakika na utambuzi wa urithi wa watakatifu. Imani, tena, ni nyenyekevu na ya kudumu. Yaweza kungoja na kuomba; yaweza kukaa magotini, au kulala mavumbini. Ndiyo sharti moja kuu la maombi; kukosekana kwake ndiko chanzo cha maombi yote duni, maombi dhaifu, maombi machache, maombi yasiyojibiwa.

Asili na maana ya imani huonekana zaidi katika yale inayoyatenda, kuliko katika maelezo yo yote inayopewa. Hivyo, tukiigeukia kumbukumbu ya imani tuliyopewa katika orodha ile kuu ya heshima, iliyo sura ya kumi na moja ya Waebrania, twaona kitu cha matokeo ya ajabu ya imani. Ni orodha tukufu iliyoje — ile ya wanaume na wanawake hawa wa imani! Ni matendo ya ajabu yaliyoje yaliyoandikwa humo, na kuhesabiwa kuwa ya imani! Mwandishi aliyevuviwa, akiisha kumaliza nguvu zake katika kuwaorodhesha watakatifu wa Agano la Kale, waliokuwa mifano maarufu hivyo ya imani ya ajabu, mwishowe apaza sauti:

“Basi niseme nini tena? Maana wakati usingenitosha kuleta habari za Gideoni, na Baraka, na Samsoni, na Yeftha; na za Daudi, na Samweli, na za manabii.”

Kisha mwandishi wa Waebrania anaendelea tena, kwa sauti ya ajabu, akieleza matendo makuu yasiyoandikwa yaliyofanywa kwa imani ya watu wa kale, “ambao ulimwengu haukustahili kuwa nao.” “Hawa wote,” asema, “walishuhudiwa vema kwa imani.”

Ni kipindi kilichoje cha matendo matukufu kingelipambazukia Kanisa na ulimwengu, ikiwa tu kungeweza kuzalishwa tena kizazi cha watakatifu wenye imani kuu kama ile, wenye maombi ya ajabu kama yale! Si wenye akili nyingi ambao Kanisa linawahitaji; wala si watu wenye mali ambao nyakati hizi zinawadai. Si watu wenye ushawishi mkubwa katika jamii ambao siku hii inawahitaji. Juu ya kila mtu na kila kitu kingine, ni watu wa imani, watu wa maombi makuu, wanaume na wanawake wa namna ya watakatifu na mashujaa walioorodheshwa katika Waebrania, ambao “walishuhudiwa vema kwa imani,” ndio ambao Kanisa na ulimwengu wote mpana wa wanadamu wanawahitaji.

Watu wengi, wa siku hizi, hushuhudiwa vema kwa sababu ya utoaji wao wa fedha, vipawa vyao vikuu vya akili na talanta zao, lakini ni wachache ambao “hushuhudiwa vema” kwa sababu ya imani yao kuu katika Mungu, au kwa sababu ya mambo ya ajabu yanayotendeka kwa njia ya maombi yao makuu. Leo, kama ilivyokuwa wakati wo wote, twahitaji watu wa imani kuu na watu walio wakuu katika maombi. Hizi ndizo fadhila mbili kuu ziwafanyazo watu kuwa wakuu machoni pa Mungu, mambo mawili yaletayo hali ya mafanikio halisi ya kiroho katika maisha na kazi ya Kanisa. Shauku yetu kuu ni kuhakikisha kwamba tunadumisha imani ya ubora na asili ihesabiwayo mbele za Mungu; ishikayo, na kuyashika mkononi mwake, mambo inayoyaomba, bila shaka na bila hofu.

Shaka na hofu ndio maadui pacha wa imani. Wakati mwingine huinyang’anya imani mahali pake kabisa, na ingawa twaomba, ni ombi lisilo na utulivu, lenye wasiwasi tunalolitoa, lenye mahangaiko na mara nyingi la manung’uniko. Petro alishindwa kutembea juu ya Gennesareti kwa sababu aliyaacha mawimbi yampige na kuizamisha nguvu ya imani yake. Alipoyaondoa macho yake kwa Bwana na kuyatazama maji yaliyomzunguka, alianza kuzama, akalazimika kulilia msaada — “Bwana, uniokoe, naangamia!”

