Okubudaabudibwa Okuwoomerera eri Abatukuvu Abanafu

“Talimenya lumuli lunafu, wadde okuzikiriza olutambi lw’ettaala olunyooka, okutuusa lw’aliweereza omusango eri obuwanguzi”—Matayo 12:20.

Ettutumu ery’oluyoogaano bulijjo lyagala okwogera ku muntu ono oba oli. Waliwo abamu ekitiibwa kyabwe lye lifuuwa eŋŋombe, era ekitiibwa kyabwe lye ligulumiza okusukka eggulu. Abamu be baagalwa baalyo, n’amannya gaabwe gasazibwa ku mayinja, ne gawulirwa mu buli nsi ne mu buli kitundu ky’ensi. Ettutumu si mulamuzi atalina luuyi; lirina abaagalwa baalyo. Abasajja abamu libagulumiza, libatendereza, ne libaawo n’okubafuula ng’abakatonda; abalala, ab’empisa ennungi ennyo era abasaanira okutenderezebwa okusingawo, libayitako obutabafaako, ne liteeka olugalo lw’akasirise ku mimwa gyalyo. Awamu olisanga nti abo abaagalwa ettutumu be basajja abaakolebwa mu kikomo oba mu kyuma, abaweeseddwa mu lubaawo olukakanyavu. Ettutumu likwatako Kayisali, kubanga yafuga ensi n’omuggo ogw’ekyuma. Ettutumu lyagala Luteeru, kubanga n’obuvumu n’obusajja yajeemera Paapa w’e Ruumi, n’ekyenyi ekinyeenye n’aseka okubwatuka kw’e Vatikaani. Ettutumu lyewuunya Nokosi; kubanga yali muzibu, era ne yeeraga okuba omuzira asinga abazira bonna. Awamu olisanga litoola abasajja ab’omuliro n’amaanyi, abaayimirira mu maaso g’abantu bannaabwe nga tebabatya; abasajja abaakolebwa mu buvumu; abaali ebiwago eby’obutatya, abataamanya kutya kye kiri. Naye mumanyi nga waliwo ekibiina ekirala eky’abantu abalina empisa ennungi mu ngeri y’emu, era abasaanira okussibwamu ekitiibwa mu ngeri y’emu—oboolyawo n’okusingawo—ettutumu be lyerabira ddala. Toliwulira nga lyogera ku Merankisoni ow’omutima omuwombeefu—lyogerako katono ku ye—so nga ye yakola ekinene, oboolyawo, mu Kuzza Obuggya, okwenkanankana n’oyo Luteeru ow’amaanyi. Toliwulira nnyo ettutumu nga lyogera ku Lasafoodi omuwoomerevu era ow’omukisa, ne ku bigambo eby’omu ggulu ebyava ku mimwa gye; oba ku Aakabbisopu Layitoni, gwe baagamba nti teyali asunguwala mu bulamu bwe bwonna. Lyagala entikko ez’amayinja amakakanyavu eziwakanya ebire eby’omuyaga: teryeraliikirira jjinja ery’obuwombeefu eriri mu kiwonvu, omutambuze omukoowu kw’awummulira; lyagala ekintu eky’obuvumu era ekyeeyoleka; ekintu ekinoonya okwettanirwa; ekintu ekyeyoleka mu maaso g’ensi. Teryeraliikirira abo abeekweka mu kisiikirize. Kyekiva, ab’oluganda, Yesu ow’omukisa, Mukama waffe eyeesigibwa, yawona ettutumu. Tewali n’omu ayogera nnyo ku Yesu, okuggyako abagoberezi be. Erinnya lye tetulisanga nga liwandiikiddwa mu basajja abakulu era ab’amaanyi; newaakubadde nga, mu mazima, ye asinga obukulu, n’amaanyi, n’obutukuvu, n’obulongoofu, era y’asinga obulungi mu bantu bonna abaali bawangaaza; naye kubanga yali “Yesu ow’ekisa, omuwombeefu era omuteefu,” era yali ddala muntu obwakabaka bwe obutali bwa nsi eno; kubanga teyalina kabi konna, wabula yali kwagala kwokka; kubanga ebigambo bye byali biwoomerera okusinga omuzigo, era ebigambo bye byakulukuta n’obuwombeefu okusinga amafuta; kubanga tewali muntu eyali ayogera n’obuwombeefu ng’ono; kyava alagajjalirwa n’okwerabirwa. Teyajja kuba muwanguzi n’ekitala kye, wadde nga Muhammadi n’obumanyirivu bwe obw’omuliro; naye yajja okwogera n’“eddoboozi ttono ery’akasiriikiriro,” erisaanuusa omutima ogw’olwazi; erisiba oyo eyamenyeka mu mwoyo, era eryogera bulijjo nti, “Mujje gye ndi mmwe mwenna abakooye era abazitoowereddwa;” “Musitule ekikoligo kyange, muyigire ku nze, kubanga ndi muwombeefu era omuteefu mu mutima, n’emyoyo gyammwe girifuna ekiwummulo.” Yesu Kristo yali kwagala kwokka; era kye kyava atagulumizibwa mu bantu nga bwe kyandibadde. Abaagalwa! Ekyawandiikibwa kyaffe kijjudde obuwombeefu; kirabika nga kyannyikibwa mu kwagala; era nsuubira nga nnaasobola okubalaga ekimu ku kusaasira okunene n’obulungi obw’amaanyi obwa Yesu, nga ngezaako okwogera okuva mu kyo. Waliwo ebintu bisatu eby’okwetegereza: ekisooka, obunafu bw’omuntu afa; ekyokubiri, okusaasira kwa Katonda; n’ekyokusatu, obuwanguzi obutalirema—“okutuusa lw’aliweereza omusango eri obuwanguzi.”

