Enteekateeka n'Ensonga mu Kusaba

“Woowe, singa mmanyi gye nnaamusanga! nga nnyinza n’okutuuka ku ntebe ye! Nanditegese ensonga yange mu maaso ge, ne njjuza akamwa kange ensonga.”—Yobu 23:3,4

Mu kabi ke akasingira ddala, Yobu yakaabirira Mukama. Ekyo omwana wa Katonda ali mu kubonaabona ky’ayagala ennyo kwe kuddamu okulaba amaaso ga Kitaawe. Okusaba kwe okusooka si nti, “Woowe, singa nnaawonyezebwa endwadde eno kaakano eyonoona buli kitundu ky’omubiri gwange!” wadde nti, “Woowe, singa nnaddizibwa abaana bange okuva mu kamwa k’entaana, n’ebintu byange ne biggyibwa mu mukono gw’omunyazi!” naye okukaaba kwe okusooka era okusinga obukulu kwe kuno nti, “Woowe, singa mmanyi gye nnaamusanga—YE Katonda wange! nga nnyinza n’okutuuka ku ntebe ye!” Abaana ba Katonda badduka eka kibuyaga bw’atandika. Bwe butonde obw’omwoyo ogw’ekisa, obwava mu ggulu, okunoonya obwekweko obw’okuwona ebizibu byonna wansi w’ebiwaawaatiro bya Yakuwa. “Oyo eyeefuulira Katonda okuba obuddukiro bwe,” kiyinza okuba omutwe gw’omukkiriza ow’amazima. Omunnanfuusi, bw’awulira nti abonyaabonyezeddwa Katonda, akwatirwa ekiruyi olw’ekibonoobono ekyo, era, ng’omuddu, yandidduse mukama we amukubye embooko; naye si bw’atyo omusika ow’amazima ow’eggulu, anywegera omukono ogwamukubye, era anoonya obwekweko eri embooko mu kifuba kya Katonda oyo yennyini eyamukanulira ekiruyi. Mujja kulaba nti okwegomba okwogera ne Katonda kweyongera amaanyi ensibuko endala zonna ez’okusanyusibwa bwe zigwaamu. Yobu bwe yasooka okulengera mikwano gye nga bakyali walako, ayinza okuba nga yasuubira nti okubuulirira kwabwe okw’ekisa n’okusaasira kwabwe biyinza okukendeeza ku bunyiivu bw’ennaku ye; naye tebaamala budde nga boogera, ng’amaze okwogera mu bukyayi nti, “Mwenna muli babeesabeesa ab’ennaku.” Baateeka omunnyo mu bisago bye, baayongera enku ku muliro gw’ennaku ye, era ne bagattako ekikawa eky’okumuvuma ku busungu bw’okunakuwala kwe. Edda baali beegomba okwota mu musana gw’akamwenyumwenyu ke, kaakano bafuuka bagezaako okusiikiriza erinnya lye, ekintu eky’obukoowuufu era ekitasaanira n’akatono. Zisanze omuntu ekikompe kye eky’omwenge bwe kimusekerera n’omususa, n’omutto gwe bwe gumufumita amaggwa! Jjajja n’akyuka okuva ku mikwano gye egy’ennaku n’atunula waggulu eri entebe ey’omu ggulu, nga bwe kiri omutambuze bw’akyuka okuva ku ccupa ye ey’eddiba etaliimu n’anguwa okugenda ku luzzi. Asiibula essuubi ery’ensi, n’akaaba nti, “Woowe, singa mmanyi gye nnaasanga Katonda wange!” Baganda bange, tewali kintu kituyigiriza bwe kityo obw’omuwendo bw’Omutonzi nga bwe tuyiga obwereere bw’ebintu ebirala byonna. Bw’omalanga okufumitibwa ne kuyita ekigambo nti, “Akolimiddwa oyo eyeesiga omuntu, n’afuula omubiri okuba omukono gwe,” olwo lw’onoggya obuwoomi obutayogerekeka mu kigambo kya Katonda eky’obwesigwa nti, “Aweereddwa omukisa oyo eyeesiga Mukama, era Mukama gw’essuubi lye.” Bw’okyuka n’obukyayi obungi okuva ku bisenge by’enjuki ez’ensi, gye wataafuna mubisi gwa njuki naye ebibalaasi ebiruma bingi, olisanyukira oyo ekigambo kye eky’obwesigwa kye kiwoomera okusinga omubisi gw’enjuki oba ebisenge byagwo.

Era kirabika nti wadde ng’omuntu omulungi ayanguwa okudda eri Katonda mu kubonaabona kwe, era n’adduka n’embiro ez’amaanyi olw’obukambwe bwa bannaabantu, kyokka oluusi omwoyo ogw’ekisa gulekebwa nga tegulina kubeerawo kwa Katonda okusanyusa. Kuno kwe kunakuwala okusingira ddala; ekyawandiikibwa kino kimu ku kusinda kwa Yobu okw’ewala ennyo, okusingira wala okwo kwonna okwamuvaamu olw’okufiirwa abaana be n’ebintu bye: “Woowe, singa mmanyi gye nnaamusanga YE!” Okufiirwa okusinga bwonna kwe kufiirwa akamwenyumwenyu ka Katonda wange. Kaakano yali afunye akalengo k’obukaawu bw’okukaaba kwa Munnunuzi we nti, “Katonda wange, Katonda wange, onvuddeko ki?” Okubeerawo kwa Katonda kubeera n’abantu be bulijjo mu ngeri emu, mu kubawanirira mu kyama; naye okubeerawo kwe okulabika tebakwenyumiriza bulijjo. Ng’omugole mu luyimba, banoonya omwagalwa waabwe ekiro ku kitanda kyabwe, bamunoonya naye ne batamulaba; era wadde nga bazuukuka ne batambula mu kibuga tebayinza kumulaba, n’ekibuuzo kiyinza okubuuzibwa emirundi n’emirundi mu nnaku nti, “Mwalaba oyo emmeeme yange gw’eyagala?” Oyinza okuba nga oyagalwa Katonda, kyokka ng’omwoyo gwo tegumanyi kwagala okwo. Oyinza okuba omwagalwa eri omutima gwe nga Yesu Kristo yennyini, kyokka olw’akaseera akatono ayinza okukuleka, era mu busungu obutono ayinza okukwekweka. Naye, mikwano gyange abaagalwa, mu biseera ng’ebyo okwegomba kw’omwoyo ogukkiriza kweyongera nnyo amaanyi olw’ekyo Katonda ky’aziyiza ekitangaala kye. Mu kifo ky’okwogera n’omumwa ogw’amalala nti, “Kale, bw’andeka nteekwa okubeerawo awatali ye; bwe siyinza kufuna kubeerawo kwe okusanyusa, nteekwa okulwana bwe nnaasobola,” omwoyo gwogera nti, “Nedda, oyo bwe bulamu bwange bwennyini; nteekwa okufuna Katonda wange. Mfa, mbbira mu ttosi ery’obuziba awatali we w’okuyimirira, era tewali kirala okuggyako omukono gwa Katonda ogunziggya.” Omwoyo ogw’ekisa gwewaayo n’obunyiikivu obw’emirundi ebiri okunoonya Katonda, era guweereza okusinda kwagwo, okwegayirira kwagwo, okukaaba n’okusinda kwagwo eri eggulu emirundi mingi n’obunyiikivu obungi. “Woowe, singa mmanyi gye nnaamusanga!” Ebbanga oba omulimu tebibaako nsonga; singa omwoyo gubadde gumanyi gye guyinza okugenda, gwandibuuse ebbanga mangu. Teguteeka nsonga ku nsozi oba emigga, naye gulayira nti singa gumanyi gy’oli, gwandituuse ku ntebe ye. Emmeeme yange mu njala yaayo yandimenye ebisenge eby’amayinja, oba yandirinnye bbugwe w’eggulu okutuuka ku Katonda waayo, era wadde nga wabaddewo emyanga musanvu wakati wange naye, kyokka nandyolekedde omuliro singa nnyinza okumutuukako, nga sitya n’akatono singa mbadde n’essuubi ery’okumaliriza okuyimirira mu maaso ge ne mpulira essanyu ery’okwagala kwe. Ekyo kwe kifaananyi eky’omutima Yobu mwe yayogerera ebigambo bino ebiri mu maaso gaffe.

