Ole Wangu, Maskini Mimi!

“Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti? Namshukuru Mungu kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wetu” (Warumi 7:24, 25).

Unajua mahali pa ajabu ambapo maneno haya yamewekwa katika ile waraka wa ajabu kwa Warumi. Yanasimama hapa mwishoni mwa sura ya saba kama lango la kuingilia ile ya nane. Katika mistari kumi na sita ya kwanza ya sura ya nane, jina la Roho Mtakatifu linapatikana mara kumi na sita; humo una maelezo na ahadi ya maisha ambayo mtoto wa Mungu aweza kuishi katika nguvu za Roho Mtakatifu. Haya yaanza katika mstari wa pili: “Sheria ya Roho wa uzima ule ulio katika Kristo Yesu imeniacha huru, mbali na sheria ya dhambi na mauti” (Warumi 8:2). Kutoka hapo Paulo aendelea kunena juu ya baraka kuu za mtoto wa Mungu, ambaye anapaswa kuongozwa na Roho wa Mungu. Lango la kuingia katika haya yote liko katika mstari wa ishirini na nne wa sura ya saba:

“Ole wangu, maskini mimi!”

Hapo una maneno ya mtu aliyefika mwisho wa nafsi yake mwenyewe. Katika mistari iliyotangulia ameeleza jinsi alivyohangaika na kushindana kwa nguvu zake mwenyewe ili kuitii sheria takatifu ya Mungu, naye akashindwa. Lakini katika kujibu swali lake mwenyewe sasa anapata jibu la kweli na kupaza sauti: “Namshukuru Mungu kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wetu.” Kutoka hapo aendelea kunena juu ya wokovu ule alioupata.

Kutokana na maneno haya nataka kuueleza njia ambayo kwayo mtu aweza kutolewa katika roho ya utumwa na kuingizwa katika roho ya uhuru. Unajua jinsi inavyonenwa waziwazi: “Hamkupokea tena roho ya utumwa iletayo hofu.” Twaonywa daima ya kuwa hii ndiyo hatari kuu ya maisha ya Kikristo, kurudia tena utumwani; nami nataka kuueleza njia ambayo kwayo mtu aweza kutoka utumwani na kuingia katika uhuru ule wa utukufu wa watoto wa Mungu. Au afadhali, nataka kumweleza mtu huyo mwenyewe.

Kwanza, maneno haya ni lugha ya mtu aliyezaliwa upya; pili, ya mtu asiye na nguvu; tatu, ya mtu mwenye taabu; na nne, ya mtu aliye mpakani mwa uhuru kamili.

Mtu Aliyezaliwa Upya

Kuna ushahidi mwingi wa kuzaliwa upya tangu mstari wa kumi na nne wa sura hii hata ule wa ishirini na tatu. “Si mimi tena nifanyaye hivyo, bali ni dhambi ikaayo ndani yangu” (Warumi 7:17): hiyo ndiyo lugha ya mtu aliyezaliwa upya, mtu ajuaye ya kuwa moyo wake na tabia yake vimefanywa upya, na ya kuwa dhambi sasa ni nguvu ndani yake ambayo si yeye mwenyewe. “Naifurahia sheria ya Bwana kwa utu wa ndani” (Warumi 7:22): hiyo tena ni lugha ya mtu aliyezaliwa upya. Athubutu kusema afanyapo maovu: “Si mimi tena nifanyaye hivyo, bali ni dhambi ikaayo ndani yangu.” Ni jambo la maana sana kulielewa hili.

Katika sehemu kuu mbili za kwanza za waraka huu, Paulo anashughulika na kuhesabiwa haki na utakaso. Katika kushughulika na kuhesabiwa haki, anaweka msingi wa fundisho katika mafunzo juu ya dhambi, si kwa umoja, dhambi, bali kwa wingi, dhambi—yaani makosa hasa yaliyotendwa. Katika sehemu ya pili ya sura ya tano anaanza kushughulika na dhambi, si kama kosa lililotendwa, bali kama nguvu. Fikiria tu ni hasara gani ingelikuwa kwetu kama tusingelikuwa na nusu hii ya pili ya sura ya saba ya Waraka kwa Warumi, kama Paulo angeliacha katika mafundisho yake swali hili la muhimu la udhambi wa mwamini. Tungelikosa swali ambalo sisi sote twataka kujibiwa juu ya dhambi iliyomo ndani ya mwamini. Jibu ni nini? Mtu aliyezaliwa upya ni yule ambaye ndani yake nia imefanywa upya, awezaye kusema: “Naifurahia sheria ya Mungu kwa utu wa ndani.”

