Ekyawandiikibwa
Malaki 3:6
Okuvvuunula kwa AI — kulindirira okukebera kw’omuzaaliranwa
Mu bufunze
Ekyokusoma ekituufu eky'Omukristaayo ye Katonda yennyini, era wano Spurgeon assa essira ku kimu ekituukiridde: 'Nze Mukama, sikyuka.' Olw'okuba obutonde bwa Katonda, okwagala kwe, n'ebigendererwa bye tebikyuka n'akatono, abaana ba Yakobo tebamalibwawo; era omukkiriza ensi ye gy'ekankana ayinza okusiba mu mutima ogumu ogutayinza kukyuka.
“Nze Mukama, sikyuka; kyemuva mmwe abaana ba Yakobo temumalibwawo.”—Malaki 3:6
Waliwo omuntu eyagamba nti “ekintu ekituufu omuntu ky’asaanidde okwesomesa gwe muntu yennyini.” Sijja kukiwakanya, naye nzikiriza nti mu ngeri y’emu kya mazima nti ekintu abalonde ba Katonda kye basaanidde okwesomesa ye Katonda; ekisaanira Omukristaayo okusoma bwe Butonda bwennyini. Amagezi agasingira ddala waggulu, okulowooza okw’ekitiibwa ennyo, n’amagezi ag’ekitalo agayinza okukwata omwoyo gw’omwana wa Katonda, ge linnya, obulamu, omuntu, omulimu, ebikolwa, n’okubaawo kwa Katonda Omukulu gw’ayita Kitaawe. Waliwo ekintu ekyongera nnyo obulungi mu birowoozo mu kulowooza ku Butonda. Kigambo kinene nnyo, ne birowoozo byaffe byonna ne bibulira mu bunene bwakyo; kya buziba nnyo, n’amalala gaffe ne gasaanyizibwa mu butaggwaawo bwakyo. Ebintu ebirala tuyinza okubyetooloola n’okubikwatagana nabyo; mu byo twewulira ng’abamativu, ne tugenda nga tulowooza nti, “Laba nze ndi mugezi.” Naye bwe tutuuka ku magezi gano amakulu, ne tuzuula nti akalimo kaffe tekasobola kupima buziba bwago, era n’eriiso lyaffe ery’empungu terisobola kulaba buwanvu bwago, tukyuka nga tulowooza nti omuntu ow’obutaliimu ayagala okuba omugezi, songa afaanana ng’omwana gw’endogoyi ey’omu nsiko; era ne tuleekaana n’ekitiibwa nti, “Nze ndi wa jjo bujjo, so simanyi kintu.” Tewali kigambo kya kulowoozaako kiyinza kutoowaza mutima okusinga ebirowoozo bya Katonda. Tunaawalirizibwa okuwulira nti—
“Ai Katonda Omukulu, ng’oli atalina kkomo,
Ffe tuli nvunyu ezitaliimu nsa!”
Naye wadde ekigambo kino bwe kitoowaza omwoyo, era kigwanjaza. Oyo alowooza ku Katonda emirundi mingi, aliba n’omwoyo omugazi okusinga omuntu atambulira busa ku nsi eno entono. Ayinza okuba omunoonyereza w’ebitonde, nga yeewaana olw’obusobozi bwe okusalasala ekiwuka, okusengejja ensowera, oba okusengeka ebiwuka n’ensolo mu bibinja eby’amannya agatayogerekeka; ayinza okuba omunoonyereza w’ettaka, asobola okwogera ku bisolo ebinene ebyaggwaawo, n’ensolo za buli ngeri ezaazikirira; ayinza okulowooza nti amagezi ge, ge gabe gonna, gagulumiza era gagaziya omwoyo gwe. Nnyinza okugamba nti bwe gakola, naye ka mbagambe nti okusoma okusinga obulungi okugaziya emmeeme, ge magezi aga Kristo, era eyakomererwa, n’okumanya Obwakatonda mu Busatu obw’ekitiibwa. Tewali kintu kigaziya magezi, tewali kigulumiza mmeeme yonna ey’omuntu, ng’okunoonyereza okw’obwesimbu, okw’obunyiikivu, era okutasalako ku kigambo ekikulu ekya Katonda. Era, wadde nga kitoowaza era nga kigaziya, ekigambo kino kizzaamu nnyo amaanyi mu mwoyo. Laba, mu kulowooza ku Kristo mulimu eddagala erya buli kiwundu; mu kulowooza ku Kitaffe mulimu okusirisa buli nnaku; ne mu buyinza bw’Omwoyo Omutukuvu mulimu eddagala erya buli bbwa. Oyagala okuggwaamu ennaku zo? Oyagala okuzikiza ebikweraliikiriza? Kale genda, weesuule mu nnyanja ya Butonda eya buziba ennyo; buliire mu bunene bwe; era olivaayo ng’ova ku kitanda eky’okuwummulirako, ng’ozzeemu amaanyi era ng’ozzibwamu obulamu. Simanyi kintu kiyinza kubudaabuda mwoyo bwe kityo; okusirisa amayengo ag’ennaku n’okunakuwala; okwogera emirembe eri empewo ez’okugezesebwa, ng’okulowooza okw’obwesimbu ku kigambo eky’Obwakatonda. Kigambo ekyo kye mbayita ku makya gano. Tunaabalaga endabika yaakyo emu—kwe kutakyuka kwa Yakuwa ow’ekitiibwa. “Nze,” bwe kigamba ekyawandiikibwa kyange, “Yakuwa,” (kubanga bwe kityo bwe kisaana okuvvuunulwa) “Nze Yakuwa, sikyuka: kyemuva mmwe abaana ba Yakobo temumalibwawo.”
Waliwo ebintu bisatu ku makya gano. Ekisooka, Katonda atakyuka; ekyokubiri, abo abaganyulwa mu kitiibwa kino eky’ekyewuunyo, “abaana ba Yakobo;” n’ekyokusatu, ekiganyulo kye baganyulwa, nti “temumalibwawo.” Ka twekuuse ku nsonga zino.
I. Ekisooka, tuteekeddwa mu maaso gaffe enjigiriza ey’OKUTAKYUKA KWA KATONDA. “Nze Katonda, sikyuka.” Wano nnaagezaako okunnyonnyola, oba okugaziya ekirowoozo kino, n’oluvannyuma ne nleeta ensonga entono okukakasa amazima gaakyo.
