Utangulizi: Uzito na Utukufu wa Wito wa Kichungaji

Hakuna wito mwingine kama huu. Mchungaji husimama pale zinapokutana milele na mambo ya kawaida — mguu mmoja katika maktaba ya theolojia, na mwingine katika chumba cha wagonjwa; mkono mmoja juu ya Maandiko, na mwingine juu ya bega la mtu ambaye ulimwengu wake umebomoka tu sasa hivi. Yeye ni mwanafunzi, mhubiri, mshauri, mfariji, kiongozi, na mtumishi kwa wakati mmoja. Hubeba uzito wa roho za watu. Chini ya Mungu, anawajibika kwa ajili ya chakula cha kiroho na ulinzi wa watu ambao siku moja watasimama mbele za Mwenyezi — naye analijua hilo. Watu walioandikwa katika kitabu hiki waliuhisi uzito huo, wakaukubali, na kwa neema ya Mungu wakautekeleza kwa uaminifu ambao historia haijaweza kuusahau.

Wito wa kichungaji si uvumbuzi wa wanadamu. Hutiririka moja kwa moja kutoka moyoni mwa Mungu, ambaye alijidhihirisha, katika Maandiko yote, kuwa mchungaji. Taswira hiyo ipo kila mahali.

Isaya alisikia ahadi ya Mungu: “Atalilisha kundi lake kama mchungaji, atawakusanya wana-kondoo mikononi mwake, na kuwachukua kifuani mwake; nao wanaonyonyesha atawaongoza polepole” (Isaya 40:11). Kabla ya kulipa kanisa wachungaji wake wa kibinadamu walio chini yake, Mungu aliuweka kwanza tabia yake mwenyewe ya kichungaji kuwa kielelezo ambacho wangeitwa kukiiga. Kila mchungaji ambaye amewahi kulia pamoja na mjane aliye na huzuni, akamtafuta nafsi iliyopotea, au akawalisha kwa uvumilivu wale wenye njaa ya kiroho, alikuwa akifanya hivyo kama kioo cha Mungu ambaye yeye mwenyewe ndiye Mchungaji wa kwanza na aliye mkuu kuliko wote.

Mungu hakusita kuwawajibisha wachungaji wa kibinadamu kwa utunzaji wa kundi lake. Ezekieli aliandika baadhi ya maneno makali kabisa katika maandiko ya kinabii — maneno yasiyoelekezwa kwa wapagani, bali kwa viongozi wa Israeli wenyewe: “Ole wenu, enyi wachungaji wa Israeli, ambao mnajilisha nafsi zenu wenyewe tu! Je! haiwapasi wachungaji kulilisha kundi? Mnakula mafuta, na kujivika manyoya, na kuwachinja walionona, lakini hamlilishi kundi. Hamkuwatia nguvu wanyonge, wala hamkuwaponya wagonjwa, wala hamkuwafunga waliojeruhiwa, wala hamkuwarudisha waliofukuzwa, wala hamkuwatafuta waliopotea” (Ezekieli 34:2–4). Shtaka hili la Mungu, likisomwa kwa upande wa pili, pia ni maelezo kamili kabisa ya kazi ya huduma ya kichungaji ya uaminifu ambayo yamewahi kuandikwa. Mchungaji mwema hufanya haswa kila kitu kinachotajwa hapa kuwa kimepuuzwa.

Mchungaji mwema ni nini? Kwanza kabisa, yeye si mnenaji wa kuhamasisha watu, wala mkurugenzi wa shirika lisilo la faida, wala mburudishaji wa kiroho. Yeye ni mtu aliyeitwa na Mungu ili awalishe, awalinde, awaongoze, na kuwapenda kundi maalum la watu waliokabidhiwa kwake — si kwa msimu wa tamaa binafsi, bali kwa safari ndefu ya huduma ya uaminifu. Wale watu kumi katika kitabu hiki hawakuwa na vipawa vinavyofanana, wala elimu iliyo sawa, wala tabia zinazofanana. Krisostomo alinguruma kutoka mimbari kuu ya Konstantinopoli, naye akapelekwa uhamishoni kwa kukataa kuwasifu-sifu wenye mamlaka. George Herbert alitunga mashairi katika kijiji cha mashambani, naye akafariki akiwa na umri wa miaka thelathini na tisa, baada ya kukibadilisha kabisa kijiji hicho. Richard Baxter alizuru kila nyumba katika mji wa Kidderminster akiwa na katekisimu na hakika iliyowaka moyoni kwamba hakuna nafsi katika parokia yake ipasayo kuangamia kwa kukosa uangalizi wa mchungaji. Dietrich Bonhoeffer aliendesha seminari ya siri iliyokuwa kinyume cha sheria, naye akaenda kunyongwa badala ya kuathiri uadilifu wa kanisa alilokuwa amelitumikia.