Naye tetuyinza kuyimirira ku nsonga eno, kubanga ekigendererwa ky’okubuulira kwa ku makya gano kitusika mu maaso. Kirabika nti ekigendererwa kya Yobu, mu kwegomba okubeerawo kwa Katonda, kyali kiba nti ayinze okumusaba. Yali asabye, naye yayagala okusaba ng’ali mu maaso ga Katonda. Yayagala okuwoza ng’ali mu maaso g’oyo gwe yamanya nti ajja kuwulira n’okumuyamba. Yayagala okuteeka ensonga ye mu maaso g’entebe ey’Omulamuzi atasosola, mu maaso ga Katonda ow’amagezi gonna; yandiwozezza ng’aggya mu mbuga ez’awansi, mikwano gye gye baali basalira omusango ogutali gwa butuukirivu, n’atwala ensonga mu Mbuga ya Kabaka—Embuga eya waggulu ey’eggulu—omwo, bw’ayogera nti, “Nanditegese ensonga yange mu maaso ge, ne njjuza akamwa kange ensonga.”

Mu lunyiriri luno olw’oluvannyuma, Yobu atuyigiriza engeri gye yali ateekateeka okuwoza n’okwegayiririra ne Katonda. Ng’abikkula ebyama eby’omu kasenge ke, era n’asaanukula amagezi ag’okusaba. Wano tuyingizibwa mu kibiina ky’abeegayirizi; tulagibwa amagezi n’ekyama eky’okuwoza; wano tuyigirizibwa omulimu ogw’omukisa n’okumanya okw’okusaba, era bwe tunaasobola okuweebwa Yobu ng’omuyizi ku makya gano, mu ssaawa eno eddako, ne tufuna ekyokuyiga okuva eri Mukama wa Yobu, tuyinza okufuna obukugu obutali butono mu kwegayiririra ne Katonda.

Waliwo ebintu bibiri wano ebyolekebwa nga byetaagisa mu kusaba—okutegeka ensonga yaffe, n’okujjuza akamwa kaffe ensonga. Tujja kwogera ku bintu ebyo ebibiri, era bwe tunaaba tuyize ekyokuyiga bulungi, ekivaamu eky’omukisa kijja kuddirira.

I. Ekisooka, KYETAAGISA NTI ENSONGA YAFFE ETEGEKEBWE MU MAASO GA KATONDA.

Waliwo endowooza embi nti okusaba kintu kyangu nnyo, ng’omulimu ogwa buli lunaku oguyinza okukolebwa mu ngeri yonna, awatali kufaayo oba kufuba. Abamu balowooza nti kw’oteekwa kwe kutuula ku kitabo, oyisemu omuwendo ogumu ogw’ebigambo ebirungi ennyo, olwo ng’osize ng’oyinza n’okuzzaayo ekitabo; abalala balowooza nti okukozesa ekitabo kwe kusamaza, era nti okusaanidde okuddiŋŋana ebigambo ebiva mu mutwe amangu ago, ebigambo ebijja mu birowoozo byo n’amaanyi, ng’eggana ly’embizzi oba ekibinja ky’embwa, era nti bw’omala okubyogera ng’ofaayo katono ku by’oyogedde, ng’osize. Kaakano tewali mu ngeri zino ez’okusaba abatukuvu ab’edda ze baakozesa. Kirabika nga baalowooza ku kusaba mu ngeri ey’amaanyi okusinga abangi bwe bakola mu nnaku zino. Kirabika ng’okwo kwali mulimu munene gye bali, omuzannyo ogw’ekiseera ekiwanvu, abamu ku bo mwe baatuuka ku bukugu obw’amaanyi, ne baweebwa omukisa mu ngeri ey’enjawulo. Baakungula ebibala ebinene mu nnimiro ey’okusaba, ne basanga entebe ey’okusaasira ng’eby’obugagga obutabalika.

