Emigaso Emiwoomu egy’Okubonaabona

“Ntegeeza ky’onvunaana.”—Yobu 10:2.

KATONDA ANAAWAKANA n’omuntu? Katonda bw’asunguwala, tayinza kuggyawo mukka gw’ennyindo ze, n’amuvuunika mu nfuufu ey’ensi? Omutima gwa Katonda Ayinzabyonna bwe gujjudde obusungu obungi, tayinza kwogera mu busungu bwe, emmeeme y’omuntu n’eryoka egwa mu magombe amaakkati? Katonda anaawakana, anaayimirira mu lutalo ku muntu gwe yatonda? Ate n’ekitonde ekifaanana bwe kityo? ekitonde eky’essaawa emu, ekintu ekitaliiwo, ekiriwo leero ne kigenda enkya? Katonda Ayinzabyonna anaawakana n’obutaliiwo bw’omuntu? Katonda ataggwaawo anaakwata ebyokulwanyisa, n’afuluma okulwanyisa akawuka ak’olunaku olumu? Twandimukaabidde nti, “Kabaka wa Isirayiri ajjiridde ani? Ani gw’oyigganya? Mbwa nfu oba nkukunyi?” Onooyigga enkwale ku nsozi n’eggye, era onoolumba ensiri n’engabo n’effumu? Katonda ataggwaawo, atakoowa era atalemererwa, gw’etya emikira egiwanirira waggulu w’eggulu erijjudde emmunyeenye ne ginyeenya ne gitandika okukankana, anaafuuka omulwanyi ku kitonde? Naye ekyawandiikibwa kyaffe bwe kityo bwe kigamba. Kyogera ku Katonda okuwakana n’omuntu. Ah, mazima, baganda bange, tekyetaagisa magezi mangi kutegeera nti kuno si kuwakana kwa busungu, wabula kuwakana kwa kwagala. Tekyetaagisa, ndowooza, kutunula kufunda naffe okuzuula nti, oba Katonda awakana n’omuntu, kirina kubeera kuwakana kwa kusaasira. Wateekwa okubeera ekigendererwa eky’okwagala mu kino. Singa yali asunguwadde teyandyettoowazizza kuwoza na kitonde kye, n’okuba n’oluyombo lw’ebigambo naye; okusinga awo teyandyambadde engabo ye, n’akwata ekitala kye, okuyimirira mu lutalo n’awakana n’ekitonde ekifaanana omuntu. Mwenna mujja kutegeera amangu nti wateekwa okubeera okwagala ne mu kigambo kino ekirabika ng’eky’obusungu; nti okuwakana kuno, oluvannyuma, kulina eky’okukola n’obumativu, era nti olutalo luno, oluvannyuma, si kirala wabula kusaasira okwekwese, ngeri ndala ey’okugwa mu kifuba kya Katonda ow’okwagala. Mutwale endowooza eno ey’essanyu mu mitima gyammwe nga mbabuulira; era bwe wabaawo ku mmwe aleero agamba nti, “Ntegeeza ky’onvunaana,” ekituufu nti Katonda awakana nammwe n’akatono, ekituufu nti tabamazeeko, nti tabakubidde mu magombe amaakkati, kiyinza bwe kityo, okuva ku ntandikwa ennyo, okuwa okusanyusa, okubudaabuda n’essuubi.

Kaakano, njagala okwogera eri ebibinja bibiri eby’abantu abakozesa ekibuuzo kino. Okusooka, nnaayogera eri omutukuvu agezesebwa; n’oluvannyuma nnaayogera eri omwonoonyi anoonya, abadde anoonya emirembe n’okusonyiyibwa mu Kristo, naye atannabifuna, wabula, mu ngeri endala, akubiddwa amateeka, n’agobwa okuva ku ntebe ey’okusaasira ng’aweddemu essuubi.

I. Okusooka, nno, eri OMWANA WA KATONDA. Nnina—mmanyi nti nnina—mu kkuŋŋaaniro lino eddene, abamu abatuuse ku kifo Yobu we yali. Bagamba nti, “Obulamu bwange mbukyayidde ddala, noolwekyo leka nfukumule okwemulugunya kwange, njogerere mu kulumwa kw’emmeeme yange. Nnaagamba Katonda nti, Tonsalira musango ne gunsinga, ntegeeza ky’onvunaana.” Oluusi okubuuza Katonda kibi. Ng’abasajja b’e Besusemesi bwe baattibwa bwe baageezaako okuggulawo ekisaanikira ky’essanduuko n’okutunula mu byama byayo ebitukuvu, bwe kityo emirundi mingi kufa eri okukkiriza kwaffe okubuuza Katonda. Kitera okubaawo nti ebibonoobono ebisinga obuzibu bitutuukako olw’obwegugungo obw’ekyejo obwegomba okumagamaga wakati w’empapula enfunye ez’ekitabo kya Katonda eky’okuteesa, n’okuzuula ensonga y’ebyekuusa bye eby’ekyama era ebitanyumibwako. Naye, ndowooza, kino kye kibuuzo ekisaanira okubuuzibwa. Okubuuliriza wano tekiibe kwegomba kwokka: kubanga wajja kubaawo ekivaamu eky’omugaso. Ggwe omutukuvu agezesebwa, ngoberera nga nnoonya okutunuulira ekyama kino n’okuddamu ekibuuzo kyo, era nkwegayirira, londa ekimu ku bimu ku biddibwamu bye ndikwanjulira, ekiriba, mu kulaba kwo okumulisibbwa Omwoyo Omutukuvu, ekituufu. Ogezesebbwa n’akabi oluvannyuma lw’akabi: emirimu gikuwakanya; obulwadde tebuva mu nnyumba yo; ate mu mubiri gwo ggwe wennyini oli musibe wa bunnyogovu bw’omwoyo obw’ennaku obutakoma. Kifaanana nga Katonda akuwakanya, era obuuza nti, “Kiki kino” ‘Ntegeeza ky’onvunaana?’

