Ennyanjula: Abakazi Abaakuuma Eggulu Nga Liggule

Waliwo omuguwa ogudduka mu byafaayo byonna eby’Ekkanisa, era kyangu okugubuusa amaaso mu biwandiiko ebitongole. Tegukwatagana na nkiiko na nkuŋŋaana za basumba, wadde n’empaka ez’enjigiriza oba ebiwandiiko by’ebibiina. Gukwatagana n’ebisenge ebisirifu, n’okufukamira nga bukyali tebunnakya, n’okusaba okujjudde amaziga okwasabirwa abaana abeebase, bannaggwanga ababonaabona, n’embeera ezisinga okuba enzikiza ensi ze yali esobola okuleeta. Gukwatagana n’abakazi. Emirundi n’emirundi mu byasa amakumi abiri, Katonda azzeemu okusaba kw’abakazi abaalina okukkiriza okw’amaanyi ennyo, newakubadde nga kwali tekulabibwa nnyo bibiina by’abantu; okwegayiririra abalala kwabwe kwalina amaanyi mangi, newakubadde nga tekwawandiikibwa nnyo mu bitabo by’ebyafaayo.

Ebyawandiikibwa tebibuusabuusa ku nsonga eno. Nnabbi Yoweeri yalangirira Katonda yennyini kye yali asuubizza ku nnaku ez’enkomerero: “Batabani bammwe ne bawala bammwe balitegeeza eby’omu maaso; abakadde baliroota ebirooto, n’abavubuka bammwe balyolesebwa. Mu biro ebyo ndifuka Omwoyo wange ku baweereza bange abasajja n’abakazi” (Yoweeri 2:28–29). Omwoyo wa Katonda tasosola mu kikula kya muntu bw’agaba amaanyi n’okuyitibwa. Abakazi abali mu kitabo kino baakkiriza ekisuubizo ekyo nga bwe kiri ddala, ne bakituukiriza mu bulamu bwabwe n’obuziba n’obutakyukakyuka ebyakankanya ensi ebyabeetooloola.

Olukuŋŋaana lw’okusaba olwasooka okuwandiikibwa oluvannyuma lwa Kristo okulinnya mu ggulu lwalimu abakazi wakati ddala mu lwo.

Lukka annyonnyola abayigirizwa nga bakuŋŋaanye: “Abo bonna ne beeweerayo ddala n’omutima gumu okusaba wamu n’abakazi ne Maliyamu nnyina Yesu ne baganda ba Yesu” (Ebikolwa by’Abatume 1:14). Era mu Ebikolwa by’Abatume 16, Pawulo ne Siira bwe baatuuka e Firipi ne banoonya ekifo eky’okusabiramu ku Ssabbiiti, baasanga ekibiina ky’abakazi nga bali dda mu kwegayiririra abalala: “… gye baali batutegeezezza nti waliwo abakuŋŋaanirayo okusabirayo. Ne tutuula wamu n’abakazi abaali bazze okusaba ne twogera nabo” (Ebikolwa by’Abatume 16:13). Omuntu eyasooka okukkiriza mu Bulaaya yali Ludiya — omukazi eyasangibwa ng’asaba. Okuva mu ssaawa ezaasooka ez’Ekkanisa, abakazi babadde musingi gwa bulamu bwayo obw’okusaba.

Omukazi omulwanyi mu kusaba y’ani? Tekiri nti ateekwa okuba omukazi amanyiddwa ennyo mu bantu oba alina obuyinza mu Kkanisa. Ayinza okuba, nga Monika ow’e Hippo, maama eyagumiikiriza okumala emyaka kkumi n’omusanvu ng’asaba nga tafuna kuddibwamu, nga talina kya kulaga ku kwegayiririra abalala kwe wabula omwana omulenzi eyali yabula n’obwesige obutanyeenyezeka mu bwesigwa bwa Katonda. Ayinza okuba, nga Corrie ten Boom, omusibe mu nkambi y’Abanazi ey’okubonyaabonya eyakuuma olukuŋŋaana lw’okusaba mu kisulo kyabwe, ensi bwe yali ng’eyeyongera okugwa mu bikolobero eby’entiisa.

Ayinza okuba, nga Lottie Moon, omukazi eyagabanga emmere ye okutuusa lwe yanafuwa n’atasobola kuyimirira, n’amalira omukka gwe ogwasembayo ku nsi mu kusabira abantu be yali azze okwagala. Ayinza okuba ng’amanyiddwa Katonda yekka n’abantu abatono b’akyusa obulamu bwabwe okuyita mu kwegayiririra abalala kwe baali batategeerera ddala nti kwaliwo.