Abatukuvu ab’edda baalinga bategeka ensonga yaabwe mu maaso ga Katonda, nga Yobu; kwe kugamba nti, ng’omwegayirizi ajja mu Mbuga bw’atajja awo awatali kulowooza asobole okwogera ensonga ye amangu ago, naye ayingira ekisenge ky’okuwulirwa ng’ensonga ye agitegese bulungi, ate ng’amaze n’okuyiga engeri gy’asaanidde okwetwala mu maaso g’oyo Omukulu gw’awoza. Kirungi okusemberera entebe ya Kabaka wa bakabaka nga bwe kisoboka n’okulowoozaako edda n’okwetegeka, nga tumanyi kye tukola, gye tuyimiridde, n’ekyo kye twagala okufuna. Mu biseera eby’akabi n’okubonaabona tuyinza okudduka eri Katonda nga bwe tuli, ng’ejjiba bwe liyingira mu mpataanya y’olwazi, wadde ng’ebyoya byalyo bisiibuuse; naye mu biseera ebya bulijjo tetusaanidde kujja n’omwoyo ogutategese, nga bwe kiri omwana bw’atajja eri kitaawe ku makya nga tannaaba maaso ge. Laba kabona oli; alina ssaddaaka ey’okuwaayo, naye tayiruka kuyingira mu luggya lwa bakabona n’asalaasala ente n’embazzi ey’omutwe gy’asoose okukwata, naye bw’agolokoka anaaza ebigere bye mu bensani ey’ekikomo, ne yeambaza ebyambalo bye, ne yeeyonja n’ebyambalo bye eby’obwakabona; olwo n’ajja eri ekyoto n’ekiweebwayo kye nga kigabanyizibwamu bulungi ng’amateeka bwe galagira, era n’afaayo okukola ng’ekiragiro bwe kigamba, ne ku kintu ekitono ng’okuteeka amasavu, n’ekibumba, n’ensigo, era atwala omusaayi mu bakuli n’aguyiwa mu kifo ekituufu ku ntobo y’ekyoto, nga tagusuula nga bwe kimujjira, era akoleeza omuliro si na luuni olwa bulijjo naye n’omuliro omutukuvu ogw’oku kyoto. Kaakano empisa eno yonna eyisiddwa, naye amazima ge yayigiriza gasigala nga bwe gali; ssaddaaka zaffe ez’omwoyo zisaanidde okuweebwayo n’obwegendereza obutukuvu. Kikafuuwe okusaba kwaffe okuba kubuuka busa mu kitanda ne tufukamira ne twogera kyonna ekisooka okujja; ku lwatu, katusembere eri Mukama n’okutya okutukuvu n’ekitiibwa eky’ekyama. Laba Dawudi bwe yasaba Katonda bwe yamala okumuwa omukisa—yayingira mu maaso ga Mukama. Tegeera ekyo; teyayimirira ebweru walako, naye yayingira mu maaso ga Mukama n’atuula wansi—kubanga okutuula si mbeera mbi ku kusaba, ka boogere abaakigaana bwe baba baayagala—era bwe yatuula wansi mu kutereera n’emirembe mu maaso ga Mukama, olwo n’atandika okusaba, naye nga tannaba, asoose okulowooza ku bulungi bwa Katonda, ne yeetuusa ku mwoyo ogw’okusaba. Olwo, ng’ayambibwa Omwoyo Omutukuvu, n’ayasamya akamwa ke. Woowe, singa twanoonyanga Mukama emirundi mingi mu ngeri eno! Ibulayimu ayinza okutuweereza ng’ekyokulabirako; yagolokoka ku makya—okwo kwe kwagala kwe; yatambula olugendo lw’ennaku ssatu—okwo kwe kunyiikira kwe; yaleka abaddu be ku ntobo y’olusozi—obwo bwe bwerere bwe; yeetikka enku n’omuliro—okwo kwe kwetegeka kwe; era ekisembayo, yazimba ekyoto n’ateeka enku mu ntegeka, olwo n’atwala akambe—obwo bwe bwegendereza obutukuvu obw’okusinza kwe. Dawudi akiteeka bw’ati nti, “Ku makya nnaalungamya okusaba kwange gy’oli, era nnaatunula waggulu”; kye nnababuulidde emirundi mingi nti kitegeeza nti yasengeka ebirowoozo bye ng’abasajja ab’olutalo, oba nti yalungamya okusaba kwe ng’obusaale. Teyatwala kasaale n’akateeka ku muguwa gw’omutego n’alasa, n’alasa, n’alasa wonna wonna; naye bwe yamala okuggya akasaale ke yalonda, n’akateeka ku muguwa, yateekawo okulasa mu ntegeka. Yatunula—yatunuulira bulungi—ekifo ekyeru eky’omutego; n’atereeza eriiso lye ku kyo, ng’alungamya okusaba kwe, olwo n’anuula omutego gwe n’amaanyi ge gonna n’aleka akasaale ne kabuuka; olwo, akasaale bwe kaali kavudde mu mukono gwe, ayogera atya? “Nnaatunula waggulu.” Yatunula waggulu okulaba akasaale gye kagenda, okulaba kye kakoze; kubanga yali asuubira eky’okuddamu ku kusaba kwe, era teyali ng’abangi abatafaayo ku kusaba kwabwe nga bamaze okukwogera. Dawudi yamanya nti yalina omulimu mu maaso ge ogwetaaga amaanyi ge gonna ag’omutwe; yasengeka amaanyi ge n’atambulira mu mulimu ng’omukozi omukugu, ng’omuntu akikkiriza era ng’ateekateeka okuwangula. Tusaanidde okulima n’obwegendereza n’okusaba n’obwegendereza. Omulimu gwe gusinga obulungi, gwe gusaanira okufaayo okusingawo. Okweraliikirira mu dduuka n’obutafaayo mu kasenge k’okusaba, kumpi n’okuvvoola Katonda, kubanga kigamba nti kyonna kisaanira Katonda, naye ensi eteekwa okufuna ekisingira ddala obulungi.

Omuntu yenna bw’abuuza ntegeka ki gy’esaanidde okugobererwa mu kusaba, sigenda kubawa enteekateeka nga bangi bwe baagitegeka, omuli okusinza, okwatula, okwegayirira, okwegayiririra abalala, n’okutendereza nga bisengekeddwa mu ngeri. Sikakasa nti entegeka eyo yonna ya buyinza bwa Katonda. Si ntegeka ya byuma buyereere gye njogedde, kubanga okusaba kwaffe kunaakkirizibwa mu ngeri y’emu, era oboolyawo kunaatuufu mu ngeri yonna; kubanga waliwo ebifaananyi eby’okusaba, mu ngeri zonna, mu Ndagaano Enkadde n’Empya. Entegeka ey’amazima ey’omwoyo ey’okusaba kirabika eri nga erimu ekisinga okutereeza obwereere. Kitusaanira okusooka okuwulira nti kaakano tukola ekintu eky’amazima; nti tugenda kwogera ne Katonda, gwe tutayinza kulaba, naye ali ddala; gwe tutayinza kukwata wadde okuwulira, wadde n’amagezi gaffe agaawulira, naye, ka kibe kityo, ali naffe ddala ng’omuntu bwe twandyogedde ne mukwano gwaffe ow’omubiri n’omusaayi nga ffe. Bwe tuwulira amazima ag’okubeerawo kwa Katonda, birowoozo byaffe bijja kutwalibwa ekisa kya Katonda mu mbeera ey’okwetoowaza; tujja kuwulira nga Ibulayimu, bwe yagamba nti, “Nneyongedde okwogera ne Katonda, nze ali nfuufu na vvu.” N’olwekyo tetujja kufulumya kusaba kwaffe ng’abaana abaddiŋŋana ebyokuyiga byabwe, nga kya mpisa buseera, era ekisingawo tetujja kwogera ng’abasomesa ababa bayigiriza abayizi baabwe, oba nga bwe mpulidde abamu bwe bakola, n’obukambwe bw’omunyazi ayimiriza omuntu mu kkubo n’amusaba ensawo ye; naye tujja kuba beegayirizi abeetoowaza kyokka nga tuli n’obuvumu, nga twegayirira okusaasira n’obwetoowaze nga tuyita mu musaayi gwa Mulokozi. Tetujja kuba n’okwekweka kw’omuddu naye ekitiibwa eky’okwagala eky’omwana, kyokka nga si mwana wa buseegu na wa ffujjo, naye omwana ayigirizika era omuwulize, atya kitaawe, n’olwekyo asaba n’obunyiikivu, naye n’okwewaayo eri okwagala kwa kitaawe. Bwe mpulira nti ndi mu maaso ga Katonda, ne ntwala ekifo kyange ekituufu mu maaso ago, ekintu eky’okuddako kye njagala okumanya kwe kuno nti sirina buyinza ku ky’onnoonya, era siyinza kusuubira kukifuna okuggyako ng’ekirabo eky’ekisa, era nteekwa okujjukira nti Katonda akoma omukutu gw’anampisaamu okusaasira—anaakumpa okuyita mu Mwana we omwagalwa. Ka neeteeke wansi w’obukuumi bw’Omununuzi omukulu. Ka mpulire nti kaakano si nze nkyayogera naye Kristo ayogera nange, era nga bwe mpoza, mpoza ebiwundu bye, obulamu bwe, okufa kwe, omusaayi gwe, ye yennyini. Kuno kwe kutuuka ddala mu ntegeka.