1. Okuddamu kwange okusooka ku ludda lwa Katonda, muganda wange, kwe kuno—kiyinza okuba nti Katonda akuwakanya alyoke alage amaanyi ge mu kukuwanirira. Katonda asanyukira abatukuvu be; era omuntu bw’asanyukira omwana we, oba nga mwana wa magezi mangi, asanyuka okumulaba ng’abuuzibwa ebibuuzo ebizibu, kubanga amanyi nti alibyanukula byonna. Bw’atyo Katonda yeewaana mu baana be. Ayagala okubawulira nga bagezesebwa, ensi yonna eryoke elabe nti tewali abafaanana ku nsi, era ne Setaani asobozesebwe, nga tannabaako musango gw’abavunaana, okudda mu tterekero lye ery’obulimba obutaggwaawo. Oluusi Katonda mu bugenderevu ateeka abaana be wakati mu bigezo by’ensi eno. Ku ddyo, ku kkono, mu maaso, emabega, bazingiziddwa. Munda ne kungulu olutalo lubuubuuka. Naye omwana wa Katonda ayimiridde awo, ng’ateredde wakati mu kuleekaana okutabula, ng’akakasa obuwanguzi. Awo Mukama n’asongako engalo eri omutukuvu we n’essanyu, n’agamba nti, “Laba, Setaani, amusinga. Wadde nga munafu, olw’amaanyi gange, ayinza okukola byonna.” Era oluusi Katonda akkiriza Setaani yennyini okulwana n’omu ku baana be; era omuzibu w’omuliro ogw’amagombe mu biwaawaatiro by’ogusota, asisinkana Omukristo omwavu ng’akooye era ng’azirika olw’okwesittala mu kiwonvu eky’okwetoowaza. Olutalo luwanvu era lwa ntiisa, era kiyinza okuba bwe kityo, kubanga lusiro lulwana n’ogusota. Naye laba lusiro lwe luyinza okukola. Lulinnyirirwa wansi w’ekigere, kyokka lwonoona ekisinziiro ekilulinnyirira. Omukristo bw’asuulibwa wansi ayogera eddoboozi nti, “Tonjeeyereza ggwe omulabe wange, kubanga wadde ngudde, nnaayimuka.” Bw’atyo Katonda n’asongako eri omwana we n’agamba nti, “Laba awo! laba kye nsobola okukola: nsobola okufuula omubiri n’omusaayi okuba n’amaanyi okusinga omwoyo ogusinga obukujjukujju; nsobola okufuula omuntu omunafu, omusirusiru, omwavu, okusinga obukujjukujju n’amaanyi ga Setaani gonna.” Kale onoogamba ki ku bujulizi buno obw’okusatu Katonda bw’atuyisaamu? Oluusi Katonda, nga bwe kiri, ye yennyini ayingira mu lutalo; oo, ka twewuunye okukyogera. Katonda, okukakasa amaanyi g’okukkiriza, oluusi ye yennyini alwana n’okukkiriza. Toteebereza nti kino kya kwerowoozako bwerowoozi. Kya mazima ddala, ekitegeerekeka bulungi era ekitabuusibwabuusibwa. Temwawulirako ku mugga Yaboki, ne ku Katonda oyo eyeeyambaza malayika eyalwana ne Yakobo eyo, n’akkiriza Yakobo okuwangula? Kino kyali kya kiki? Kyali kino: bw’atyo Katonda bwe yali amaliridde, “Ndiwa ekitonde amaanyi mangi nnyo, ne nkikkiriza okuwangula Omutonzi waakyo.” Oo, mulimu gwa kitiibwa ki guno, nti Katonda bw’asuula omwana we n’omukono ogumu, amuwanirira n’ogulala: ng’aleka ekipimo ky’obuyinza obw’enkukunala kimugweko okumubetenta, ate ng’obuyinza obwenkanidde bumuwanirira wansi w’omugugu omunene ennyo. Mukama alaga ensi—“Laba eky’okukkiriza kye kiyinza okukola!” Hart ayimba bulungi ku kukkiriza—

“Kulinnyirira ensi n’amagombe;

Kuwangula okufa n’okuggwaamu essuubi;

Era, oo! ka twewuunye okukyogera,

Kuwangula eggulu olw’okusaba.”

Kino kye kiva Katonda akuwakanya: okwegulumiza, ng’alaga bamalayika, abantu, ne baddayimooni, engeri gy’ayinza okuteeka amaanyi amangi bwe gatyo mu muntu omunafu, ennaku, alyoke awakane n’Omutonzi we, era afuuke omulangira awangula nga Isirayiri, eyali omulangira eyalina obuyinza bwa Katonda, n’awangula. Kino, nno, kiyinza okuba ensonga esooka.

