Okwagala kwa Katonda eri Ensi Eyonoona

Ekibi kye kintu ekisinga byonna okuba eky'omuwendo mu nsi yonna eya Katonda. Tewali kirala kiyinza kutuwaza bwe kityo. Ekisonyiyiddwa oba ekitasonyiyiddwa, omuwendo gwakyo munene nnyo awatali kkomo. Bwe kisonyiyibwa, omuwendo gugwa okusinga ku oyo ow'ekitango ekikulu; bwe kitasonyiyibwa, kiteekwa kugwa ku mutwe gw'omwonoonyi omuzzi w'omusango.

Okubaawo kw'ekibi mazima ganneeyolese buli wantu--agalabikira buli wantu. Waliwo ekibi mu ggwanga lyaffe ery'abantu, buli wantu, era mu ngeri esukkiridde obubi.

Ekibi kwe kumenya etteeka ery'omugaso ogutakoma,--etteeka eryateekebwawo era eryategekebwa okukuuma obulungi obusingayo obw'ensi yonna. Okugondera etteeka lino kya nsonga nnyo eri obulungi bw'ebitonde. Awatali bugondevu tewandibaddewo mukisa newaakubadde mu ggulu.

Nga ekibi bwe kuli okumenya etteeka erisingira ddala obukulu, tekiyinza kutwalibwa nga kya bwereere. Tewali gavumenti eyinza kutwala bujeemu nga kantu katono, kubanga byonna--obulamu bwonna obulungi obwa gavumenti n'obw'abo bonna abafugibwa--byesigamiziddwa ku bugondevu. Nga bwe guli omuwendo gw'ebintu ebiri mu katyabaga, bwe gutyo n'obwetaavu obw'okukuuma etteeka n'okubonereza obujeemu.

Etteeka lya Katonda teriteekwa kuvumibwa kintu kyonna ky'anaakola. Livuddwa olw'obujeemu bw'omuntu; kyeva kyeyongera obwetaavu Katonda okuliyimirira, okuliddiza ekitiibwa kyalyo. Etteeka livumibwa ennyo bwe lyegaanibwa, ne litagonderwa, ne linyoomebwa. Bino byonna, omuntu omwonoonyi abikoze. Kale nno, etteeka lino nga si lulungi lwokka wabula nga lya nkizo eri essanyu ly'abafugibwa, kifuuka ekisinga byonna obwetaavu nti omuwi w'etteeka aluwolereze etteeka lye. Ateekwa kukikola mu ngeri yonna.

Kyeva ekibi kireeta ku gavumenti ya Katonda ensaasaanya nnene ennyo. Oba etteeka lissibwe mu nkola ku muwendo gw'obulamu obulungi obw'eggwanga lyonna ery'abantu, oba Katonda yeewaayo okubonaabona ebibiivu ebisinga ebiva mu kunyooma etteeka lye--ebivaamu ebiteekwa mu ngeri emu okuleeta ensaasaanya nnene.

Twale ekyokulabirako gavumenti yonna ey'abantu. Ka tugambe nti amateeka amatuukirivu era ag'obwetaavu g'essaawo geegaanibwa era gavumibwa. Mu mbeera ng'eyo, etteeka eryamenyeddwa liteekwa okuweebwa ekitiibwa nga ekibonerezo kyalyo kissibwa mu nkola, oba ekintu ekirala ekitali kya muwendo mutono, era oboolyawo eky'omuwendo omunene ennyo, kiteekwa okugumiikirizibwa. Okwonoona kuteekwa okuwaza essanyu, wamu, era mu bungi bunene.

Mu nsonga ya gavumenti ya Katonda kyalabika nga kya magezi okuteekawo ekikiddewo, ekyo ekyandituukirizza ekigendererwa eky'okulokola omwonoonyi, ate nga kiwa etteeka ekitiibwa. Kino nga kimaze okumalirwako, ekibuuzo ekinene ekyaddirira kyali--Ensaasaanya eneesasulibwa etya?

Ekitabo Ekitukuvu kitutegeeza engeri ekibuuzo bwe kyasalibwawo mu butuufu. Nga kuyita mu kweyawaayo eky'okweyagalira--nnaakiyita ntya,--oba ekirabo eky'obuwa? Ka tukiyite nga bwe tuyagala, kyali kiweebwayo eky'okweyagalira. Ani anaakulembera abo abawaayo? Ani anaatandika awo essente ennyingi we ziteekwa okukuuŋŋaanyizibwa? Ani anaawaayo ssaddaaka esooka? Ani anaatambula ekigere ekisooka mu mulimu omunene bwe gutyo? Ekitabo Ekitukuvu kitutegeeza. Kyatandika ne Kitaffe Ataliiko kkomo. Ye yawaayo ekirabo ekinene ekisooka. Yawaayo Omwana we omu yekka gwe yazaala--kino okusooka--era bwe yamala okumuwaayo asooka, awaayo n'ebirala byonna embeera eyeetaagisa. Okusooka yawaayo Omwana we okukola ekitango etteeka kye lyetaaga; oluvannyuma yawaayo n'atuma Omwoyo we Omutukuvu okulabirira omulimu guno. Omwana ku lulwe yakkiriza okuyimirira nga akiikiridde abaonoonyi alyoke awe etteeka ekitiibwa, ng'abonaabonera mu kifo kyabwe. Yayiwa omusaayi gwe, obulamu bwonna obw'okubonaabona n'abufuula ekirabo eky'obuwa ku kyoto--teyaziyiza maaso ge okuwandulwako amalusu, wadde omugongo gwe okukubwa embooko--teyeekwekera bunyoomi obusinga wonna abantu ababi bwe baayinza okumutuumako. Bw'atyo n'Omwoyo Omutukuvu naye yeewaayo mu kufuba okw'okwefiiriza okutakoma, okutuukiriza ekigendererwa ekinene.

Kyandibadde kkubo likkakkamu nnyo okukyusa omukono gwe ku babi ab'eggwanga lyaffe, n'abasindika bonna mangu mu ggeyeena, nga bwe yakola edda bamalayika abamu bwe "abataakuuma kitiibwa kyabwe." Obujeemu bwabuluka mu ggulu. Katonda teyabugumiikiriza bbanga, okwetooloola entebe ye ey'obwakabaka ey'ekitiibwa. Naye mu nsonga y'omuntu yakyusa ekkubo lye--teyabasindika bonna mu ggeyeena, wabula yateekateeka enteekateeka ennene ey'emitendera, egyali n'okwefiiriza n'okwewaayo okw'ekitalo, okukomyawo emyoyo gy'abantu eri obugondevu n'eggulu.