Shaka zisilelewe kamwe, wala hofu zisipewe makao. Mtu ye yote asijidanganye kwamba yeye ni mfia-dini wa hofu na shaka. Si sifa kwa uwezo wa akili wa mtu ye yote kumtilia Mungu shaka, wala hakuna faraja iwezayo kutokana na wazo kama hilo. Macho yetu yaondolewe kwa nafsi, yaondolewe katika udhaifu wetu wenyewe, na kuachwa yatulie kabisa juu ya nguvu za Mungu. “Tusiutupe ujasiri wetu, ambao una thawabu kubwa.” Imani sahili, itumainiyo, iishiyo siku kwa siku, na kumtwika Bwana mzigo wake, kila saa ya mchana, itatawanya hofu, itafukuza mashaka na kuokoa kutoka katika shaka:

“Msijisumbue kwa neno lo lote; bali katika kila neno kwa kusali na kuomba, pamoja na kushukuru, haja zenu na zijulikane na Mungu.”

Hiyo ndiyo dawa ya Mungu kwa hofu yote, wasiwasi, na mahangaiko yasiyofaa ya nafsi, ambayo yote ni ndugu wa karibu wa shaka na kutokuamini. Haya ndiyo maagizo ya Mungu ya kupata amani ipitayo akili zote, na kuihifadhi mioyo na nia katika utulivu na amani.

Sote twahitaji kuliangalia vema na kulitii onyo lililotolewa katika Waebrania: “Angalieni, ndugu zangu, usiwepo katika mmoja wenu moyo mbovu wa kutokuamini, katika kumwacha Mungu aliye hai.”

Twahitaji pia kujilinda na kutokuamini kama vile tungejilinda na adui. Imani yahitaji kukuzwa. Twahitaji kuendelea kuomba, “Bwana, utuongezee imani,” kwa maana imani yaweza kuongezeka. Sifa ya Paulo kwa Wathesalonike ilikuwa kwamba imani yao ilikua sana. Imani huongezeka kwa kuzoezwa, kwa kutumiwa. Hulishwa kwa majaribu makali.

“ili kwamba kujaribiwa kwa imani yenu, ambako ni kwa thamani kubwa kuliko dhahabu ipoteayo, ijapojaribiwa kwa moto, kuonekane kuwa kwa sifa na utukufu na heshima, katika kufunuliwa kwake Yesu Kristo.”

Imani hukua kwa kulisoma na kulitafakari Neno la Mungu. Zaidi, na bora kuliko yote, imani hustawi katika mazingira ya maombi.

Ingefaa, kama sisi sote tungesimama, na kujiuliza binafsi: “Je, ninayo imani katika Mungu? Je, ninayo imani halisi , — imani inilindayo katika amani kamilifu, juu ya mambo ya duniani na mambo ya mbinguni?” Hili ndilo swali lililo muhimu kuliko yote ambalo mtu aweza kujiuliza na kutazamia kujibiwa. Na kuna swali jingine, lililo karibu nalo kwa maana na umuhimu — “Je, kweli namwomba Mungu hata ananisikia na kuyajibu maombi yangu? Na je, kweli namwomba Mungu hata napata moja kwa moja kutoka kwa Mungu mambo ninayomwomba?”

Ilisemwa juu ya Kaisari Augusto kwamba aliukuta Rumi mji wa miti, akauacha mji wa marumaru. Mchungaji afanikiwaye kuwabadilisha watu wake kutoka kuwa watu wasioomba hata kuwa watu waombao, amefanya kazi kubwa kuliko aliyoifanya Augusto katika kuubadilisha mji kutoka miti hata marumaru. Na hatimaye, hii ndiyo kazi ya kwanza ya mhubiri. Kwanza kabisa, anashughulika na watu wasioomba — watu ambao habari yao imesemwa, “Mungu hayumo katika mawazo yao yote.” Watu wa namna hiyo hukutana nao kila mahali, na wakati wote. Shughuli yake kuu ni kuwageuza kutoka katika kumsahau Mungu, kutoka kukosa imani, kutoka kutoomba, hata wawe watu waombao daima, wamwaminio Mungu, wamkumbukao na kuyafanya mapenzi yake. Mhubiri hatumwi kuwashawishi tu watu wajiunge na Kanisa, wala kuwafanya tu waishi vizuri zaidi. Ni kuwafanya waombe, wamtumaini Mungu, na kumweka Mungu daima mbele ya macho yao, wasije wakamtenda dhambi.