2. Ka nkuwe okuddamu okwokubiri. Oboolyawo, ggwe emmeeme egezesebwa! Mukama akola kino okwongera engeri zo ez’ekisa. Waliwo ez’ekisa zo ezimu ezitandizuuliddwa singa si lwa bigezo byo. Tomanyi nti okukkiriza kwo tekulabika kwa kitiibwa mu biseera bya kyeeya, nga bwe kukola mu biseera by’obutiti? Towuliddeko nti okwagala emirundi mingi kufaanana nga kawewo, akaaka omusana omutono okuggyako nga kali wakati mu kizikiza ekikeetoolodde? Era tomanyi nti essuubi lyennyini liri ng’emmunyeenye—teteraba mu musana gw’okugaggawala, era liraba mu kiro ky’okubonaabona? Totegeera nti okubonaabona emirundi mingi bwe budaala obuddugavu Katonda mw’ateeka amayinja ag’omuwendo ag’engeri z’abaana be, galyoke gamasamase obulungi? Ne kaakati akaseera akatono osaba ng’oli ku maviivi go nti, “Mukama, ntya nti sirina kukkiriza: leka mmanye nti nnina okukkiriza.” Naye omanyi nti wasabanga bigezo, kubanga toyinza kumanya nti olina okukkiriza okutuusa okukkiriza kwo lwe kugezesebwa. Ebigezo byaffe, okwogera bwe kityo, biri ng’abatambuze mu kibira. Bwe wataba muyingirira mu bifo ebisirise eby’ekibira, akamyu n’enkwale bagalamira; era baawummulira eyo, tewali liiso libalaba. Naye ekigere ky’omuyingirira bwe kiwulikika, olyoka obalaba nga bagolokoka ne badduka mu kkubo eririko obunnyeenye, era owulira okuwuuma kw’enkofu nga yeekweka. Kaakano, ebigezo byaffe bayingirira ku kuwummula kw’emitima gyaffe; engeri zaffe ez’ekisa zigolokoka ne tuzizuula. Zaali zeebase mu bisu byazo, zeebase mu bifo byazo, zaali ziwummulidde mu bisu byazo, singa ebigezo bino ebiyingirira tebyazibuutikiriza okuva mu bifo byazo. Nzijukira olugero olwangu olw’oku byalo omusomesa eyeewaayo lwe yakozesa. Agamba nti teyali mukugu nnyo mu kunoonya ebisu by’ennyonyi mu biseera bya kyeeya, naye yasobolanga bulijjo okuzuula ebisu by’ennyonyi mu biseera by’obutiti. Kaakano, kitera okubaawo nti omuntu bw’aba n’ekisa ekitono, toyinza kukiraba nga ebikoola by’okugaggawala kwe bikyamubisseeko; naye leka empewo ey’obutiti ejje eyereeze ebikoola bye ebiwotoke, olyoke ozuule engeri ze ez’ekisa. Kikakase nti, Katonda emirundi mingi atuweereza ebigezo engeri zaffe ez’ekisa zibe nga zizuulibwa, era tukakasibwe nti ziriwo. Ate era, si kuzuula kwokka, wabula kukula kwa nnamaddala era okw’amazima okuva mu bigezo bino. Waliwo akatabi akatono, akaafuula era akaawotoka, akamera wansi w’ekisiikirize ky’omuvule omunene ogwanjadde; era akatabi kano kagashira ekisiikirize ekikabikkako, era kassaamu nnyo ekitiibwa okuwummula okusirise mukwano gwako omukulu kwe kakuwa. Naye omukisa gutegekeddwa akatabi kano akatono. Lumu ne wajja omutemi w’emiti, n’embazzi ye ennungi n’atema omuvule. Akatabi kakaaba, ne kagamba nti, “Ekisiikirize kyange kigenze: buli mpewo ey’amaanyi eneenfuuwa, era buli kibuyaga kineefuba okunsimbula.” “Nedda, nedda,” bw’ayogera malayika w’ekimuli ekyo, “kaakano omusana gunaakutuukako; kaakano enkuba eneekugwako mu bungi obusingako olubereberye; kaakano ekifaananyi kyo ekyawotoka kinaakula ne kifuuka eky’obulungi, era ekimuli kyo, ekitandyefuuludde bulungi, kinaaseka mu musana, n’abantu balyogera nti, ‘Nga akatabi ako kakuze nnyo! Nga obulungi bwako bufuuse obwa kitiibwa olw’okuggyibwawo kw’ekyali ekisiikirize kyako n’essanyu lyako!’” Tolaba, nno, nti Katonda ayinza okukuggyako ebikuweweeza n’enkizo zo alyoke akufuule Omukristo omulungi okusingawo? Weewaawo, Mukama bulijjo atendeka era ategeka abaserikale be, si kubaleka kugalamira ku birilo eby’ebyoya, wabula ng’abafulumya n’abakozesa entambula ez’amaanyi n’obuweereza obuzibu. Abasomosa emigga, n’abawuga mu migga, n’abalinnya ensozi, n’abatambuza olugendo oluwanvu nga beetisse emigugu emizito egy’ennaku ku bibegabega byabwe. Eno y’engeri gy’akolamu abaserikale—si kubambaza myenda mirungi, okwewanawana ku miryango gy’olusiisira, n’okuba abasajja abalungi mu maaso g’abalaziga mu kifo eky’okuwummuliramu. Katonda amanyi nti abaserikale bakolebwa mu lutalo bokka; tebakuzibwa mu biseera eby’emirembe. Tuyinza okukuza ekintu abaserikale kye bakolebwamu, naye abalwanyi batendekebwa ddala olw’akawoowo k’obuganga, wakati mu masasi agavvuuma, n’amasasi amanene agawuluguma—si mu biseera ebigonvu era eby’emirembe. Kale, Omukristo, kino tekiyinza kunnyonnyola byonna? Mukama wo takuggyamu ngeri zo ez’ekisa n’azikuza? Eno y’ensonga lwaki akuwakanya.