Mtu Asiye na Nguvu

Hapa kuna kosa kubwa lifanywalo na watu wengi wa Kikristo: hudhani ya kuwa palipo na nia iliyofanywa upya, yatosha; lakini sivyo ilivyo. Mtu huyu aliyezaliwa upya atwambia: “Nataka kutenda lililo jema, lakini nguvu ya kulitenda siioni.” Mara ngapi watu hutwambia ya kuwa ukijikaza kwa azimio, waweza kutenda utakalo! Lakini mtu huyu alikuwa na azimio kama awezavyo kuwa nalo mtu ye yote, na bado alikiri: “Kutaka nataka, bali kutenda lililo jema sipati” (Warumi 7:18).

Lakini, wewe wauliza: “Yawezaje Mungu kumfanya mtu aliyezaliwa upya kutamka ungamo kama hilo, akiwa na nia iliyo sawa, akiwa na moyo utamanio kutenda mema, na utamanio kufanya kadiri ya uwezo wake wote kumpenda Mungu?”

Na tuliangalie swali hili. Mungu ametupa nia yetu kwa ajili ya nini? Je, wale malaika walioanguka, katika nia yao wenyewe, walikuwa na nguvu ya kusimama? Hakika sivyo. Nia ya kiumbe si kitu ila chombo kitupu ambamo nguvu za Mungu zitakavyodhihirishwa. Kiumbe lazima kitafute katika Mungu yote kitakayokuwa. Unayo katika sura ya pili ya waraka kwa Wafilipi, na unayo hapa pia, ya kuwa kazi ya Mungu ni kutenda kazi ndani yetu, kutaka na kutenda kwa kibali chake chema. Yuko hapa mtu aonekanaye kusema: “Mungu hakutenda kazi ya kutenda ndani yangu.” Lakini twafundishwa ya kuwa Mungu hutenda kazi kutaka na kutenda pia. Utapatanishwaje mgongano huu unaoonekana?

Utaona ya kuwa katika fungu hili (Warumi 7:6-25) jina la Roho Mtakatifu halitokei hata mara moja, wala jina la Kristo halitokei. Mtu huyu anashindana na kuhangaika ili kuitimiza sheria ya Mungu. Badala ya Roho Mtakatifu na Kristo, sheria imetajwa karibu mara ishirini. Katika sura hii, yaonyesha mwamini akifanya kwa bidii yake yote kuitii sheria ya Mungu kwa nia yake iliyozaliwa upya. Wala si hivyo tu; bali utayaona yale maneno madogo, mimi, mimi, wangu, yakitokea zaidi ya mara arobaini. Ni yule mimi aliyezaliwa upya katika kutokuwa kwake na nguvu akitafuta kuitii sheria bila kujazwa na Roho. Haya ndiyo yanayowapata karibu watakatifu wote. Baada ya kuongoka mtu aanza kufanya awezavyo, naye ashindwa; lakini kama tukiletwa katika nuru kamili, hatuna haja ya kushindwa tena. Wala hatuna haja ya kushindwa kabisa kama tumeipokea Roho katika ukamilifu wake wakati wa kuongoka.