1. Ka nnyonnyoleko ekyawandiikibwa kyange, nga nsooka okugamba nti, Katonda ye Yakuwa, so takyuka mu kya butonde bwe. Tetuyinza kubagamba Obwakatonda kye buli. Tetumanyi kika ki eky’ekintu kye tuyita Katonda. Bwe kubaawo, bwe bulamu; naye kye kiri, tetukimanyi. Naye, kyonna kye kiba, tukiyita ekya butonde bwe, era ekyo tekikyukakyuka n’akatono. Ekintu eky’ebintu ebifa kikyukakyuka bulijjo. Ensozi n’engule zaazo enjeru ng’omuzira, ziggyako engule zaazo enkadde mu biseera eby’ebbugumu, nga zikulukuta mu migga ku mbiriizi zaazo, ate ekire eky’omuyaga ne kizza ne kizituusa engule endala; ennyanja, n’amataba gaayo amanene, efiirwa amazzi gaayo ng’ebimyanso by’enjuba binywegera amayengo, ne gasikula ne gatwala mu bire okutuuka mu ggulu; era n’enjuba yennyini yeetaaga enku empya okuva mu mukono gwa Ayinzabyonna atalina kkomo, okuzzaamu ekyoto kyayo ekyaka bulijjo. Ebitonde byonna bikyuka. Omuntu, naddala mu mubiri gwe, atambulira mu nkyukakyuka bulijjo. Kirabika bulungi nga tewali kitundutundu na kimu mu mubiri gwange ekyalimu emyaka mitono egiyise. Omubiri guno gukoozimbye olw’emirimu, obutundutundu bwagwo bugenze olw’okukwaganyizibwa, ate obutundutundu obupya ne bwongerwako bulijjo, bwe gutyo ne guzzibwamu; naye ekintu kyagwo kikyuse. Ekyaka ensi eno kye yakolebwamu kiyita buli kaseera; ng’omugga ogukulukuta, amatondo gadduka ate amalala ne gagoberera, nga gukyakuumira omugga nga gujjudde, naye nga gukyukakyuka bulijjo mu bintu byagwo. Naye Katonda bulijjo bw’omu. Takolebwa kintu wadde ekya butonde, wabula muzimu—omwoyo omulongoofu, ogw’ekikulu, era ogutalabika—kyava ataba wa kukyuka. Asigala emirembe gyonna nga bw’omu. Tewali biwewedde ku kyenyi kye eky’olubeerera. Tewali myaka gimufuula munafu; tewali myaka gimuteekako obubonero obw’okuggwaawo kwago; alaba emirembe nga giyita, naye eri ye buli kaseera kati. Ye NZE NE NGA BWE NDI Omukulu—Atakyuka Omukulu. Mwetegereze, ekya butonde bwe tekyakyuka bwe kyegatta n’obuntu. Kristo mu myaka egyayita bwe yeesiba ebbumba ery’okufa, ekya butonde bw’obwakatonda bwe tekyakyuka; omubiri tegwafuuka Katonda, so ne Katonda teyafuuka mubiri olw’okukyuka okw’obutonde okw’amazima; byombi byagattibwa mu bumu obw’enjawulo, naye Obwakatonda bwasigala nga bwe bumu. Bwe bwali bumu bwe yali omwana omuwere mu lulyo lw’ente, nga bwe bwali bwe yayanjuluza entimbe ez’eggulu; bwe yali Katonda omu bwe yawanikibwa ku musaalaba, era omusaayi gwe ne gukulukuta ng’omugga omumyufu, ye Katonda omu yennyini akwata ensi ku bibegabega bye eby’olubeerera, era akwata mu mikono gye ebisumuluzo eby’okufa n’amagombe. Takyakyuka mu kya butonde bwe, wadde olw’okufuuka omuntu; asigala emirembe gyonna, ennaku zonna, nga ye Katonda omu atakyuka, Kitaawe w’ebyaka, atalimu kukyukakyuka, newaakubadde ekisiikirize eky’okuwaanawaana.
2. Takyuka mu ngeri ze. Engeri za Katonda nga bwe zaali edda, era bwe ziri ne kaakano; era ku buli emu ku zo tuyinza okuyimba nti “Nga bwe kyali ku ntandikwa, era bwe kiri kaakano, era bwe kirisigala emirembe n’emirembe, obutaggwaawo, Amiina.” Yali wa maanyi? Yali Katonda ow’amaanyi bwe yayogera ensi n’eva mu lubuto olw’obutabaawo? Yali Ayinzabyonna bwe yatuuma ensozi era n’asima ebifo ebiwolovu eby’obuziba obweyuubya? Yee, yali wa maanyi olwo, era omukono gwe tegunafuye kaakano, ye wumu ow’amaanyi amangi; ensulo ey’obuyinza bwe tekalira, era amaanyi g’emmeeme ye gabeerera bwe gamu emirembe gyonna. Yali mugezi bwe yassaawo ensi eno enkulu, bwe yateeka emisingi gy’ebitonde byonna? Yalina amagezi bwe yateekateeka ekkubo ery’obulokozi bwaffe, era bwe yalambika enteekateeka ze ez’ekitiibwa okuva mu mirembe gyonna? Yee, era mugezi kaakano; tanafuye mu bukugu, so tekendezebbwaako kumanya; eriiso lye eriraba ebintu byonna terizibye; okutu kwe okuwulira okukaaba, okusinda, n’okwaziirana kw’abantu be, tekuzitoweddwa olw’emyaka gye yawuliriramu okusaba kwabwe. Takyuse mu magezi ge, amanyi bwe gamu kaakano nga bwe yamanya olwo, tegeeyongedde so tegakendedde; alina obukugu obutuukiridde bwe bumu, n’okulaba mu maaso okutalina kkomo. Takyuse, erinnya lye liweebwe ekitiibwa, mu bwenkanya bwe; yali wa bwenkanya era mutukuvu edda; mutuukirivu era mutukuvu ne kaakano. Takyuse mu mazima ge; yasuubiza, era akituukiriza; yakyogera, era kirikolebwa. Takyukakyuka mu bulungi, obugabi, n’ekisa ky’obutonde bwe. Tafuuse mufuzi w’ekyejo eyeewaanikirira, ate ng’edda yali Kitaffe Ayinzabyonna; wabula okwagala kwe okw’amaanyi kuyimirira ng’olwazi olutasegulika, kwe kuli kwenkanya ne kutasekulwa myaga gya bwonoonyi bwaffe. Era erinnya lye eryagalibwa liweebwe ekitiibwa, takyuse mu kwagala kwe. Bwe yasooka okuwandiika endagaano, omutima gwe gwali gujjudde okwagala eri abantu be. Yamanya nti Omwana we kimugwanira okufa okunyweza ebiragiro eby’endagaano eyo. Yamanya bulungi nti kyamugwanira okummenyako Oyo gwe yayagala ennyo okuva mu bisusunku bye, n’amuweereza wansi ku nsi okuvamu omusaayi n’okufa. Teyalaanaana kuteeka mukono ku ndagaano eyo enkulu; so teyeewala kugituukiriza. Ayagala kaakano nga bwe yayagala olwo, era ng’enjuba ziriba ziryekomya okwaka, n’emyezi okulaga ekitangaala kyagyo ekinafu, y’aliyongera okwagala emirembe n’emirembe. Twala engeri yonna eya Katonda, nange nnaagiwandiikako semper idem (bulijjo bw’omu). Twala ekintu kyonna ky’oyinza okwogera ku Katonda kaakano, era kiyinza okwogerwa si mu biseera eby’edda ebeekisiikirize kyokka, wabula ne mu biseera eby’omu maaso ebimasamasa kirisigala bwe kityo bulijjo: “Nze Yakuwa, sikyuka.”