—olumuli olunafu n’olutambi olunyooka—ebifaananyi bibiri ebijjudde amakulu era ebyogera nnyo. Singa tekiba kya kwewuunyisa nnyo—era bwe kiba bwe kityo mmanyi nga munansonyiwa—nandigambye nti olumuli olunafu kifaananyi ky’omwonoonyi mu mutendera ogusooka ogw’okukwatibwako omusango mu mutima. Omulimu gw’Omwoyo Omutukuvu wa Katonda gutandika n’okubetenta. Okusobola okulokolebwa, ettaka eddungu lisaana okulimibwa; omutima omukakanyavu gusaana okumenyeka; olwazi lusaana okwatikamu. Omuyivu ow’edda agamba nti tewali kutuuka ggulu awatali kuyita kumpi ne wankaaki w’omuliro—awatali kunyolwa kunene kw’emmeeme n’okugezesebwa kw’omutima. Kale ntegeera nti olumuli olunafu kifaananyi ky’omwonoonyi omunaku Katonda lw’asooka okutandika okukola ku mmeeme ye; ali ng’olumuli olunafu, olumaze kumenyeka era olumaze kuggwaawo; mulimu amaanyi matono ddala. Olutambi olunyooka ndowooza nti Omukristaayo eyaddirira; oyo eyali ettabaaza eyaka era eyakaayakana mu biseera bye, naye olw’okugayaala okukwatako ebyokuweebwa ekisa, n’okuggyibwako kw’Omwoyo wa Katonda, n’okugwa mu kibi, ekitangaala kye kizze kumpi n’okuzikira—naye si ddala—tekiyinza kuzikira, kubanga Kristo agamba nti, “Sirikizikiriza;” wabula kifuuka ng’ettaala bw’eteweebwa mafuta malungi—kumpi tekyagasa. Tekizikidde ddala—kinyooka—kyali ttaala ey’omugaso edda, naye kaakano kifuuse ng’olutambi olunyooka. Kale ndowooza nti ebifaananyi bino oboolyawo binnyonnyola omwonoonyi eyeenenya ng’olumuli olunafu, n’Omukristaayo eyaddirira ng’olutambi olunyooka. Naye siryawula bwe ntyo, wabula nnaateeka ebifaananyi byombi awamu, era nsuubira nga tunaggyamu ebirowoozo bitono.

Era okusooka, okuzzibwamu amaanyi okuweebwa mu kyawandiikibwa kyaffe kukwata ku abanafu. Kiki mu nsi ekisinga obunafu olumuli olunafu, oba olutambi olunyooka? Olumuli olumera mu bitoogo oba mu kifunvu, embaata ey’omu nsiko bw’ekkako, lumenyeka; ekigere ky’omuntu bwe kirukoonako, lubetentebwa ne lumenyeka; buli mpewo ekunta ng’efuuwa okuyita ku mugga eyuuguumya olumuli eruno n’eruli, era kumpi n’okulusiguukulula ku mirandira. Toyinza kulowooza ku kintu kyonna ekisinga obunafu oba okwatika, oba ekyo obulamu bwakyo bwe bwesigamye ku mbeera okusinga olumuli olunafu. Kale tunuulira olutambi olunyooka—kiki? Lulina akasasi munda, kya mazima, naye kabulako katono okuzikira; omukka ogwa mwana omuto guyinza okukazikiza; oba amaziga g’omuwala gakazikiza mangu; tewali kintu kirina bulamu buyuuguuma nga akasasi akakwese mu lutambi olunyooka. Ebintu ebinafu, mulaba, bye byogerwako wano. Kale, Kristo abyogerako nti, “Olutambi olunyooka sirikuzikiriza; olumuli olunafu sirilumenya.” Ka ŋŋende okunoonya abanafu. Ah! sijja kugenda wala. Waliwo bangi mu nnyumba eno ey’okusaba ku makya gano abali ddala abanafu. Abamu ku baana ba Katonda, erinnya lye lyeebazibwe, bafuulibwa ba maanyi okukola ebikolwa ebikulu ku lulwe; Katonda alina Samusoni we n’eyo abasobola okusimbula enzigi z’e Gaza, ne bazitwala ku ntikko y’olusozi; alina wano n’eyo Gidyoni we ab’amaanyi, abasobola okugenda mu lusiisira lw’Abamidiyaani ne bawangula eggye lyabwe; alina abasajja be ab’amaanyi, abasobola okuserengeta mu bunnya mu biro eby’obutiti ne batta empologoma; naye ekibiina kya bantu be ekisinga obungi ba mutima muto era abanafu. Bali ng’obunyonyi obutya buli ayita; ekisibo ekitono ekitidde. Bw’okukemebwa kujja, bagwa mu maaso gaakwo; bw’okugezesebwa kujja, bamalibwawo; eryato lyabwe eddobozi lizinibwa waggulu ne wansi buli jjengo; era omuyaga bwe gujja, batwalibwa ng’ennyonyi ey’oku nnyanja ku ntikko z’amayengo; ebintu ebinafu, ebitalina buyinza, ebitalina maanyi, ebitalina ttalo. Ah! mikwano gyange, mmanyi nga nkutte ku mikono gyammwe kaakano, ne ku mitima gyammwe nabyo; kubanga mugamba nti, “Abanafu! Ah, nze wuuyo. Emirundi mingi mpalirizibwa okugamba nti, Nnandyagadde okuyimba naye siyinza; nnandyagadde okusaba naye siyinza; nnandyagadde okukkiriza naye siyinza.” Mugamba nti temuyinza kukola kintu kyonna; okumalirira kwammwe okusinga obulungi kunafu era kwa bwereere; era bwe mukaaba nti, “Nzizaamu amaanyi,” muwulira nga munafuwadde okusinga edda. Munafu, bwe kiri? Mmwe emimuli eminafu n’olutambi olunyooka? Katonda yeebazibwe, ekyawandiikibwa kino kya lwammwe. Nsanyuka nga muyinza okuyingira mu kika ky’abanafu, kubanga wano waliwo ekisuubizo nti talibamenya wadde okubazikiriza, naye alibawanirira n’okubawaniriza. Mmanyi nga waliwo abamu wano ab’amaanyi ennyo—njogera abo abeeraba nga ba maanyi mu ndowooza yaabwe. Emirundi mingi nsisinkana abantu abatandyagala kwatula bunafu bwonna nga buno. Balina emitima egy’amaanyi. Bagamba nti, “Olowooza nti tugenda mu kibi, ssebo? Otubuulira nti emitima gyaffe mibi? Tekyo tetukikkiriza; tuli balungi, era abalongoofu, era abagolokofu; tulina amaanyi n’obuyinza.” Mmwe sibabuulira ku makya gano; mmwe sibagamba kigambo; naye mwegendereze—amaanyi gammwe butaliimu, obuyinza bwammwe kya kubuzaabuza, ettalo lyammwe kya bulimba—kubanga ne bwe mwenyumiriza mu kye musobola okukola kwonna, kirivaawo; bwe mulituuka ku lutalo olwennyini n’okufa, mulizuula nga temulina maanyi kulwanyisa; olunaku olumu ku nnaku zino ez’okukemebwa okw’amaanyi bwe lulijja, lulikukwata, ggwe omuntu ow’empisa, era oligwa; era ekyambalo eky’ekitiibwa eky’empisa zo kirisiigibwa nnyo, era ne bwe wnaaba onaaba engalo zo mu mazzi g’omuzira, ne weerongoosa okusingawo, olibeera nga wonoonese nnyo n’okutuuka engoye zo zennyini we zikutamiddwa. Ndowooza nti kya mukisa okuba omunafu. Omunafu kintu kitukuvu; Omwoyo Omutukuvu ye yamufuula bw’atyo. Osobola okugamba nti, “Sirina maanyi?” Kale ekyawandiikibwa kino kya lwaawo.

