Abakazi Abaanyeenya Eggulu
Corrie ten Boom — Okusaba mu Kisiikirize ky’Enkambi y’Okufa

Essuula 7 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 5 ez’okuwuliriza

Corrie ten Boom — Okusaba mu Kisiikirize ky’Enkambi y’Okufa

Yali Ani

Cornelia “Corrie” ten Boom yazaalibwa nga 15 Apuli 1892, mu Amsterdam, mu Netherlands, n’akulira mu Haarlem, mu maka g’omukozi w’essaawa agaali gamanyiddwa mu kibuga kyonna olw’okukkiriza kwabwe mu Kristo n’okusembeza abagenyi. Yatendekebwa okukola essaawa — n’afuuka omukazi eyasooka mu Netherlands okuweebwa olukusa olutongole okukola omulimu ogwo — era n’abeera mu bulamu obukkakkamu obw’okutya Katonda okutuusa Abanazi lwe baawamba Holland. Okuva mu 1942 ab’omu maka ga ten Boom baakolagana n’abalwanirizi b’omu Holland ab’ekyama okukweka Abayudaaya abaali badduka, abamu ku bo nga bakwekebwa mu kasenge ak’ekyama akaali emabega wa bbugwe ow’obulimba mu kisenge Corrie mwe yasulanga; amakumiro g’ebyafaayo agakuuma ennyumba eyo gabalirira nti omukutu gwabwe gwayamba okuwonya abantu nga lunaana, abasinga obungi nga bakwekeddwa mu bifo ebirala eby’obukuumi, ab’omu maka ago nga tebannalibwamu lukwe ne bakwatibwa mu 1944. Corrie ne mwannyina gwe yali ayagala ennyo, Betsie, baatwalibwa mu nkambi y’abasibe eya Ravensbrück, Betsie gye yafiira mu Ddesemba 1944. Ku nkomerero y’omwezi ogwo Corrie yateebwa, olw’ensonga ezitannyonnyolwanga bulungi (oluvannyuma yatuuka okukkiriza nti yali nsobi ya mu biwandiiko), era mu wiiki ntono enkambi n’etandika okutta abalwadde n’abakadde n’omukka ogw’obutwa. Yamala emyaka egisukka amakumi asatu ng’atambula mu nsi ezisukka mu nkaaga, ng’anyumya kye yayita olugero olusinga obukulu mu nsi — nti tewali kinnya kiwanvu nnyo nga okwagala kwa Katonda tekukisinga buwanvu.

Enjigiriza Ye Enkulu ku Kusaba

Enjigiriza ya Corrie ten Boom ku kusaba teyazaalibwa mu tterekero ly’ebitabo, wabula mu kisulo ky’abasibe ekyali kijjudde enkukunyi e Ravensbrück, enkambi y’Abanazi ey’abasibe abakazi. Kye yazuula mu mbeera eyo kyali amazima ge yamala obulamu bwe bwonna ng’ategeeza abalala: nti okusaba si kikolwa ekisinziira ku mbeera, era nti Katonda atusisinkana mu kusaba takendeezebwa wadde okutwesuulira ewala olw’ekizikiza ky’embeera yaffe. Mu butuufu, yamusanga ng’ali kumpi naye mu kizikiza okusinga mu kitangaala.

Nga Corrie bw’anyumya mu Ekifo eky’Okwekwekamu (The Hiding Place), mwannyina Betsie yali amuyigirizza, mu kisulo ky’abasibe, okwebazanga mu buli kintu — ne ku lw’enkukunyi, ze baazuula nti ze zaali ensonga lwaki abakuumi beewalanga ekisulo kyabwe, ne kisobozesa okusoma Bayibuli n’enkuŋŋaana z’okusaba okugenda mu maaso awatali kutaataaganyizibwa. Kino kye kyali ekiragiro kya Pawulo nga kituukirizibwa ddala nga bwe kiri mu bigambo: “Temweraliikiriranga kintu na kimu, wabula mu buli kintu mu kusabanga ne mu kwegayiriranga awamu n’okwebazanga, mutegeezenga Katonda bye mwetaaga. N’emirembe gya Katonda, egisukkiridde okutegeera kwammwe ginaabakuumanga amagezi gammwe n’emitima gyammwe mu Kristo Yesu” (Abafiripi 4:6–7). Emirembe egyo Pawulo gy’ayogerako nti gisukkiridde okutegeera gye gyennyini Corrie ne Betsie gye baafuna e Ravensbrück — emirembe egitaalina makulu gonna okusinziira ku mbeera yaabwe, era olw’ensonga eyo ne giba obujulizi obutawakanyizika nti Katonda yali wamu nabo ng’akola.