3. Ensonga endala eyinza okusangibwa mu kino. Kiyinza okuba nti Mukama akuwakanya kubanga olina ekibi eky’ekyama ekikutuusaako obulumi obungi. Ojjukira olugero lwa Musa? Tewali musajja yayagalibwa Mukama Katonda we okusinga ye, kubanga yali mwesigwa mu nnyumba ye yonna ng’omuweereza. Naye ojjukira Mukama nga bwe yamusisinkana mu kkubo bwe yali agenda e Misiri, n’awakana naye? Omanyi lwaki? Kubanga yalina mu nnyumba ye omwana atali mukomole. Omwana ono, ng’akyali nga talina kabonero ka Katonda ku ye, yali kibi mu Musa; kyeyava Katonda awakana naye okutuusa ekintu lwe kyakolebwa. Kaakano, emirundi mingi tubeera n’ekintu ekitali kikomole mu nnyumba yaffe, essanyu limu eribi, okusanyusa okumu okw’ekibi, ekigendererwa kimu ekitasiima kwagala kwe. Era Mukama atusisinkana emirundi mingi nga bwe yakola Musa, gwe kyawandiikibwako nti—“Awo bwe baali bagenda nga batuuse ku nnyumba y’abagenyi, Mukama n’amulabikira, n’ayagala okumutta.”—Okuva 4:24. Kaakano noonya olabe, kubanga oba ng’okubudaabudibwa kwa Katonda kutono gy’oli, waliwo ekibi eky’ekyama munda. Kiggyeewo, Katonda aleme kukukuba n’obulumi obusingako, n’akunyiigira mu busungu bwe obungi. Ebigezo emirundi mingi bizuula ebibi—ebibi bye tutandizudde singa si lwa byo. Tumanyi nti amayumba mu Buluusi gajjudde nnyo emmese n’obumese. Oboolyawo omugenyi tayinza kubulaba mangu, naye ekiseera lw’obizuula ye nnyumba lw’eba eyaka omuliro; olwo gafuluma mu bibinja. Bw’atyo Katonda oluusi ayokya ebituweweeza alyoke afulumye ebibi byaffe ebikwese; olyoka atusobozesa okubikuba ku mutwe n’okubimalawo. Eyo eyinza okuba ensonga y’okugezesebwa kwo, okukomya ekibi ekyakuzibwa ebbanga eddene. Kiyinza okuba, era, nti mu ngeri eno Katonda ayagala okuziyiza ekibi eky’omu maaso, ekibi ekikwekeddwa amaaso go bbwe ggwe wandigudde amangu singa si lwa kukuteganya kwe olw’obwavanguzi bwe. Waaliwo ekyombo ekirungi ekyali eky’Omukama omukulu ow’ennyanja; kyali kinaatera okuseeyeeya okuva mu mwalo ogw’ekisa okutuuka mu mwalo ogw’ekitiibwa. Bwe kyali tekinnava ku lubalama, Omukama omukulu n’ayogera nti, “Bavuzi b’amaato, mube n’obuvumu! Kapiteeni, gguma omwoyo! kubanga tewaliba luviiri ku mitwe gyammwe olulizikirira; ndibatuusa mirembe mu mwalo gwe mwetaaga. Malayika w’empewo alagiddwa okubalabirira mu lugendo lwammwe.” Ekyombo ne kiseeyeeya n’essanyu n’ebbendera zaakyo nga zisayira mu mpewo. Kyaseeyeeya n’embiro ez’amaanyi n’empewo ennungi okumala ennaku nnyingi ddala. Naye lumu ne wajja kibuyaga eyabagoba mu kkubo lyabwe, n’aleeta emmwanyi zaabwe ne zeegonda ng’ezinaatera okumenyeka mu bibiri. Ettanga lyali lifuuse ebiwero; abavuzi ne batya, ne kapiteeni yennyini n’akankana. Baali babuze ekkubo lyabwe. “Baali bafuluma mu kkubo ettuufu,” bwe baagamba; ne bakungubaga nnyo era ne beeraliikirira ennyo. Obudde bwe bwakya, amayengo ne gasirika, era malayika w’empewo n’alabika; ne bamwogera nti, “Ggwe malayika, tewalagirwa kutulabirira n’okutukuuma mu ngendo zaffe?” N’addamu nti, “Kyali bwe kityo, era nkikoze. Mwali mugoba n’obwesige obungi, era temwamanya nti mu maaso ga akatono ak’ekyombo kyammwe kwaliyo omusenyu ogusika kwe kyandimenyekedde ne kimirwa amangu. Nnalaba nti tewaali kkubo lya kuwona okuggyako okubagoba mu kkubo lyammwe. Laba, nkoze nga bwe nnalagirwa: mugende mu kkubo lyammwe.” Ah, luno lugero lw’enkola ya Mukama waffe naffe. Emirundi mingi atugoba mu kkubo lyaffe eddungi lye twali tulowooza nti lye kkubo ettuufu erigenda mu ggulu. Naye waliwo ensonga ey’ekyama; waliwo omusenyu ogusika mu maaso ogutaliko kabonero ku maapu. Tetumanyiiko kigwako; naye Katonda akiraba, era talikkiriza kyombo kino ekirungi, kye yassaako yekka obwesige, kugwa wonna wonna; alikituusa mirembe mu mwalo gwe kyetaaga.

