Ulazima wa Maombi
Maombi na Kukesha

Sura 12 · dakika 12 za kusoma · dakika 15 za kusikiliza

Maombi na Kukesha

“David Brainerd aliandamwa na adui wasio wa dunia hii, walioazimu kumnyang’anya thawabu yake. Alijua kwamba hapaswi kamwe kuziacha silaha zake, bali alale kupumzika, dirii yake ikiwa imefungwa. Madoa yaliyoharibu ukamilifu wa vazi lake linalong’aa, na alama za kutu juu ya ngao yake inayometameta, hayaonekani kwetu; lakini kwake, yalikuwa chanzo cha huzuni nyingi na shauku kali.” — MAISHA YA DAVID BRAINERD.

MAELEZO ya askari Mkristo ambayo Paulo anatoa katika sura ya sita ya Waraka kwa Waefeso, ni mafupi na yenye kukusanya yote. Anaonyeshwa akiwa daima katika vita, vyenye majira mengi yanayobadilika — majira ya ufanisi na ya shida, ya nuru na ya giza, ya ushindi na ya kushindwa. Anapaswa kuomba katika majira yote, na kwa sala zote, jambo hili likiongezwa kwenye silaha ambazo kwazo atatoka kwenda vitani. Wakati wote, anapaswa kuwa na vazi kamili la vita la maombi. Askari Mkristo, ikiwa anapigana ili ashinde, lazima aombe sana. Kwa njia hii, peke yake, ndipo anapowezeshwa kumshinda adui yake wa siku zote, ibilisi, pamoja na wajumbe wengi wa yule Mwovu. “Kwa sala zote na maombi, mkiomba kila wakati,” ndilo agizo la Kimungu alilopewa. Hili linaifunika misimu yote, na linakumbatia kila namna ya kuomba.

Askari Wakristo, wakipiga vita vile vizuri vya imani, wanayo mahali pa kukimbilia, ambapo huenda daima kwa ajili ya maombi. “Kwa sala zote na maombi, mkiomba kila wakati,” ni tamko lililo wazi la hitaji kuu la kuomba sana, na la namna nyingi za kuomba, kwa yeye ambaye, akipiga vita vile vizuri vya imani, angetaka kuwashinda, mwishoni, adui zake wote.

Tafsiri ya Revised Version inaliweka hivi:

“Kwa sala zote na maombi, mkiomba kila wakati katika Roho, mkikesha kwa jambo hilo na kudumu katika kuwaombea watakatifu wote; pia na kwa ajili yangu mimi, nipewe usemi kwa kufunua kinywa changu, niifunue kwa ujasiri siri ya Injili, ambayo kwa ajili yake mimi nimefungwa minyororo.”

Haiwezi kusemwa mara nyingi mno kwamba maisha ya Mkristo ni vita, mapambano makali, shindano la maisha yote. Tena, ni vita vinavyopiganwa dhidi ya adui wasioonekana, walio macho daima, na wanaotafuta daima kuzitega, kuzidanganya, na kuziangamiza roho za watu. Maisha ambayo Maandiko Matakatifu yanawaitia watu si matembezi ya starehe, wala sherehe ya sikukuu. Si mchezo, wala si safari ya anasa. Yanahitaji juhudi, kushindana mweleka, kujitahidi; yanadai kutumia nguvu zote za roho ili kumshinda adui na kutoka, mwishoni, zaidi ya mshindi. Si njia ya maua, wala si starehe yenye harufu ya waridi. Tangu mwanzo hadi mwisho, ni vita. Tangu saa ile anapochomoa upanga kwa mara ya kwanza, hadi ile anapovua silaha zake, shujaa Mkristo analazimika “kuvumilia taabu kama askari mwema.”