Ekirabo kino ekinene kyakolerwa ani? "Katonda bwe yayagala ensi," ekitegeeza eggwanga lyonna ery'abantu. Mu "nsi" mu ngeri eno tekiyinza kutegeeza kitundu kimu kyokka, wabula eggwanga lyonna. Si Kitabo Ekitukuvu kyokka, wabula n'embeera y'ekintu yennyini eraga nti ekitango kiteekwa okuba nga kyakolerwa ensi yonna. Kubanga mu bwangu bwonna singa tekyakolerwa ggwanga lyonna, tewandibaddewo muntu mu ggwanga eyandisobodde kumanya nti kyamukolerwa yekka, era noolwekyo tewandibaddewo muntu eyandikkirizza Kristo mu ngeri ey'okufuna nga ayita mu kukkiriza emikisa egy'ekitango. --Nga waliwo obutamanya bungi ku bantu abagwa mu bikwatibwako ebitono bye kaakano tuteebereza nga byakolebwa, ekirabo kyonna kiteekwa okugwa olw'obutasoboka bw'okukkiriza okw'amagezi okukifuna. Ka tugambe nti omusajja omugagga akola ekiraamo ng'awaayo ebintu ebimu eri abantu abamu abatamanyiddwa, abategeezebwa mu linnya lya "abalonde" lyokka. Tebategeezebwa mu ngeri ndala okuggyako ekigambo kino, era bonna bakkiriziganya nti newaakubadde eyakola ekiraamo yalina abantu mu birowoozo bye mu bukalamu, kyokka teyalekawo nnyinnyonnyola yaabwe gye bo bennyini, gye mbuga z'amateeka, wadde omuntu yenna omulamu gy'ayinza okutegeera. Kaakano ekiraamo ng'ekyo kiba nga tekigasa era nga kifudde. Tewali muntu mulamu ayinza kwewolereza mu kiraamo ng'ekyo, era tewali muntu newaakubadde singa abalonde bano baali bategeezeddwa nga abatuuze b'e Oberlin. Kubanga tekizingiramu batuuze b'e Oberlin bonna, era tekiraga baluwa mu bo, byonna bibuze. Bonna nga balina obwenkanya obwenkanankana era nga tewali n'omu alina ekyewolereza ekimu, tewali n'omu ayinza kusikira. Singa ekitango kyakolebwa mu ngeri eno, tewandibaddewo muntu mulamu eyandibadde n'ensonga entuufu ey'okwekkiririzaamu nti ali omu ku balonde, nga tannafuna njiri. Kyeva ateeba nga talina buyinza kukkiriza na kufuna mikisa gyayo mu kukkiriza. Mu butuufu ekitango kiteekwa okuba nga tekigasa n'akatono--ku ndowooza eno--okuggyako singa okubikkulirwa okw'enjawulo kukolerwa abantu abo be kigenderera.

Naye nga embeera bw'eri, mazima gennyini nti omuntu ali w'eggwanga lya Adamu--mazima nti muntu, eyazaalibwa omukazi, gamala. Gamuleeta munda mu kisaawe. Ye omu ku b'ensi Katonda gye yawaayo Omwana we, buli muntu yenna amukkiriza aleme kuzikirira, wabula afune obulamu obutaggwaawo.

Ensonga ey'omunda mu birowoozo bya Katonda ku lw'ekirabo kino ekinene yali kwagala, kwagala eri ensi. Katonda yayagala ensi nnyo n'okutuuka we yawaayo Omwana we okugifiirira. Katonda yayagala n'ensi yonna, naye ekirabo kino eky'Omwana we kyava mu kwagala eri ensi yaffe. Mazima mu kikolwa kino ekinene yeeteganya okulabirira ebirungi eby'ensi yonna. Yali yeegendereza obutakola kintu kyonna ekyandissizza wansi obutukuvu bw'etteeka lye newaakubadde katono. Mu bwegendereza obungi ennyo yali agenderera okukuuma obutategeererwa bubi ku bwesigwa bwe eri etteeka lye n'eri ebirungi ebisukkulumu eby'obugondevu n'essanyu mu nsi ye ey'empisa. Yagenderera omulundi gumu ogw'olubeerera okuggyawo akabi nti omuntu yenna ow'empisa ayinza okukemebwa okunyooma etteeka ery'empisa.

Ate n'okusingawo, tekyava mu kwagala emmeeme zokka, wabula ne mu kussa ekitiibwa mu mwoyo gw'etteeka ery'amagezi ge yennyini ag'olubeerera, kye kyamuleetera okuwaayo Omwana we okufa. Mu kino ekigendererwa eky'okuwaayo Omwana we mwe kyava. Etteeka ery'amagezi ge yennyini liteekwa okuweebwa ekitiibwa n'okukuumibwa nga litukuvu. Tayinza kukola kintu kyonna ekitakwatagana n'omwoyo gwalyo. Ateekwa okukola kyonna ekisoboka okuziyiza okukola ekibi n'okukuuma obwesige n'okwagala kw'abafugibwa be. Yassa ekitiibwa mu bigendererwa bino ebinene ne kiba nti yandibatizza Omwana we mu musaayi gwe ye, okusinga okuteeka mu katyabaga obulungi bw'ensi yonna. Awatali kubuusabuusa kwali kwagala n'okussa ekitiibwa mu bulungi obusingayo obw'ensi yonna kwe kwamuleetera okuwaayo Omwana we omwagalwa.