4. Kaakano nnina ensonga endala gye ŋŋaba, naye y’emu ku mmwe abamu gye mutalitegeera; naye abamu balitegeera. Abaagalwa, mujjukira nti kyawandiikibwa nti “tulifaanana oyo eyava mu ggulu,” kwe kugamba, ekifaananyi kya Kristo. Nga bwe yali mu nsi eno naffe bwe tuteekwa okuba bwe tutyo. Tuteekwa okuba n’obumu naye mu kubonaabona kwe, tulyoke tufaananyizibwe mu kufa kwe. Tewali we walowoozezza nti tewali ayinza kufaanana Omusajja ow’Ennaku okuggyako nga naye alina ennaku? Oyinza otya okufaanana oyo eyatuuyana ng’atonnya amatondo amanene ag’omusaayi, bw’oba nga toyogera oluusi nti, “Omwoyo gwange guliko ennaku egenda na kunzita.” Toteebereza, ggwe omwagalwa, nti oyinza okufaanana omutwe ogwatikkiddwa engule ey’amaggwa, ate n’otowulira ggwa. Oyinza okufaanana Mukama wo afa, ate n’otokomererwa? Omukono gwo gusaanidde okubeera awatali musumaali, n’ekigere kyo awatali kiwundu? Oyinza okumufaanana, okuggyako nga naye bw’akakibwa okwogera nti, “Katonda wange, Katonda wange, lwaki onjabulidde?” Katonda akubajja—oli jjinja ekkambwe—akufuula ekifaananyi kya Kristo; era ebbajjiro lino ekyogi era ekiwoomvu liggyawo bingi ebikuziyiza okumufaanana. Oyo omutwe gwaffe teyandyonoonese amaaso ge olw’ennaku, ate ffe ne tusanyuka n’okuyimba obutayosa emirembe gyonna? Tekiyinza kubaawo n’akatono.

“Abasika b’obulokozi, mmanyi okuva mu kigambo kye,

Okuyita mu kubonaabona okungi bateekwa okugoberera Mukama waabwe.”

Kiwoomerera okubonaabona okutuwa obumu ne Kristo. Guweereddwa omukisa ekyuma ekirima ekikabala emiferege emiwanvu, emiferege bwe gifaanana egiye. Guweereddwa omukisa akamwa akatuwandira amalusu, amalusu bwe gava ku nsonga y’emu n’eyo eyayonoona amaaso ge. Biweereddwa omukisa emisumaali n’amaggwa, n’omwenge omukaatuufu n’effumu, singa bituffuula okumufaananako, gwe tuligabana ekitiibwa kye bwe tulimulaba nga bw’ali. Kino kya nsonga abantu bonna gye batayinza kutegeera, kubanga lye kkubo eritalinnyiddwa kigere kitali kitukuvu, era eritalabiddwa liiso litafaayo. Naye omukkiriza ow’amazima ayinza okusanyukiramu, kubanga afunye obumu ne Kristo mu kubonaabona kwe.

5. Eri omwana wa Katonda nnaawa ensonga emu yokka eyongerayo. Mukama, kiyinza okuba, akuwakanya, muganda wange, okukwetoowaza. Ffenna tuli b’amalala ennyo; asinga okwetoowaza ku ffe atuukiriza butuukiriza ku mulyango gw’okwetoowaza okw’amazima. Tuli b’amalala nnyo, kubanga amalala, ndowooza, gaba mu misuwa gyaffe, era tegaggibwamu okusinga obusomyo bwe tetuggya mu magumba gaffe. Tujja kufuna ebikonde bingi nga tetunnassibwa ku kifo ekituufu; era olw’okuba nga tugolokoka bulijjo, Katonda kyava atussa wansi bulijjo nate. Ate era, tewulira, bw’otunula emabega ku bizibu byo eby’edda, nti oluvannyuma wabadde bulungi bw’obadde n’ebizibu? Nsobola okwogera mazima nti, waliwo ennaku mu ssanyu, era waliwo essanyu eddungi mu nnaku. Simanyi bwe kiri, naye omwenge ogwo omukaawu ogw’ennaku, bw’ogumira, guwa omuntu ow’omunda ebbugumu okusinga n’omwenge gwa Lebanooni bwe guyinza okuwa. Gukola n’amaanyi ag’okugumya ku mubiri gwonna, n’emisuwa gyennyini n’etandika okukankana ng’omusaayi gubuuka mu gyo. Buyinza bwa kyewuunyo, obw’ekitalo ddala! Siri musawo, naye mmanyi nti ekikopo kyange ekiwoomerera emirundi mingi kireka obukaawu ku lulimi, ate ekikopo kyange ekikaawu bulijjo kireka akawoowo akawoomerera mu kamwa. Waliwo essanyu eddungi mu nnaku lye sitegeera. Waliwo ennyimba mu nnanga eno n’enkoba zaayo zonna nga zisumuluddwa era nga zimenyese. Waliwo obululu obutono bwe mpulira okuva mu nnanga eno ey’ennaku bwe sifuna okuva mu makondeere agavuga eddoboozi ery’amaanyi. Obugonvu n’ennyimba tubifuna okuva mu kukaaba kw’ennaku, bye tutafuna okuva mu luyimba lw’essanyu. Tetusaana kunnyonnyola kino olw’ekituufu nti mu bizibu byaffe tubeera kumpi ne Katonda? Essanyu lyaffe liri ng’ejjengo bwe likuba ku lubalama—litusuula ku ttaka. Naye ennaku zaffe ziri ng’ejjengo eryo eridda emabega eritusika nate mu buziba obunene obwa Katonda. Twandibadde tuguddewo ne tulekebwa ku lukalu ku lubalama singa si lwa jjengo eryo eridda emabega, okukendeera kw’okugaggawala kwaffe, okwatuzza emabega eri Kitaffe ne Katonda waffe nate. Okubonaabona okuweereddwa omukisa era okw’essanyu! Kutuleese ku ntebe ey’okusaasira; kuwadde okusaba obulamu; kukoledde okwagala; kunywezezza okukkiriza; kuleese Kristo mu kyokero naffe, ne kulyoka kutuggya mu kyokero okubeera ne Kristo n’essanyu erisingako okusooka.