Ni fikira potofu kama nini walizo nazo watu wengi juu ya maisha ya Kikristo! Ni kidogo kama nini mshiriki wa kawaida wa kanisa anavyoonekana kujua juu ya tabia ya vita hivi, na juu ya madai yake kwake! Ni mjinga kama nini anavyoonekana kuwa juu ya adui atakaokutana nao, ikiwa atajitoa kumtumikia Mungu kwa uaminifu na hivyo kufanikiwa kufika mbinguni na kupokea taji ya uzima! Haonekani hata kutambua kwamba ulimwengu, mwili na ibilisi watapinga safari yake ya kusonga mbele, na watamshinda kabisa, isipokuwa ajitoe kwa kukesha daima na kuomba bila kukoma.

Askari Mkristo hashindani na damu na nyama, bali na uovu wa kiroho katika mahali pa juu. Au, kama yasomavyo maelezo ya pembeni ya Maandiko, “pepo wabaya katika mahali pa juu.” Ni jeshi la kutisha kama nini la nguvu zilizopangwa dhidi ya yeye atakaye kupita katika jangwa la ulimwengu huu hadi kufika malangoni mwa Mji wa Mbinguni! Kwa hiyo si ajabu kumwona Paulo, aliyeielewa vema hivyo tabia ya maisha ya Kikristo, na aliyejua kwa ukamilifu hivyo ukatili na wingi wa adui ambao mwanafunzi wa Bwana lazima akutane nao, akimsihi kwa uangalifu na waziwazi “avae silaha zote za Mungu,” na “kuomba kwa sala zote na maombi katika Roho.” Kizazi hiki cha sasa kingekuwa na hekima, hekima kubwa, kama wote wanaoikiri imani yetu wangeweza kushawishiwa kuitambua kweli hii ya muhimu kupita zote na iliyo hai, iliyo ya lazima kabisa kwa maisha ya Kikristo yanayofanikiwa.

Ni hapa hasa, katika ukiri mwingi wa Kikristo wa siku hizi, ambapo mtu aweza kuona kasoro yake kubwa kuliko zote. Kuna kidogo, au hakuna kabisa, cha hali ya askari ndani yake. Nidhamu, kujikana nafsi, roho ya kustahimili taabu, uthabiti wa nia, mambo yaliyo maarufu sana katika maisha ya kijeshi na yaliyo yake, yote kwa pamoja, yanakosekana kwa kiasi kikubwa. Hata hivyo maisha ya Kikristo ni vita, njia yote.

Ni ya kukusanya yote, yenye kulenga na ya kushangaza kama nini maagizo yote ya Paulo kwa askari Mkristo, aliyeazimu kumshinda ibilisi na kuiokoa nafsi yake hai! Kwanza kabisa, lazima awe na wazo lililo wazi la tabia ya maisha aliyoyaingia. Kisha, lazima ajue kitu juu ya adui zake — adui wa nafsi yake isiyokufa — nguvu zao, ustadi wao, ukatili wao. Basi, akijua kitu juu ya tabia ya adui, na akitambua haja ya kujiandaa ili kuwashinda, yuko tayari kusikia hitimisho la mwisho la Mtume:

“Hatimaye, mzidi kuwa hodari katika Bwana na katika uweza wa nguvu zake. Vaeni silaha zote za Mungu, mpate kuweza kuzipinga hila za Shetani. Kwa sababu hiyo twaeni silaha zote za Mungu, mpate kuweza kushindana siku ya uovu, na mkiisha kuyatimiza yote, kusimama.”

Maagizo haya yote yanaishia katika kilele; na kilele hicho ni maombi. Shujaa hodari wa Kristo awezaje kufanywa hodari zaidi bado? Askari mwenye nguvu awezaje kufanywa mwenye nguvu zaidi bado? Mpiganaji mshindi awezaje kufanywa mshindi zaidi bado? Haya ndiyo maagizo ya wazi ya Paulo kwa ajili ya lengo hilo:

“Kwa sala zote na maombi, mkiomba kila wakati katika Roho, mkikesha kwa jambo hilo na kudumu katika kuwaombea watakatifu wote.”