3. Ate era, Katonda takyuka mu nteekateeka ze. Omuntu oli yatandika okuzimba, naye n’atasobola kumaliriza, kyeyava akyusa enteekateeka ye, nga buli muntu omugezi bw’akola mu mbeera efaanana bw’etyo; yazimba ku musingi omutono n’atandika buggya. Naye kyali kigambiddwa nti Katonda yatandika okuzimba naye n’atasobola kumaliriza? Nedda. Bw’aba alina amaterekero agatalina kkomo, era bw’aba omukono gwe ogwa ddyo gusobola okutonda ensi nnyingi ng’amatondo ag’omusulo ogw’oku makya, ayinza okulekera awo olw’obutaba na buyinza? n’adda emabega, oba n’akyusa, oba n’asasika enteekateeka ye, olw’obutasobola kugituukiriza? “Naye,” abamu bwe boogera, “oboolyawo Katonda teyalina nteekateeka.” Olowooza nti Katonda musirusiru okukukira ggwe, ssebo? Ggwe otandika omulimu awatali nteekateeka? “Nedda,” bw’ogamba, “buli kaseera mba nnina enteekateeka.” Ne Katonda bw’atyo. Buli muntu alina enteekateeka ye, ne Katonda alina enteekateeka. Katonda w’amagezi amangi; yateekateeka buli kimu mu birowoozo bye ebinene edda nga tannaba kukikola; era bwe yamala okukisalawo, mwetegereze, takikyusa n’akatono. “Kino kirikolebwa,” bw’agamba, n’omukono gw’ebyalagirwa oguli ng’ekyuma ne gukiwandiika, ne kituukirira. “Kino kye ndowooza,” era ne kinywera, so tewali nsi wadde amagombe asobola kukikyusa. “Kino kye ndagira,” bw’agamba, kibunyise mmwe bamalayika; kimenye okuva ku mulyango gw’eggulu mmwe basetaani; naye temuyinza kukyusa kiragiro; kirikolebwa. Katonda takyusa nteekateeka ze; lwaki akikola? Ye Ayinzabyonna, kyava asobola okukola by’ayagala. Lwaki akikola? Ye Omugezi mu byonna, kyava atasobola kuteekateeka bubi. Lwaki akikola? Ye Katonda ow’olubeerera, kyava atasobola kufa nga enteekateeka ye tennatuukirira. Lwaki akyuka? Mmwe obutundutundu obw’obulamu obutaliimu nsa, ebbwa ery’olunaku olumu! Mmwe biwuka ebyavaayo ku lulagala luno olw’obulamu! muyinza okukyusa enteekateeka zammwe, naye ye tagenda, tagenda kukyusa eze. Kale ambuulidde nti enteekateeka ye kwe kundokola? Bwe kiba bwe kityo, ndi mirembe.
“Erinnya lyange okuva mu bibatu bye eby’emikono
Obulamu obutaggwaawo tebulisangula;
Nga liwandiikiddwa ku mutima gwe lisigalawo,
Mu bubonero obw’ekisa ekitasangulika.”
4. Ate era, Katonda takyukakyuka mu bisuubizo bye. Ah! twagala okwogera ku bisuubizo bya Katonda ebiwoomerera; naye singa tuyinza okulowooza nti n’ekimu ku byo kiyinza okukyuka, tetwandyongedde kubyogerako. Singa nnalowooza nti ebbaluwa z’ensimbi eza bbanka ya Bungereza teziyinza kuwaanyisibwa mu sabbiiti ejja, sandigaanye kuzikkiriza; era singa nnalowooza nti ebisuubizo bya Katonda tebirituukirira—singa nnalowooza nti Katonda ajja kulaba nga kituufu okukyusa ekigambo mu bisuubizo bye—kale weeraba Byawandiikibwa! Njagala ebintu ebitakyuka: era nsanga nti nnina ebisuubizo ebitakyuka bwe nkyukira eri Baibuli: kubanga, “olw’ebintu bibiri ebitakyuka Katonda mwe kitasoboka kulimba,” yawandiika, yakakasa, era n’assaako akabonero buli kisuubizo kye. Enjiri si ya “yee ne nedda,” si ya kusuubiza leero, n’okwegaana enkya; naye enjiri ya “yee, yee,” olw’ekitiibwa kya Katonda. Ggwe akkiriza! Waliwo ekisuubizo ekyeyagaza kye walina jjo; ne ku makya gano bwe wakyukidde eri Baibuli ekisuubizo tekyawoomerera. Omanyi ensonga? Olowooza nti ekisuubizo kyakyuka? Ah, nedda! Ggwe wakyuka; awo we wali ensonga. Wali olidde ku zzabbibu za Sodomu, ne kamwa ko ne kagemererwa, n’otasobola kutegeera bawoomerezi. Naye omubisi gwali guli gwe gumu, weekakase, obuwoomi bwe bumu. “Oh!” bw’agamba omwana wa Katonda omu, “nnali nzimbye ennyumba yange bulungi ku bisuubizo ebinywevu; ne wajja empewo, ne ndeekaana nti, Ai Mukama, nsuuliddwa era njakubula.” Oh! ebisuubizo si bye byasuulibwa; emisingi si gye gyaggibwawo; ekasuka ye kayumba ako akaweta, aka “embaawo, essubi, n’ebisusunku,” ke wali ozimba. Ekyo kye kyagwa. Ggwe wakankanyizibwa ng’oli ku lwazi, si lwazi okusinziira ku ggwe. Naye ka mbabuulire engeri esinga obulungi ey’okubeeramu mu nsi. Nnawulira nti omusajja omu yagamba omusajja omuddugavu nti, “Sitegeera ngeri gy’osanyukira bulijjo mu Mukama nange ne mba wa nnaku emirundi mingi.” “Lwaki, Ssebo,” bwe yaddamu, “nze neesuula bugazi ku kisuubizo—awo we ngalamira; ggwe oyimirira ku kisuubizo—olina ky’okolamu, era empewo bw’ejja n’ogwa, olyoke oleekaane nti, ‘Oh! ngudde;’ ate nze neesuula bugazi ku kisuubizo mangu ago, kyenva ssitya kugwa.” Kale ka tugambenga bulijjo nti, “Mukama, kisuubizo kikuli; gwe okitunuulira okukituukiriza.” Neesuula bugazi ku kisuubizo! Nze siyimirira. Awo we osaana okugenda—weesuule bugazi ku kisuubizo; era jjukira, buli kisuubizo lwazi, kintu ekitakyuka. Kale ku bigere bye weesuulire, era wummulire eyo emirembe gyonna.