Agizo la mtume Paulo kwa wazee wa Efeso lingali ni maelezo kamili ya kile ambacho wito wa kichungaji unadai: “Jitunzeni nafsi zenu, na lile kundi lote ambalo Roho Mtakatifu amewaweka ninyi kuwa waangalizi ndani yake; lichungeni kanisa la Mungu, alilolinunua kwa damu yake mwenyewe” (Matendo 20:28). Mambo mawili hayatenganishwi katika amri hii: kwanza mchungaji lazima ajitunze nafsi yake mwenyewe — roho yake mwenyewe, mwenendo wake mwenyewe na Mungu, uadilifu wake mwenyewe — kisha alitunze kundi. Mtu hawezi kutoa kile asichokuwa nacho. Mchungaji ambaye roho yake mwenyewe imedhoofika kwa njaa hivi karibuni atashindwa kuwalisha wale walio chini ya uangalizi wake. Watu walioandikwa katika kitabu hiki walielewa jambo hili.

Kuzaa matunda kwao katika huduma ya kichungaji hakukuweza kutenganishwa na maisha yao binafsi ya kujitoa kwa Mungu.

Maagizo ya Petro kwa wazee yana uzito wa amri na wakati huo huo joto la mwaliko: “Lichungeni kundi la Mungu lililo kwenu, mkilisimamia, si kwa kulazimishwa, bali kwa hiari, kama Mungu apendavyo; wala si kwa kutaka faida ya aibu, bali kwa moyo wa kupenda kutumika; wala si kwa kuwatawala kwa nguvu wale mliokabidhiwa, bali kwa kuwa vielelezo kwa lile kundi. Naye Mchungaji Mkuu atakapodhihirishwa, mtaipokea taji ya utukufu, ile isiyokauka” (1 Petro 5:2–4). Ahadi hiyo ya mwisho — ile taji isiyofifia itokayo mkononi mwa Mchungaji Mkuu mwenyewe — ndiyo iliyowategemeza watu hawa kumi katika miongo ya huduma isiyoonekana, yenye gharama, na mara nyingi isiyoshukuriwa. Hawakuwa wakifanya kazi kwa ajili ya kusifiwa na wanadamu. Walikuwa wakifanya kazi kwa ajili ya hadhira ya Mmoja.

Sura hizi si masimulizi ya kuwatukuza watakatifu. Hazidai kwamba watu hawa hawakuwa na dosari wala kushindwa. Baadhi yao walifanya makosa makubwa; wengine walikuwa na mapungufu kwa namna ambayo maandishi yao wenyewe yanayakiri kwa uwazi wenye uchungu. Kile walichokuwa nacho kwa pamoja hakikuwa ukamilifu, bali uzito mkubwa kuhusu wito wa kichungaji — hakika kwamba kukabidhiwa utunzaji wa roho za watu ni jukumu zito kuliko yote ambalo mwanadamu aweza kubeba, na azimio la kulitekeleza, kwa neema ya Mungu, kwa kila walichokuwa nacho.

Kurasa hizi zimeandikwa kwa ajili ya wachungaji na kwa ajili ya wale wanaowapenda. Zimeandikwa kwa ajili ya wanafunzi wa seminari ambao bado wanaamua ni aina gani ya wahudumu watakaokuwa, kwa ajili ya wazee wanaojiuliza kama uaminifu wa kimya wa huduma yao una maana, na kwa ajili ya washirika wa kanisa wanaotaka kuuelewa wito wa mtu asimamaye mbele yao juma baada ya juma. Zaidi ya yote, zimeandikwa kwa ajili ya kila mtu anayetamani kuchunga — kwa namna yoyote, kwa kiwango chochote — katika roho ya Yule aliyesema, “Mimi ndimi mchungaji mwema.”