Ekintu eky’okuddako kwe kulowooza kye nsaanidde okusaba. Kya buntu ddala mu kusaba okugenderera okwegayirira mu ngeri ennungi ey’enjawulo. Waliwo ensonga nnyingi ey’okwemulugunya ku kusaba okumu okw’olukale, nti abo abakusaba tebasaba Katonda kintu kyonna. Nteekwa okwatula nti ntya nti nange nnasabanga bwe ntyo, era mazima ddala nawulirako okusaba okungi okw’engeri eyo, mwe sawulirangamu nti waliwo kye kisabibwa Katonda—ebigambo bingi eby’enjigiriza n’eby’okumanya ebirungi ennyo nga byogerwa, naye okwegayirira okw’amazima kutono, era ako akatono nga kali mu mbeera ey’ekifu, nga tekannaba na kifaananyi. Naye kirabika nti okusaba kusaanidde okuba okw’enjawulo, okusaba ekintu mu ngeri ennungamu era ey’enjawulo kubanga omwoyo gutegedde ekyetaago kyagwo eky’enjawulo ku kintu ekyo, era n’olwekyo guteekwa okukyegayirira. Kirungi obuteetooloola nsonga mu kusaba, naye okulaga butereevu ku nsonga. Njagala okusaba okwa Ibulayimu nti, “Woowe, singa Isimayiri yandiwangaala mu maaso go!” Waliwo erinnya n’omuntu asabirwa, n’omukisa ogwegombebwa, byonna nga biteekeddwa mu bigambo bitono—“Isimayiri yandiwangaala mu maaso go!” Abantu bangi bandikozesezza ebigambo ebyetooloola bwe biti nti, “Woowe, singa ezzadde lyaffe eryagalwa lyandifiibbwako ekisa ekyo ky’olina eri abo,” n’ebirala. Yogera nti “Isimayiri,” bw’oba ng’otegeeza “Isimayiri”; kiteeke mu bigambo ebitegeerekeka mu maaso ga Mukama. Abantu abamu tebasobola na kusabira musumba nga tebakozesezza nnyimbo z’ebyetooloola bwe zityo, olwo ne weerowoozako nti ye musajja wa kalulu w’ekitundu, oba omuntu atasaanira kwogerwako lwatu. Lwaki obutaba wa njawulo, ne twogera kye tutegeeza nga bwe tutegeeza kye twogera? Okutegeka ensonga yaffe kwandituusizza ku bujjuvu bw’omutima obw’enjawulo. Tekyetaagisa, baganda bange abaagalwa, mu kasenge, okusaba buli kintu ekirungi ekiyinza okulowoozebwako; tekyetaagisa okuddiŋŋana olukalala lwa buli kye weetaaga, kye wetaaga, ky’oyinza okwetaaga, oba kye wanaayagala. Saba kye weetaaga kaakano, era, ng’etteeka, sigala ku kyetaago kya kaakano; saba emmere yo eya buli lunaku—kye weetaaga kaakano—kisabe. Kisabe lwatu, ng’oli mu maaso ga Katonda, atafaayo ku bigambo byo ebirungi, era eri gw’obumanyirivu bwo n’obukugu bwo mu bigambo bijja kuba bya bwereere. Oli mu maaso ga Mukama; ka ebigambo byo bibe bitono, naye omutima gwo gube n’obunyiikivu.

Tononnamaliriza ntegeka bw’oba osabye kye weetaaga ng’oyita mu Yesu Kristo. Wandibaddewo okwetoolooza omukisa gw’oyagala, okulaba obanga mazima kisaanira okusabibwa; kubanga okusaba okumu tekwandyogeddwa singa abantu bandirowoozezza. Okulowoozaako katono kwandituulaze nti ebintu ebimu bye twegomba kirungi okubireka. Ate era, tuyinza okuba n’ekigendererwa mu ntobo y’okwegomba kwaffe ekitali kya Kristo, ekigendererwa eky’obwerere, ekyerabira ekitiibwa kya Katonda ne kiraliikirira bulaba obweyagavu bwaffe n’okusanyusibwa kwaffe. Kaakano wadde tuyinza okusaba ebintu ebituganyula, kyokka tetusaanidde kuleka bwa kutuganyula kwaffe kuyingirira mu ngeri yonna ekitiibwa kya Katonda. Kiteekeddwa okutabulwamu, mu kusaba okukkirizibwa, omunnyo omutukuvu ogw’okwewaayo eri okwagala kwa Katonda. Njagala ekigambo kya Luteeri nti, “Mukama, mu kiseera kino nzija okufuna eky’okwagala kwange gy’oli.” “Ki!” oyogera, “Osiima ebigambo ng’ebyo?” Nkola bwe ntyo, olw’ebigambo ebiddirira, ebyali nti, “Nzija okufuna eky’okwagala kwange, kubanga mmanyi nti okwagala kwange kwe kwagala kwo.” Ekyo kyogeddwa bulungi, Luteeri; naye awatali bigambo ebyo eby’oluvannyuma kyandibadde kwesuubira kwa bulabe. Bwe tuba tukakasa nti kye tusaba kya kitiibwa kya Katonda, olwo, bwe tuba n’amaanyi mu kusaba, tuyinza okwogera nti, “Sijja kukuleka okuggyako ng’onsabye”: tuyinza okutuuka ku kukolagana okw’oku lusegere ne Katonda, era nga Yakobo ne malayika tuyinza n’okumeggana ne tugezaako okusuula malayika so nga tetunnasindikibwa awatali mukisa. Naye tuteekwa okuba ab’amazima ddala, nga tetunnatuuka ku ndagaano ng’ezo, nti kye tunoonya kya kitiibwa kya Mukama waffe ddala.

Teeka ebintu bino ebisatu awamu, obwomwoyo obw’ewala obutegeera okusaba ng’okwogera okw’amazima ne Katonda atalabika—n’obwenjawulo obungi obwe bwe bwamazima bw’okusaba, okusaba kye tumanyi nti tukyetaaga—awamu n’obunyiikivu obungi, nga tukkiriza ekintu nti kyetaagisa, era n’olwekyo nga tumalirira okukifuna singa kiyinza okufunibwa mu kusaba, era okusinga bino byonna, okwewaayo okutuufu, nga tukireka eri okwagala kwa Mukama;—bitabule byonna, olwo onaaba n’endowooza entegeevu ey’ekyo ekitegeeza okutegeka ensonga yo mu maaso ga Mukama.

Kyokka okusaba kwennyini mulimu gwa magezi Omwoyo Omutukuvu yekka gw’asobola okutuyigiriza. Ye muwi wa kusaba kwonna. Sabira okusaba—saba okutuusa lw’onoosobola okusaba; saba okuyambibwa okusaba, so toleka kusaba olw’okuba nga toyinza kusaba, kubanga bw’olowooza nti toyinza kusaba, olwo lw’osaba okusingira ddala; era oluusi bw’oba nga tolina ssanyu lya ngeri yonna mu kwegayirira kwo, olwo omutima gwo gwonna nga gumenyese era nga guwuubadde ge gumeggana era ge guwangula ddala eri Oyo Ali Waggulu Ennyo.

II. Ekitundu ekyokubiri eky’okusaba KWE KUJJUZA AKAMWA ENSONGA—si kujjuza kamwa bigambo wadde ebigambo ebirungi, wadde ebyogero ebirungi, naye okujjuza akamwa ensonga y’okukonkona okw’oyo akonkona omuggi gw’omulyango kwe guggulwa.