Bwe yamala okuteebwa n’okutandika obuweereza bwe obw’okubuulira mu nsi yonna, Corrie yaddangayo emirundi mingi ku bye yayitamu mu nkambi, okusimba enjigiriza ye ku kusaba ku bujulizi obusinga obutawakanyizika bwe yalina: okuwonawo kwe yennyini. Yali atambulidde mu kiwonvu eky’ekisiikirize eky’olumbe, Omuwandiisi wa Zabbuli gwe yayogerako — si mu ngeri ya lufumo wabula ddala — era Omusumba yali awo.

Zabbuli 23:4 teyali bitontome bubeezi eri Corrie ten Boom: “Newaakubadde nga ntambulira mu kiwonvu eky’ekisiikirize eky’olumbe, siritya kabi konna; kubanga ggwe oli nange. Oluga lwo n’omuggo gwo bye binsanyusa” (Zabbuli 23:4). Oluga n’omuggo byali bimubudaabudde ng’ebyokulwanyisa by’abakuumi bimwolekezeddwa.

Yali ayiseeyo. Yali amanyi.

Ekimu ku bitundu by’obulamu bwa Corrie obw’okusaba ebyali eby’amaanyi ennyo kwali kwegezangamu okusonyiwa, mu kusaba, abo abaali bamukoze obubi — nga mw’otwalidde omukuumi Omugirimaani gwe yasisinkana oluvannyuma lw’olutalo, eyali amusibye e Ravensbrück, n’amusaba amusonyiwe. Yawandiika ku kaseera ako mu bwesimbu obw’amaanyi: teyali awulira kusonyiwa, naye n’asalawo okukukolerako, n’agolola omukono gwe mu kugondera ekiragiro kya Kristo, n’oluvannyuma n’awulira ebbugumu ery’okusonyiwa okw’amazima nga limujjulamu. Yeesigama ku kiragiro kya 1 Peetero: “Mumutwalirenga byonna bye mweraliikirira kubanga abalumirwa era afaayo ku buli ekibatuukako” (1 Peetero 5:7). Eri Corrie, okusaba kwali kikolwa kya kuta — okweraliikirira, obukaawu bw’omutima, okutya, n’ennaku — mu mikono gy’Oyo amaanyi ge ag’okubyetikka agasinga ewala nnyo amaanyi ge yalina.

Yategeezanga mu buweereza bwe bwonna nti kye yazuula mu nkambi y’okufa kwe kuba nti tewali buziba bwa kizikiza busobola kuzikiza kwagala kwa Katonda wadde okutaataaganya okusaba kw’omutima ogwewaddeyo.

Kino kye kyali, mu ngeri ye, ekirangiriro ekikulu ekya Pawulo: “Kubanga nkakasiza ddala nga newaakubadde okufa, wadde obulamu, wadde bamalayika, wadde abafuzi, wadde ebiriwo, wadde ebigenda okujja, wadde amaanyi, wadde obugulumivu, wadde okukka wansi, wadde ekitonde ekirala kyonna, tewali kiriyinza kutwawukanya n’okwagala kwa Katonda okuli mu Kristo Yesu Mukama waffe” (Abaruumi 8:38–39). Yali agezesezza ekisuubizo kino mu mbeera ezaali zitegekeddwa ddala okukiraga nti kya bulimba. Tekyalemererwa.

Ekigambo kya Corrie eky’okuzzaamu amaanyi abo abali mu kizikiza kyabwe bennyini kyali kye kimu bulijjo: saba kati, wakati mu kyo. Tolinda mbeera kulongooka. Katonda eyamusisinkana e Ravensbrück asisinkana abaana be wonna we bali. Yali ayagala nnyo ekisuubizo kya Isaaya: “Naye abo abalindirira Mukama baliddamu buggya amaanyi gaabwe, balitumbiira n’ebiwaawaatiro ng’empungu; balidduka mbiro ne batakoowa, balitambula naye ne batazirika” (Isaaya 40:31). Yakizuula nga kituufu mu kifo ekisinga obubi ku nsi. Yamala emyaka egisukka amakumi asatu ng’akirangirira eri ensi endala yonna.

Essaala

Mukama, wasisinkana Corrie mu kiwonvu eky’ebisiikirize, era osuubiza okutusisinkana mu byaffe. Embeera zaffe bwe zitutiisa, otujjukize nti oli dda mu zo. Obukaawu bw’omutima bwe bugezaako okusimba emirandira mu mitima gyaffe, otuwe ekisa okubuta mu mikono Gyo. Tuyigirize okusaba essaala ey’okwebaza ne mu bisulo ebijjudde enkukunyi eby’obulamu bwaffe, era otuleke tuzuule emirembe Gyo ku ludda olulala. Amiina.

Olupapula 1 / 1 · 4 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako