Essuula 6 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza
Amy Carmichael — Omuminsani Eyasabanga Obutayosa
Yali Ani
Amy Beatrice Carmichael yazaalibwa nga 16 Ddesemba 1867, mu Millisle, County Down, mu Ireland, nga ye mwana omukulu mu baana musanvu ab’amaka g’Abapulesubiteeriya agaali gatya Katonda ennyo. Oluvannyuma lw’okufuna obumanyirivu obw’omwoyo obw’amaanyi mu buvubuka bwe, yeewaayo eri omulimu gw’obuminsani, n’aweereza okumala akaseera katono mu Japan ne mu Ceylon nga tannatuuka mu Buyindi obw’ebukiikaddyo mu 1895 — gye yabeera okumala emyaka ataano mu ttaano egyaddirira nga tafunye luwummula na lumu olw’okuddayo ewaabwe. Yatandikawo ekibiina kya Dohnavur Fellowship mu Tamil Nadu, mu kusooka okununula abawala abato okuva mu bwamalaaya obw’omu masabo, era ekibiina ekyo ne kikula ne kifuuka ekitundu ky’abantu abasoba mu lwenda, nga kiwa amaka abaana abaali batalina walala wa kugenda. Emyaka amakumi abiri egy’enkomerero y’obulamu bwe yagimala okusinga ng’agalamidde ku kitanda oluvannyuma lw’okugwa obubi mu 1931, n’awandiika ng’ali mu kisenge kye ebitabo ebisoba mu asatu eby’ebitontome n’eby’okwewaayo eri Katonda, ebyafuuka eby’omuwendo eby’omwoyo ebyagalwa ennyo mu nsi yonna. Yafa mu 1951 ng’aweza emyaka kinaana mu ssatu, nga tavangangako mu Buyindi kasookedde atuukayo.
Enjigiriza Ye Enkulu ku Kusaba
Obulamu bwa Amy Carmichael obw’okusaba bwe bwali omusingi ogukwekeddwa ogw’ebintu byonna ebyalabikanga e Dohnavur. Yannyonnyolanga okusaba ng’omulimu omukulu ogw’ekibiina, ogw’omusingi okusinga okuliisa abaana, okusomesa mu masomero, oba okuzimba amayumba. Buli kusalawo okukulu kwakolebwanga ku maviivi. Buli mwana eyayingizibwanga mu kitundu yasabirwanga ng’ayogerwako erinnya lye. Buli kizibu kyasookanga kusisinkanibwa mu kusaba nga tekinnasisinkanibwa mu bikolwa. Yagamba bakozi banne nti: “Okusaba gwe mutima gw’olunaku lwaffe. Ggyamu okusaba, olunaku lwandigwa, lwandibadde lwa bwereere ng’olumuli olutaliimu kintu munda.”
Endowooza ya Carmichael ey’omusingi yali nti obulamu bw’Omukristaayo, mu bukulu bwabwo, bwe bulamu bwa Kristo obugenda mu maaso mu mukkiriza eyeewaayo gy’ali. Kino yakiggya butereevu mu kulangirira kwa Pawulo: “Nakomererwa wamu ne Kristo; kyokka ndi mulamu, si ku bwange, wabula ku bwa Kristo abeera mu nze;
era obulamu bwe nnina kaakano mu mubiri, mbulina lwa kukkiriza Omwana wa Katonda, eyanjagala ne yeewaayo yekka ku lwange” (Abaggalatiya 2:20). Oba nga Kristo yali abeera mu ye, kale okusaba kwe kwali kwa Kristo. Okwagala kwe eri abaana b’e Dohnavur kwali kwagala kwa Kristo okwabunanga okuyita mu mikono gye. Okubonaabona kwe kwali kussa kimu mu bibonoobono bya Kristo. Okwegatta kuno okw’obuntu bwe ne Kristo tekwali kirowoozo kya mu bbanga eri Carmichael, wabula kyali kya mazima ag’obulamu bwa buli lunaku, ag’omugaso era agamunyweza — omusingi omugumu wansi wa buli kye yakolanga.
Okwegayiririra kwe abalala kwalimu okulambulula ebintu kinnakimu mu ngeri etali ya bulijjo, n’obutakoowa.