Kaakano ka twekkaanye n'obwegendereza obuzibu bw'okwagala kuno. Ekyawandiikibwa kissa essira ery'enjawulo ku kino--Katonda bwe yayagala--okwagala kwe kwali kwa ngeri eyo, okw'ekitalo era okw'enjawulo mu mpisa zaakwo, ne kimuleetera okuwaayo Omwana we omu yekka afe. Waliwo ebisingawo ebiraga mu bigambo bino okusinga bunene bwakwo bwokka. Kwa njawulo nnyo mu mpisa zaakwo. Bwe tutakitegeera, tujja kubeera mu kabi ak'okugwa mu nsobi ey'ekitalo eya bo abayigiriza nti buli muntu alokolebwa, abeeyongera ennaku zonna okwogera ku kwagala kwa Katonda eri abaonoonyi, naye endowooza yaabwe ku ngeri y'okwagala kuno teretwala eri kwenenya wadde butukuvu. Balabika balowooza okwagala kuno nga mpisa nnungi bwokka, ne balowooza Katonda nga muntu wa mpisa nnungi nnyo, atalina n'omu gwe yandyagadde okutya.-- Endowooza ng'eyo terina buyinza wadde butono okutuusa eri obutukuvu, wabula ekinyoomo kyakyo. Kiba lwe tutuuka okutegeera okwagala kuno kye kuli mu ngeri yaakwo, lwe tuwulira amaanyi gaakwo ag'empisa nga gakulaakulanya obutukuvu.

Kiyinza okubuuzibwa mu magezi nti, Singa Katonda yayagala ensi bwatyo, n'okwagala okuwakanyizibwa bunene era bunene bwokka,-- lwaki teyalokola nsi yonna awatali kuwaayo Omwana we? Ekibuuzo kino kimala okutulaga nti waliwo amakulu amakwafu mu kigambo kino nti bwatyo, era kiteekwa okututeeka ku kwekkaanya n'obwegendereza amakulu gaakyo.

1. Okwagala kuno mu ngeri yaakwo si kwo kumatira--essanyu mu mpisa z'eggwanga ly'abantu. Kino tekyandibadde, kubanga tewaali kalungi mu mpisa zaabwe. Katonda okwagala eggwanga bwe lityo mu kumatira kyandibadde kya nsonyi ez'olubeerera gy'ali.

2. Tekwali kuwulira busa oba nneewulira. Tekwali kusikibwa kwa muzibe, wadde nga bangi balabika okulowooza nti kwali kityo. Kirabika emirundi mingi okulowoozebwa nti Katonda yakola nga abantu bwe bakola nga basikiddwa okuwulira okw'amaanyi. Naye tewandibaddewo bulungi mu kino. Omuntu ayinza okugaba byonna by'alina ku lw'okusikibwa kw'omuzibe okw'okuwulira, kyokka n'atasingawo bulungi. Naye nga twogera kino tetuggyamu kuwulira kwonna mu kwagala okw'ekisa, wadde mu kwagala kwa Katonda eri ensi ebuze. Yalina okuwulira, naye si kuwulira kwokka. Mazima Ekitabo Ekitukuvu wonna kitutegeeza nti okwagala kwa Katonda eri omuntu, eyabula mu bibi bye, kwali kwa buzadde--okwagala kwa kitaawe eri abaana be--mu mbeera eno, eri abaana abajeemu, abakakanyavu, aboonoonyi. Mu kwagala kuno, waliwo okusaasira okusinga obungi okuteekwa okwegatta.

3. Ku ludda lwa Kristo, ng'atwalibwa nga Omutabaganya, okwagala kuno kwali kwa buzadde. "Takwatibwa nsonyi kubayita baganda be." Mu ngeri emu akolera baganda be, ne mu ndala, akolera abaana. Kitaawe yamuwaayo ku lw'omulimu guno era mazima assaako omwoyo mu kwagala okusaanidde enkolagana yaagwo.

4. Okwagala kuno kuteekwa okuba nga tekunoonya kyakwo, kubanga teyalina kya kusuubira wadde kya kutya--tewali magoba ge yandifunye mu baana be singa baalokolebwa. Mazima tekisoboka kulowooza Katonda nga w'omululu, kubanga okwagala kwe kukwata ebitonde byonna n'ebirungi byonna ng'omuwendo gwabyo ogw'amazima bwe guli. Awatali kubuusabuusa yasanyukira okulokola eggwanga lyaffe--lwaki teyandisanyuse? Bwe bulokozi obunene mu buli ngeri, era busanyusa nnyo essanyu ery'omu ggulu;-- kijja kukwata nnyo ku kitiibwa n'omukisa gwa Katonda Ataliiko kkomo. Alyeewaana ye yennyini emirembe gyonna olw'okwagala okuteenoonya kyakwo. Amanyi era nti ebitonde bye byonna ebitukuvu bijja kumussaamu ekitiibwa emirembe gyonna olw'omulimu guno n'olw'okwagala okwaguzaala. Naye kigambibwe era nti yamanya nti tebandimussizza kitiibwa olw'omulimu guno omunene okuggyako singa baalaba nti yakikola ku lw'obulungi bw'abaonoonyi.

5. Okwagala kuno kwali kwa bumalirivu, si mbeera eyo ey'omutima omunnyogovu abamu gye balowooza--si kirowoozo kyokka, wabula okwagala, okukwafu, okw'obumalirivu, okweziranga, nga kwaka mu mwoyo gwe ng'omuliro ogutayinza kuzikizibwa kintu kyonna.

6. Ssaddaaka yali ey'okwefiiriza okusinga byonna. Kyali kikaayana busa Kitaffe okuwaayo Omwana we omwagalwa okubonaabona, n'okufa okufa okufaanana bwe kityo? Bwe kino nga si kwefiiriza, kiki ekiyinza okuba kwefiiriza? Okuwaayo bwe kityo Omwana we eri okubonaabona okungi,--kino si kwe kwefiiriza okusinga ekitiibwa? Ensi yonna teyandibaddewo n'endowooza y'okwefiiriza okunene, singa si lw'ekyokulabirako ekifaanana bwe kityo.

7. Okwagala kuno kwali kwa njawulo kubanga kwali kwa buli muntu, era kwali kwa buli muntu kubanga kwali kwa njawulo. Katonda yayagala buli mwonoonyi kinnoomu, era noolwekyo n'ayagala bonna. Kubanga yayagala bonna awatali kusosola, awatali kusaliriza muntu, noolwekyo n'ayagala buli omu kinnoomu.