Ekyokubiri, ebintu ebyogerwako mu kyawandiikibwa kyaffe si binafu byokka, wabula bintu ebitalina mugaso. Nnawulirako omuntu eyandiyimiridde okuyola eppini ng’atambula mu luguudo, olw’okukuuma; naye sinnawulirako muntu eyandiyimiridde okuyola emimuli eminafu. Tegirina mugaso. Ani ayagala okuba n’olumuli olunafu—ekitundu ky’ekitoogo ekigudde wansi? Ffenna tulunyooma nga tebulina mugaso. N’olutambi olunyooka, mugaso ki ogwalwo? Kya muddo era kya kyenyinyalwa; naye omuwendo gwakyo tewali. Tewali muntu ayinza kuwaayo n’akakwate k’engalo ku lumuli olunafu oba ku lutambi olunyooka. Kale, abaagalwa, mu ndowooza yaffe waliwo bangi ku ffe abali ng’ebintu ebitalina mugaso. Waliwo abamu wano, singa bayinza okwepima mu minzaani gy’awatukuvu, ne bateeka emitima gyabwe mu minzaani gy’omuntu ow’omunda, bandirabise nga tebalina mugaso—abataliiko gye bagasa. Waaliwo ekiseera lwe mweeraba ng’abantu abasinga obulungi mu nsi—omuntu bwe yandigambye nti mulina ekisukka kye musaanira, mwandimuwakanyizza, ne mugamba nti, “Nkkiriza nti ndi mulungi ng’abantu abalala.” Mweeraba ng’ekintu eky’ekitalo—abasaanira nnyo okwagalibwa kwa Katonda n’okufaayo kwe; naye kaakano mweewulira nga temulina mugaso. Oluusi mulowooza nti Katonda tayinza kumanya gy’oli, oli kitonde kya kunyoomebwa—nga tolina mugaso—nga tosaanira kufaayo kwe. Musobola okutegeera engeri gy’ayinza okutunuulira akawuka mu ttondo ly’amazzi, oba akafufuggo mu musana, oba akawuka ak’akawungeezi ak’oku kyeya; naye temutegeera engeri gy’ayinza okubalowoozaako, mulabika nga temulina mugaso—ekifo ekyereere mu nsi, ekintu ekitagasa. Mugamba nti, “Mugaso ki gwe ndi? Sirina kye nkola. Omuweereza w’enjiri, ow’omugaso; omudiikoni w’ekkanisa, ow’omugaso; omusomesa ow’essomero lya Ssabbiiti, akola ekirungi; naye nze mugaso ki gwe ndi?” Naye n’eno oyinza okubuuza ekibuuzo kye kimu. Mugaso ki ogw’olumuli olunafu? Omuntu ayinza okulwesigamako? Omuntu ayinza okwewanirirako? Luliba mpagi mu nnyumba yange? Osobola okulusiba mu firimbi za Pani, olumuli olunafu ne luvaamu eddoboozi? Ah! nedda; terulina mugaso. N’olutambi olunyooka lugaso ki? Omutambuze ow’ekiro tayinza kwakirwako; omuyizi tayinza kusomera ku kitangaala kyalwo. Terulina mugaso; abantu balusuula mu muliro ne baluggyamu. Ah! bw’omutyo bwe mwogera ku mmwe. Muli abataliiko gye bagasa, era n’ebintu bino bwe biri. Naye Kristo tajja kubasuula lwa kubanga temulina muwendo. Temumanyi mugaso gwe muyinza okubaamu, era temuyinza kutegeera Yesu Kristo bw’abassaamu omuwendo oluvannyuma lwa byonna. Waliwo omukazi omulungi eyo, oboolyawo maama, agamba nti, “Kale, sifuluma nnyo—ntereera awaka n’abaana bange, era ndabika nga sikola kirungi kyonna.” Maama, toyogera bw’otyo; ekifo kyo kya waggulu, kya kitiibwa, era kya buvunaanyizibwa; era mu kutendeka abaana ku lwa Mukama, okolera erinnya lye ekingi nga Apolo omwogezi omukugu eyabuulira ekigambo n’obuvumu. Naawe, omusajja omunaku, kye osobola okukola kyokka kwe kukola nga bukedde okutuusa akawungeezi, n’ofuna nga bwe kimala okukuyamba okubaawo buli lunaku, tolina kya kugaba, era bw’ogenda mu ssomero lya Ssabbiiti, osobola okusoma bwokka, toyinza kusomesa nnyo—kale, naye oyo eyaweebwa ebitono ku ye kitono kye kinaabuuzibwa. Temumanyi nga waliwo ekintu eky’okugulumiza Katonda ng’oyera oluguudo? Singa bamalayika babiri baweerezebwa ku nsi, omu okufuga obwakabaka, n’omulala okwera oluguudo, tebandibaddeko kya kulonda, ng’okumala Katonda abalagidde. Bw’atyo Katonda, mu kutegeka kwe, akuyise okukola ennyo olw’emmere yo eya buli lunaku; kikole ku lw’ekitiibwa kye. “Buli kye mukola, oba kulya oba kunywa, mukikole nga mugenderera kugulumiza Katonda.” Naye, ah! mmanyi nga waliwo abamu ku mmwe abalabika nga tebalina mugaso eri Ekkanisa. Mukola kye musobola kyonna; naye bwe mumaze okukikola, tekiba kintu; temuyinza kutuyamba na ssente, wadde eby’obukugu, wadde ebiseera, kyemuva mulowooza nti Katonda ateekwa okubagoba. Mulowooza nti singa mwabadde nga Pawulo oba Peetero mwandibadde nga muli bulungi. Ah! abaagalwa, temwogera bwe mutyo; Yesu Kristo agamba nti talizikiriza olutambi olutalina mugaso, wadde okumenya olumuli olunafu olutalina muwendo; alina ekintu eri abo abatalina mugaso n’abatalina muwendo. Naye mwetegereze, sikyogera kino okuwolereza obugayaavu—okuwolereza abo abasobola okukola naye ne batakola; ekyo kirala ddala. Waliwo embooko ey’endogoyi, n’emiggo egy’abagayaavu, era oluusi baba n’okugifuna. Njogera kaakano ku abo abatasobola kukikola; si Isakaali, ali ng’endogoyi ey’amaanyi, evuunama wakati w’emigugu ebiri, era egayaavu okugolokoka nayo. Sirina kye njogera ku mugayaavu, atalima olw’empewo, wabula ku basajja n’abakazi abawulira ddala nga bayinza okubeera ab’omugaso mutono—abatasobola kukola kusingawo; era eri abo, ebigambo eby’omu kyawandiikibwa bibatuukako.