Ekigatta abakazi bano ekkumi kye kyekyo ddala Yesu kye yasuubiza bonna abandikikkirizza: okutuuka eri Kitaffe okuyita mu Mwana, embeera yonna, ekibiina kyonna, wadde amaanyi g’omuntu gonna bye bitayinza kuggyawo. Yesu yalangirira nti Kitaffe alibawa kyonna kye banaasabanga mu linnya lye: “… mmwe bennyini munaasabanga Kitange mu linnya lyange. Kino mubadde temukikola, naye kaakano mukitandike. Musabe mu linnya lyange, mujja kuweebwa ekyo kye musaba, essanyu lyammwe liryoke lituukirire” (Yokaana 16:23–24). Abakazi bano baakkiriza ekisuubizo ekyo n’amaanyi gonna ag’obulamu bwabwe. Tebaakikkiriza mu birowoozo byokka. Baakiteekako buli kimu — ebiseera byabwe eby’omu maaso, amaka gaabwe, erinnya lyabwe, obulamu bwabwe, era abamu ku bo n’eddembe lyabwe.

Abakazi bano ekkumi baava mu nsi ez’enjawulo ennyo. Monika yasabira mu Bukiikakkono bwa Afirika obwali wansi w’Abaruumi mu kyasa eky’okuna. Teresa ow’e Ávila yazza buggya ekibiina ky’Abakarumeri mu Sipeyini mu kyasa ekye kkumi n’omukaaga. Susanna Wesley yasabanga ng’abisse ekyepuloni kye ku mutwe, mu nnyumba y’omusumba ey’e Lincolnshire eyali ejjudde abantu mu kyasa ekye kkumi n’omunaana. Madame Guyon yasibibwa emyaka musanvu mu kkomera lya Bastille olw’okwewaayo kwe okw’amaanyi mu kusaba. Amy Carmichael yakolera mu Buyindi obw’Ebukiikaddyo okumala emyaka ataano mu etaano egy’omuddiring’anwa nga tawummuddeko kudda waka. Corrie ten Boom yava mu nkambi y’okubonyaabonya ey’e Ravensbrück n’agenda okubuulira okusonyiwa mu ssemazinga mukaaga. Lottie Moon yeewaayo yonna mu byalo by’e Bucayina okutuusa lwe yali nga takyalina kya kugaba. Mary Slessor yayolekagana n’abatemi b’emitwe mu Nayijeerya nga yeesigama ku kwagala n’okusaba byokka. Gladys Aylward yakulembera abaana kikumi okuyita mu nsozi ezibikkiddwa omuzira mu Bucayina mu kiseera ky’olutalo, nga tewali muntu mulala eyakkiriza okukikola. Evelyn Christenson yazimba ekibiina ky’okusaba eky’ensi yonna ku kibuuzo kimu ekikulu. Ekyabagatta tekyali kyasa kyabwe, wadde obuwangwa bwabwe oba empisa zaabwe, wabula okukakasa kwabwe okujjuvu era okutanyeenyezeka nti okusaba tekwali kintu kya ku mabbali mu bulamu bw’Omukristaayo — kwe kwali omutima gwabwo.

Ekiragiro Pawulo kye yawa Abakkolosaayi kitukwatako mu bwangu bwe bumu nga bwe kyali gye bali: “Munyiikirirenga mu kusaba, nga temuddirira, wabula nga mwebazanga” (Abakkolosaayi 4:2). Ekigambo ekivvunuddwa “munyiikirirenga” mu Luyonaani kiri proskartereo — okugumiikiriza, okwesiba ku kintu, okubeera mu kintu obutayosa. Luno si lulimi lwa ddiini ya kibogwe, wabula lwa kwewaayo okw’amaanyi okw’olunaku n’olunaku. Abakazi bano ekkumi baali beewaddeyo eri okusaba. Okusaba tekwali kintu kye baakolanga obukozi; kwali kye baali bo bennyini. Era okuyita mu bo, Katonda yakola ebintu ebikyawulikika okuyita mu byasa.

Essuula zino si bifaananyi bya byafaayo byokka. Bubaka obukuyita. Bw’onoozisoma, ojja kwesanga ng’oyimiridde emirundi mingi ku mugo gw’obulamu obw’omunda ennyo — obulamu mwe okusaba kutali buvunaanyizibwa bwa ddiini obw’okutuukiriza obutuukiriza, wabula enkolagana ennamu gy’obeeramu. Obulamu obwo bukusobokera. Buli muntu anoonya Katonda n’omutima gwe gwonna amulaba. Ekyo si kigambo kya kuzzaamu bantu maanyi bwereere; kye kisuubizo kya Katonda, ekigezeseddwa mu bulamu bw’abantu nkumi kkumi, era ne kikakasibwa nate mu bakazi bano ekkumi ab’ekitalo.

Obulamu bwabwe bukuleetere obutamatira obutukuvu n’okukkiriza okw’oku ngulu. Bukuleetere obutawummula olw’eddiini ennafu, ey’ekyanguyirize, era ey’omukolo obukozi. Bukusindike ku maviivi go n’enjala empya n’okusuubira okuzzibwa obuggya — era osangeyo Katonda y’omu ataggwaawo abakazi bano gwe baasanga ng’abalindiridde.