5. Naye kaakano wajja eddoboozi limu eritabula oluyimba. Eri abamu ku mmwe Katonda takyuka mu ntiisa ze. Obanga buli kisuubizo kinywera, era buli kirayiro eky’endagaano kituukirira, wuliriza ggwe omwonoonyi!—wuliriza ekigambo—wulira eddoboozi ery’okufa ery’essuubi lyo ery’omubiri; laba okuziika kw’okwesiga kwo okw’omubiri. Buli ntiisa ya Katonda, nga bwe kiri ku buli kisuubizo, erituukirira. Oyogera ku biragiro! Nnaakubuulira ekiragiro: “Atakkiriza alisalirwa omusango.” Ekyo kye kiragiro, era etteeka eritayinza kukyuka. Ba mulungi nga bw’oyagala, ba w’empisa nnungi nga bw’osobola, ba mwesigwa nga bw’oyagala, tambula mu bugolokofu nga bw’osobola,—waliye entiisa etakyuka: “Atakkiriza alisalirwa omusango.” Ogamba otya ku ekyo, ggwe ow’empisa? Oh, oyagala okuba nga oyinza okukikyusa, n’ogamba nti, “Oyo atatambula bulamu butukuvu alisalirwa omusango.” Ekyo kiriba kya mazima; naye tekigamba bwe kityo. Kigamba nti, “Atakkiriza.” Kino kye jjinja ery’okwesittalako, n’olwazi olw’okwesittalako; naye toyinza kukikyusa. Oteekwa okukkiriza oba osalirwe omusango, bw’egamba Baibuli; era mwetegereze, entiisa eyo eya Katonda tekyuka nga Katonda bwe kityo. Era emyaka olukumi egy’ebibonyoobonyo eby’omuliro nga giweddeko, olitunula waggulu, n’olaba nga kiwandiikiddwa mu nnukuta ez’omuliro oguyaka, “Atakkiriza alisalirwa omusango.” “Naye, Mukama, nsaliddwa omusango.” Naye kikyagamba nti “alisalirwa” bwe kityo. Era emyaka obukadde nga giweddeewo, ng’okoowu olw’obulumi n’ennaku zo, olyanuula amaaso go n’osoma nga kiwandiikiddwa nti “ALISALIRWA OMUSANGO,” nga tekikyuse, nga tekiwaanyisiddwa. Era bw’oliba olowoozezza nti obulamu obutaggwaawo bumaze okuweza akati kaabwo akasembayo—nti buli akatundutundu ke tuyita obulamu obutaggwaawo kaweddeewo, olikyalaba nga kiwandiikiddwa waggulu, “ALISALIRWA OMUSANGO.” Ai ekirowoozo eky’entiisa! Nkiyogera ntya? Naye kinsaanira. Muteekwa okulabulwa, bassebo, “muleme okujja nammwe mu kifo kino eky’okubonaabona.” Muteekwa okubuulirwa ebintu eby’amaanyi; kubanga enjiri ya Katonda si nkalubo & etteeka kya maanyi; Olusozi Sinaayi kya maanyi. Zzikoowe omukuumi atalabula abatatya Katonda! Katonda takyuka mu ntiisa ze. Weerabire, ggwe omwonoonyi, kubanga “kya ntiisa okugwa mu mikono gya Katonda omulamu.”
6. Ka twogereko ku kirowoozo kimu nga tetunnavaawo, kwe kuti—Katonda takyuka mu abo b’ayagala—si mu kwagala kwe kyokka, wabula ne mu abo kw’akoleddwa.
“Singa kyaliwo ne kituukirira,
Nti endiga za Kristo ziyinza okugwa ne zibula,
Emmeeme yange enkyukakyuka, enafu, zzikoowe,
Yandigudde emirundi lukumi buli lunaku.”
Singa omutukuvu wa Katonda omu ayagalibwa yali azikiridde, bonna bandizikiridde; singa omu ku b’endagaano abula, bonna bandibuze, kale nga tewali kisuubizo kya njiri kya mazima; wabula Baibuli mulimba, so temulimu kintu kisaanira kukkiriza kwange. Nnaafuuka omutakkiriza mangu ago, bwe nnaasobola okukkiriza nti omutukuvu wa Katonda ayinza okugwira ddala. Singa Katonda yanjagala omulundi gumu, kale anjagala emirembe gyonna.
“Singa Yesu yannyeza omulundi gumu,
Kale Yesu wange emirembe gyonna.”
Abo abaagalibwa olw’okwagala okutaggwaawo tebakyuka. Abo Katonda be yayita, alibawa obutuukirivu; be yawa obutuukirivu, alibatukuza; era be atukuza, alibagulumiza.
