Sura 1 · dakika 7 za kusoma · dakika 9 za kusikiliza
Maelezo Mafupi juu ya Mwandishi, na Mafanikio Makuu Yaliyoufuata Wito Ulipochapishwa Mara ya Kwanza
MAELEZO
MAFUPI
JUU YA
MWANDISHI;
NA
Mafanikio makuu yaliyoufuata WITO
ulipochapishwa mara ya kwanza.
INAFAA kutanguliza maelezo ya kitabu hiki aliyoyatoa Bwana Baxter mwenyewe, ambayo yalikutwa katika chumba chake cha kujisomea baada ya kifo chake, kwa maneno yake mwenyewe:
“Nilichapisha kijitabu kifupi juu ya kuongoka, kiitwacho Wito kwa Wasioongoka. Chanzo chake kilikuwa mazungumzo yangu na askofu Usher nilipokuwa London. Yeye, akiipenda njia yangu na maelekezo yangu yaliyofaa kwa amani ya dhamiri, alinisihi sana niandike maelekezo yanayofaa hali mbalimbali za Wakristo, na pia dhidi ya dhambi fulani fulani. Nilimheshimu mtu huyo, lakini sikuyajali maombi hayo, nikidhani kwamba nisingeweza kufanya lolote ila lile ambalo limekwisha kufanywa vizuri zaidi; lakini alipokwisha kufa, maneno yake yaliingia ndani zaidi moyoni mwangu, nikakusudia kulitii shauri lake. Hata hivyo, kwa aina ya kwanza ya watu (wasiomcha Mungu), niliona kwamba mashawishi makali yanafaa zaidi kuliko maelekezo peke yake; basi kwa ajili ya watu hao nilichapisha kitabu hiki kidogo, ambacho Mungu amekibariki kwa mafanikio yasiyotarajiwa, kuliko vitabu vingine vyote nilivyoandika, isipokuwa “Pumziko la Watakatifu.” Katika muda wa zaidi kidogo ya mwaka mmoja, nakala zipatazo elfu ishirini zilichapishwa kwa ridhaa yangu, na zipatazo elfu kumi tangu hapo; zaidi ya maelfu mengi ya nakala za wizi, ambazo watu maskini walizichapisha kwa tamaa ya faida.—Kwa rehema ya Mungu, nimepata habari za karibu nyumba nzima nzima zilizoongoka kwa kitabu hiki kidogo, ambacho mimi nilikithamini kidogo sana; na, kana kwamba haya yote katika Uingereza, Uskoti na Ayalandi hayakuwa rehema ya kutosha kwangu, Mungu (tangu nilipozuiwa kuhubiri) amekituma ng’ambo ya bahari kwa ujumbe wake kwa watu wengi; kwa maana Bwana Elliot alipokwisha kuichapisha Biblia yote katika lugha ya Wahindi Wekundu, kisha akakitafsiri hiki changu, “Wito kwa Wasioongoka,” kama alivyotuandikia huku.—Tena Mungu alitaka kukitumia zaidi; kwa maana Bwana Stoop, mchungaji wa Kanisa la Wafaransa huko London, alipofukuzwa hapa kwa kuwachukiza wakubwa wake, alipenda kukitafsiri kwa Kifaransa. Natumaini hakitakosa faida huko, wala huko Ujerumani, kitakapochapishwa kwa Kiholanzi.”
Inafaa pia kutaja maelezo ya Daktari Bates juu ya mwandishi, na juu ya Kitabu hiki chenye manufaa.—Katika hotuba yake kwenye mazishi ya Bwana Baxter, anasema hivi: “Vitabu vyake vya elimu ya dini ya kimatendo vimefanikiwa kuwaongoa wenye dhambi wengi kwa Mungu kuliko vitabu vyovyote vilivyochapishwa katika zama zetu; na maadamu kanisa lingali duniani, vitaendelea kuwa na nguvu ya kuzirudisha roho zilizopotea.—Ndani yake mna mpigo wa moyo wenye nguvu, unaomweka msomaji macho na kusikiliza.”—Wito kwa Wasioongoka wake, ni kitabu kidogo kama nini, lakini chenye nguvu kama nini! Kweli inasema ndani yake kwa mamlaka na nguvu kiasi kwamba humfanya msomaji auweke mkono wake moyoni, na kutambua kwamba ana roho na dhamiri, ingawa hapo kwanza aliishi kana kwamba hana. Aliwaambia rafiki zake kadhaa kwamba ndugu sita waliongoka kwa kusoma Wito huo, na kwamba kila juma alipokea barua za watu walioongoka kwa vitabu vyake. Alisema haya kwa shukrani ya unyenyekevu mwingi, kwamba Mungu alipenda kumtumia kama chombo cha wokovu wa roho za watu.”