Mazima, sisobola kuddamu kibuuzo kino bulungi kusingawo. Bwe mba nga situukiridde nsonga ntuufu, noonya era onoonyereze olabe ggwe omwagalwa wange ennyo; kubanga ensonga teri wala nnyo bwe muginoonya—ensonga lwaki akuwakanya.

II. Bwe ntyo mmaze n’abatukuvu; kaakano nnaakyuka okwogera eri OMWONOONYI ANOONYA, eyeewuunya nti tafunye mirembe wadde okuweweezebwa. Ku bw’ekyo—nga nvaako katono ku nsonga—nawulira owooluganda ng’agamba akawungeezi akayise ng’annyonnyola bwe yali, nti nga tannakyusibwa teyalwala, teyabaako kubonaabona n’akatono, naye okuva ku ssaawa lwennyini lwe yakyusibwa, yasanga ng’ebigezo n’ebizibu bimujjira nga bingi nnyo. Mbadde nnowooza ku ekyo okuva olwo, era ndowooza nti nfunye ensonga yaakyo. Bwe tukyusibwa, kiba kiseera ky’ennyonyi okuyimba; naye omanyi ekiseera ky’ennyonyi okuyimba kye kiseera ky’emizabbibu okusaliddwa, era nga bwe kiri nti ekiseera ky’ennyonyi okuyimba kituuse, n’ekiseera ky’emizabbibu okusaliddwa nakyo kituuse. Katonda atandika okutugezesa nga bw’atandika okuyimbisa emmeeme zaffe. Kino si kudduka nsonga. Nalowooza nti kwali. Kintuusizza butuuka ku kwogera eri omwonoonyi. Ozze wano ku makya gano ng’oyogera mu mutima gwo nti, “Ssebo, tewayise bbanga ddene, nazuukusibwa ne ntegeera embeera yange ey’okubula. Nga bwe nnalagirwa nagenda eka ne nnoonya okusaasira mu kusaba. Okuva ku lunaku olwo okutuusa kaakano sirekangayo kusaba. Naye, zisanze! sifuna kuweweezebwa, ssebo; nfuuka mubi okusinga bwe nnali edda—njogera nti nzenna okuggwaamu essuubi, okweraliikirira okusingawo. Singa wambuuzizza nga sinnakakasibwa, ssebo, oba ng’ekkubo erigenda mu ggulu lyangu, nandigambye nti ‘yee.’ Naye kaakano kindabikira ng’eriyiwiddwa amayinja amoogi. Ekyo sandifuddeeko naye, zisanze! ndowooza ng’oluggi luggaddwawo oluli ku nkomerero y’ekkubo; kubanga nkonkonye, ne lutaggulwawo; nsabye, ne sifuna; nnoonyezza, ne sizuula. Mu butuufu, mu kifo ky’okufuna emirembe mfuna entiisa. Katonda awakana nange. Oyinza okuntegeeza, ssebo, lwaki kiri bwe kityo?” Nnaagezaako okuddamu ekibuuzo, Katonda ng’anyamba.

1. Okuddamu kwange okusooka kwe kuno. Oboolyawo, ggwe awuliriza wange omwagalwa, Katonda akuwakanya akaseera, kubanga okutuusa kaakano tonnazuukusibwa bulungi. Jjukira, Kristo tajja kuwonya kiwundu kyo okutuusa lw’alikinoonyereza okutuuka ku ntobo yaakyo. Kristo si musawo atamanyi, si mubazzi musirusiru, ayinza okuggalawo ekiwundu nga kikyalimu ennyama embi; naye alikwata ebyuma, n’asala, n’asala, n’asala nate mu mitala, era alyanjuluza ekibwa, akyolese, akitunuulire, akirumye; n’oluvannyuma lw’ekyo, alikkiriza akamwa kaakyo n’akiwonya. Oboolyawo tonnamanya bubi bwo, mbeera yo ey’okubula. Kaakano, Kristo ayagala omanye obwavu bwo nga tannakugaggawaza. Omwoyo we Omutukuvu alikukakasa ku kibi, ku butuukirivu, ne ku musango ogugenda okujja. Alikwambula, era wadde okuggyako obutuukirivu bwo bwennyini nga kufaanana okukubaaga n’okukuggyako olususu ku kifuba kyo, kyokka alikikola; kubanga tajja kukwambaza kkooti ey’obutuukirivu bwe okutuusa buli kiwero eky’okwemalirira kwo lwe kiriggibwawo. Kino kye kiva Katonda akuwakanya. Obadde ku maviivi go. Serengeta wansi, ggwe omuntu—serengeta wansi; vuunama amaaso go ku ttaka. Wagamba nti, “Mukama, siri kantu.” Serengeta wansi, ggwe omuntu; gamba nti, “Mukama, ndi wansi w’ekitali kantu era omukulembeze w’aboonoonyi.” Wawulirako katono; genda osabe olyoke owulire okusingawo; oyinza okukakasibwa ku kibi n’okusingawo—oyinza okukiyiga okukikyawa n’obukyayi obw’amazima obusingawo, n’okukungubagira embeera yo ey’okubula n’okukaaba okufaanana okw’e Laama, Laakeeri bwe yakaabira abaana be, n’agaana okuweweezebwa kubanga tebaali. Noonya okumanya entobo y’ensonga yo. Kifuule eky’omuntemwa okutunuulira ebibi byo mu maaso, era n’amagombe gakumyanire mu maaso go: tegeera ekituufu nti osaanidde okubula emirembe gyonna. Tuula bulijjo oteese ne Mukama Katonda wo, gw’onyiizizza nnyo. Lowooza ku nkizo zo, ne bw’ozinyoomye; jjukira okuyitibwa kw’owuliddeko, ne bw’okugaanyi emirundi mingi; funa okutegeera okutuufu ku kibi, era kiyinza okuba nti Katonda alirekera awo okuwakana naawe, kubanga obulungi bwonna bufuniddwa bwe yali ayagala okukuwa ng’ayita mu kuwakana kuno okuwanvu era okulumya.