Lwaki ensonga zisaanidde okukozesebwa n’akatono? Ekyo kye kibuuzo ekisooka; okuddamu kwe kuno nti, Mazima ddala si kubanga Katonda alwawo okuwa, si kubanga tuyinza okukyusa ekigendererwa kya Katonda, si kubanga Katonda yeetaaga okumanyisibwa embeera yonna ekwata ku ffe oba ekintu kyonna ekikwatagana n’okusaasira kwe tusaba: ensonga ez’okukozesa za buganyulo bwaffe, si bwe bwe. Yeetaaga tuwoze naye, n’okuleeta ensonga zaffe ez’amaanyi, nga Isaaya bw’ayogera, kubanga kino kijja kulaga nti tuwulira omuwendo gw’okusaasira. Omuntu bw’anoonya ensonga ku kintu, kiba kubanga assaamu ekitiibwa ekintu ky’anoonya. Ate era, okukozesa kwaffe ensonga kutuyigiriza omusingi kwe tufunira omukisa. Omuntu bw’andizze n’ensonga ey’obusanyu bwe, teyandiwangudde n’akatono; ensonga ewangula bulijjo eyimirira ku kisa, era bwe kityo omwoyo ogusaba ne gutegera ennyo nti kya kisa era kya kisa kyokka omwonoonyi kw’afunira ekintu kyonna okuva eri Mukama. Ate era, okukozesa ensonga kugendereddwa okukumya obunyiikivu bwaffe. Omuntu akozesa ensonga emu ne Katonda ajja kufuna amaanyi amasingawo mu kukozesa endala, era anaakozesa endala n’amaanyi amasingawo, n’eddirira n’amaanyi amangi n’okusingawo. Okusaba okusinga obulungi kwe nnawulirako mu nkuŋŋaana zaffe ez’okusaba kwe kuli okwo okwajjula ensonga. Oluusi emmeeme yange yasaanukukiddwa ddala bwe nawuliriza baganda baffe abajja mu maaso ga Katonda nga bawulira nti okusaasira kwetaagisa ddala, era nti kibagwanira okukufuna, kubanga baasooka okwegayirira Katonda okukuwa olw’ensonga eno, olwo n’eyokubiri, olwo n’eyokusatu, olwo n’eyokuna n’eyokutaano, okutuusa lwe baaleeta obunyiikivu mu kkuŋŋaaniro lyonna. Baganda bange, tewali kwetaaga kwa kusaba n’akatono ku ludda lwa Katonda, naye nga waliwo okwetaaga okunene ku lwaffe ffe! Singa tetwakakibwanga kusaba, mbuuza obanga twandisobodde kubeera balamu ng’Abakristaayo. Singa okusaasira kwa Katonda kwatujjiranga nga tetukusabye, tekwandibadde kwa mugaso wa kimu kya kubiri nga bwe kuli kaakano, nga kuteekwa okunoonyezebwa; kubanga kaakano tufuna omukisa ogw’emirundi ebiri, omukisa mu kufuna, n’omukisa mu kunoonya. Ekikolwa ky’okusaba kyennyini mukisa. Okusaba kiringa okwenaaza mu mugga omunnyogovu ogukulukuta, ne tuwona ebbugumu ery’omusana ogw’ekyeya eky’ensi. Okusaba kwe kubuuka ku biwaawaatiro bya mpungu waggulu w’ebire ne tuyingira mu ggulu eryeru Katonda gy’abeera. Okusaba kwe kuyingira mu ggwanika lya Katonda ne tweyongereza obugagga okuva mu tterekero eritamalawo. Okusaba kwe kwanirira eggulu mu mikono gyaffe, okugwira Obwakatonda mu mmeeme yaffe, n’okuwulira omubiri gwaffe nga gufuuse yeekaalu ya Mwoyo Mutukuvu. Ng’oggyeeko eky’okuddamu, okusaba kwokka mukisa. Okusaba, baganda bange, kwe kwesuula emigugu gyaffe, kwe kuyuza enziina zaffe, kwe kukunkumula endwadde zaffe, kwe kujjuzibwa amaanyi ag’omwoyo, kwe kutuuka ku ntikko ey’obulamu obulungi obw’Ekikristaayo. Katonda atuwe okuba abangi mu mulimu omutukuvu ogw’okuwoza ne Katonda mu kusaba.

Ekitundu ekisinga okusanyusa eky’omulamwa gwaffe kikyasigaddewo; gwe mukolo omufunvu ennyo n’olukalala olutono olw’ensonga ezimu eziyambiddwa mu buwanguzi obungi ne Katonda. Sisobola kubawa lukalala lujjuvu; ekyo kyandyetaaze ekitabo ng’ekyo Mukama John Owen ky’ayinza okuwandiika. Kirungi mu kusaba okuwoza ne Yakuwa ebibye ebimulaga. Ibulayimu bwe yakola bw’atyo bwe yakwata ku bwenkanya bwa Katonda. Sodomu yali eteekwa okusabirwa, era Ibulayimu atandika nti, “Mpozzi waliwo abatuukirivu amakumi ataano mu kibuga: onoozikiriza n’otoleka kifo olw’abatuukirivu amakumi ataano abagirimu? Ekyo kikuwewuke okukola bw’otyo, okutta omutuukirivu wamu n’omwonoonyi: era omutuukirivu abeere ng’omwonoonyi, ekyo kikuwewuke: Omulamuzi ow’ensi zonna taakole nga bw’asaanira?” Wano okumeggana kwe kutandikira. Yali nsonga ya maanyi jjajja gye yakwatiramu omukono gwa Mukama ogwa kkono, n’aguziyiza mu kiseera kyennyini eky’okumyansa bwe kyali kigenda okugwa. Naye ne wajja eky’okuddamu. Kyamutegeezebwa nti kino tekyandirokodde kibuga, era olaba omuntu omulungi bwe yali anyigirizibwa ennyo, bwe yaddirira mpolampola; era ekisembayo, bwe yalemwa okukwata ku bwenkanya, yakwata ku mukono gwa Katonda ogwa ddyo ogw’okusaasira, era ekyo kyamuwa okukwata okw’ekyewuunyo bwe yasaba nti singa mwabaddemu abatuukirivu kkumi bokka ekibuga kyandirokolebbwa. Bwe kityo naawe oyinza okukwata ekiseera kyonna ku bwenkanya, ku kusaasira, ku bwesigwa, ku magezi, ku bugumiikiriza, ku kusaasira kwa Katonda, era ojja kusanga buli kibye ekimulaga nga, ng’eminyeeto emikulu, gye tuyinza okuggulizamu enzigi z’eggulu.