Kaakano ka twogere ekirala. Ebintu ebibiri ebyogeddwako wano bintu ebyenyinyalwa. Olumuli olunafu lwenyinyalwa, kubanga nzikiriza nti wano waliwo okwolesebwa okw’oku firimbi za Pani, ze mumanyi nga za muli za kuŋŋaanyizibwa awamu, omuntu ku ze anyeenyako akamwa ke, bwe kityo n’avaamu ekika ky’ennyimba. Kino ndowooza kye kkondeere Yubali lye yayiiya, era Dawudi lye yayogerako, kubanga kimanyiddwa nti ekkondeere lye tukozesa mu kiseera kino lyali tekyakozesebwa mu biro biri. Olumuli olunafu, kale, lwandyonoonye ennyimba y’emili gyonna; omuli ogumu ogutalina bulamu gwandireetedde empewo okuvaamu, ne guvaamu eddoboozi eritakwatagana, oba nga tewaliwo ddoboozi n’erimu, ne kireetera omuntu okwagala okuggyamu omuli ne mussaamu omuggya. Ne ku lutambi olunyooka, olutambi lw’ettaala oba ekintu kyonna eky’ekika ekyo, saagala kubategeeza nti omukka gwakyo gwenyinyalwa. Gye ndi tewali kaloosa mu nsi yonna akanyinyalwa nnyo ng’olutambi olunyooka. Naye abamu bagamba nti, “Oyinza otya okwogera mu ngeri eya wansi bw’etyo?” Sikkirimu wansi okusinga we nnandituuse nzennyini, wadde wansi okusinga we muyinza okuserengeta nange; kubanga nkakasa nti mmwe, singa Katonda Omwoyo Omutukuvu ddala abatoowazizza, mwenyinyalwa eri emmeeme zammwe zennyini, era mwenyinyalwa eri Katonda ng’olumuli olunafu bwe lwandibadde mu firimbi, oba ng’olutambi olunyooka eri amaaso n’ennyindo. Emirundi mingi ndowooza ku John Bunyan omuka ow’edda, bwe yagamba nti yandyagadde Katonda amufudde ekikere, oba omutunda, oba omusota, oba ekintu kyonna okusinga okuba omuntu, kubanga yeewulira nga yenyinyalwa nnyo. Oh! Nsobola okulowooza ku kisu ky’emisota, era ndowooza nti gyenyinyalwa; nsobola okulowooza ku kidiba eky’ebitonde ebya buli kika eby’omuzizo, ebizaala obuvundu, naye tewali kintu ekyenkana wakati okusaanira okukyawibwa ng’omutima gw’omuntu. Katonda akweka amaaso gonna okuggyako gage yekka ekyo eky’entiisa—omutima gw’omuntu; era singa nze naawe twali tulaba omutima gwaffe omulundi gumu, twandigudde eddalu, olw’okuba ekifaananyi kya ntiisa bwe kityo. Weewulira bw’otyo? Weewulira nti oteekwa okuba nga weenyinyalibwa mu maaso ga Katonda—nti wamujeemera nnyo, n’okuva ku biragiro bye, olwo ng’oteekwa okuba nga weenyinyalibwa gy’ali? Bwe kiba bwe kityo, ekyawandiikibwa kyange kya lwaawo.

Kaakano, nsobola okulowooza ku mukazi wano ku makya gano eyava mu makubo ag’obutuukirivu; era ng’ayimiridde mu kibiina waggulu, oba ng’atudde wansi, yeewulira nga talina buyinza kulinnya mu mpya zino entukuvu, wadde okuyimirira mu bantu ba Katonda. Alowooza nti Katonda ayinza okumugwiza essinzizo okumuzikiriza, kubanga mu(mukazi) mwonoonyi wa kika wa waggulu. Tofaayo, olumuli olunafu n’olutambi olunyooka! Wadde ng’oli kya kunyoomebwa mu bantu, era nga weenyinyala ggwe wennyini, Yesu akugamba nti, “Nange sikusalira musango kukusinga; genda, toddangayo kwonoona, akabi akasingawo kaleme okukutuukako.” Waliwo omusajja wano alina ekintu mu mutima gwe kye simanyi—eyayinza okukola ebibi mu kyama, bye tetujja kwatula mu lwatu; ebibi bye bimunywerera ng’ekinoso, ne bimubbako essanyu lyonna. Wuuno ggwe omuvubuka, okankana n’otetema, oleme kwatulwa kibi kyo mu maaso g’eggulu ery’oku ntikko; omenyese, obetentebbwa ng’olumuli, onyooka ng’olutambi. Ah! Nlina n’ekigambo eri ggwe naawe. Budaabudibwa! budaabudibwa! budaabudibwa! Tolekaana; kubanga Yesu agamba nti talizikiriza olutambi olunyooka, era talimenya olumuli olunafu.