8. Kuno kwali kwagala okugumiikiriza ennyo. Nga si kya bulijjo kusanga muzadde ng'ayagala omwana we bw'atyo obutayimirira gw'obugumiikiriza. Ka mbeetooloole mbabuuze, mmwe abazadde bameka ku mmwe abayinza okugamba nti muyagala abaana bammwe bonna obulungi bwe butyo, era n'okwagala okungi bwe kutyo, era n'okwagala okufuga mu magezi bwe kityo, obutabaawo we mwaweererako obugumiikiriza eri omu ku bo;--ne musobola okubawambaatira mu mikono gyammwe ne bwe basunguwaza ennyo, ne mubawaza n'okwagala, ne mubaggya mu bibi byabwe n'okwagala, ne mubatuusa mu kwenenya n'omwoyo ogw'obwaana? Muwa mwana ki gwe muyinza okugamba nti, Weebale Katonda, saanyiiza mwana oyo; Aluwa, singa mwandimusisinkanye mu ggulu, gwe muyinza okugambako nti--Saaleeta mwana oyo kunyiiga? Emirundi mingi mpulidde abazadde nga bagamba nti, Njagala abaana bange, naye nga obugumiikiriza bwange bunkubira! Era ng'abaagalwa bamaze okufa oyinza okuwulira okusinda kwabwe okukaawa, --Ai emmeeme yange, nnasobola ntya okuleeta omwana wange mu kwesittala okungi n'ebibi ebingi bwe bityo!

Naye Katonda tanyiiga--tayimirira gw'obugumiikiriza. Okwagala kwe kwakkati nnyo era kunene nnyo n'okumuleetera okubeera n'obugumiikiriza bulijjo.

Oluusi abazadde bwe baba n'abaana ab'omukisa omubi, abasaasirwa, basobola okugumiikiriza buli kintu okuva gye bali; naye bwe baba babi nnyo, balabika okuwulira nti tebalina musango olw'obutagumiikiriza. Mu nsonga ya Katonda, bano si baana b'omukisa omubi, wabula babi nnyo, ababi mu bugezigezi. Naye ai, obugumiikiriza bwe obw'ekitalo--nga bumaliridde ku bulungi bwabwe, nga bwegomba nnyo obulamu bwabwe obulungi ennyo, ne bwe bamuvuma batya, yeetegeka okubawa omukisa okwongera, n'abakaabya n'okwagala, n'abayiisa omusaayi n'okwagala, n'abattira mu kufa kw'Omwana we mu kifo kyabwe!

9. Kuno kwe kwagala okw'obuggya, si mu ngeri mbi, wabula mu ngeri nnungi--mu ngeri ey'okwegendereza ennyo nti waleme kubaawo kintu kyonna okukola akabi ku abo b'ayagala. Nga bwe kiri omusajja n'omukazi abaagalana mu mazima nga balina obuggya obw'okutunula bulijjo ku bulamu obulungi bwa buli omu, nga banoonya bulijjo okukola kyonna kye basobola okutumbula ebirungi eby'amazima bya buli omu.

Ekirabo kino kimaze okukolebwa--nga kikoleddwa mu bwesigwa--tekyasuubizibwa kyokka, wabula kikoleddwa ddala. Ekisuubizo, ekyaweebwa edda ennyo, kituukiriziddwa. Omwana azze--afudde, akoze ekinunulo era mulamu okukiwaayo--obulokozi obuteekereddwateekereddwa, eri bonna abanaabwaniriza.

Omwana wa Katonda teyafa kukkakkanya ggwanga, nga abamu bwe balabika okukitegeera, wabula wansi w'ebyetaago by'etteeka. Etteeka lyali livuddwa olw'okumenyebwa kwalyo. Kyeva Kristo yeeyamira okuliwa ekitiibwa ng'awaayo eri ebyetaago byalyo obulamu bwe obw'okubonaabona n'okufa okw'ekitango. Tekyali kya kukkakkanya mwoyo gwa ggwanga mu Katonda, wabula okukuuma obulungi obusingayo obw'ensi yonna mu mpeera ey'okusaasira.

Kubanga ekitango kino kikoleddwa, abantu bonna mu ggwanga balina eddembe okukifuna. Kiggule eri buli omu anaakwaniriza. Newaakubadde nga Yesu akyali Mwana wa Kitaawe, kyokka olw'eddembe ery'ekisa ali w'eggwanga mu ngeri ey'omugaso--eri buli omu, ne buli mwonoonyi n'aba n'omugabo mu musaayi gwe bw'anajja mu bwetoowaze n'agwewolereza. Katonda yatuma Omwana we okuba Omulokozi w'ensi--eri buli anaakkiriza n'akkiriza obulokozi buno obunene.

Katonda awaayo Omwoyo we okuteeka obulokozi buno ku bantu. Ajja ku luggi lwa buli muntu n'akonkona, okuyingizibwa bw'asobola, n'alaga buli mwonoonyi nti kaakano ayinza okufuna obulokozi. Ai, mulimu gwa kwagala ki guno!

Obulokozi buno buteekwa okufunibwa, oba nga bunaafunibwa, mu kukkiriza. Lino lye kkubo lyokka erisoboka. Obufuzi bwa Katonda ku baonoonyi bwa mpisa, si bwa mubiri, kubanga omwonoonyi yennyini muntu wa mpisa so si wa mubiri. Noolwekyo Katonda tayinza kutukwatako mu ngeri yonna okuggyako nga tumuwadde obwesige bwaffe. Tayinza kutulokola mu kutwala butwazi mu kifo ekiyitibwa eggulu--ng'okukyusa ekifo kwandikyusizza omutima ogw'okweyagalira. Noolwekyo tewayinza kubaawo ngeri yonna esoboka ey'okulokolebwa okuggyako mu kukkiriza okwangu.

Kaakano temukyama, ne mulowooza nti okwaniriza enjiri kwe kukkiriza obutuufu buno obw'ebyafaayo, awatali kukkiriza Kristo mu mazima nga Omulokozi wo. Singa kino kye kyali enteekateeka, olwo Kristo yandyetaaze okukka bwokka n'afa; oluvannyuma n'addayo mu ggulu, n'alindirira mu kasirise okulaba anaakkiriza obutuufu. Naye nga embeera ey'amazima ya njawulo! Kaakano Kristo akka okujjuza emmeeme obulamu bwe ye n'okwagala kwe. Abaonoonyi abeenenyezza bawulira ne bakkiriza amazima agakwata ku Yesu, ne balyoka baaniriza Kristo mu mmeeme okubeeramu era okufugiramu obufuzi obw'oku ntikko emirembe gyonna. Ku nsonga eno bangi bakyama, nga bagamba nti, Bwe nkkiriza obutuufu ng'ebintu eby'ebyafaayo, gamala. Nedda! Nedda! Kino si kye kityo n'akatono. "Omuntu akkiriza na mutima gwe n'aweebwa obutuukirivu." Ekitango mazima kyakolebwa okuteekawo ekkubo Yesu asobole okukka mu mitima gy'abantu n'agisika mu bumu n'okuwuliragana naye ye--Katonda asobole okussa wansi emikono gy'okwagala kwe n'awambaatira abaonoonyi--etteeka n'obufuzi bireme kuvumibwa olw'obubonero bw'obumukwano obwo Katonda bw'alaga eri abaonoonyi. Naye ekitango tekiyinza n'akatono kulokola baonoonyi okuggyako nga kibateekerateekera ekkubo okujja mu kuwuliragana n'obussisa obw'omutima ne Katonda.