Kujikana nafsi na kuudharau ulimwengu zilikuwa neema zilizong’aa ndani yake. Sijapata kumjua mtu ye yote aliyejitendea upole mdogo zaidi, wala asiyejali zaidi faida zake za kidunia.
Uvumilivu wake ulikuwa wa Kikristo kweli kweli; alijaribiwa kwa mateso mengi. Sisi huona uchungu sana juu ya sifa zetu njema. Jina lake lilifunikwa na wingu la masingizio: mishale mingi ya kashfa ilitupwa kwake. Alishtakiwa kwa ajili ya Ufafanuzi wake juu ya Agano Jipya, akahukumiwa, bila kusikilizwa, kutiwa gerezani, alikokaa miaka kadhaa; lakini hakutikiswa kamwe na mashtaka hayo yasiyo ya haki, bali alimwambia kwa furaha rafiki yake mmoja mwaminifu, “Ningeweza kutamani nini zaidi kwa Mungu, kuliko kwamba, nikiisha kumtumikia kwa kadiri ya uwezo wangu, niitwe kuteswa kwa ajili yake!”
Roho yake ya kupenda amani ilikuwa alama wazi ya kwamba yeye ni mtoto wa Mungu. Jinsi alivyojitahidi kwa bidii kuziba mapengo yaliyo kati yetu ni jambo linalojulikana na watu wote. Alimwambia rafiki mmoja, “Mimi niko tayari kufa shahidi kwa ajili ya upendo kama kwa ajili ya kifungu cho chote cha imani.”—Ni jambo la ajabu, la kushangaza kabisa, kwamba wale wanaokubaliana katika mambo makuu na ya msingi ya dini iliyorekebishwa, na wanaotofautiana mawazo tu katika mambo yasiyo wazi sana, wala yasiyo na uzito kama yale wanayokubaliana, wawe katika makundi yanayopingana.
Mauti hufunua siri za moyo; hapo maneno husemwa kwa hisia nyingi kuliko wakati wo wote, na kwa unafiki mdogo kuliko wakati wo wote. Mtakatifu huyu bora alikuwa yule yule maishani mwake na katika kifo chake: saa zake za mwisho zilitumika katika kuwatayarisha wengine na nafsi yake mwenyewe kusimama mbele za Mungu. Aliwaambia rafiki zake waliomtembelea, “Mmekuja hapa kujifunza kufa; mimi si mtu pekee ambaye lazima apite njia hii: nawahakikishieni kwamba maisha yenu yote, hata yakiwa marefu namna gani, hayatoshi sana kujiandaa kwa mauti. Jihadharini na ulimwengu huu mtupu wenye udanganyifu na tamaa za mwili: Hakikisheni mnamchagua Mungu kuwa fungu lenu, mbingu kuwa nyumba yenu, utukufu wa Mungu kuwa lengo lenu, neno lake kuwa kanuni yenu, na ndipo hamtahitaji kamwe kuogopa kwamba hatutakutana kwa faraja.”
Hajapata kuwapo mwenye dhambi aliyetubu mnyenyekevu zaidi na aliyejishusha zaidi, wala hajapata kuwapo mwamini mnyofu mtulivu zaidi na mwenye faraja zaidi. Alikiri kwamba yeye ni mdudu wa jaa mnyonge kuliko wote (ndivyo alivyozoea kusema) aliyewahi kwenda mbinguni; alistaajabia kujishusha kwa Mungu kwa ajili ya mwanadamu, akisema, “Bwana, mtu ni kitu gani? mimi ni nani? mdudu mnyonge mbele ya Mungu mkuu!” Mara nyingi aliomba, “Ee Mungu, uniwie radhi mimi mwenye dhambi!” na akamhimidi Mungu kwamba ombi hilo limeachwa limeandikwa katika Injili kama ombi lililofanikiwa: Alisema, “Mungu angeweza kunihukumu kwa haki hata kwa ajili ya wajibu ulio bora kuliko yote niliyowahi kutimiza; na matumaini yangu yote yatokana na rehema ya bure ya Mungu katika Kristo,” ambayo aliiomba mara nyingi.