Naye, mikwano gyange emyagalwa, waliwo ekirowoozo kimu nga sinnaggwa ku kifo kino. Ebintu bino byombi, wadde nga tebirina mugaso, biyinza okuba n’omugaso okumu. Katonda bw’ateeka omukono gwe ku muntu, wadde nga yali talina mugaso edda, ayinza okumufuula ow’omuwendo omungi. Mumanyi nga omuwendo gw’ekintu tegusinga kwesigama ku muwendo gw’ekintu ekisibuka kyennyini—emimuli eminafu n’olutambi olunyooka; naye olw’omulimu ogwa Katonda, ebintu bino byombi bifuuka eby’omuwendo ogw’ekitalo. Ondagira nti olumuli olunafu terulina mugaso; nkugamba nti Kristo alitoola olumuli olunafu, aluddaabiriza, n’aluteeka mu firimbi ez’omu ggulu. Olwo bannaddoboozi ab’omu ggulu bwe balivuga ennyimba, amakondeere ag’omu ggulu bwe galivuga amaloboozi gaago amazito, tulibuuza nti, “Lwali ddoboozi ki lino eriwoomerera eriwuliddwa awo, nga lyetabika n’amalala?” Era omuntu alyogera nti, “Lwali lumuli olunafu.” Ah! Eddoboozi lya Maliyamu Magudaleene mu ggulu, ndowooza, liwulikika nga liwoomerera era nga litereera okusinga eddala lyonna; n’eddoboozi ly’omubbi omunaku oyo eyagamba nti, “Mukama, onzijukire,” bwe liba eddoboozi ery’omu ttaka, litereeza era liwoomerera okusinga eddoboozi lya buli mulala, kubanga yayagala nnyo, olw’okuba yasonyiyibwa ebingi. Olumuli luno luyinza okugasa. Toyogera nti tolina mugaso; oliyimba mu ggulu. Toyogera nti tolina muwendo; oluvannyuma oliyimirira mu maaso g’entebe ey’obwakabaka mu kibiina ekyanaazibwa omusaayi, ne oyimba okutendereza Katonda. Weewaawo! N’olutambi olunyooka nalwo, lugaso ki olwo? Nnaakubuulira mangu. Waliwo akasasi mu lutambi olwo mu kifo; kaali kagenda kuzikira, naye era akasasi kasigalawo. Laba olusenyi nga lwaka omuliro! Olaba ennimi z’omuliro nga zijja nga ziyiringita? Olaba omukka gw’omuliro nga gukulukuta gumu ku gulala nga gwiga olusenyi okutuusa ng’ekitundu ky’ensi kyonna kyokezza n’okusiriiza—okutuusa eggulu nga litwakaamu? Ekiro ekya nnaku ekya ddugavu kikwatibwa enkovu z’omuliro, era emmunyeenye zirabika nga zeekanze olw’okwaka. Ekitole ekyo kyakolebwa kitya? Olw’ekitundu ky’olutambi olunyooka ekyagwa nga kiva ku mutambuze, ne kifuuyibwa omuyaga omuwombeefu, okutuusa olusenyi lwonna lwe lwakwata omuliro. Bw’atyo omusajja omu omunaku, omu atategeera, omu omunafu, wadde omu eyaddirira, ayinza okuba ekintu eky’okukyusa eggwanga lyonna. Ani amanyi nti ggwe atali kintu kaakano oyinza okuba ow’omugaso okusinga abamu ku ffe abalabika nga bayimirira bulungi mu maaso ga Katonda, kubanga tulina ebirabo n’obukugu obungi? Katonda ayinza okukozesa akasasi okukumya ensi omuliro—ayinza okukoleeza eggwanga lyonna n’akasasi ak’emmeeme emu esaba. Oyinza okuba ow’omugaso; kale sanyuka nnyo. Omuzindaalo gumera ku mayinja g’oku ntaana; ekikwata kwekwata ku kitole ekivunda; ekimera ekiddira ku ttabi eriweddemu obulamu; era bw’etyo ekisa, n’okutya Katonda, n’empisa ennungi, n’obutukuvu, n’obulungi, birive mu lutambi olunyooka n’emimuli eminafu.

II. Kale nno, mikwano gyange emyagalwa, ngezezzaako okuzuula abo ekyawandiikibwa kino kye kikwatako, era mbalaze ekitundu ku bunafu bw’omuntu afa;

“Talimenya lumuli lunafu, wadde okuzikiriza olutambi lw’ettaala olunyooka.”

Mwetegereze ekyogeddwa okusooka, era ka mbabuulire nti Yesu Kristo ategeeza ekisingako nnyo ku ky’ayogedde. Okusooka, ayogera ki? Ayogera bulungi nti talimenya olumuli olunafu. Waliwo olumuli olunafu mu maaso gange—omwana wa Katonda omunaku ali mu kunyolwa okunene olw’ekibi. Kirabika ng’embooko ey’amateeka teribangako kukoma. Egenda mu maaso, kukuba, kukuba, kukuba; era wadde ng’ogamba nti, “Mukama, gikomye, ompe akaseera k’okuwummula,” era omuguwa omukambwe gukka, kukuba, kukuba, kukuba. Owulira ebibi byo. Ah! Mmanyi kye mugamba ku makya gano: “Katonda bw’anaakyongera akaseera katono, omutima gwange gunaamenyeka: ndizikirira mu kulekaana; nnaatema omutwe olw’ekibi kyange; bwe ngalamira ekiro siyinza kwebaka; kirabika ng’emizimu giri mu kisenge—emizimu gy’ebibi byange—era bwe nzuukuka mu ttumbi, ndaba ekifaananyi ekiddugavu eky’okufa nga kintunuulira, nga kigamba nti, ‘Oli muyiggo gwange, nnaakukwata;’ nga n’omuliro emabega gulabika nga gwaka.” Ah! Olumuli olunafu olunaku, talikumenya; okukwatibwako omusango kulisukka amaanyi; kulibeera okumala okukusaanuusa, n’okukugenza ku bigere bya Yesu; naye tekulisukka amaanyi kumenya mutima gwo ddala, olyoke ofe. Toligobebwa mu kulekaana; wabula olirokolebwa; olivaayo mu muliro, ggwe olumuli olunafu olunaku, era tolimenyebwa.

Kale waliwo omuntu eyaddirira wano ku makya gano; ali ng’olutambi olunyooka. Emyaka egiyise wafuna essanyu lingi mu makubo ga Mukama, n’okusanyuka okunene mu kumuweereza, n’oyogera nti, “Awo we nnandibeeredde emirembe gyonna.

’Essaawa ez’emirembe ze nnali nsanyukira nazo;

Nga bwe kiwoomerera okuzijjukira ne kaakano!

Naye zirese ekifo ekyereere ekiruma,

Ensi ky’etayinza kujjuza.’”