Kaakano Yesu ajja ku luggi lwa buli mwonoonyi n'akonkona;--wuliriza--kiki ekyo? kiki ekyo? Lwaki okukonkona kuno? Lwaki teyagenda n'asigala mu ggulu singa eyo ye yali enkola, okutuusa abantu lwe bandikkirizza obutuufu obw'ebyafaayo bwokka ne babatizibwa, nga abamu bwe balowooza, olw'obulokozi. Naye kaakano, laba nga bw'akka--n'abuulira omwonoonyi ky'akoze--n'abikkula okwagala kwe kwonna--n'amutegeeza nga bwe kuli okutukuvu era okw'ekitiibwa, okutukuvu ne kimutaasa okukola n'akatono awatali kussa mu kifo obutukuvu bw'etteeka lye, n'obulongoofu bw'obufuzi bwe. Bw'atyo ng'assa mu mutima endowooza ezisinga obukwafu n'obugazi ez'obutukuvu bwe n'obulongoofu bwe, akakasa obwetaavu obw'okwenenya okukwafu, n'obuvunaanyizibwa obutukuvu obw'okwegaana ekibi kyonna.

EBYONGERWAKO.

1. Ekitabo Ekitukuvu kiyigiriza nti abaonoonyi bayinza okufiirwa obusika bwabwe ne beeteeka wala okuva ku kusaasira. Si wayise bbanga ddene kasookedde mbategeeza ekigambo ku bwetaavu obweyolefu nti Katonda ateekwa okwekuuma eri okukozesa obubi okw'okwagala kwe. Embeera nga bwe ziri ziteekawo akabi akasingayo obungi ak'okukozesa obubi okufaanana bwe kityo, era noolwekyo ateekwa okumanyisa abaonoonyi nti tebayinza kukozesa bubi kwagala kwe era tebayinza kukikola awatali kubonerezebwa.

2. Wansi w'enjiri, abaonoonyi bali mu mbeera ey'obuvunaanyizibwa obusinga obungi obusoboka. Bali mu kabi akasingayo obungi ak'okulinnyirira wansi w'ebigere byabwe Omwana wa Katonda yennyini. Mujje, bagamba nti, Ka tumutte, ebyobusika bwe biriba byaffe. Katonda bw'atuma, oluvannyuma lwa byonna, Omwana we omwagalwa, bakola ki? Boongera ku bibi byabwe ebirala byonna n'obujeemu okuvuma okusingayo Omwana ono ow'ekitiibwa! Ka tugambe nti ekintu ekifaanana bwe kityo kyakolebwa wansi wa gavumenti y'abantu. Ensonga ey'obujeemu ebaawo mu bimu ku bitundu by'ensi. Kabaka atuma omwana we, si n'eggye, kubatema mangu mu bujeemu bwabwe, wabula mu bukkakkamu bwonna, mu buwombeefu, mu bugumiikiriza, agenda mu bo, ng'annyonnyola amateeka g'obwakabaka, era ng'abakuutira eri obugondevu. Bakola ki mu nsonga eno? Mu kukkiriza kumu beegatta okumukwata n'okumutta!

Naye ogaana okuteeka kino mu nkola, n'ombuuza nti, Ani eyatta Omwana wa Katonda? Tebaali Bayudaaya? Weewaawo, ne mmwe, abaonoonyi, temwabaamu mugabo mu kutta kuno? Enkola yammwe eri Yesu Kristo teyalaze nti muli mu kuwuliragana ok'okujjuvu n'Abayudaaya ab'edda mu kutta kwabwe Omwana wa Katonda? Singa mwaliyo, waaliwo ayinza okuwowoggana okusinga mmwe nti, Mumuggyeewo--mukomerere, mukomerere? Temwogeddanga bulijjo nti--Tulekere emirembe gyaffe--kubanga tetwegomba kumanya makubo go?

3. Kyayogerwa ku Kristo nti, Newaakubadde nga yali mugagga yafuuka omwavu, mwe mulyoke mugaggawale. Nga bino bwe bituufu mu ngeri ey'ekyewuunyo! Okununulibwa kwaffe kwawaza Kristo obulamu bwe; kwamusanga nga mugagga naye ne kumufuula omwavu; kwatusanga nga bavu awatali kkomo naye ne kutufuula bagagga okutuuka ku bugagga bwonna obw'omu ggulu. Naye ku bugagga buno tewali n'omu ayinza kwenyigira okutuusa nga buli omu abwaniriza yekka mu ngeri entuufu. Buteekwa okufunibwa ku mitindo egiteekeddwawo, oba ekiweebwayo kiggwaawo ddala, n'osigala nga oli mwavu okusinga singa ebyobugagga ng'ebyo tebyateekebwa ku bigere byo.

Abantu bangi balabika okutegeera obubi ennyo ensonga eno. Balabika obutakkiriza Katonda ky'agamba, wabula beeyongera okugamba nti, Singa, singa, singa waliwo obulokozi ku lwange--singa waliwo ekitango ekiteekeddwawo olw'okusonyiyibwa ebibi byange. Kino kyali kimu ku bintu ebyasembayo okutegeezebwa mu birowoozo byange nga sinnaba kuwaayo mmeeme yange mu bujjuvu okwesiga Katonda. Nnali nzinyriza ekitango; nnalaba enkola yaakyo ey'amagezi--nnalaba kye kyetaaga ku mwonoonyi; naye kyansunguwaza ne ŋŋamba nti--Bwe nnaafuuka Omukristaayo, nnaamanya ntya Katonda ky'anankola? Wansi w'obusungu buno nnayogera ebintu eby'obusiru era eby'obukaawu ku Kristo--okutuusa emmeeme yange lwe yatya olw'obubi bwayo yennyini ne ŋŋamba nti--Nnaakoleragana bino byonna ne Kristo bwe kinaasoboka.