Kazi ya huduma ni kuwabadilisha wenye dhambi wasioamini kuwa watakatifu waombao na waaminio. Mwito unatoka kwa mamlaka ya Mungu, “Mwamini Bwana Yesu, nawe utaokoka.” Twaona kidogo umuhimu mkubwa sana wa imani na thamani kubwa ambayo Mungu ameiweka juu yake, tukikumbuka kwamba ameifanya kuwa sharti moja lisiloepukika la kuokolewa. “Mmeokolewa kwa neema, kwa njia ya imani.” Hivyo, tunapoutafakari umuhimu mkubwa wa maombi, twaiona imani imesimama karibu kabisa kando yake. Kwa imani twaokolewa, na kwa imani twadumu katika wokovu. Maombi hututambulisha kwa maisha ya imani. Paulo alitangaza kwamba maisha aliyoyaishi, aliyaishi katika imani ya Mwana wa Mungu, aliyempenda, akajitoa nafsi yake kwa ajili yake — kwamba alienenda kwa imani, si kwa kuona.

Maombi hutegemea imani kabisa. Kwa kweli, hayana uhai mbali nayo, wala hayatimizi lo lote isipokuwa imani iwe mwenzi wake asiyetengana naye. Imani huyafanya maombi kufaulu, na kwa maana moja muhimu, sharti iyatangulie.

“Kwa maana mtu amwendeaye Mungu lazima aamini kwamba yeye yuko, na kwamba yeye ni mwenye kuwapa thawabu wale wamtafutao kwa bidii.”

Kabla maombi hayajaanza kumwelekea Mungu kamwe; kabla haja zake hazijapelekwa, kabla maombi yake hayajajulishwa — imani sharti iwe imetangulia mbele; sharti iwe imekwisha kutangaza kwamba inaamini kuwepo kwa Mungu; sharti iwe imekwisha kuikubali kweli ile ya neema kwamba “Mungu ni mwenye kuwapa thawabu wale wautafutao uso wake kwa bidii.” Hii ndiyo hatua ya kwanza katika kuomba. Katika jambo hili, ingawa imani haileti baraka, lakini huyaweka maombi mahali pa kuweza kuiomba, na huongoza kwenye hatua nyingine ya kuipata, kwa kumsaidia mwombaji aamini kwamba Mungu aweza na yu radhi kubariki.

Imani huyaanzisha maombi kazini — husafisha njia kuelekea kiti cha rehema. Hutoa uhakika, kwanza kabisa, kwamba kiti cha rehema kipo, na kwamba hapo Kuhani Mkuu huwangoja waombaji na maombi yao. Imani hufungua njia ili maombi yamkaribie Mungu. Lakini hufanya zaidi. Huyaandama maombi katika kila hatua yanayochukua. Ndiye mwenzi wake asiyetengana naye, na maombi yanapopelekwa kwa Mungu, ni imani igeuzayo kuomba kuwa kupata. Na imani hufuata maombi, kwa kuwa maisha ya kiroho ambayo mwamini huongozwa kuyaingia kwa maombi, ni maisha ya imani. Sifa moja kuu ya uzoefu ambao waamini huletwa kwao kwa njia ya maombi si maisha ya matendo, bali ya imani.

Imani huyafanya maombi kuwa na nguvu, na huyapa saburi ya kumngoja Mungu. Imani huamini kwamba Mungu ni mwenye kutoa thawabu. Hakuna kweli iliyofunuliwa wazi zaidi katika Maandiko kuliko hii, wala hakuna itiayo moyo zaidi. Hata chumba cha ndani kina thawabu yake iliyoahidiwa, “Baba yako aonaye sirini atakujazi,” na huduma iliyo ndogo kuliko zote anayotendewa mwanafunzi katika jina la Bwana, hakika hupokea thawabu yake. Na kwa kweli hii ya thamani imani hutoa ridhaa yake ya moyo wote.

Lakini imani imebanwa kwa jambo moja mahususi — haiamini kwamba Mungu atampa kila mtu thawabu, wala kwamba yeye ni mwenye kumpa thawabu kila aombaye, bali kwamba yeye ni mwenye kuwapa thawabu wale wamtafutao kwa bidii. Imani huweka mzigo wake juu ya bidii katika maombi, na hutoa uhakika na kutia moyo wale wamtafutao Mungu kwa bidii, kwa maana ni wao peke yao wanaopewa thawabu tele wanapoomba.