Mungu huruhusu kushindwa huko ili mtu aliyezaliwa upya afundishwe kutokuwa kwake mwenyewe na nguvu kabisa. Ni katika mwendo wa mapambano haya ndipo huja kwetu hisia hii ya udhambi wetu wote. Ndiyo namna ya Mungu ya kushughulika nasi. Humruhusu mtu huyo kujitahidi kuitimiza sheria ili, akijitahidi na kushindana, aletwe hata hapa: “Mimi ni mtoto wa Mungu aliyezaliwa upya, lakini sina uwezo kabisa wa kuitii sheria yake.” Tazama maneno makali kiasi gani yanavyotumika katika sura yote kuieleza hali hii: “Mimi ni wa mwilini, nimeuzwa chini ya dhambi” (Warumi 7:14); “Naona sheria nyingine katika viungo vyangu ikinifanya mateka” (Warumi 7:23); na hatimaye, “Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti?” (Warumi 7:24). Mwamini huyu ainamaye hapa kwa toba nyingi hana uwezo kabisa wa kuitii sheria ya Mungu.

Mtu Mwenye Taabu

Si kwamba mtu afanyaye ungamo hili ni mtu aliyezaliwa upya na asiye na nguvu tu, bali tena ni mtu mwenye taabu. Hana furaha kabisa na yu mnyonge; na ni nini kimfanyacho awe mnyonge hivyo kabisa? Ni kwa sababu Mungu amempa tabia impendayo Yeye. Ana taabu nyingi kwa sababu ahisi ya kuwa hamtii Mungu wake. Asema, kwa moyo uliovunjika: “Si mimi ninayeitenda, bali mimi niko chini ya nguvu mbaya ya dhambi, inayonikandamiza. Ni mimi, na hata hivyo si mimi: ole! ole! ni mimi mwenyewe; ndivyo nilivyofungamana nayo kwa ukaribu, na ndivyo ilivyosokotwa na tabia yangu hasa.” Ahimidiwe Mungu mtu ajifunzapo kusema: “Ole wangu, maskini mimi!” kutoka vilindi vya moyo wake. Yu njiani kuelekea sura ya nane ya Warumi.

Wako wengi waifanyao ungamo hii mto wa kulalia dhambi. Husema ya kwamba kama Paulo ilimbidi kuungama udhaifu na kutokuwa kwake na nguvu namna hii, sisi ni akina nani hata tujaribu kutenda vema zaidi? Hivyo wito wa utakatifu wawekwa kando kimyakimya. Laiti Mungu angejalia kila mmoja wetu ajifunze kuyasema maneno haya katika roho ile ile yaliyoandikwa nayo hapa! Tusikiapo dhambi ikinenwa kama kitu kichukizacho ambacho Mungu huchukia, je, wengi wetu hatusiti mbele ya neno hilo? Laiti Wakristo wote waendeleao kutenda dhambi na kutenda dhambi wangelitia neno hili moyoni. Kama ukitamka neno kali sema: “Ole wangu, maskini mimi!” Na kila mara uonapo hasira, piga magoti na uelewe ya kuwa haikuwa kusudi la Mungu kamwe kwamba hii iwe hali ambamo mtoto wake angesalia. Laiti Mungu angejalia tulichukue neno hili katika maisha yetu ya kila siku, na kulisema kila tunapoguswa kwa habari ya heshima yetu wenyewe, na kila tunaposema maneno makali, na kila tunapomtenda dhambi Bwana Mungu, na Bwana Yesu Kristo katika unyenyekevu wake, na katika utii wake, na katika kujitoa sadaka kwake! Laiti Mungu ungeweza kusahau kila kitu kingine, na kupaza sauti: “Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti?”

Kwa nini useme hivi kila utendapo dhambi? Kwa sababu ni mtu afikapo katika ungamo hili ndipo wokovu u karibu.

Na kumbuka haikuwa tu hisia ya kutokuwa na nguvu na kutekwa iliyomfanya awe na taabu, bali zaidi ya yote ilikuwa hisia ya kumtenda dhambi Mungu wake. Sheria ilikuwa ikifanya kazi yake, ikiifanya dhambi kuwa dhambi mno machoni pake. Wazo la kumhuzunisha Mungu daima likawa lisiloweza kuvumilika—ndilo lililotokeza kilio kile kichomacho: “Ole wangu, maskini mimi!” Maadamu twanena na kufikiri juu ya kutokuwa kwetu na nguvu na kushindwa kwetu, na kujaribu tu kujua Warumi 7 inamaanisha nini, hakutatufaa ila kidogo; lakini mara kila dhambi itoapo nguvu mpya kwa hisia ya taabu, nasi tuhisipo hali yetu yote kuwa si ya kukosa nguvu tu, bali ya udhambi uliopita kiasi hasa, tutasukumwa si kuuliza tu: “Ni nani atakayetuokoa?” bali kupaza sauti: “Namshukuru Mungu kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wangu.”