Mu ngeri eno bangi bagenda mu maaso ku bubuulizi bw'enjiri ng'ekya kubalirira, ng'okugezesa. Batambula buli kigere eky'omu maaso n'obwegendereza obungi, n'okutya n'okukankana, ng'ekyo kya kubuusabuusa okusingayo obanga waliwo okusaasira ku lwabwe. Bwe kityo nange. Nnali mu kkubo nga ndaga ku ofiisi yange, ekibuuzo bwe kyajja mu birowoozo byange--Olindirira ki? Toyinza kwesitula buleekaanya bwe butyo. Byonna bimaze kukolebwa. Olina bwokka okukkiriza ekiteeso--waayo omutima gwo gwonna mangu ago--kino kye kyokka. Bwe kiri bwe kityo. Abakristaayo bonna n'abaonoonyi basaanidde okutegeera nti enteekateeka yonna ejjuvu--nti Kristo yenna--empisa ze, omulimu gwe, okufa kwe okw'ekitango, n'okwegayiririra kwe okw'olubeerera, bya buli muntu, era byetaaga kwanirizibwa kwokka. Waliwo ennyanja enzijjuvu yaakyo. Eri wano. Osobola okukitwala nga bw'osobola obutakitwala. Kiri ng'ayimiridde ku lubalama lw'ennyanja ey'amazzi amannyogovu, amalongoofu, ng'ofa enjala y'ennyonta; oyanirizibwa okunywa, so tokwetaaga kutya nti oliza ennyanja eyo, oba okulumya omulala enjala olw'okunywa wekka. Toyinza kuwulira nti tolekeddwa ddembe eri ennyanja eyo ey'amazzi; oyitiddwa era osindikiddwa okunywa--weewaawo okunywa ekisukkulumu! Ennyanja eno ewa buli kye weetaaga. Toyinza kwetaaga kubeera n'engeri za Yesu Kristo mu ggwe, kubanga engeri ze zifuuka zizo mu butuufu eri buli nkozesa esoboka. Nga Ekyawandiikibwa bwe kigamba--eyafuuka amagezi gye tuli okuva eri Katonda, bwe butuukirivu, n'okutukuzibwa, n'okununulibwa. Weetaaga ki? Amagezi? Gaali wano. Obutuukirivu? Buuno wano. Okutukuzibwa? Kuuku wano. Byonna biri mu Kristo. Oyinza okulowooza ku kintu kyonna kimu ekyetaagisa olw'obulongoofu bwo obw'empisa, oba olw'omugaso gwo ekitali wano mu Kristo? Tewali. Byonna biteekeddwawo wano. Noolwekyo toyinza kugamba nti, Nnaagenda ne nsaba ne ngezaako, nga oluyimba bwe lugamba--

"Nnaagenda eri Yesu newaakubadde ekibi kyange

Kigulumidde ng'olusozi,

Oboolyawo anaakkiriza okwegayirira kwange;

Oboolyawo anaawulira okusaba kwange."

Tewali kyetaagisa ya oboolyawo. Enzigi bulijjo nzigule. Nga enzigi z'e Broadway Tabernacle mu New York, ezaakolebwa okuggukira ddala ne zeesiba nga nzigule, ne zitasobola kudda mabega ne ziggalawo abantu abangi abeekuluumulula okuyita. Bwe zaali zigenda okukolebwa, nagenda nzennyini eri abakozi ne mbagamba mu ngeri yonna okuzikola bwe zityo nti ziteekwa okuggukira ne zeesiba mu mbeera eyo.

Bwe kityo oluggi lw'obulokozi bulijjo luggule--nga lwesibiddwa nga luggule, so tewali muntu ayinza kuluggalawo--newaakubadde Paapa, wadde Setaani, wadde malayika yenna ava mu ggulu oba mu ggeyeena. Luli awo, nga luggule ddala era ekkubo nga ligaziwidde eri buli mwonoonyi ow'eggwanga lyaffe okuyingira bw'anaayagala.

Nate, ekibi kye kintu ekisinga byonna okuba eky'omuwendo mu nsi yonna. Omanyi bulungi, ai ggwe omwonoonyi, muwendo ki ogusasuddwa ku lulwo olyoke onunulibwe ofuulibwe omusika wa Katonda n'ow'eggulu? Ai, mulimu gwa muwendo munene ki gwe weesanyusaamu mu kibi!

Era musolo munene ki gavumenti ya Katonda gw'esasudde okununula ekitundu kino okuva mu kuzikirira kwakyo! Yogera ku musolo omwavu ogwa Bungereza n'ogw'amawanga amalala gonna gagattiddwako;--byonna si kintu ku musolo gw'ekibi ogwa gavumenti ya Yakuwa--musolo gwa kibi ogwo ogw'entiisa! Lowooza ebyuma bimeka ebikuumibwa nga bikola okulokola abaonoonyi! Omwana wa Katonda yasindikibwa wansi--bamalayika basindikibwa ng'emyoyo egiweereza abasika b'obulokozi; ababaka b'enjiri basindikibwa, Abakristaayo bakola, ne basaba, ne bakaaba mu kweraliikirira okungi n'okwagala--byonna okunoonya n'okulokola ababuze. Musolo gwa kyewuunyo--munene ki oguteekebwa ku kisa ky'ensi yonna okuggyawo ekibi n'okulokola omwonoonyi! Singa omuwendo gwandibaliriddwa mu zaabu enzijjuvu, nsi ki eyo ya gwo--nsi enzijjuvu ya yo yokka! Kuuŋŋaanya ki okw'okutegana n'omuwendo, okuva mu bamalayika, Yesu Kristo, Omwoyo Omutukuvu, n'abantu abalamu. Nsonyi eri abaonoonyi abanywerera ku kibi newaakubadde okufuba kuno kwonna okw'ekisa okubalokola! abo mu kifo ky'okukwatibwa ensonyi ne bava mu kibi, bagamba nti--Katonda asasule omusolo guno: ani afaayo! Ababaka b'enjiri bakole, abakazi abatya Katonda bakoowere engalo zaabwe okukuuŋŋaanya ensimbi okukuuma ebyuma bino byonna eby'abantu nga bikola; tekiriiko: bino byonna bye ki gye ndi? Njagadde ebisanyusa byange era emabega waabyo gye ndaga! Mutima ki guno ogutawulira!