Onyooka, era olowooza nti Katonda anaakuzikiza. Singa mbadde Muariminiya, nandikubuulidde nti anaakuzikiza; naye olw’okuba omukkiriza wa Baibuli, so si kirala kyonna, nkubuulira nti talikuzikiriza. Wadde ng’onyooka, tolifa. Ekibi kyo kyonna nga bwe kibadde, Mukama agamba nti, “Mukomeewo mmwe abaana abanvaako, kubanga nnaabasaasira.” Talikusuula, ggwe Efulayimu omunaku; komawo bwokka gy’ali—talikunyooma, wadde nga weeyingizza mu bitosi n’obuvundu, wadde ng’obikkiddwa okuva ku mutwe okutuuka ku bigere n’obucaafu; komawo, ggwe omwana omunaku eyabula, komawo, komawo! Kitaawo akuyita. Wuliriza, ggwe eyaddirira omunaku! Jjangu mangu gy’ali oyo emikono gye egyeteeseteese okukusembeza.

Kigamba nti talizikiriza—talimenya. Naye waliwo ebisingako ebikwekeddwa okusinga bye tulaba okusooka. Yesu bw’agamba nti talimenya, ategeeza ekisingako; ategeeza nti, “Nnaatoola olumuli olwo olunafu olunaku; nnaalusimba kumpi n’emigga gy’amazzi, era (eky’ekyewuunyo eky’ebyewuunyo) nnaalufuula omuti oguba n’ebikoola ebitawotoka; nnaalufukirira buli kaseera; nnaalukuuma; kunaabaawo ebibala eby’omu ggulu ku lwo; nnaaluziyiza ku nnyonyi ez’omuyiggo; naye ennyonyi ez’omu ggulu, abayimbi abawoomerera ab’omu lusuku lwa Katonda, banaazimba ebisu byabwe ku matabi.” Bw’agamba nti talimenya olumuli olunafu, ategeeza ekisingako; ategeeza nti anaaluliisa, n’aluyamba, n’aluwa amaanyi, n’aluwanirira, n’alugulumiza—nti anaatuukiriza omulimu gwe ku lwo, n’alufuula olw’ekitiibwa emirembe gyonna. Era bw’agamba oyo eyaddirira nti talimuzikiriza, ategeeza ekisingako—ategeeza nti anaamukoleeza n’afuuka olulimi lw’omuliro. Abamu ku mmwe, ndowooza, mwaddayo eka nga muva mu ssinzizo ne musanga ng’omuliro gwammwe gwali gunaana kuzikira; mmanyi engeri gye mugukolamu; mufuuwa mpolampola akasasi bwe kabaawo, era muleme kufuuwa nnyo, mutereeza olugalo mu maaso gaako; era singa mubadde mwekka, nga mulina akaberegge kamu, oba akasasi kamu mu ttaka, nga mwandikafuuye mpolampola nnyo. Bw’atyo, ggwe eyaddirira, Yesu Kristo bw’akukolako; takuzikiriza; afuuwa mpolampola; agamba nti, “Sirikuzikiriza;” ategeeza nti, “Nnaaba muwombeefu nnyo, muteefu nnyo, mwegendereza nnyo;” anaateekako ebintu ebikalu, olwo oluvannyuma akasasi katono ne kafuuka olulimi lw’omuliro, ne kaaka eri eggulu, era omuliro gwako gunaaba munene.

Kaakano njagala okwogera ebintu ebimu eri ab’Okukkiriza-Okutono ku makya gano. Abaana ba Katonda abato abayogeddwako wano ng’emimuli eminafu oba olutambi olunyooka bali mu bukuumi nga abatukuvu ba Katonda abakulu bwe bali. Njagala akaseera katono okwongera ku kirowoozo kino, olwo ne mmalirira n’omutwe omulala. Abatukuvu bano ba Katonda abayitibwa emimuli eminafu n’olutambi olunyooka bali mu bukuumi nga abo ab’amaanyi ku lwa Mukama waabwe, era ab’amaanyi amangi, olw’ensonga eziwera. Ekisooka, omutukuvu omuto ali Katonda gwe yalonda mu ngeri y’emu ng’omutukuvu omukulu. Katonda bwe yalonda abantu be, yabalondera awamu, mu kiseera kimu; era yalonda omu mu ngeri y’emu ng’omulala. Bwe nnonda omuwendo ogumu ogw’ebintu, ekimu kiyinza okuba ekitono okusinga ebirala, naye kirondeddwa mu ngeri y’emu ng’ebirala; era bw’atyo Mukazi Atya ne Muwala Aggwaamu Essuubi balonzeddwa mu ngeri y’emu nga Mutima-Munene, oba Kitaffe Omwesigwa ow’edda. Ate era: abato banunulwa mu ngeri y’emu ng’abakulu! Abatukuvu abanafu baawaddeyo Kristo okubonaabona okwenkana n’okw’ab’amaanyi; omwana wa Katonda omutonotono asingira ddala teyandiguzibbwa n’ekisinga wansi ku musaayi gwa Yesu ogw’omuwendo; era omwana wa Katonda omukulu asingira ddala teyamuwera kusinga. Pawulo teyawera kusinga Benyamini—nkakasa nti teyawera—kubanga nsoma mu Baibuli nti “Katonda tasosola.” Ate era, edda bwe bajja okusasula ensimbi z’okununulibwa, buli muntu yaleeta seekeri. Omwavu talireeta ntono, n’omugagga talireeta nnene okusinga seekeri. Omuwendo gwe gumu gwe gwasasulwa ku omu ng’oku mulala. Kale nno, ggwe omwana wa Katonda omuto, twala ekirowoozo ekyo mu mmeeme yo. Olaba abasajja abamu nga beeyoleka nnyo mu mulimu gwa Kristo—era kirungi bwe kityo—naye tebaawera Yesu na kasente k’okuwera okusinga ggwe; yakuwera omuwendo gwe gumu gwe yabawera. Jjukira ate, oli mwana wa Katonda mu ngeri y’emu ng’omutukuvu asingira ddala. Abamu ku mmwe mulina abaana bataano oba mukaaga. Waliwo omwana wo, oboolyawo, muwanvu era mulungi nnyo, era ate alina ebirabo eby’amagezi; ate olina omwana omulala asinga obutono mu maka, oboolyawo alina amagezi n’okutegeera okutono. Naye ani asinga okuba omwana wo? “Okusinga!” ogamba; “bombi bwe bali baana bange, mazima, omu mu ngeri y’emu ng’omulala.” Era bwe kityo, mikwano gyange emyagalwa, muyinza okuba n’okuyiga okutono nnyo, muyinza okuba abazibe ku by’omu ggulu, muyinza “okulaba abantu nga bali ng’emiti egitambula,” naye muli baana ba Katonda mu ngeri y’emu ng’abo abakuze okutuuka ku bikula by’abasajja mu Kristo Yesu. Ate jjukira, ggwe omutukuvu omunaku eyagezesebwa, nti oweereddwa obutuukirivu mu ngeri y’emu ng’omwana wa Katonda yenna. Mmanyi nti nze mpeereddwa obutuukirivu ddala.