Twahitaji kukumbushwa daima kwamba imani ndiyo sharti moja lisilotengana la maombi yanayofaulu. Kuna mambo mengine yanayoingia katika zoezi hilo, lakini imani ndiyo sharti la mwisho, sharti moja lisiloepukika la kuomba kwa kweli. Kama ilivyoandikwa katika tamko linalojulikana sana, la msingi: “pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu.”

Yakobo aieleza kweli hii waziwazi kabisa.

“Lakini mtu wa kwenu akipungukiwa na hekima,” asema, “na aombe dua kwa Mungu, awapaye wote kwa ukarimu, wala hakemei; naye atapewa. Ila na aombe kwa imani, pasipo kusita-sita. Maana mwenye kusita-sita (au mwenye shaka) ni kama wimbi la bahari lililochukuliwa na upepo, na kupeperushwa huku na huku. Maana mtu kama huyo asidhani ya kuwa atapokea kitu kwa Bwana.”

Shaka huwekwa chini ya marufuku daima, kwa sababu husimama kama adui wa imani na huzuia maombi yenye kufaulu. Katika Waraka wa Kwanza kwa Timotheo, Paulo atupa kweli yenye thamani isiyo kifani kuhusu masharti ya maombi yanayofaulu, ambayo aiweka hivi: “Nataka wanaume waombe kila mahali, wakiinua mikono iliyotakata pasipo hasira wala majadiliano.”

Kila namna ya kuhoji na kusita yapasa kulindwa nayo na kuepukwa. Hofu na “huenda” hazina nafasi katika maombi ya kweli. Imani sharti ijidhihirishe na kuwaamuru maadui hawa wa maombi waondoke.

Hakuna mamlaka yawezayo kuhesabiwa kuwa makubwa mno kwa imani; lakini maombi ndiyo fimbo ya enzi ambayo kwayo huidhihirisha nguvu yake. Kuna hekima ya kiroho kiasi gani katika shauri lifuatalo lililoandikwa na mwanatheolojia mmoja mashuhuri wa zamani.

“Je, wataka kuwekwa huru kutoka katika utumwa wa uharibifu?” auliza. “Je, wataka kukua katika neema kwa jumla na kukua katika neema kwa namna mahususi? Ikiwa wataka, njia yako i wazi. Mwombe Mungu imani zaidi. Mwombe asubuhi, na adhuhuri na usiku, utembeapo njiani, uketipo nyumbani, ulalapo na uondokapo; mwombe tu ayaandike mambo ya Mungu ndani zaidi moyoni mwako, akupe zaidi na zaidi hakika ya mambo yatarajiwayo na bayana ya mambo yasiyoonekana.”

Vichocheo vikuu vya kuomba vimetolewa katika Maandiko Matakatifu, naye Bwana wetu ahitimisha mafundisho yake juu ya maombi kwa uhakika na ahadi ya mbinguni. Kuwepo kwa Yesu Kristo mbinguni, matayarisho anayoyafanya huko kwa ajili ya watakatifu wake, na uhakika kwamba atakuja tena kuwakaribisha — jinsi mambo haya yote yanavyosaidia uchovu wa kuomba, kuyatia nguvu mapambano yake, kuifanya tamu taabu yake ngumu! Mambo haya ndiyo nyota ya tumaini kwa maombi, kufutwa kwa machozi yake, kutiwa kwa harufu ya mbinguni ndani ya uchungu wa kilio chake. Roho ya msafiri huyarahisisha maombi sana. Roho iliyofungwa na dunia, iliyoridhika na dunia, haiwezi kuomba. Katika moyo kama huo, mwali wa shauku ya kiroho umezimika, au unafuka moshi katika mng’ao hafifu kabisa. Mabawa ya imani yake yamekatwa, macho yake yamefunikwa na utando, ulimi wake umenyamazishwa. Lakini wao, ambao kwa imani isiyoyumba na maombi yasiyokoma, wamngojao Bwana daima, hakika watapata nguvu mpya, hakika watapanda juu kwa mbawa kama tai, hakika watapiga mbio, wala hawatachoka, hakika watakwenda kwa miguu, wala hawatazimia.

Umemaliza Maombi na Imani (Inaendelea)