1. Kale nga mmaze okumala ebiseera bingi nnyo, oboolyawo, mu kunnyonnyola bunnyonnyozi ekirowoozo kya Katonda atakyuka, kaakano nnaagezaako okukakasa nti Ye takyuka. Siri mubuulizi wa kuwakana nnyo, naye ensonga emu gye nnaayogerako y’eno: okubaawo n’okubaawo kwennyini kwa Katonda, kunnaba nga kutegeeza obutakyuka. Ka ndowooze akaseera. Waliwo Katonda; Katonda ono afuga era aduumira ebintu byonna; Katonda ono ye yakola ensi: y’agiwanirira era y’agikuuma. Aba wa ngeri ki? Kindaba nti toyinza kulowooza ku Katonda akyukakyuka. Ndowooza nti ekirowoozo ekyo kikontana n’amagezi amakulu ennyo, olwo bw’olowooza ku Katonda akyukakyuka n’akatono, ebigambo bibonagana, era owalirizibwa okugamba nti, “Kale ateekwa okuba ekifaanana omuntu,” n’ofuna endowooza ya Katonda ng’eya Bamormoni. Ndowooza nti tekisoboka kulowooza ku Katonda akyukakyuka; nze bwe ntyo. Abalala bayinza okuba n’ekirowoozo ekifaanana bwe kityo, naye nze sisobola kukikkiriza. Sisobola kulowooza ku Katonda akyukakyuka, nga bwe siyinza kulowooza ku kyenkanyi ekyekulungirivu, oba ekintu ekirala kyonna ekitaliimu makulu. Ekyo kifaanana ng’ekikontana ennyo, kyenva mpalirizibwa, bwe njogera Katonda, okuli mu ndowooza ey’omuntu atakyuka.
2. Kale, ndowooza nti ensonga emu eyo eneemala, naye ensonga endala ennungi eyinza okuzuulibwa mu kya okutuukirira kwa Katonda. Nzikiriza nti Katonda muntu atuukiridde. Kale, bw’aba atuukiridde, tayinza kukyuka. Tokiraba? Ka tugambe nti ntuukiridde leero, singa kisoboka nze okukyuka, mba ntuukiridde enkya oluvannyuma lw’okukyuka? Bwe nkyuka, nteekwa okuva mu mbeera ennungi okudda mu nnungi n’okusinga—olwo nga bwe nnyinza okweyongera obulungi, mba siri mutuukirivu kaakano—oba okuva mu mbeera ennungi okudda mu mbi—era singa mba mubi, nga siri mutuukirivu olwo. Bwe mba ntuukiridde, siyinza kukyusibwa nga sifuuse mutalituukirivu. Bwe mba ntuukiridde leero, nteekwa okusigala bwe ntyo enkya bwe njagala okuba omutuukirivu olwo. Kale, oba Katonda atuukiridde, ateekwa okusigala bw’omu; kubanga okukyuka kwandirazizza obutatuukirira kaakano, oba obutatuukirira olwo.
3. Ate era, waliwo ekigambo eky’obutaliiko kkomo bwa Katonda, ekigoba okukyuka. Katonda muntu atalina kkomo. Kitegeeza ki ekyo? Tewali muntu asobola kukubuulira kye ategeeza olw’okuba omuntu atalina kkomo. Naye teziyinza kubaawo ntaliiko kkomo bbiri. Ekintu bwe kiba tekiriiko kkomo, tewaba na kifo kya kintu kirala; kubanga atalina kkomo kitegeeza byonna. Kitegeeza ekitakomeddwa, ekitalina nkomerero, ekitaliiko kkomo. Kale, teziyinza kubaawo ntaliiko kkomo bbiri. Katonda bw’aba talina kkomo leero, olyoke akyuke abe atalina kkomo enkya, wandibadde entaliiko kkomo bbiri. Naye ekyo tekisoboka. Ka tugambe nti talina kkomo n’oluvannyuma akyuka, ateekwa okufuuka ow’ekkomo, so teyandibadde Katonda; oba mukomedde leero era mukomedde enkya, oba atalina kkomo leero era mukomedde enkya, oba mukomedde leero era atalina kkomo enkya—ebirowoozo ebyo byonna tebiriimu makulu bwe bumu. Ekigambo eky’okuba omuntu atalina kkomo kigoba mangu ago ekirowoozo eky’okuba akyukakyuka. Obutaliiko kkomo bwesibye ku kyenyi kyabwo ekigambo “obutakyuka.”
4. Naye kaakano, mikwano gyange, ka tutunuulire ebyayita: era omwo mwe tunaakung’aanya obukakafu obumu obw’obutonde bwa Katonda obutakyuka. “Yayogedde, n’atakikola? Oba yalayidde, ne kitatuukirira?” Tekiyinza kwogerwa ku Yakuwa nti, “Yakola byonna by’ayagala, era yatuukiriza ekigendererwa kye kyonna?” Kyukira eri Filisuuti; buuza gy’eri. Katonda yagamba nti, “Wowoggana Asudodi, nammwe miryango gya Gaza, kubanga muligwa;” kale bali ludda wa? Edomu eri ludda wa? Buuza Petera n’ebisenge byakyo ebyayonoonebwa. Tebirikomyawo mazima nti Katonda yagamba nti, “Edomu erifuuka omunyago, era erizikirizibwa?” Baberi eri ludda wa, ne Nineeve? Mowaabu eri wa, ne Amoni? Amawanga Katonda ge yagamba nti alizikiriza gali ludda wa? Teyagasimbula n’asangula okujjukirwa kwago okuva ku nsi? Era Katonda yasuula abantu be? Yali yeerabidde ekisuubizo kye omulundi gumu? Yamenya ekirayiro kye n’endagaano ye omulundi gumu, oba yava ku nteekateeka ye omulundi gumu? Ah! nedda. Ndaga akabonero kamu mu byafaayo Katonda gye yakyukira! Toyinza, bassebo; kubanga mu byafaayo byonna waliwo amazima nti Katonda tannaakyuka mu bigendererwa bye. Ndowooza mpulira omuntu ng’agamba nti, “Nnyinza okujjukira ekyawandiikibwa kimu mu Byawandiikibwa Katonda gye yakyukira!” Nange bwe nnalowooza edda. Ekigambo kye njogerako, kwe kufa kwa Keezeekiya. Isaaya yayingira n’agamba nti, ‘Keezeekiya, oteekwa okufa, endwadde yo teriiko ddagala, teekateeka ennyumba yo.’ Yakyusa amaaso ge eri ekisenge n’atandika okusaba; era nga Isaaya tannava mu luggya olw’ebweru, yagambibwa okudda n’agamba nti, “Onooba mulamu emyaka emirala kkumi n’ettaano.” Oyinza okulowooza nti kino kiraga nti Katonda akyuka; naye mazima sirabamu bukakafu na butono mu nsi. Omanyi otya nti Katonda teyakimanya? Oh! naye Katonda yakimanya; yamanya nti Keezeekiya anaaba mulamu. Kale teyakyuka, kubanga bwe yamanya ekyo, yandikyuse atya? Ekyo kye njagala okumanya. Naye omanyi ekintu kimu ekitono?—nti Manase mutabani wa Keezeekiya, yali tannazaalibwa mu kiseera ekyo, era singa Keezeekiya yafa, tewandibadde na Manase, so tewandibadde na Yosiya so tewandibadde na Kristo, kubanga Kristo yava mu lunyiriri olwo lwennyini. Olisanga nti Manase yali aweza emyaka kkumi n’ebiri kitaawe bwe yafa; kale ateekwa okuba nga yazaalibwa emyaka esatu oluvannyuma lw’ekyo. Era tokkiriza nti Katonda yalagira okuzaalibwa kwa Manase, era yakimanya edda? Mazima. Kale yalagira nti Isaaya agende agambe Keezeekiya nti endwadde ye teriiko ddagala, olwo n’agamba mu kigambo kye kimu nti, “Naye nnaagiwonya, era onoba mulamu.” Yakyogera okukubiriza Keezeekiya okusaba. Yasooka okwogera ng’omuntu. “Ng’okulowooza kw’abantu bonna bwe kuli endwadde yo teriiko ddagala, era oteekwa okufa.” Awo n’alinda okutuusa Keezeekiya lwe yasaba; olwo ne wajja akagambo akatono “naye” ku nkomerero. Isaaya yali tannaggwa kwogera. Yagamba nti, “Oteekwa okuteekateeka ennyumba yo kubanga tewali ddagala lya bantu; naye” (n’afuluma. Keezeekiya n’asaba katono, n’akomawo n’agamba nti,) “Naye nnaakuwonya.” Waliwo kukontana ki eyo, wabula mu birowoozo by’abo abalwana ne Mukama, era abaagala okumufuula omuntu akyukakyuka?