Mtu Aliye Karibu Kuokolewa

Mtu huyu amejaribu kuitii sheria nzuri ya Mungu. Ameipenda, amelilia dhambi yake, amejaribu kushinda, amejaribu kuushinda upungufu baada ya upungufu, lakini kila mara ameishia katika kushindwa.

Alimaanisha nini kwa “mwili huu wa mauti”? Je, alimaanisha, mwili wangu nitakapokufa? La hasha. Katika sura ya nane una jibu la swali hili katika maneno haya: “Ikiwa mwaifisha matendo ya mwili kwa Roho, mtaishi.” Huo ndio mwili wa mauti ambao anautafutia wokovu.

Na sasa yu ukingoni mwa wokovu! Katika mstari wa ishirini na tatu wa sura ya saba tuna maneno haya: “Naona sheria nyingine katika viungo vyangu, ikipigana na sheria ya akili yangu, na kunifanya mateka wa sheria ya dhambi iliyo katika viungo vyangu.” Ni mateka apazaye sauti: “Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti?” Ni mtu ajihisiye amefungwa. Lakini tazama tofauti katika mstari wa pili wa sura ya nane: “Sheria ya Roho wa uzima katika Kristo Yesu imeniweka huru na sheria ya dhambi na ya mauti.” Huo ndio wokovu kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wetu; ule uhuru kwa mateka auletao Roho. Je, waweza kumweka mateka tena mtu aliyewekwa huru na “sheria ya Roho wa uzima katika Kristo Yesu”?

Lakini wasema, yule mtu aliyezaliwa upya, je hakuwa na Roho wa Yesu aliponena katika sura ya sita? Naam, lakini hakujua Roho Mtakatifu awezalo kumtendea.

Mungu hatendi kazi kwa Roho wake kama atendavyo kazi kwa nguvu ipofu katika maumbile. Huwaongoza watu wake kama viumbe wenye akili na busara, na kwa hiyo apendapo kutupa Roho Mtakatifu yule aliyeahidi, kwanza hutuleta mwisho wa nafsi, katika hakika ya kuwa ingawa tumejitahidi kuitii sheria, tumeshindwa. Tukiisha kufika mwisho wa hayo, ndipo hutuonyesha ya kuwa katika Roho Mtakatifu tunayo nguvu ya utii, nguvu ya ushindi, na nguvu ya utakatifu wa kweli.

Mungu hutenda kutaka, naye yu tayari kutenda kutenda, lakini, ole! Wakristo wengi hulielewa hili vibaya. Hudhani kwa kuwa wana nia, yatosha, na ya kuwa sasa waweza kutenda. Sivyo. Nia mpya ni kipawa cha kudumu, sifa ya tabia mpya. Nguvu ya kutenda si kipawa cha kudumu, bali lazima ipokewe kila dakika kutoka kwa Roho Mtakatifu. Ni yule mtu ajuaye kutokuwa kwake mwenyewe na nguvu kama mwamini atakayejifunza ya kuwa kwa Roho Mtakatifu aweza kuishi maisha matakatifu. Mtu huyu yu ukingoni mwa ule wokovu mkuu; njia imetengenezwa kwa ajili ya ile sura ya nane ya utukufu. Sasa nauliza swali hili zito: Waishi wapi? Je, ni kwako, “Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa?” pamoja na mara kwa mara uzoefu kidogo wa nguvu za Roho Mtakatifu? au ni, “Namshukuru Mungu kwa njia ya Yesu Kristo! Sheria ya Roho imeniweka huru na sheria ya dhambi na ya mauti”?