Yasabiranga abaana kinnoomu, olw’entalo zaabwe ez’omwoyo ez’enjawulo, olw’ebitundu ebitongole bye baavaamu, n’olw’ebigo by’obuwangwa ebyakuumanga ebitundu ebyo mu kizikiza eky’omwoyo. Yali mukakafu nti okwegayiririra abalala okw’engeri eno, okutunuulira ekintu kimu era okutakoowa, kye kyo Lukka kye yayogerako bwe yawandiika ekiragiro kya Yesu: “Eby’okukungula bingi, naye abakozi abakungula batono. Noolwekyo musabe nannyini nnimiro, aweereze abakozi mu nnimiro ye” (Lukka 10:2). Teyali mukozi mu makungula kyokka, wabula yali n’omusabi atakoowa eyasabanga abakozi abalala, ng’awandiikira abantu mu nsi yonna amabaluwa ng’asaba abayambi, era ng’agenda mu maaso n’okusaba olw’ebyo bye yasaba ebbanga ddene ng’amabaluwa gamaze okuweerezebwa.
Emyaka gye egy’okugalamira ku kitanda, nga bwe yeeyogerako yennyini, tegyakendeeza ku bulamu bwe obw’okusaba wabula gyabwongera amaanyi. Bwe yali takyasobola kutambula mu kifo kyabwe, kukyalira baana, wadde okubeerawo mu nkuŋŋaana, yali akyasobola okusaba — era bwe yakola, okumala essaawa nnyingi buli lunaku. Yabudaabudibwanga nnyo n’embala ya Katonda gwe yasabanga: “Totya kubanga nze ndi wamu naawe; tokeŋŋentererwa, kubanga nze Katonda wo. Nnaakuwanga amaanyi. Wewaawo nnaakuyambanga n’omukono ogwa ddyo ogw’obutuukirivu bwange” (Isaaya 41:10). Katonda oyo yennyini eyali amuwaniridde mu myaka ataano egy’obuweereza bw’obuminsani obw’amaanyi yali asobola ddala okufuula emyaka gye egy’okusirika okw’obuwaze okubala ebibala mu ngeri y’emu.
Kino yakikkiriza, era ng’ali ku kitanda kye yawandiika ebitabo ebimanyisizza abasomi nkumi na nkumi obulamu obw’okusaba bwe yali abaddemu.
Endaba ya Carmichael ku muwendo ogusasulwa okubeera omuyigirizwa teyakankana. Yava mu Ireland ng’amanyi nti oboolyawo teyandiddayo. Yali alabye abaana nga bafiira mu mikono gye. Yali ayogeddwako eby’obulimba, ayimiriddwamu, era ng’akooyeddwa olutalo olw’omwoyo okumala emyaka mingi nnyo. Kyokka yanywerera ku bigambo bya Yesu awatali kukankana: “Omuntu yenna ayagala okungoberera asaana yeefiirize yekka yeetikke omusaalaba gwe buli lunaku, angoberere” (Lukka 9:23). Omusaalaba, nga bwe yawandiika, tegwali kifaananyi bufaananyi eky’okukaluubirirwa obutono. Gwali kwagala okumalibwawo ddala mu kuweereza Oyo eyamalibwawo ddala ku lwo. Obulamu bwe obw’okusaba bwe bwali ekifaananyi eky’omunda eky’okumalibwawo okwo — okwewaayo kwe yennyini eri Katonda buli lunaku, mu bujjuvu, mu kussa ekimu naye, nga tannaba kwewaayo eri omulimu gwe mu buweereza.
Enjigiriza ye ey’enkomerero, eyaggibwa mu bulamu bwe bwonna obwaweebwayo awatali kwesigaliza, yali eno: Katonda asobola okwesigibwa mu buli kintu. Kyonna ky’akkiriza — obulumi, okufiirwa, obuzibu obukugira, emyaka emingi egitaliiko bibala birabika — kikola okutuuka ku kintu okwagala kye kwategeka. Yanywerera ku bwesige bwa Pawulo obunene: “Era tumanyi nga eri abo abaagala Katonda, era abo abayitibwa ng’okuteesa kwe bwe kuli, ebintu byonna bibatuukako olw’obulungi” (Abaruumi 8:28). Yali agezesezza ekisuubizo kino mu mbeera enzibu ezandisobodde okukiraga nti si kituufu, n’akisanga nga kya mazima. Obwesige obwo bwe bwakuuma okusaba kwe nga kwaka okutuusa lwe yassa omukka gwe ogw’enkomerero.
Essaala
Mukama Yesu, eyeewaayo ku lwaffe awatali kwesigaliza, tuyigirize okwewaayo gy’oli awatali kwesigaliza. Gye tunywezeza okwesanyusa n’okwewala obuzibu, tulekuze emikono gyaffe. Bwe tukemebwa okupima omuwendo gwaffe n’ebyo bye tutuukiriza, tujjukize nti omulimu ogusinga obukulu gukolebwa ku maviivi gaffe. Obulamu bwe tubeeramu bubeere bwa ggwe — obulamu obw’okukkiriza, obuwaniriddwa okusaba, obumalibwa mu kwagala. Amiina.
Essuula 6 ewedde
Amy Carmichael — Omuminsani Eyasabanga Obutayosa