II. Kaakano, ekyokubiri, ka njogere akagambo ku ABO KATONDA ATAKYUKA GW’ALI OMUGANZI GYE BALI. “Nze Katonda, sikyuka; kyemuva mmwe abaana ba Yakobo temumalibwawo.” Kale, be baani “abaana ba Yakobo,” abasobola okusanyukira Katonda atakyuka?
1. Ekisooka, be baana ab’okulonda kwa Katonda; kubanga kyawandiikibwa nti, “Yakobo namwagala, naye Esawu namukyawa, abaana nga tebannaba na kuzaalibwa so nga tebannaba na kukola kirungi wadde ekibi.” Kyawandiikibwa nti, “Omukulu aliweereza omuto.” “Abaana ba Yakobo”—
“Be baana ab’okulonda kwa Katonda,
Abakkiririza mu kisa eky’obwakabaka;
Olw’okuteekerwateekerwa okw’olubeerera
Ekisa n’ekitiibwa bye bafuna.”
Abalonde ba Katonda be bategeezebwa wano nga “abaana ba Yakobo,”—abo be yamanya olubereberye n’abalondera olubereberye eri obulokozi obutaggwaawo.
2. “Abaana ba Yakobo” bategeeza, mu ngeri ey’okubiri, abantu abalina eddembe n’ebifo eby’enjawulo. Yakobo, nga bw’omanyi, teyalina ddembe lya kuzaalibwa; naye yaddirira n’alifuna. Yawaanyisa entobazi n’Esawu muganda we, bw’atyo n’afuna obwana obw’obuvubuka. Sikakasa nkola eyo; naye era yafuna omukisa, bw’atyo n’afuna eddembe ery’enjawulo. “Abaana ba Yakobo” wano, bategeeza abantu abalina eddembe n’ebifo eby’enjawulo. Abo abakkiriza, yabawa eddembe n’obuyinza okufuuka abaana ba Katonda. Balina omugabo mu musaayi gwa Kristo; balina eddembe “okuyingira mu miryango okutuuka mu kibuga;” balina ebifo eby’ekitiibwa ebitaggwaawo; balina ekisuubizo eky’ekitiibwa ekitaggwaawo; balina eddembe okweyita abaana ba Katonda. Oh! waliwo eddembe n’ebirungi eby’enjawulo ebya “abaana ba Yakobo.”
3. Naye ate era, “abaana ba Yakobo” baali basajja abaalabikirwa mu ngeri ey’enjawulo. Yakobo yaweebwa okwolesebwa okw’enjawulo okuva eri Katonda we, bw’atyo n’aweebwa ekitiibwa kingi. Olulwakiro yagalamira n’eebaka; yalina ebisaka nga ntimbe ze, eggulu nga kiwuwo kye, ejjinja nga muto gwe, n’ettaka nga kitanda kye. Oh! olwo yalina okwolesebwa okw’enjawulo. Waaliwo eddaala, n’alaba bamalayika ba Katonda nga balinnya nga bakka. Bw’atyo yalabikirwa Kristo Yesu, ng’eddaala erituuka okuva ku nsi okutuuka mu ggulu, we bavaayo era we baserengetera bamalayika okutuleetera ebyekisa. Awo waaliwo okwolesebwa ki e Makanayimu, bamalayika ba Katonda bwe baamusanga; era nate e Penieri, bwe yameggana ne Katonda, n’amulaba amaaso n’amaaso. Ago gaali makubo ag’enjawulo ag’okwolesebwa; era ekyawandiikibwa kino koogera ku abo, abaali nga Yakobo, abaaweebwa okwolesebwa okw’enjawulo.
Kale, bameka ku mmwe abaaweebwa okwolesebwa mu bwannyini bwabwe? “Oh!” bw’ogamba “eyo bunyiikivu bwa maanyi; obwo busiru.” Kale, bwe bunyiikivu obw’omukisa, kubanga abaana ba Yakobo baaweebwa okwolesebwa okw’enjawulo. Boogedde ne Katonda ng’omuntu bw’ayogera ne mukwano gwe; baawuguna mu kutu kwa Yakuwa; Kristo yabeera nabo okulya nabo, nabo n’alya ne Kristo; era Omwoyo Omutukuvu yaka mu mmeeme zaabwe n’ekitangaala eky’amaanyi ennyo, ne batasobola kubuusabuusa ku kwolesebwa okw’enjawulo. “Abaana ba Yakobo” be basajja abasanyukira okwolesebwa kuno.