Abaonoonyi basobola bulungi nnyo okuwaayo ssaddaaka okulokola bannaabwe abaonoonyi. Pawulo yasobola ku lwa bannaabe abaonoonyi. Yawulira nti yali akoze omulimu gwe mu kufuula abaonoonyi, ne kaakano kimusaanira okukola omulimu gwe era mu kubakomyawo eri Katonda. Naye laba awo--omuvubuka oli alowooza nti tayinza kusobola kubeera muweereza, kubanga atya nti tanaawagirwa bulungi. Talina kya kutulwa eri ekisa ekyalokola emmeeme ye mu ggeyeena? Talina ssaddaaka za kuwaayo, kubanga Yesu yamuwaayo nnyingi, n'Abakristaayo nabo, mu Kristo abaamukulembera--tebaasaba ne babonaabona ne bategana ku lw'obulokozi bw'emmeeme ye? Ku by'akabi ke ak'okubulwa emmere mu mulimu gwa Mukama, ka yeesige Mukama we Omukulu. Kyokka ka ŋŋambe era nti ekkanisa ziyinza okuba n'omusango omunene olw'obutawagira bulungi abaawulizi baazo. Ka zimanye nti Katonda mazima ajja kuzisiliikiriza singa zisiliikiriza abaweereza baazo. Emmeeme zaazo n'emmeeme z'abaana baazo zijja kubeera nkalu ng'okufa singa mu mululu zisiliikiriza abo Katonda mu kulabirira kwe b'atuma okubaliisa emmere ey'obulamu.

Kiwaza mekka okuggya mu bantu engeri ezimu ez'ekibi, gamba, obuddu. Ki ekimaze okusaasaanyizibwa dda, ne kimeka ekikyasigadde okusaasaanyizibwa nga tekinnaba kuggya kibi kino ekibi ennyo n'ekikolimo n'ekibi mu nsi yaffe! Kino kitundu ku mulimu gwa Katonda omunene, era ajja kugukubiriza okutuuka we gunaggwaanira. Naye ku muwendo ki ogw'ekitalo! Bulamu bimeka n'ennaku emeka okuggyawo ekibi kino ekimu!

Zibasanze abo abakola amagoba ku bibi by'abantu! Lowooza ku muguzi w'omwenge--ng'akema abantu Katonda ng'agezaako okubaziyiza obutafubutuka mu makubo g'ekibi n'okufa! Lowooza omusango gw'abo abeetegeka bwe batyo okuwakanya Katonda! Bw'atyo Kristo alina okulwanyisa abaguzi b'omwenge abakola kyonna kye basobola okuziyiza omulimu gwe.

Omulamwa gwaffe gulaga mu ngeri ey'amaanyi obuzaale bw'ekibi ng'omululu bwokka. Tekifaayo ku muwendo ekibi gwe kiwaza Yesu Kristo--gwe kiwaza ekkanisa, ekibi bwe kisolooza ku kisa n'okukola okw'okwefiiriza okw'abalungi bonna mu nsi oba mu ggulu;--tekiriiko; omwonoonyi ayagala okweyagalira era anaakufuna ng'akyasobola. Bameka ku mmwe abaawaza mikwano gyammwe amaziga agatabalika n'obuzibu okubakomyawo okuva mu makubo gammwe ag'ekibi? Temukwatibwa nsonyi nga ebingi bikoleddwa ku lwammwe, nga temuyinza kusendebwa kuleka bibi byammwe ne mukyukira Katonda n'obutukuvu?

Okufuba kwonna ku ludda lwa Katonda ku lw'omuntu kwa kubonaabona n'okwefiiriza. Nga kutandika ne ssaddaaka y'Omwana we omwagalwa, kugenda mu maaso ne ssaddaaka eziggya buggya n'emirimu egy'okutegana--ku muwendo omunene era ogw'ekitalo. Lowooza obudde bungi ki okufuba kuno kwe kumaze okuwangaala--amaziga meka agafukibwa ng'amazzi, kwe kuwazizza--obulumi bungi ki mu ngeri nnyingi enkola eno bw'ereetedde era bw'ewazizza--weewaawo, ekibi ekyo kye weevumbulula ng'akatono akawoomerera wansi w'olulimi lwo! Katonda ayinza okukikyawa nga alaba nga bwe kiwaza, n'agamba nti--Temukola bintu bino eby'omuzizo bye nkyawa!

Naye Katonda tanakuwala mu kwefiiriza kuno. Essanyu lye mu bivaamu kkulu nnyo, n'okutuuka we atwalira okubonaabona kwonna nga kintu katono bwe kugeraageranyizibwa, nga bwe kiri abazadde ab'oku nsi bwe basanyukira okufuba kwe bakola okuwa abaana baabwe omukisa. Balabe; baaliraana okukoowa emikono gyabwe;--bannyina batuula ekiro nga bakolerera empiso okutuusa lwe banafuwa olw'okukoowa n'obuzibe--naye singa wandiraba okutegana kwabwe, wandirabye emirundi mingi n'essanyu lyabwe, nga bwe bayagala nnyo abaana baabwe.

Bwe kityo bwe kuli okutegana, essanyu n'okwefiiriza kwa Kitaffe, Omwana n'Omwoyo Omutukuvu, mu mulimu gwabwe omunene ogw'obulokozi bw'abantu. Emirundi mingi banakuwazibwa nti bangi bajja kugaana okulokolebwa. Nga bakola mu kuwuliragana okumu, tewali kintu, munda mu nsalo ez'amagezi, kye batalikola oba kye batalibonaabona okutuukiriza omulimu gwabwe omunene. Kya kyewuunyo okulowooza engeri ebitonde byonna nabyo bwe biwuliragana mu mulimu guno n'okubonaabona kwagwo okwetaagisa. Ddayo mu kifo ky'okubonaabona kwa Kristo. Enjuba mu ggulu yandisobodde okutunuulira awatali kusikibwa embeera ng'eyo? Ai nedda, teyasobola na kugiraba--wabula yabikka amaaso gaayo ku ndaba! Obutonde bwonna bwalabika okwambala engoye zaabwo ez'okukungubaga okusingayo. Embeera yali nsukkiridde n'obutonde obutalamu okugumira. Enjuba yakyusa omugongo gwayo n'etasobola kutunuulira ndaba ng'eyo!