2. Okuddamu okulala kwe ndikuwa kwe kuno: oboolyawo Katonda akuwakanya alyoke agezese obunyiikivu bwo. Waliwo bangi abagonvu mu mwoyo, abasitula ne batambula ku kkubo eridda mu ggulu okumala akaseera akatono, era ekitundu ky’ekkubo ekisooka ekijjudde ettosi kye batuukako, bavaayo ku ludda oluli okumpi n’amaka gaabwe, ne baddayo emabega. Kaakano, Katonda asisinkana buli mutambuze ku kkubo eridda mu ggulu, n’awakana naye. Bw’osobola okwenyweza, n’oyogera nti, “Ne bw’anzita, mu ye mwe nnina essuubi.” bw’oba n’obuvumu okukikola, n’oba mukakafu eri Katonda, n’oyogera nti, “Ne bw’atampuliriza, bwe nzikirira nnaasaba, era nzikiririre eyo yokka;” olwo oba ofunye obuwanguzi era ojja kuwangula. Omwoyo gwa Katonda gukuyigiriza engeri y’okumeguza n’okulafuubana mu kusaba. Nalaba omusajja, bwe yafuuka omunyiikivu ennyo ku mmeeme ye, ng’asaba nga Samusooni yennyini, ng’akutte enzigi ebbiri ez’okusaasira mu ngalo ze, ng’aziyuuguumya eno n’eri ng’ayagala okuzisimbula—enzigi, n’ekisiba, ne byonna—okusinga okugenda awatali kufuna mukisa. Katonda ayagala okulaba omusajja ow’amaanyi mu kusaba, eyemalidde okufuna omukisa, eyemalidde nti ajja kufuna Kristo, oba azikiririre ng’amunoonya. Kaakano, ba munyiikivu. Kaaba n’eddoboozi ery’waggulu! Toziyiza! Golokoka mu ttumbi ery’ekiro! Fuka omutima gwo ng’amazzi mu maaso ga Mukama, kubanga alikuddamu bw’aliwulira eddoboozi ery’okukaaba kwo; aliwuliriza okwegayirira kwo n’akuwa omutima gwo bye gwegomba.

3. Ate era, ekintu ekirala. “Kiyinza obutaba, abawuliriza bange abaagalwa, nti ensonga lwaki Katonda awakana nammwe n’atabawa mirembe, lwa kubanga mubikkirira ekibi ekimu” Kaakano, siriyogera kye kiri; nnamanya omusajja eyali akakasibbwa ku kibi mu bwesimbu, naye be yabeeranga nabo ku lunaku olw’akatale baali ba ngeri nga, okutuusa lwe yaawulibwa ddala ku bo be yali abeera nabo, tekyayinzika ye kufuna mirembe. Simanyi kibi kyo eky’enjawulo ekikwetooloola kye kiyinza okuba. Kiyinza okuba okwagala ebitaliimu; kiyinza okuba okwegomba okwegatta n’abo abakusanyusa; kiyinza okuba ekibi okusingako. Naye jjukira, Kristo n’emmeeme yo tebaliba bumu okutuusa ggwe n’ebibi byo lwe muliba babiri. Okwegomba kwo n’okuyaayaana kwo kuteekwa okwera ddala Setaani n’ekibinja kye kyonna, oba si ekyo Kristo tajja kujja kubeera naawe. “Kale,” omuntu agamba, “naye siyinza kuba mutuukirivu.” Nedda, naye toyinza kufuna mirembe okutuusa lw’onooyagala okuba omutuukirivu. Buli w’obikkirira ekibi, awo w’obikkirira obuyinike. Ekibi ekimu ekyeyagalirwa mu bugenderevu, ekitalekebwa lwa kwenenya kwa mazima, kirizikiriza emmeeme. Ebibi ebirekeddwa biri ng’ebintu ebisuulibwa mu nnyanja abavuzi mu nnaku ez’ekibuyaga; biwewula ekyombo, era ekyombo tekiriseeyeeya okutuusa lw’onoosuula ebibi byo byonna ebweru. Tewali ssuubi n’akatono gy’oli okutuusa lw’osobola okwogera mazima nti,

“Buli ekitatabagana n’okwagala kwo,

Ayi nnyamba okukiwaayo.”

“Ekifaananyi kye nsinza kye nnaagala ennyo,

Ekyo ekifaananyi kyonna kye kiba,

Nnyamba okukisimbula okukiggya ku ntebe yaakyo,

Era nsinze ggwe wekka.”