4. Ate era, be basajja ab’okugezesebwa okw’enjawulo. Ah! Yakobo omunaku! Sandlondedde mugabo gwa Yakobo singa saalina ssuubi lya mukisa gwa Yakobo; kubanga yalina omugabo omukalubo. Kyamugwanira okudduka okuva mu nnyumba ya kitaawe okugenda eri Labani; awo Labani oli omukambwe n’amubbira emyaka gyonna gye yamalayo—yamubbira mukazi we, yamubbira empeera ye, yamubbira ebisibo bye, yamubbira mu lugero lwonna. Oluvannyuma kyamugwanira okudduka okuva eri Labani, eyamugoberera n’amukwata. Awo ne wajja Esawu n’abasajja ebikumi bina okumusaanyaawo n’emirandira gye. Awo ne wabaawo ekiseera eky’okusaba, oluvannyuma n’ameggana, era kyamugwanira okutambulira ekisambi kye nga kikutuse obulamu bwe bwonna. Naye oluvannyuma katono, Laakeeri, gwe yayagala ennyo, n’afa. Awo muwala we Dina n’awabizibwa, ne batabani be ne batta Abasekemu. Nate ne wabaawo Yusufu omwagalwa eyatundibwa mu Misiri, ne wajja enjala. Awo Rubeeni n’alinnya ku kitanda kya kitaawe n’akyonoona; Yuda n’ayenda ne muka mutabani we; era batabani be bonna ne bamufuukira ekibonyoobonyo. Ku nkomerero Benyamini n’atwalibwa; ne musajja omukadde, ng’omutima gwe gumenyese, n’akaaba nti, “Yusufu taliiwo, ne Simyoni taliiwo, ate mwagala n’okutwala Benyamini.” Tewaali muntu eyagezesebwa okusinga Yakobo, byonna olw’ekibi ekimu eky’okubbira muganda we. Obulamu bwe bwonna Katonda yamukangavvula. Naye nzikiriza nti waliwo bangi abasobola okuwulira obulumi bwa Yakobo omukadde omwagalwa. Baayita mu kugezesebwa okufaanana ennyo okukwe. Kale, mmwe abasitula emisaalaba! Katonda agamba nti, “Sikyuka; kyemuva mmwe abaana ba Yakobo temumalibwawo.” Mmwe emmeeme enakuwavu ezaagezesebwa! Temumalibwawo olw’obutonde bwa Katonda wammwe obutakyuka. Kale temweraliikirira, nga mugamba, mu malala ag’ennaku, nti, “Nze muntu eyalaba okubonaabona.” Kubanga “Omuntu ow’ennaku” yabonaabona okukusinga; Yesu yali ddala mukungubazi. Ggwe olaba biwero eby’ekyambalo eky’okubonaabona byokka. Toyinza kubaako kugezesebwa okufaanana okwe. Totegeera okubonaabona kye kitegeeza; kaakawoolako ku kikompe eky’ennaku; ofunye buja butonotono, naye Yesu yanywa ebisigadde ku ntobo. Temutya, bw’agamba Katonda, “Nze Mukama, sikyuka; kyemuva mmwe abaana ba Yakobo,” abasajja ab’okugezesebwa okw’enjawulo, “temumalibwawo.”
5. Ka njogereko kimu ekirala ku baani “abaana ba Yakobo,” kubanga njagala mwennyini muzuule oba muli “baana ba Yakobo.” Be basajja ab’empisa ez’enjawulo; kubanga wadde ng’ebintu ebimu ku mpisa za Yakobo tetuyinza kubitendereza, waliwo ekintu kimu oba bibiri Katonda by’atendereza. Waaliwo okukkiriza kwa Yakobo, kwe yava awandiikibwa erinnya lye mu basajja ab’amaanyi abaawangaala, abatafunira bisuubizo ku nsi, naye abaligifunira mu ggulu. Muli basajja b’okukkiriza, abaagalwa? Mumanyi kye kitegeeza okutambula olw’okukkiriza, okubeera obulamu olw’okukkiriza, okufuna emmere yo eya buli lunaku olw’okukkiriza, okubeera ku maanu ey’omwoyo—byonna olw’okukkiriza? Okukkiriza kwe kutteeka ekiragiro ky’obulamu bwo? bwe kiba bwe kityo, muli “baana ba Yakobo.”
Awo Yakobo yali musajja wa kusaba—omusajja eyameggana, n’asinda, n’asaba. Waliwo omusajja eyo waggulu atasabye ku makya gano, nga tannajja mu nnyumba ya Katonda. Ah! ggwe omukaafiiri omunaku, tosaba? Nedda! bw’agamba, “Sirowoozangako ku kintu ekifaanana bwe kityo; okumala emyaka sisaba.” Kale, nsuubira nti onoosaba nga tonnafa. Beera n’ofa awatali kusaba, era olisaba bulungi bw’olituuka mu ggeyeena. Waliwo omukazi: teyasabye ku makya gano; yali munyiivu okuweereza abaana be mu Ssomero lya Ssande, n’atafuna kaseera ka kusaba. Nga tolina kaseera ka kusaba? Wafuna akaseera ak’okwambala? Waliwo ekiseera ekya buli kigendererwa wansi w’eggulu, era singa waali oteekateese okusaba, wandisabye. Abaana ba Katonda tebayinza kubeerawo awatali kusaba. Baali Bayakobo abameggana. Baali basajja Omwoyo Omutukuvu mw’akolera, ne batasobola kubeerawo awatali kusaba nga nze bwe siyinza kubeerawo awatali kussa. Bateekwa okusaba. Bassebo, mwetegereze, bwe muba mubeera awatali kusaba, muba mubeera awatali Kristo; era bwe mufa bwe mutyo, omugabo gwammwe guliba mu nnyanja eyaka omuliro. Katonda abanunule, Katonda abawonye mu mugabo ng’ogwo! Naye mmwe abali “baana ba Yakobo,” mugume omwoyo, kubanga Katonda takyuka.