Ekintu ekirala eky’amaanyi mu lutalo olw’okusaba kwe kisuubizo kya Katonda. Yakobo bwe yali ku ludda olulala olw’akagga Yaboki, ne muganda we Esawu ng’ajja n’abasajja abalina ebyokulwanyisa, yasaba Katonda aleme kukkiriza Esawu kuzikiriza nnyina n’abaana, era ng’ensonga enkulu yasaba nti, “We wagamba nti mazima ddala nnaakukolera obulungi.” Woowe amaanyi ag’okwegayirira okwo! Yali akwatirira Katonda ku kigambo kye: “We wagamba.” Ekibye ekimulaga jjinja ery’ekyoto eddungi ery’okukwatako; naye ekisuubizo, ekirimu ekibye n’ekirala okusingawo, kye kikwatiro ekisinga amaanyi. “We wagamba.” Jjukira Dawudi bwe yakiteeka. Nasani bwe yamala okwogera ekisuubizo, Dawudi yagamba ku nkomerero y’okusaba kwe nti, “Kola nga bw’ogambye.” Eyo nsonga ya mazima eri buli muntu ow’amazima, era YE ayogedde, so tajja kukikola? “Katonda abeere ow’amazima, na buli muntu abeere mulimba.” YE taabe wa mazima? YE taakwate kigambo kye? Buli kigambo ekiva mu mimwa gye tekiiyimirire era ne kituukirira? Sulemaani, ku kuggula kwa yeekaalu, yakozesa ensonga eno y’emu ey’amaanyi. Yasaba Katonda okujjukira ekigambo kye yali ayogedde eri kitaawe Dawudi, era awe omukisa ekifo ekyo. Omuntu bw’awa ebbaluwa ey’okusuubiza, ekitiibwa kye kisibiddwa. Assaako omukono gwe, era ateekwa okugimalako ekiseera bwe kituuka, oba anaafiirwa obwesige. Kikafuuwe okugambibwa nti Katonda tatuukiriza biwandiiko bye. Obwesigwa bw’Oyo Ali Waggulu Ennyo tebwafiibwako, so tebugenda kufiibwako. Ye wa budde; talabika nga budde tebunnatuuka, so talwawo. Onoosima ekitabo kino kyonna, n’okigeraageranya n’obumanyirivu bw’abantu ba Katonda, era ebibiri bijja kukwatagana okuva ku kusooka okutuuka ku nkomerero; era jjajja mungi omuwanvu w’emisota ayogedde ne Yoswa mu bukadde bwe nti, “Tewali kigambo na kimu ekirungi ekiggwaawo ku ebyo byonna Mukama Katonda bye yasuubiza: byonna bituukiridde.” Muganda wange, bw’oba n’ekisuubizo kya Katonda, tokyetaaga kukisaba na “singa” mu kyo; oyinza okusaba n’obukakafu. Bw’oba, ku kusaasira kw’osaba kaakano, olina ekigambo kya Katonda ekyalayirwa mu bwenkanya, tewajja kuba na kifo kya kweteega ku kwewaayo eri okwagala kwe. Omanyi okwagala kwe: okwagala okwo kuli mu kisuubizo; kisabe. Tomuwa kuwummula okutuusa lw’anaakituukiriza. Yali agenderedde okukituukiriza, oba teyandikiwadde. Katonda tawa bigambo bye kutereeza luyoogaano lwaffe kyokka, n’okutukuuma mu ssuubi okumala akaseera, ng’agenderera okutuvva ku nkomerero; naye bw’ayogera, ayogera kubanga agenderera okukola.

Ensonga ey’okusatu ey’okukozesa y’eyo Musa gye yakozesa, erinnya lya Katonda ekkulu. Nga bwe yawoza n’amaanyi ne Katonda ku mulundi ogumu ku musingi guno! “Onookolera ki erinnya lyo ekkulu? Abamisiri banaayogera nti, Kubanga Mukama teyayinza kubatuusa mu nsi, kyeyava abatta mu ddungu.” Waliwo ebiseera erinnya lya Katonda mwe lisibiddwa nnyo n’ebyafaayo by’abantu be. Oluusi olw’okwesiga ekisuubizo kya Katonda, omukkiriza atwalibwa okukwata ekkubo erimu ery’okukola. Kaakano, singa Mukama tabeera mulungi ng’ekisuubizo kye, si mukkiriza yekka alimbibwa, naye n’ensi embi eraba yandyogedde nti, “Laba, laba! Katonda wo ali ludda wa?” Twala embeera ya muganda waffe gwe tussaamu ekitiibwa, Mukama Muller, ow’e Bristol. Emyaka gino gyonna abuulidde nti Katonda awulira okusaba, era ng’anywevu mu nzikiriza eyo, agenze mu maaso ng’azimba ennyumba oluvannyuma lw’endala okulabirira bamulekwa. Kaakano, nsobola okutegeera bulungi nti, singa yali atuusibwa ku kabi ak’okubulwa eby’okulabirira abaana abo olukumi oba enkumi bbiri, yandisobodde okukozesa okwegayirira nti, “Onookolera ki erinnya lyo ekkulu?” Naawe, mu kibonoobono eky’amaanyi, bw’oba ofunye ddala ekisuubizo, oyinza okwogera nti, “Mukama, wagamba nti, ‘Mu bibonoobono mukaaga nnaabeera naawe, ne mu musanvu sirikuleka.’ Mbuulidde mikwano gyange ne baliraanwa bange nti nkwesiga, era bw’otoomponya kaakano, erinnya lyo liri ludda wa? Golokoka, ai Katonda, okole ekintu kino, ekitiibwa kyo kireme okusuulibwa mu nfuufu.” Awamu n’ekyo, tuyinza okukozesa ensonga endala ey’ebigambo ebikambwe ebyogerwa abavvoozi. Keezeekiya yakola bulungi bwe yatwala ebbaluwa ya Labusake n’agyanjuluza mu maaso ga Mukama. Ekyo kimuyamba? Ejjudde okuvvoola, ekyo kimuyamba? “Bali ludda wa bakatonda ba Alupada ne Sefarayimu? Bali ludda wa bakatonda b’ebibuga bye nnawangula? Keezeekiya aleme okubalimba ng’agamba nti Yakuwa alibawonya.” Ekyo kigaba ki? Woowe! Weewaawo, kyali kya mukisa nti Labusake yawandiika ebbaluwa eyo, kubanga kyasunguwaza Mukama okuyamba abantu be. Oluusi omwana wa Katonda asobola okusanyuka bw’alaba abalabe be nga banyiiga ddala ne batandika okuvvoola. “Kaakano,” agamba, “bavuddeko Mukama yennyini; si nze nnyekka gwe balumbye, naye Oyo Ali Waggulu Ennyo yennyini. Kaakano si Keezeekiya omunafu atalina makulu n’ekibinja kye ekitono eky’abaserikale, naye ye Yakuwa, Kabaka wa bamalayika, azze okulwanyisa Labusake. Kaakano onookola ki, ai muserikale wa lulimba owa Sennakeribu ow’amalala? Toozikirizibwe ddala, kubanga Yakuwa yennyini azze mu lutalo?” Enkulaakulana yonna eyingizibwa Obupaapa, ebigambo byonna ebibi ebyogerwa abagaanyi ba Katonda abalowoozi n’ebirala, bisaanira okukozesebwa Abakristaayo ng’ensonga ne Katonda, lwaki asaanidde okuyamba enjiri. Mukama; laba bwe bavuma enjiri ya Yesu! Ggya omukono gwo ogwa ddyo mu kifuba kyo! Ai Katonda, bakusomooza! Omulabe akuza mu kifo Omwana wo mwe yassibwangamu ekitiibwa, era mu bituuti byennyini enjiri gye yabuulirwanga kaakano Obupaapa bwe bulangirirwa. Golokoka, ai Katonda, zuukusa obuggya bwo, ka ennaku zo entukuvu zaake! Omulabe wo ow’edda addamu okuwangula. Laba omwenzi wa Babulooni nate ng’ali ku nsolo ye eya langi ya myufu ng’avaayo mu buwanguzi! Jjangu, Yakuwa, jjangu, Yakuwa, era nate laga omukono gwo omwereere kye guyinza okukola! Eno ngeri ya mazima ey’okuwoza ne Katonda, olw’erinnya lye ekkulu.