Omulamwa gulaga mu maanyi omuwendo gw'emmeeme. Olowooza Katonda yandikoze bino byonna singa yalina endowooza empanvu ku mulamwa guno abaonoonyi ze batera okuba nazo?

Abajulizi n'abatukuvu basanyukira okubonaabona kwabwe--nga bajjuza mu bo bennyini ekibula ku kubonaabona kwa Kristo; si mu kitango kyennyini wabula mu bitundu ebiddirira eby'omulimu ogusaana okukolebwa. Buzaale bw'eddiini ey'amazima okwagala okwefiiriza.

Ebivaamu bijja kukakasa mu bujjuvu ensaasaanya yonna. Katonda yali abaze bulungi omuwendo nga tannatandika. Ebbanga ddene nga tannatonda nsi ya mpisa yamanya bulungi ddala kye kyali kimuwaza okununula abaonoonyi, era yamanya nti ekivaamu kyandikakasizza mu bujjuvu omuwendo gwonna. Yamanya nti ekyewuunyo eky'okusaasira kyandikoleddwa--nti okubonaabona okwetaagibwa ku Kristo, newaakubadde nga kwali kunene, kwandigumiikiriziddwa; n'ebivaamu eby'ekitiibwa ekitakoma byandivuddemu. Yatunula wansi mu kkubo ly'ebiro okutuuka mu mirembe egy'ewala--we, ng'ebiseera bwe byayita, wandirabikiddewo essanyu ly'abatukuvu abanunulibwa, abayimba ennyimba zaabwe ne bakuba ennanga zaabwe buggya n'oluyimba olw'olubeerera, okuyita mu bwolubeerera obuwanvu obuwanvu, OBUWANVU obw'omukisa gwabwe;--kino tekyali kimala omutima ogw'okwagala okutakoma okusanyukira? Kaakano olowooza otya ku kino, ggwe Omukristaayo? Onoogamba kaakano nti, Nkwatibwa nsonyi okusaba okusonyiyibwa? Nnaayinza ntya okugumira okufuna okusaasira ng'okwo! Gwe muwendo gw'omusaayi, era nnaayinza ntya okugwaniriza? Nnaayinza ntya okuwaza Yesu ennyo bwe kityo?

Oli mutuufu okugamba nti wamuwaza ensaasaanya nnene--naye ensaasaanya yasasulwa n'essanyu--obulumi bwonna bumaze okugumiikirizibwa, so tebulyetaaga kuddamu kugumiikirizibwa, era tekiimuwaze kusingawo bw'okkiriza okusinga bw'ogaana; ng'oggyeeko era, ka kirowoozebwe nti Yesu Kristo teyakola awatali magezi; teyasasula bungi bugana ku kununula kw'emmeeme--tewali bulumi bumu obusukka ku ebyo ebirungi bya gavumenti ya Katonda bye byetaaga n'omuwendo gw'emmeeme bwe gwandikakasizza.

Ai, bw'olijja okumulaba amaaso n'amaaso, n'omutegeeza ky'olowooza ku kino--bw'olibeera myaka nkumi ntono nga okulira gy'oli kaakano, tolisiima magezi ago agafuga enteekateeka eno, n'okwagala okutakoma mwe kwazaalirwa? Ai, kaakano olyogera ki ku kwetoowaza okw'ekitalo okwaleeta Yesu wansi okukununula! Gamba, ggwe Omukristaayo, tofukanga mmeeme yo emirundi mingi mu maaso g'Omulokozi wo mu kukkiriza kye wamuwaza, ne wabaawo engeri ey'okuwanikibwa ng'entobo yennyini ey'emmeeme yo eyimuka, n'ofuka omutima gwo gwonna? Singa omuntu yenna yakulaba yandyewuunyizza ekyakubaddeko ekyasaanuusa emmeeme yo bwe kityo mu kwebaza n'okwagala.

Gamba kaakano, mmwe abaonoonyi, munaatunda obusika bwammwe? Munaagenda kubutwalira mekka? Munaatwalira mekka omugabo gwammwe mu Kristo? Munaatunda emmeeme yammwe ku ki? Mutunde Kristo wammwe! Edda baamutunda ebitundu bya ffeeza amakumi asatu; era okuva olwo eggulu libadde litonnyesa amaziga ag'omusaayi ku nsi yaffe ey'omusango. Singa Setaani yandikubuuzizza okuteekawo omuwendo gw'onootunda emmeeme yo, muwendo ki gwe gwandiyimbiddwa? Lorenzo Dow lumu yasisinkana omusajja ng'avuga mu kkubo ery'obwerere okutuukiriza enteesaganya, n'amugamba nti--Munnange, wali osabyeko? Nedda. Onootwalira mekka obutaddayo kusaba? Doola emu. Dow yagisasula, n'avuga mu maaso. Omusajja yateeka ssente mu nsawo ye, n'ayita, ng'alowooza. Bwe yeeyongera okulowooza, bwe yeeyongera okuwulira obubi. Awo n'agamba, Ntunze emmeeme yange ku doola emu! Kiteekwa okuba nti nsisinkanye Setaani! Tewali mulala ayinza kunkema bw'atyo. N'emmeeme yange yonna nteekwa kwenenya oba nzikirizibwe emirembe gyonna!

Emirundi emeka gye watereezza okutunda Omulokozi wo ku muwendo omutono okusinga ebitundu bya ffeeza amakumi asatu! Nedda, ku kantu akatono ennyo!

Eky'enkomerero, Katonda ayagala abeewaayo okuyamba ku mulimu guno omunene. Katonda yeewaddeyo, era yawaayo Omwana we, era yatuma Omwoyo we;--naye abakozi abasingawo bakyetaagibwa; kale onoowaayo ki? Pawulo yagamba nti, Nnina enkovu za Yesu ku mubiri gwange. Oyaayaanira ekitiibwa ekifaanana bwe kityo? Onookola ki--onoobonaabona ki? Toyogera nti, Sirina kya kuwaayo. Osobola okuwaayo ggwe wennyini--amaaso go, amatu go, emikono gyo, ebirowoozo byo, omutima gwo, byonna; era mazima tewali kirina ky'olina ekitukuvu nnyo era ekirungi nnyo obutawaayo eri omulimu ogufaanana bwe gutyo ku kuyita okufaanana bwe kutyo! Abavubuka bameka abeetegese okugenda? n'abawala bameka? Ani omutima gwe gubuuka nga gukaaba-- Nze wendi! Tuma nze?