Maombi, na maombi zaidi, huongeza sifa za kupigana na ushindi ulio wa hakika zaidi wa wapiganaji wema wa Mungu. Nguvu ya maombi ina uzito mkubwa kuliko mahali pengine popote katika uwanja wa vita, katikati ya kelele na ghasia za mapambano. Paulo alikuwa, kuliko wote, askari wa Msalaba. Kwake yeye, maisha hayakuwa kitanda cha maua cha starehe. Hakuwa askari wa gwaride la mavazi, askari wa sikukuu, ambaye kazi yake pekee ilikuwa kuvaa sare katika siku maalumu. Maisha yake yalikuwa ya mapambano makali, ya kukabiliana na adui wengi, ya kukesha bila kulala na ya juhudi isiyokoma. Na, mwishoni mwake — akiuona mwisho — twamsikia akiimba wimbo wake wa mwisho wa ushindi, “Nimevipiga vita vilivyo vizuri,” na tukisoma kati ya mistari, twaona kwamba yeye ni zaidi ya mshindi!

Katika Waraka kwa Warumi, Paulo anaonyesha tabia ya maisha yake ya kiaskari, akitupa picha kadhaa za namna ya maombi yanayohitajika kwa maisha ya namna hiyo. Anaandika:

“Basi, ndugu zangu, nawasihi, kwa ajili ya Bwana wetu Yesu Kristo, na kwa ajili ya upendo wa Roho, mjitahidi pamoja nami katika maombi yenu kwa Mungu kwa ajili yangu, ili niokolewe na wale wasioamini walioko Uyahudi.”

Paulo alikuwa na adui katika Uyahudi — adui waliomzunguka na kumpinga katika sura ya “watu wasioamini,” na jambo hili, likiongezwa kwenye sababu nyingine nzito, lilimfanya awasihi Wakristo wa Rumi “wajitahidi pamoja naye katika maombi.” Neno lile “jitahidi” lilimaanisha kushindana mweleka, kutumia juhudi kubwa. Hii ndiyo namna ya juhudi, na hii ndiyo aina ya roho, inayopaswa kumjaza askari Mkristo.

Huyu hapa ni askari mkuu, jemadari mkuu, katika mapambano makuu, akikabiliwa na nguvu ovu zinazotafuta kumwangamiza. Nguvu zake karibu zimekwisha. Ni msaada gani wa askari wa ziada anaoweza kuutegemea? Ni nini kinachoweza kumpa msaada na kumletea ushindi shujaa aliye katika dharura inayomsonga hivyo? Ni wakati wa hatari katika vita. Ni nguvu gani inayoweza kuongezwa juu ya nguvu ya maombi yake mwenyewe? Jibu ni — katika maombi ya wengine, naam, maombi ya ndugu zake waliokuwa Rumi. Haya, anaamini, yatamletea msaada wa ziada, ili aweze kuishinda vita yake, kuwashinda adui zake, na, hatimaye, kufaulu.

Askari Mkristo anapaswa kuomba katika majira yote, na katika hali zote. Kuomba kwake lazima kupangwe hivi kwamba kuzifunike nyakati zake za amani pamoja na saa zake za mapambano makali. Lazima kupatikane wakati wa kutembea kwake na wa kupigana kwake. Maombi lazima yaenee katika kila juhudi, yajaze kila jaribio, yaamue kila jambo. Askari Mkristo lazima awe na bidii katika kuomba kwake kama katika kupigana kwake, kwa maana ushindi wake utategemea zaidi sana kuomba kwake kuliko kupigana kwake. Dua yenye bidii lazima iongezwe juu ya azimio thabiti, sala na maombi lazima viongezewe kwenye silaha za Mungu. Roho Mtakatifu lazima aisaidie dua kwa kusihi kwake mwenyewe kwa nguvu. Naye askari lazima aombe katika Roho. Katika jambo hili, kama katika aina nyingine za vita, kukesha bila kukoma ndiyo gharama ya ushindi; na hivyo, kukesha na kudumu kwa uvumilivu, lazima viwe alama ya kila tendo la shujaa Mkristo.