Bwe tutyo tuyinza okuwoza ennaku z’abantu be. Kino kikolebwa emirundi mingi. Yeremiya ye musajja omukugu mu magezi gano. Ayogera nti, “Abanaziri baabwe baali balongoofu okusinga omuzira, baali beeru okusinga amata, emibiri gyabwe gyali mimyufu okusinga amayinja amamvu, endabika yaabwe yali ng’eya safiro: amaaso gaabwe kaakano gaddugadde okusinga amanda.” “Abaana ba Sayuuni ab’omuwendo, abenkanankana ne zaabu ennungi, nga balowoozebwa ng’ensuwa ez’ebbumba, omulimu gw’emikono gy’omubumbi!” Ayogera ku nnaku zaabwe zonna n’okunyigirizibwa kwabwe mu kuzingizibwa. Akoowoola Mukama okutunuulira Sayuuni ye abonaabona; era mu bbanga ttono okukaaba kwe okw’ennaku kuwulirwa. Tewali kintu kyogerera bulungi eri kitaawe okusinga okukaaba kw’omwana we; weewaawo, waliwo ekintu ekimu ekisinga amaanyi, gwe kusinda—omwana bw’alwala nnyo n’atasobola na kukaaba n’agalamira ng’asinda okusinda okwo okulaga okubonaabona okw’amaanyi n’obunafu obungi. Ani asobola okugumira okusinda okwo? Ah! Israeri ya Katonda bw’anaatuusibwa wansi ennyo ne batasobola kukaaba wabula okusinda kwabwe kwokka ne kuwulirwa, olwo lwe lutuuka olw’okununulibwa kwa Mukama, era mazima ddala anaalaga nti ayagala abantu be. Baganda abaagalwa, bwe munaatuusibwa mu mbeera y’emu, muyinza okuwoza okusinda kwammwe, era bwe munaalaba ekkanisa nga etuusibwa wansi ennyo, muyinza okukozesa ennaku zaayo ng’ensonga lwaki Katonda asaanidde okudda n’okulokola ekitundu ky’abantu be ekisigaddewo.

Baganda bange, kirungi okuwoza ne Katonda ebyayita. Ah, mmwe abantu ba Katonda ab’obumanyirivu, mumanyi okukola kino. Kino kye kyokulabirako kya Dawudi eky’okwo: “Wabadde omuyambi wange. Tonleka, so tonva ku nze.” Awoza okusaasira kwa Katonda gye yali okuva mu buvubuka bwe. Ayogera ku kusuulibwa ku Katonda we okuva mu kuzaalibwa kwennyini, olwo n’awoza nti, “Kaakano era, bwe nkaddiye ne nnyimba envi, ai Katonda, tonleka.” Musa naye, ng’ayogera ne Katonda, agamba nti, “Waggya abantu bano mu Misiri.” Nga singa yandyogedde nti, “Toleka mulimu gwo nga tegunnaba kuggwa; watandika okuzimba, gumalirize. Walwana olutalo olusooka; Mukama, malako olutalo! Genda mu maaso okutuusa lw’onoofuna obuwanguzi obujjuvu.” Emirundi emeka gye twakaabidde mu kubonaabona kwaffe nti, “Mukama, wandokola mu kibonoobono ekikambwe eky’engeri gy’onno n’eryo, bwe kyali kirabika ng’obuyambi tebuli kumpi; tonnankaba. Nateekawo ejjinja lyange erya Ebenezeeri mu linnya lyo. Singa wali ogenderera okundeka, lwaki wandaga ebintu ebifaanana bwe bityo? Waleeta omuddu wo mu kifo kino okumuswaza?” Baganda bange, twegayirira Katonda atakyukakyuka, alikola mu biseera ebijja nga bwe yakola mu byayita, kubanga takyusa ku kigendererwa kye, so tayinza kuziyizibwa mu nteekateeka ye; bwe kityo ebyayita bifuuka kkubo lya maanyi ery’okuwangula emikisa okuva gy’ali.

Tuyinza n’okukozesa obutasaanira bwaffe ffe ng’ensonga ne Katonda. “Mu mulyi muvaamu emmere, ne mu w’amaanyi muvaamu obuwoomi.” Dawudi mu kifo ekimu awoza bw’ati nti, “Mukama, saasira obutali butuukirivu bwange, kubanga bunene.” Ekyo ngeri ya njawulo nnyo ey’okuwoza; naye bwe kivvuunulwa kitegeeza nti, “Mukama, lwaki wandikoze ebintu ebitono? Oli Katonda omukulu, era wano waliwo omwonoonyi omunene. Mu nze mulimu obusaanidde bw’okulaga ekisa kyo. Obunene bw’ekibi kyange bunfuula oluggya olw’okulaga obunene bw’okusaasira kwo. Ka obunene bw’okwagala kwo bulabike mu nze.” Musa kirabika yalina ekyo mu mutima gwe bwe yasaba Katonda okulaga amaanyi ge amakulu mu kusonyiwa abantu be aboonoonyi. Amaanyi Katonda ge yeziyizisa ga maanyi mazima ddala. Ai baganda ne bannyinaze, waliwo ekintu eky’okwolobera wansi ku ntobo y’entebe, ng’oleebeeta wansi ng’okaaba nti, “Ai Katonda, tommenya—ndi lumuli olwennyike. Woowe! tolinnya bulamu bwange obutono, kaakano buli ng’obwotokya obunyooka. Onoonyigganya? Onoovaayo, nga Dawudi bwe yagamba, ‘okugoba embwa enfu, okugoba enkukunyi?’ Onoongoba ng’ekikoola ekifuumuulibwa omuyaga? Onoontunuulira, nga Yobu bwe yagamba, ng’eze ndi nnyanja nnene, oba lukwata munene? Nedda, naye kubanga ndi mutono nnyo, era kubanga obunene bw’okusaasira kwo buyinza okulabika mu oyo omutono ennyo naye ate omuvvoole bw’atyo, kyewa, ai Katonda, unsaasire.”

Waaliwo omulundi Obwakatonda bwennyini obwa Yakuwa bwe bwakola okwegayirira okw’obuwanguzi eri nnabbi Eriya. Ku mulundi ogwo ogw’ekitiibwa, bwe yali alagidde abalabe be balabe obanga katonda waabwe ayinza okubaanukula n’omuliro, toyinza kutegeera bufubutuku obwabaddewo ku lunaku olwo mu birowoozo bya nnabbi. N’okusekerera okukambwe okumeka bwe yayogera nti, “Mukaabe waggulu: kubanga ye katonda; oba ayogera, oba agenze ku kyalo, oba ali mu lugendo, oba mpozzi yeebase, ateekwa okuzuukusibwa.” Era bwe baali beesalasala n’obwambe, ne babuuka ku kyoto, woowe okunyooma omuntu wa Katonda kwe yali atunuulizza ng’alaba okufuba kwabwe okutalina maanyi, n’okukaaba kwabwe okw’amaanyi naye okutaliimu makulu! Naye lowooza engeri omutima gwe gwe gwali gukuba naguba, singa okukkiriza kwe kwabadde tekugumye, bwe yaddaabiriza ekyoto kya Katonda ekyali kimenyese, n’ateeka enku mu ntegeka, n’atta ente. Muwulire ng’akoowoola nti, “Fukaako amazzi. Temunteebereza kukweka muliro; fukaako amazzi ekiweebwayo.” Bwe baamala okukola bwe batyo, ababuulira nti, “Mukikole omulundi ogwokubiri”; ne bakikola omulundi ogwokubiri; olwo n’agamba nti, “Mukikole omulundi ogwokusatu.” Bwe kyabikkibwa amazzi kyonna, nga kinnyokedde ne kitobye ddala, olwo n’ayimirira n’akaabirira Katonda nti, “Ai Katonda, kimanyibwe nti ggwe wekka gwe Katonda.” Wano buli kimu kyateekebwa ku kigezo. Okubeerawo kwa Yakuwa yennyini kaakano kyateekebwa, ng’omuli, ku ntikko, mu maaso g’abantu, nnabbi ono ow’obuvumu. Naye nga nnabbi bwe yawulirwa bulungi! Omuliro gwakka ne gulya si kiweebwayo kyokka, naye n’enku, n’amayinja, era n’amazzi gennyini agaali mu mifulejje, kubanga Yakuwa Katonda yali anukudde okusaba kw’omuddu we. Oluusi tuyinza okukola bwe tutyo, ne tumugamba nti, “Woowe, olw’Obwakatonda bwo, olw’okubeerawo kwo, obanga mazima oli Katonda, kaakano weeyoleke olw’okuyamba abantu bo!”