Omusaayi gwe n’obutuukirivu bwe

Bwe bulungi bwange, ekyambalo kyange eky’ekitiibwa.

Sseetaaga ngoye ndala, wabula ebikolwa bya Yesu, n’obutuukirivu bwe bwe mpeereddwa.

Omwana wa Katonda ow’obuvumu obusingira ddala teyeetaaga kisingawo; nange nze “asembayo wansi mu batukuvu bonna,” nnyinza kumatizibwa na kisingako wansi, era sirifuna kisingako wansi. Ggwe Eyeetegefu-Okuyimirira, oweereddwa obutuukirivu mu ngeri y’emu nga Pawulo, Peetero, Yokaana Omubatiza, oba omutukuvu asingira ddala waggulu mu ggulu. Tewali njawulo mu nsonga eyo. Oh! Guma omwoyo era osanyuke.

Ate ekintu kimu. Singa wazikirira, ekitiibwa kya Katonda kyandyonoonese mu ngeri y’emu ng’asingira ddala obukulu bwe yazikirira. Ekintu eky’enjawulo lwe nnasoma mu kitabo eky’edda ku baana ba Katonda n’abantu be nga kitundu kya Kristo era nga bali mu bumu naye. Omuwandiisi agamba nti—“Kitaawe w’omwana atudde mu kisenge kye, ne wayingira omugenyi; omugenyi asitula omwana n’amuteeka ku maviivi ge, omwana ng’alina olugalo olulwadde; kale agamba nti, ‘Mwana wange, olina olugalo olulwadde;’ ‘Yee!’ ‘Kale, ka nkuluggyeeko, nkuwe olwa zaabu!’ Omwana amutunuulira n’agamba nti, ‘Sijja kuddayo eri omusajja oyo, kubanga ayogera ku kunziggyako olugalo lwange; njagala olugalo lwange, era sijja kwagala lwa zaabu mu kifo kyalwo.’” Bw’atyo omutukuvu agamba nti, “Ndi omu ku bitundu bya Kristo, naye ndi ng’olugalo olulwadde, era anaanziggyako n’anteekako olwa zaabu.” “Nedda,” Kristo bw’agamba, “nedda, nedda; sisobola kuggibwako kitundu kyange kyonna; olugalo bwe luba olulwadde, nnaalusiba; nnaaluwa amaanyi.” Kristo tasobola kukkiriza kigambo kyonna ku kuggyako ebitundu bye. Kristo bw’afiirwa omu ku bantu be, tandibadde Kristo omutuufu nate. Singa asingira ddala obutono ku baana be yandisuuliddwa, Kristo yandibuze ekitundu ku bujjuvu bwe; weewaawo, Kristo yandibadde atatuukiridde awatali Kkanisa ye. Singa omu ku baana be ateekwa okuzikirira, kyandibadde kirungi singa yaabadde omukulu, okusinga omuto. Singa omuto yazikirira, Setaani yandigambye nti, “Ah! olokola abakulu, kubanga baali n’amaanyi ne basobola okwebeera; naye omuto atalina maanyi, wamulemwa okumulokola.” Mumanyi Setaani kye yandyogedde; naye Katonda yandisibye akamwa ka Setaani, ng’alangirira nti, “Bonna bali wano, Setaani, newaakubadde obukyayi bwo, bonna bali wano; buli omu ali mu bukuumi; kaakano galamira mu mpuku yo emirembe gyonna, era osibwe mu njegere emirembe gyonna, era onyooke mu muliro!” Bw’atyo ye alibonaabona emirembe gyonna, naye tewali mwana wa Katonda n’omu alibonaabona bwe kityo.

Ekirowoozo kimu ekirala olwo ne mmala n’omutwe guno. Obulokozi bw’abatukuvu abakulu emirundi mingi bwesigamye ku bulokozi bw’abato. Otegeera ekyo? Mumanyi nti obulokozi bwange, oba obulokozi bw’omwana wa Katonda yenna, nga tulaba ku nsonga ez’okubiri, bwesigamye nnyo ku kukyusibwa kw’omulala. Ka tugambe nti maama wo ye kkubo ery’okukyusibwa kwo, wandigambye, ng’abantu bwe boogera, nti okukyusibwa kwo kwesigamye ku kukwe; kubanga ye okukyusibwa kwafuula ekkubo ery’okukuleeta munda. Ka tugambe nti omuweereza ono oba oli ye kkubo ery’okuyitibwa kwo; olwo okukyusibwa kwo, mu ngeri emu, wadde nga si ddala, kwesigamye ku kukwe. Bw’etyo emirundi mingi bwe kibeera nti obulokozi bw’abaweereza ba Katonda ab’amaanyi ennyo bwesigamye ku kukyusibwa kw’abato. Waliwo maama omunaku; tewali n’omu amumanyaako kintu; agenda mu nnyumba ya Katonda, erinnya lye teriri mu mpapula z’amawulire, wadde awalala wonna; ayigiriza omwana we, n’amukuza mu kutya Katonda; amusabira omwana oyo; ameggana ne Katonda, n’amaziga ge n’okusaba kwe bwe bitabuka wamu. Omwana akula. Aba ki? Omuweereza—William Knibb—Moffat—Williams. Naye toyinza kuwulira kigambo ku maama. Ah! Naye singa maama teyalokolebwa, omwana yandibadde ludda wa? Kino kizzeemu abato amaanyi; era musanyuke nti anaabaliisa n’okubaagala, wadde nga muli ng’emimuli eminafu n’olutambi olunyooka.

“Okutuusa lw’aliweereza omusango eri obuwanguzi.”