Maombi ya askari lazima yaonyeshe hangaiko lake kuu kwa mafanikio na hali njema ya jeshi zima. Vita si jambo la mtu binafsi peke yake; ushindi hauwezi kupatikana kwa ajili ya nafsi, peke yake. Kuna maana ambayo kwayo jeshi zima la Kristo linahusika. Kazi ya Mungu, watakatifu wake, misiba yao na majaribu yao, wajibu wao na misalaba yao, yote yanapaswa kupata sauti na mtetezi katika askari Mkristo, anapoomba. Hathubutu kuyawekea mipaka maombi yake kwa ajili yake mwenyewe tu. Hakuna kitu kinachokausha chemchemi za kiroho kwa hakika na kwa ukamilifu hivyo; hakuna kitu kinachotia sumu kisima cha uzima wa kiroho kwa nguvu hivyo; hakuna kitu kinachotenda kwa namna ya kuua hivyo, kama maombi ya ubinafsi.

Zingatia kwa makini kwamba silaha za Mkristo hazitamfaa kitu, isipokuwa maombi yaongezwe. Hiki ndicho kitovu, kiungo kinachoziunganisha silaha za Mungu. Hiki ndicho kinachozishikanisha pamoja, na kuzifanya zifae. Askari wa kweli wa Mungu hupanga kampeni zake, hupanga majeshi yake ya vita, na huendesha mapambano yake, kwa maombi. Ni jambo la maana kupita yote na la lazima kabisa kwa ushindi, kwamba maombi yayajaze maisha hivi kwamba kila pumzi iwe ombi, kila kuugua kuwe dua. Askari Mkristo hana budi kupigana siku zote. Yeye, kwa lazima kabisa, anapaswa kuomba siku zote.

Askari Mkristo analazimika kulinda zamu daima. Lazima awe macho siku zote. Anakabiliwa na adui asiyelala kamwe, aliye macho daima, na aliye tayari siku zote kutumia kila nafasi ya vita. Kukesha ni kanuni kuu kwa shujaa wa Kristo, maneno “Kesheni, mwombe,” yakivuma masikioni mwake daima. Hathubutu kulala kituoni pake. Kosa la namna hiyo halimletei tu kutopendezwa na Kiongozi wa wokovu wake, bali humweka katika hatari zaidi. Kwa hiyo, kukesha ndio, kwa lazima kabisa, wajibu wa askari wa Bwana.

Katika Agano Jipya, kuna maneno matatu tofauti, yanayotafsiriwa “kesheni.” La kwanza linamaanisha “kutokuwa na usingizi,” na linaonyesha hali ya akili iliyo macho, kinyume cha uzembe; ni agizo la kukaa macho, kuwa mwangalifu, msikivu, thabiti, mwenye kukesha. Neno la pili linamaanisha “kuwa macho kabisa,” — hali inayoletwa na juhudi fulani ya kuamsha, ambayo uwezo huamshwa kwa usikivu na hamu, wenye bidii, wenye tahadhari, isije kwa sababu ya uzembe au uvivu, maafa fulani ya kuangamiza yakatokea ghafula. Neno la tatu linamaanisha “kuwa mtulivu na mwenye kiasi rohoni,” bila jazba, bila kuguswa na mivuto ya usingizi au ya kutia giza, tahadhari dhidi ya kila shimo na kila mtego.

Maana zote tatu zinatumiwa na Mtakatifu Paulo. Mbili kati yake zinatumiwa kuhusiana na maombi. Kukesha kulikokazwa, ni jambo la lazima kwa maombi. Kukesha lazima kumlinde na kumfunika mtu wote wa kiroho, na kumstahilisha kwa maombi. Kila kitu kinachofanana na kutojiandaa au kutokesha, ni mauti kwa maombi.

Katika Waefeso, Paulo anaupa nafasi ya kwanza wajibu wa kukesha daima, “mkikesha kwa jambo hilo na kudumu katika kuwaombea.” Kesheni, asema, kesheni, KESHENI! “Na hili niwaambialo ninyi, nawaambia wote, Kesheni.”