Eky’enkomerero, ensonga enkulu ey’Ekikristaayo kwe kubonaabona, okufa, obusanyu, n’okwegayiririra abalala okwa Kristo Yesu. Baganda bange, ntya nti tetutegeera kye tulina mu mikono gyaffe bwe tukkirizibwa okuwoza ne Katonda olwa Kristo. Nasanga endowooza eno lwakyali: yali mpya gye ndi, naye nzikiriza nti teyandibadde mpya. Bwe tusaba Katonda okutuwulira, nga tuwoza erinnya lya Kristo, kya bulijjo tutegeeza nti, “Ai Mukama, Omwana wo omwagalwa akusaanira kino; kino kikolere nze olw’ekyo ky’asaanira.” Naye singa tukimanyi, twandigenze mu kibuga, ‘Ssebo, jjangu ku ofiisi yange, okozese erinnya lyange, ogambe nti bakuwe ekintu eky’engeri eno.’ Nandiyingidde ne nkozesa erinnya lyo, era nandifunye kye nsaba ng’eky’obwetaavu era ng’eky’ensonga. Kino ddala kye Yesu Kristo ky’atugamba. “Bw’oba weetaaga ekintu kyonna okuva eri Katonda, byonna Kitange by’alina bibyange; genda okozese erinnya lyange.” Ka tugambe nti wandimuwadde ekitabo kyo eky’obwakendi ekissiddwako erinnya lyo naye nga tekiwandiikiddwako muwendo, ajjuze nga bw’ayagala; ekyo kyandibadde kumpi ne Yesu ky’akoze mu bigambo bino nti, “Bwe munaasaba ekintu kyonna mu linnya lyange, nnaakibawa.” Singa mbadde n’erinnya erirungi ku ntobo y’ebbaluwa ey’obwakendi, nandibadde nkakasa nti nnaagifuna nga ntutte eri omuwanika; bwe kityo bw’oba ofunye erinnya lya Kristo, gwe n’obwenkanya bwa Katonda bwe bwafuuka omubanja gwe, era obusanyu bwe bulina eby’okwewolereza eri Oyo Ali Waggulu Ennyo, bw’oba n’erinnya lya Kristo tewali kwetaaga kwogera n’okutya n’okukankana n’omukka omuyimirize. Woowe, tosagaasagana era toleka kukkiriza kutagala! Bw’owoza erinnya lya Kristo owoza ekyo ekinyeenya enzigi z’omuliro ogutazikira, era ebibinja by’eggulu bye biwulira, era Katonda yennyini awulira amaanyi amatukuvu ag’okwegayirira okwo okw’Obwakatonda.

Baganda bange, mwandikoze bulungi singa oluusi mwandirowoozezza ennyo mu kusaba kwammwe ku nnaku za Kristo n’okusinda kwe. Leeta mu maaso ga Mukama ebiwundu bye, buulira Mukama okukaaba kwe, ka okusinda kwa Yesu kuddemu okukaaba okuva mu Gesusemane, n’omusaayi gwe guddemu okwogera okuva ku Kalvvale ekyo eky’empewo. Yogera lwatu obuulire Mukama nti n’ennaku ng’ezo, n’okukaaba, n’okusinda okuwoza, toyinza kukkiriza kugaanwa: ensonga ng’ezo zijja kukuyisa mangu.

III. Omwoyo Omutukuvu bw’anaatuyigiriza engeri y’okutegeka ensonga yaffe, n’engeri y’okujjuza akamwa kaffe ensonga, ekivaamu kijja kuba nti TUJJA KUBA N’AKAMWA AKAJJUDDE OKUTENDEREZA. Omuntu alina akamwa akajjudde ensonga mu kusaba, mangu ajja kuba n’akamwa akajjudde emikisa ng’eky’okuddamu ku kusaba. Muganda wange omuagalwa, olina akamwa ako akajjudde ku makya gano, oli natyo? Kya ki? Akajjudde okwemulugunya? Saba Mukama ayoze akamwa ko okuggyamu ebintu ebyo ebiddugavu, kubanga tekijja kukuyamba, era kijja kuba kikaawu mu byenda byo mu nnaku ezijja. Woowe, ka akamwa ko kajjule okusaba, kajjule ddala, kajjule ensonga, waleme okubaawo kifo kya kintu kirala. Olwo ojje n’akamwa ako akajjudde omukisa, era mangu ojja kuvaayo n’ekyo kyonna ky’osabye Katonda. Weesanyusize mu ye kyokka, era anaakuwa okwegomba kw’omutima gwo.

Kigambibwa—simanyi obanga kya mazima—nti okunnyonnyola kw’ebigambo bino, “Yasamya akamwa ko olubuto, era nnaakajjuza,” kuyinza okusangibwa mu mpisa ya Buvanjuba ey’enjawulo. Kigambibwa nti si myaka mingi giyise—nzijukira embeera eyo bwe yanjulizibwa—Kabaka wa Buperusi yalagira omukulu ku bakungu be, eyakola ekintu ekyamusanyusa nnyo, okwasamya akamwa ke, era bwe yamala okukola bw’atyo n’atandika okumuteeka mu kamwa ke amayinga, dayimanda, amayinja amamvu n’amakobwa, okutuusa lwe yakajjuza nga bwe kaali kayinza okugumira, olwo n’amugamba agende. Kino kigambibwa nti kyakolebwanga oluusi mu mbuga za Buvanjuba eri abaagalwa ennyo. Kaakano mazima ddala obanga ekyo kunnyonnyola kw’ebigambo oba nedda, kikyakiraga. Katonda agamba nti, “Samya akamwa ko n’ensonga,” olwo anaakajjuza okusaasira okutagerageranyizika, amayinja ag’omuwendo agatayogerekeka. Omuntu tandyasamizza kamwa ke olubuto singa yali agenda kukajjuzibwa mu ngeri ng’eyo? Mazima ddala, n’asinga obutaba na magezi mu mmwe yandibadde na magezi okukola ekyo. Woowe! Kale twasamye akamwa kaffe olubuto bwe tuba tuwoza ne Katonda. Ebyetaago byaffe binene, ka okusaba kwaffe kube kunene, era n’ekiweebwa kijja kuba kinene nakyo. Toziyizibwa mu ye; oziyizibwa mu byenda byo ggwe wennyini. Mukama abawe akamwa akanene mu kusaba, amaanyi amangi, si mu kukozesa lulimi, naye mu kukozesa ensonga.

Kye mbadde njogera eri Omukristaayo mu ngeri ennene kikwata ku muntu atannakyuka. Katonda akuwe okulaba amaanyi gaakyo, n’okudduka mu kusaba okw’okwetoowaza eri Mukama Yesu Kristo, n’okufuna obulamu obutaggwaawo mu ye.

EKITUNDU KY’EKYAWANDIIKIBWA EKYASOMEBWA NG’OKUBUULIRA TEKUNNATANDIKA—Okubala 14:1-21.