Baada ya kusinzia aliamka akasema, “Nitapumzika baada ya taabu yangu.” Mhudumu mmoja aliyekuwapo akasema, “na matendo yako yanafuatana nawe.” Naye akamjibu, “Hapana matendo! Nitayaacha matendo, ikiwa Mungu atanijalia lile jingine.”—Rafiki mmoja alipokuwa akimfariji kwa kumkumbusha mema ambayo wengi wameyapata kwa kuhubiri kwake na kwa maandiko yake, alisema, “Nilikuwa kalamu tu mkononi mwa Mungu, na kalamu inastahili sifa gani?”
Kujisalimisha kwake kwa mapenzi ya Mungu, katika ugonjwa wake mkali, kulikuwa kwa namna ya pekee. Ukali wa maumivu ulipomlazimisha kumwomba Mungu kwa bidii amfungue kwa kifo, alikuwa akijizuia: “Haifai mimi kumwekea Mungu masharti;” akasema, “wakati utakapo wewe, lile utakalo wewe.”
Wakati mwingine alisema, “Kwamba alipata faraja kuu na utamu katika kuyarudia maneno ya Sala ya Bwana; na kwamba alisikitika kwa sababu watu wema kadhaa walikuwa na chuki dhidi ya kuitumia; kwa maana, maombi yote yaliyo ya lazima kwa roho na kwa mwili yamo ndani yake.”
Nyakati nyingine aliwapa mashauri bora wahudumu vijana waliomtembelea, akamwomba Mungu kwa bidii azibariki kazi zao, na kuwafanikisha sana katika kuziongoa roho nyingi kwa Kristo; akaonyesha furaha kubwa kwamba walikuwa na roho za kiasi na za amani.
Wakati wa ugonjwa wake, alipoulizwa hali yake ikoje, jibu lake lilikuwa, “karibu nimepona,” Furaha yake ilionekana zaidi kuliko wakati wo wote pale alipoona mwenyewe kwamba mauti imekaribia kabisa; na hatimaye furaha yake ya kiroho ilikamilika katika furaha ya milele.
Hivyo ndivyo alivyoishi na kufa mtakatifu yule aliyebarikiwa.—Bila kubuni maneno ya ufundi wo wote, nimetoa maelezo mafupi ya kweli juu yake. Machozi yetu yote ni madogo kuliko huzuni ipasayo kwa hasara kubwa isiyoweza kuthaminiwa namna hii. Ni faraja ya rafiki zake kwamba anafurahia thawabu yenye baraka mbinguni, na ameacha kumbukumbu ya thamani duniani.
Basi, ahimidiwe Mungu mwenye neema, kwamba alipenda kuyarefusha maisha ya mtumishi wake, aliyekuwa wa manufaa na baraka kubwa kwa ulimwengu, hata kufikia uzee kamili: kwamba amemleta mbinguni polepole na salama.
Nitayamaliza maelezo haya kwa tamaa yangu mwenyewe niliyoifikiri kwa makini: “Na niishi maisha yangu yaliyobaki kwa utukufu wa Mungu kikamilifu kama yeye alivyoishi; na nitakapofika mwisho wa maisha yangu, na nife katika amani ile ile yenye baraka aliyokufa nayo yeye: na niwe pamoja naye katika ufalme wa nuru na upendo milele.”
Nitaongeza pia maelezo ya Daktari Calamy juu ya Kitabu hiki; maneno yake ni haya: “Mwaka 1657, Bwana Baxter alichapisha Wito kwa Wasioongoka; kitabu ambacho Mungu amekibariki kwa mafanikio ya ajabu, katika kuwarudisha watu kutoka katika maovu yao. Nakala elfu ishirini zilichapishwa na kusambazwa katika muda wa zaidi kidogo ya mwaka mmoja. Kilitafsiriwa kwa Kifaransa, na Kiholanzi, na lugha nyingine za Ulaya; naye Bwana Elliot alikitafsiri katika lugha ya Wahindi Wekundu; na Bwana Cotton Mather, katika maisha yake, anaeleza habari za mwana wa mfalme mmoja wa Kihindi, aliyeguswa sana na kitabu hiki, hata akaketi akikisoma, machozi yakimtoka, mpaka alipokufa.”