Roho Mtakatifu afanyalo ni kutoa ushindi. “Ikiwa mwaifisha matendo ya mwili kwa Roho, mtaishi” (Warumi 8:13). Ni Roho Mtakatifu atendaye hili—nafsi ya tatu ya Uungu. Yeye ndiye, moyo ufunguliwapo wazi kumpokea, huingia na kutawala humo, na kuyafisha matendo ya mwili, siku baada ya siku, saa baada ya saa, na dakika baada ya dakika.

Nataka kulileta hili kwenye kikomo. Kumbuka, rafiki mpendwa, tunachohitaji ni kufikia uamuzi na tendo. Kuna katika Maandiko aina mbili tofauti kabisa za Wakristo. Biblia hunena katika Warumi, Wakorintho na Wagalatia juu ya kuukubali mwili; na hayo ndiyo maisha ya makumi ya maelfu ya waamini. Kukosa kwao furaha katika Roho Mtakatifu, na kukosa kwao uhuru autoao Yeye, ni kwa sababu ya mwili tu. Roho yu ndani yao, lakini mwili hutawala maisha. Kuongozwa na Roho wa Mungu ndilo wahitajilo. Laiti Mungu angenijalia niweze kumfanya kila mtoto wake atambue maana yake kwamba Mungu wa milele amemtoa Mwana wake mpenzi, Kristo Yesu, ili akulinde kila siku, na ya kuwa unachopaswa kufanya ni kuamini; na ya kuwa kazi ya Roho Mtakatifu ni kukuwezesha kila dakika kumkumbuka Yesu, na kumtumaini! Roho amekuja kuudumisha uhusiano naye bila kukatika kila dakika. Ahimidiwe Mungu kwa ajili ya Roho Mtakatifu! Tumezoea sana kumfikiri Roho Mtakatifu kama anasa, kwa ajili ya nyakati maalum, au kwa ajili ya wahudumu na watu maalum. Lakini Roho Mtakatifu ni lazima kwa kila mwamini, kila dakika ya siku. Ahimidiwe Mungu ya kuwa unaye, na ya kuwa akupa uzoefu kamili wa wokovu ulio katika Kristo, atakapokuweka huru na nguvu ya dhambi.

Ni nani atamaniye kuwa na nguvu na uhuru wa Roho Mtakatifu? Ee ndugu, inama mbele za Mungu katika kilio kimoja cha mwisho cha kukata tamaa:

“Ee Mungu, je nitaendelea kutenda dhambi namna hii milele? Ni nani atakayeniokoa, ole wangu, maskini mimi! na mwili huu wa mauti?”

Je, u tayari kuzama mbele za Mungu katika kilio hicho na kutafuta nguvu ya Yesu ikae na kutenda kazi ndani yako? Je, u tayari kusema: “Namshukuru Mungu kwa njia ya Yesu Kristo”?

Yatufaa nini kwenda kanisani au kuhudhuria makongamano, kwamba twasoma Biblia zetu na kuomba, kama maisha yetu hayajazwi na Roho Mtakatifu? Ndilo Mungu alitakalo; wala hakuna kingine kitakachotuwezesha kuishi maisha ya nguvu na amani. Wajua ya kuwa mhudumu au mzazi atumiapo katekisimu, swali liulizwapo jibu latarajiwa. Ole! ni Wakristo wangapi walioridhika na swali liulizwalo hapa: “Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti?” lakini kamwe hawatoi jibu. Badala ya kujibu, wako kimya. Badala ya kusema: “Namshukuru Mungu kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wetu,” waendelea milele kurudia swali bila jibu. Kama wataka njia ya kuiendea wokovu kamili wa Kristo, na uhuru wa Roho, ule uhuru wa utukufu wa watoto wa Mungu, iendee kupitia sura ya saba ya Warumi; kisha sema: “Namshukuru Mungu kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wetu.” Usiridhike kubaki ukiugua milele, bali sema: “Mimi, mtu maskini, namshukuru Mungu, kwa njia ya Yesu Kristo. Ijapokuwa siyaoni yote, nitamsifu Mungu.”

Kuna wokovu, kuna uhuru wa Roho Mtakatifu. Ufalme wa Mungu ni “furaha katika Roho Mtakatifu” (Warumi 14:17).