III. Ekyokusatu, nnyinza kwogerako kagambo kokka ku nsonga endala—EKIGANYULO ABA “BAANA BA YAKOBO” KYE BAFUNA OKUVA ERI KATONDA ATAKYUKA. “Kyemuva mmwe abaana ba Yakobo temumalibwawo.” “Okumalibwawo?” Otya? omuntu ayinza atya okumalibwawo? Waliwo enkola bbiri. Twandimaliddwawo mu ggeyeena. Singa Katonda yali Katonda akyukakyuka, “abaana ba Yakobo” abali wano ku makya gano, bandimaliddwawo mu ggeyeena; naye olw’okwagala kwa Katonda okutakyuka nze nandibadde luku mu muliro. Naye waliwo engeri ey’okumalibwawo mu nsi eno; waliwo ekintu eky’okusalirwa omusango nga tonnafa—“asaliddwa omusango dda;” waliwo ekintu eky’okuba omulamu, ate ng’omufu ddala. Twandirekeddwa mu mpisa zaffe ffennyini, kale twandibadde ludda wa kaakano? Nga tuzannya n’omutamiivu, nga tuvvoola Katonda Ayinzabyonna. Oh? singa yakuleka, ggwe omwagalwa ennyo, singa yali Katonda akyukakyuka, wandibadde mu bo abasingira ddala obucaafu, era ab’ekivve. Toyinza kujjukira mu bulamu bwo, ebiseera ebifaanana ebyo bye nnawulira? Nasemberera ddala ku mabbali g’ekibi; ekikemo eky’amaanyi ne kinkwatira emikono gyange gyombi, ne ssisobola kukimeggana. Nnasindiikirizibwa, nga nsikibwa n’amaanyi ag’omulyoto agatiisa okutuuka ku mabbali g’ekiwonvu eky’entiisa. Nnatunula wansi, wansi, wansi, ne ndaba omugabo gwange; nnakankana ku mabbali g’okuzikirira. Nnatya nnyo, era ng’enviiri zange ziyimiridde, bwe nnalowooza ku kibi kye nnali nnaatera okukola, ekinnya eky’entiisa mwe nnali nnaatera okugwa. Omukono ogw’amaanyi gwannunula. Nnadda emabega ne nkaaba nti, Ai Katonda! nsobodde okusemberera ekibi bwe kityo, ne nkomawo nate? Nsobodde okutambulira ddala okutuuka ku kyoto ne ssigwa, ng’abasajja ab’amaanyi aba Nebukadduneeza, nga bamaliddwawo ebbugumu lyennyini? Oh! kisoboka nti ndi wano ku makya gano, bwe ndowooza ku bibi bye nkoze, n’ebikolwa eby’ekivve ebiyise mu birowoozo byange ebibi? Yee, ndi wano, nga sizikiridde, kubanga Mukama takyuka. Oh! singa yakyuka, twandimaliddwawo mu ngeri kkumi na bbiri; singa Mukama yakyuka, nze naawe twandimaliddwawo ffennyini; kubanga oluvannyuma lwa byonna, Nnaawe Yennyini y’omulabe omubi asinga Omukristaayo gw’alina. Twandifuuse abetta emmeeme zaffe ffennyini; twanditabudde ekikompe eky’obutwa eri emyoyo gyaffe, singa Mukama teyabadde Katonda atakyuka, n’asuula ekikompe okuva mu mikono gyaffe nga tugenda okukinywa. Awo twandimaliddwawo Katonda yennyini singa teyabadde Katonda atakyuka. Tumuyita Kitaffe; naye tewali kitaawe mu nsi eno atandittidde abaana be bonna edda, olw’obusungu bwe yandifunye gye bali, singa yali afunye obuzibu nga kimu kya kubiri ku ekyo Katonda kw’afunye n’ab’ennyumba ye. Alina ab’ennyumba abasinga okuteganya mu nsi yonna—abatakkiriza, abatasiima, abajeema, abeerabira, abajeemera, abawaba, abeemulugunya, era abakakanyavu. Kirungi nti alina obugumiikiriza, kubanga singa si bwe kityo, yandittutte, si mpaawo yokka, wabula n’ekitala eri abamu ku ffe edda. Naye tewali kimu mu ffe eky’okwagalibwa okusooka, kale, tekiyinza kuba kitono kaakano. John Newton yali ayagala okwogera olugero olusanyusa, era n’alusekerera, olw’omukazi omulungi eyagamba, ng’akakasa enjigiriza ey’okulonda, nti, “Ah! Ssebo, Mukama ateekwa okuba nga yanjagala nga sinnazaalibwa, kubanga singa si bwe kityo, teyandirabye kintu kya kwagala mu nze oluvannyuma.” Nkakasa nti kya mazima mu nze, era kya mazima ku bantu ba Katonda abasinga obungi; kubanga waliwo ekitono eky’okwagalibwa mu bo oluvannyuma lw’okuzaalibwa, olwo singa teyabaagala nga tebannaba kuzaalibwa, teyandirabye nsonga ya kubalondera oluvannyuma; naye kubanga yabaagala awatali bikolwa, akyabaagala awatali bikolwa; kubanga ebikolwa byabwe ebirungi tebyakwata kwagala kwe, ebikolwa ebibi tebiyinza kwawukanya kwagala okwo; kubanga obutuukirivu bwabwe tebwasiba kwagala kwe gye bali, obwonoonyi bwabwe tebuyinza kumenya njegere eza zaabu. Yabaagala olw’ekisa kyereere eky’obwakabaka, era anaabaagalanga bulijjo. Naye twandimaliddwawo Setaani, n’abalabe baffe—twandimaliddwawo ensi, twandimaliddwawo ebibi byaffe, okugezesebwa kwaffe, ne mu ngeri endala kikumi, singa Katonda yali akyuka.
Kale, kaakano, ebiseera bituwedde, era nnyinza kwogerako katono. Njogeddeko busa ku kyawandiikibwa nga mpitirira. Kaakano nkibawaayo. Mukama abayambe mmwe “abaana ba Yakobo” okutwala omugabo guno ogw’ennyama mu maka; mugusse bulungi, era mugulye. Omwoyo Omutukuvu ateeke n’ekisa ebintu eby’ekitiibwa ebyawandiikibwa! Era mubeere n’“embaga ey’ebintu ebigevvu, eya wayini akakadde omulongoosemu bulungi!” Mujjukire nti Katonda ye wumu, ka kibe nti ki ekiggiddwawo. Mikwano gyammwe bayinza okubalekera awo, ababuulizi bammwe bayinza okuggyibwawo, buli kimu kiyinza okukyuka, naye Katonda takyuka. Baganda bammwe bayinza okukyuka ne basuula erinnya lyammwe ng’ekintu ekiddugavu: naye Katonda anaabaagalanga bulijjo. Ka embeera yo mu bulamu ekyuke, n’ebintu byo bigweewo; ka obulamu bwo bwonna bunyeenyezebwe, era ofuuke omunafu era omulwadde; ka byonna bibule—waliwo ekifo kimu okukyuka we kutayinza kutuuka; waliwo erinnya limu okukyukakyuka kwe kutayinza kuwandiikibwako; waliwo omutima gumu ogutayinza kukyuka; omutima ogwo gwa Katonda—erinnya eryo Kwagala.
“Mwesige, taakulimbe n’akatono;
Wadde ng’omulowoozaako obubi;
Taakuleke n’akamu, taakuleke,
So taakuganya ggwe okumuvaako ddala.”
Nkendo za bonna. Ebiwandiiko ebisibuka ku ekitundu eky’entandikwa.