Obuwanguzi! Waliwo ekintu ekirungi mu kigambo ekyo. Okufa kwa Sir John Moore, mu lutalo lwa Peninsula, kwali kwa nnaku nnyo; yagwa mu mikono gy’obuwanguzi; era wadde ng’okufa kwe kwali kubi, sibuusabuusa nti eriiso lye lyakaayakana olw’oluyoogaano olw’obuwanguzi. Bwe kityo era, ndowooza, Wolfe yayogera amazima bwe yagamba nti, “Nfa nga nsanyufu,” nga yaakawulira oluyoogaano nti, “Badduka, badduka.” Mmanyi obuwanguzi wadde mu makulu ago amabi—kubanga situnuulira buwanguzi bwa ku nsi nga bwa muwendo—nga buteekwa okuba nga bwazzaamu omulwanyi amaanyi. Naye oh! Omutukuvu bw’azzibwamu amaanyi bw’amanya nti obuwanguzi bubwe! Nnaalwana obulamu bwange bwonna, naye nnaawandiika “nnawangudde” ku ngabo yange. Nnaaba “nnasingira ddala okuwangula ku bw’oyo eyanjagala.” Buli mutukuvu omunafu aliwangula olunaku; buli musajja ali ku nkonyogo ze; buli mulema; buli omu ajjudde obunafu, ennaku, endwadde, n’obuceke, aliwangula. “Balijja mu Sayuuni nga bayimba; abazibe b’amaaso, n’abalema, n’aboobulema, n’abakyala ab’embuto, bonna wamu.” Bw’atyo bwe kyawandiikibwa. Tewali n’omu alisigala ebweru; naye “aliweereza omusango eri obuwanguzi.” Obuwanguzi! obuwanguzi! obuwanguzi! Guno gwe mugabo gwa buli Mukristaayo; aliwangula mu linnya ery’Omununuzi we omwagalwa.

Kaakano ekigambo ku buwanguzi buno. Njogera okusooka eri abasajja n’abakazi abakadde. Baganda bange ne bannyinaze abaagalwa, emirundi mingi, mmanyi, muli ng’olumuli olunafu. Ebintu ebijja bikulembeza ebisiikirize byabyo; era okufa kussa ekisiikirize eky’obukadde ku mmwe. Muwulira enzige ng’omugugu; muwulira nga mujjudde obunafu n’okuvunda; omubiri gwammwe kumpi tegukyayinza kukwatagana. Ah! Wano mulina ekisuubizo eky’enjawulo. “Olumuli olunafu sirilumenya.” “Nnaakuwa amaanyi.” “Omutima gwo n’omubiri gwo bwe biriremererwa, nze nnaaba maanyi g’omutima gwo era omugabo gwo emirembe gyonna.”

Ne mu bukadde bwennyini, abantu bange bonna balikakasa

Okwagala kwange okw’obwakabaka, okutaggwaawo, okutakyuka;

Era enviiri envi bwe zirituusa ku byenyi byabwe,

Ng’abaana b’endiga balisitulwa mu kifuba kyange.

Ng’oyuuguuma ku muggo gwo, nga weesigamye, ng’onafuye, nga tolina maanyi, nga wooye; totya ssaawa esembayo; essaawa eyo esembayo eriba nnungi yo okusinga zonna; olunaku lwo olusembayo lunaaba lwe wandyagadde okwegomba ennyo. Wadde ng’onafuye, Katonda anaatereeza okugezesebwa okusinziira ku bunafu bwo; anaakendeeza obulumi bwo, singa amaanyi go matono; naye oliyimba mu ggulu nti, Obuwanguzi! obuwanguzi! obuwanguzi! Waliwo abamu ku ffe abandyagadde okuwaanyisaganya n’emmwe, okuba kumpi n’eggulu bwe muti—okuba kumpi n’awaka. Wadde n’obunafu bwammwe bwonna, enviiri zammwe envi ngule ya kitiibwa gye muli; kubanga muli kumpi n’enkomerero era mu kkubo ery’obutuukirivu.

Ekigambo n’emmwe abasajja ab’emyaka egy’omu makkati, abalwana mu kibuyaga ky’obulamu buno ekikambwe. Emirundi mingi muli ng’emimuli eminafu, eddiini yammwe ng’ezitoowereddwa emirimu gyammwe egy’ensi, ng’ebikkiddwa oluyoogaano lwa buli lunaku olw’okusuubula, okusuubula, okusuubula, ne mulabika ng’olutambi olunyooka; kye musobola kwe kuweereza Katonda wammwe, era temuyinza kugamba nti muli “abaaka mu mwoyo” awamu n’“abanyiikira mu mirimu.” Ggwe omusuubuzi, akola ennyo n’afuba mu nsi eno, talikuzikiriza bw’oba ng’olutambi olunyooka; talikumenya bw’oba ng’olumuli olunafu, naye alikuwonya mu buzibu bwo, oliwuga okusomoka ennyanja ey’obulamu, era oliyimirira ku lubalama olusanyufu olw’eggulu, era oliyimba nti, “Obuwanguzi” ku bw’oyo eyakwagala.

Mmwe abavubuka n’abawala! Njogera nammwe, era nnina obuyinza okukikola. Nze nammwe emirundi mingi tumanyi olumuli olunafu kye luli, omukono gwa Katonda bwe gukala essuubi lyaffe eddungi. Tujjudde obusiru n’obukyamu, era muggo gwa kubonaabona gwokka ogusobola okutuggyamu obusirusiru, kubanga tulina bungi ku bwo munda mu ffe. Amakubo agaseerera ge makubo g’abavubuka, era amakubo ag’akabi ge makubo g’abato, naye Katonda talitumenya wadde okutuzikiriza. Abantu, olw’okwegendereza kwabwe okusukkiridde, batukuutira obutalinnya na kigere n’ekimu tuleme kugwa; naye Katonda atulagira okugenda, era afuula ebigere byaffe ng’eby’empeewo tulyoke tutambulire mu bifo ebigulumivu. Weereze Katonda mu nnaku zo ez’obuto; muwe emitima gyammwe, olwo talikubagoba, wabula anaabaliisa n’okubaagala.

Nnema kumaliriza nga sinnayogera kigambo eri abaana abato. Mmwe abatawuliddeko ku Yesu, abagamba nti, “Olumuli olunafu sirilumenya; olutambi olunyooka sirilizikiriza.” Nzikiriza nti waliwo omwana omuto mungi, atannaweza myaka mukaaga, amanyi Omulokozi. Sinyooma bulungi bw’omutima obw’abato; mbwagala. Nnawulirako abaana abato nga boogera ku bikweke abasajja ab’emitwe emivi bye bataamanya. Ah! Abaana abato abaakuzibwa mu masomero ga Ssabbiiti, era abaagala erinnya ly’Omulokozi, singa abalala bagamba nti mwaŋŋanga nnyo, temutya, mwagale Kristo bulijjo.

Yesu ow’ekisa, omuwombeefu era omuteefu,

Anaatunuulira omwana bulijjo;

Asaasire obwangu bwo,

Era akukkirize okujja gy’ali.

Talikusuula; kubanga olutambi olunyooka talizikiriza, era olumuli olunafu talimenya.