4. Awo nga nsembera ku nkomerero, ka mpe okussaayo omwoyo kwammwe okusingayo nga mbawa akabonero akalala akakwata ku nsonga lwaki temunnafuna mirembe. Abawuliriza bange abaagalwa, oboolyawo kiva ku kuba nga temutegeerera ddala enteekateeka y’obulokozi. Nziggwa nti abaweereza bonna,—era wano oboolyawo, ndi mwonoonyi omukulu okwenkanankana n’omulala yenna, era neenenya nga nkangavvula abalala—ffenna mu ngeri emu oba endala, ntya, tuyamba okuzikiza obulungi bw’ekisa kya Katonda, nga bwe kirabisibwa mu musaalaba gwa Kristo. Emirundi mingi ntya nti nnyinza okusinga okwagala enjigiriza ya Kalivini okusinga Kalivali, nti nnyinza okuteeka okwetaaga kw’omwonoonyi ng’olukomera olw’amaggwa okwetooloola omusaalaba, ne nziyiza omwonoonyi omwavu obutasembera nga bwe yandyagadde eri Omwana gw’Endiga owa Katonda ayiika omusaayi. Ah, abawuliriza bange abaagalwa, mujjukire bwe muba nga mwagala okulokolebwa, obulokozi bwammwe buva bwereere era mu bujjuvu ku Yesu Kristo, Omwana wa Katonda afa. Mumulabe eyo, ggwe omwonoonyi, ng’atuuyanira mu nnimiro! Laba amatondo amamyufu ag’omusaayi nga gagwa okuva ku maaso ago amaagalwa! Oo, mumulabe, ggwe omwonoonyi, mumulabe mu lubiri lwa Piraato. Laba emigga gy’omusaayi nga gifukumuka okuva ku bibegabega ebyo ebisalibbwa. Mumulabe, ggwe omwonoonyi, mumulabe ku musaalaba gwe! Laba omutwe ogwo ogukyalina ebiwundu amaggwa bye gaafumita ku nkulukkulu ze! Oo, laba amaaso ago agaakogga era agayonoonese! Laba amalusu nga gakyawaniridde awo—amalusu g’abaduulizi abakambwe! Laba amaaso agabuuka mu maziga n’ekisa ekinafuye! Tunuulira, era, engalo ezo, ozirabe nga zikulukuta ng’enzizi z’omusaayi! Oo, yimirira owulirize ng’akaaba nti, “Lama Sabakusaani!” Ggwe omwonoonyi, obulamu bwo buli mu oyo eyafa; okuwonyezebwa kwo kuli mu biwundu ebiri eyo; obulokozi bwo buli mu kuzikirizibwa kwe. “Oo,” omuntu agamba, “naye siyinza kukkiriza.” Ah, muganda wange, ekyo kyali okukaaba kwange okw’ennaku edda. Naye nnaakubuulira nga bwe natuuka okukkiriza. Lumu, nnali ngezaako okwewaliriza okukkiriza, era eddoboozi ne linwenwa nti, “Ggwe omuntu ow’obwereere, ggwe omuntu ow’obwereere, bw’oba oyagala okukkiriza, jjangu olabe!” Awo Omwoyo Omutukuvu n’ankwata ku mukono n’antwala mu kifo ekyekusifu. Era bwe nnali nnyimiridde awo, amangwago ne wabaawo mu maaso gange Omu ku musaalaba gwe. Natunula waggulu, olwo nga sirina kukkiriza. Nalaba amaaso ge nga gajjudde amaziga, n’omusaayi nga gukyakulukuta: nalaba abalabe be nga bamwetoolodde nga bamuyigga okumutwala mu ntaana ye; nalaba obuyinike bwe obutayogekeka; nawulira okusinda okutayinza kunnyonnyolwa; era bwe natunula waggulu, n’azibula amaaso ge n’aŋŋamba nti, “Omwana w’Omuntu, yajjirira kunoonya n’okulokola abaabula.” Nakuba mu ngalo, ne ŋŋamba nti, “Yesu, nzikiriza, nteekwa okukkiriza ky’oyogedde, saasobola kukkiriza edda, naye okukulaba kufuuye okukkiriza mu mmeeme yange. Sirina buvumu kubuusabuusa—kyandibadde bujeemu, bujeemu bungi okubuusabuusa amaanyi go ag’okulokola.” Nga nsaanuuseeko obulumi bwe, nagwa wansi, ne ŋŋwa ku bigere bye, era bwe nagwa, n’ekibi kyange nakyo ne kigwa! Ne nsanyukira mu kwagala okwa Katonda okusangula ekibi n’okulokola okuva mu kufa.

Oo mukwano gwange, tolifuna kukkiriza ng’ogezaako okwewaliriza okuba nakwo. Okukkiriza kirabo kya Kristo, ekye’buwa! genda okinoonye mu misuwa gye. Waliwo ekifo eky’ekyama okukkiriza we kutteredwa; kiri mu mutima gwa Kristo; genda okiggye, ggwe omwonoonyi, nga bwe kukulukuta okuva eyo. Genda mu kisenge kyo, otuule, oteebereze era otunuulire Kristo mu kwolesebwa okutukuvu, ng’afiira ku muti, era ng’eriiso lyo bwe liraba, omutima gwo gulisaanuuka, emmeeme yo eneekkiriza, era oligolokoka okuva ku maviivi go n’okaaba nti, “Mmanyi gwe nakkiriza, era nkakasa nti ayinza okukuuma ekyo kye namuteresa okutuusa olunaku luli.”

Ne kaakano, okwagala kwa Kristo Yesu, n’ekisa kya Kitaawe, n’obumu bw’Omwoyo we, bibeere nammwe emirembe n’emirembe. Amiina era Amiina.