Kukesha bila kulala ndiyo gharama ambayo mtu lazima alipe ili kuwashinda adui zake wa kiroho. Uwe na hakika kwamba ibilisi kamwe halali usingizi. Yeye daima “huzunguka-zunguka akitafuta mtu ammeze.” Kama vile mchungaji kamwe hapaswi kuwa mzembe na asiyekesha asije mbwa mwitu akawala kondoo wake, vivyo hivyo askari Mkristo lazima awe na macho yake wazi daima, kuonyesha kwamba ana roho isiyosinzia wala kuwa mzembe. Wenzi wasiotengana na walinzi wa maombi ni kukesha, kuwa macho, na mlinzi aliyesimama zamu. Akiwaandikia Wakolosai Paulo anaziweka pamoja sifa hizi zisizotengana: “Dumuni sana katika kusali,” aagiza, “mkikesha ndani yake pamoja na kushukuru.”

Ni lini Wakristo watajifunza kwa ukamilifu zaidi somo hili la sehemu mbili, kwamba wameitwa kwa vita vikuu, na kwamba ili kupata ushindi lazima wajitoe kwa kukesha bila kulala na kwa kuomba bila kukoma?

“Mwe na kiasi na kukesha,” asema Petro, “adui yenu Ibilisi huzunguka-zunguka akitafuta mtu ammeze.”

Kanisa la Mungu ni jeshi la vita. Vita vyake ni dhidi ya nguvu za uovu zisizoonekana. Watu wa Mungu wanaunda jeshi linalopigana ili kuusimika ufalme wake duniani. Lengo lao ni kuuangamiza utawala wa Shetani, na juu ya magofu yake, kuusimamisha Ufalme wa Mungu, ulio “haki na amani na furaha katika Roho Mtakatifu.” Jeshi hili la vita limeundwa na askari mmoja mmoja wa Msalaba, na silaha za Mungu zinahitajika kwa ajili ya ulinzi wake. Maombi lazima yaongezwe kuwa ndicho kinachovika taji yote.

“Simameni basi katika uweza wake mkuu, Mmejaliwa nguvu zake zote; Lakini twaeni, mjivike kwa vita, Silaha zote za Mungu.”

Maombi ni wajibu ulio rahisi mno, ulio wazi mno, kuhitaji kufafanuliwa. Hitaji ndilo huyapa maombi uhai na umbo. Umuhimu wake ni kamili hivi kwamba maisha ya askari Mkristo, katika upana na ukali wake wote, yanapaswa kuwa maisha ya maombi. Maisha yote ya askari Mkristo — uhai wake, kusudi lake, maana yake na tendo lake — yote hutegemea kuwa kwake maisha ya maombi. Bila maombi — haidhuru ana kitu gani kingine — maisha ya askari Mkristo yatakuwa dhaifu, yasiyo na matokeo, na kumfanya mawindo rahisi kwa adui zake wa kiroho.

Uzoefu wa Kikristo utakuwa bila utomvu, na mvuto wa Kikristo utakuwa mkavu na kame, isipokuwa maombi yawe na nafasi ya juu maishani. Bila maombi neema za Kikristo zitanyauka na kufa. Bila maombi, twaweza kuongeza, kuhubiri hakuna makali na ni jambo la bure, na Injili hupoteza mabawa yake na viuno vyake. Kristo ndiye mtoa-sheria wa maombi, na Paulo ndiye Mtume wake wa maombi. Wote wawili hutangaza ukuu wake na umuhimu wake, na huthibitisha ukweli wa kutoweza kwake kuachwa. Maagizo yao juu ya maombi hufunika mahali pote, hujumuisha nyakati zote, na huyakumbatia mambo yote. Basi, askari Mkristo awezaje kutumaini au kuota ushindi, isipokuwa ametiwa nguvu kwa uweza wake? Awezaje kushindwa, ikiwa pamoja na kuvaa silaha za Mungu yeye, nyakati zote na majira yote, “anakesha katika sala”?