Essuula 9 · eddakiika 16 ez’okusoma

Okudda Ennyuma

“Ndiwonya okudda kwabwe ennyuma; ndibaagala lwa buntu bwange; kubanga obusungu bwange bubavuddeko.”—Koseya 14:4.

Waliwo ebika bibiri eby’abaddayo ennyuma. Abamu tebaakyusibwa mutima n’olutono: baayita mu mukolo gw’okwegatta ku kibiina eky’Ekikristaayo ne beeyita abaddayo ennyuma; naye, bwe nnyinza okwogera bwe ntyo, tebaali “bagenze mu maaso.” Bayinza okwogera ku kudda ennyuma; naye ddala tebaazaalibwa mulundi ogwokubiri. Beetaaga okuyisibwa mu ngeri ya njawulo okuva ku abo abaddayo ennyuma mu butuufu—abo abaazaalibwa mu nsigo etayonooneka, naye ne bakyama. Kye twagala kwe kukomyawo bano mu kkubo lye limu lye baayitamu bwe baaleka okwagala kwabwe okusooka.

Kyuka odde ku Zabbuli 85:5. Awo osoma nti: “Olinaakusunguwalira emirembe gyonna? Olyongera okwongera obusungu bwo emirembe n’emirembe? Toliddamu kutuzzaamu amaanyi, abantu bo balyoke basanyukire mu ggwe? Tulage okusaasira kwo, ai Mukama, otuwe obulokozi bwo.” Kaakano yongera olabe: “Ndiwuliriza Katonda Mukama ky’anaayogera: kubanga anaayogera emirembe eri abantu be, n’eri abatukuvu be; naye baleme kudda nate mu busirusiru” (olunyiriri 8).

Tewali kintu na kimu kiyinza kuyamba abaddayo ennyuma nga bwe kiba nga bakwatagana n’Ekigambo kya Katonda; era gye bali, Endagaano Enkadde ejjudde obuyambi nga bwe kiri n’Endagaano Empya. Ekitabo kya Yeremiya kirimu ebifo eby’ekitalo eri abo abawaba. Kye twagala kwe kuleeta abaddayo ennyuma bawulire Katonda Mukama ky’anaayogera.

Tunuulira akaseera Yeremiya 6:10. “Ani gwe nnaayogera, ne mmulabula, balyoke bawulire? laba, amatu gaabwe tegakomolebwa, so tebayinza kuwuliriza: laba, ekigambo kya Mukama kibavuma; tebakisanyukira.” Ekyo kye kifaananyi ky’abaddayo ennyuma. Tebasanyukira n’akatono ekigambo kya Katonda. Naye twagala okubakomyawo, Katonda alyoke akwate okutu kwabwe. Soma okuva ku lunyiriri olw’ekkumi n’ennya: “Bawonyezza n’olutono ekiwundu ky’omuwala w’abantu bange, nga boogera nti Mirembe, mirembe; so nga tewali mirembe. Baakwatibwa ensonyi bwe baakola eby’ekivve? nedda, tebaakwatibwa nsonyi n’akatono, so tebaayinza kuswala: kyebaliva bagwira wamu n’abo abagwa: mu kiseera lwe ndibakyalira baligwa wansi, bw’ayogera Mukama. Bw’ati bw’ayogera Mukama nti Muyimirire mu makubo, mulabe, mubuulize amakubo ag’edda, we lyali ekkubo eddungi, mutambulire omwo; mulyoke muwummulize emyoyo gyammwe. Naye ne boogera nti Tetuutambulire mwo. Era nabateekerawo abakuumi nga njogera nti Muwulirize eddoboozi ly’ekkondeere. Naye ne boogera nti Tetuuwulirize.”

Ekyo kye kyali embeera y’Abayudaaya bwe baali baddayo ennyuma. Baali bavudde mu makubo ag’edda. Era eyo y’embeera y’abaddayo ennyuma. Baavudde ku kitabo ekyo ekirungi eky’edda. Adamu ne Kaawa baagwa olw’obutawuliriza kigambo kya Katonda. Tebaakkiriza kigambo kya Katonda; naye ne bakkiriza omukemi. Eyo y’engeri abaddayo ennyuma gye bagwamu—olw’okuva ku kigambo kya Katonda.

Mu Yeremiya 2 tusanga Katonda ng’abeegayirira nga kitaawe w’omwana bw’andyegayiridde omwana we. “Bw’ati bw’ayogera Mukama nti Bakadde bammwe obutali butuukirivu ki bwe baalaba mu nze, ne banvaako, ne bagoberera obutaliimu, ne bafuuka abataliimu? . . . Kyendiva njolekera okuwoza nammwe, bw’ayogera Mukama; era n’abaana b’abaana bammwe ndibawoza . . . Kubanga abantu bange bakoze ebibi bibiri: banvuddeko, nze Nsulo y’amazzi amalamu, ne beesimira ebidiba, ebidiba ebyatika, ebitayinza kukwata mazzi.”

Kaakano waliwo ekintu kimu kye twagala okujjukiza abaddayo ennyuma; era kye kino, nti Mukama teyabaleka; wabula bo be baamuleka! Mukama teyabavaako; wabula bo be baamuvaako! Era kino, awatali nsonga yonna! Agamba nti, “Bakadde bammwe obutali butuukirivu ki bwe baalaba mu nze, ne banvaako?” Katonda si y’omu leero nga bwe yali bwe wajja gy’ali okusooka? Katonda akyusizza? Abantu batera okulowooza nti Katonda akyusizza; naye ommusango guli ku bo. Ggwe eyadda ennyuma, nandikubuuzza nti, “Butali butuukirivu ki obuli mu Katonda, ekikuleese okumuleka n’okumuvaako ewala?” Ggwe, bw’ayogera, weesimidde ebidiba ebyatika ebitakwata mazzi. Ensi teyinza kumatiza obuzaale obuggya. Tewali luzzi lwa nsi luyinza kumatiza omwoyo ogufuuse omugabe mu buzaale obw’omu ggulu. Ekitiibwa, obugagga n’amasanyu g’ensi eno tebijja kumatiza abo abaakomba amazzi ag’obulamu ne bawaba, nga banoonya okuwummuzibwa mu nzizi z’ensi. Enzizi z’ensi zijja kukalira. Teziyinza kumatiza ennyonta ey’omwoyo.

Nate mu lunyiriri olw’amakumi asatu mu bubiri: “Omuwala ayinza okwerabira ebyokwewunda bye, oba omugole ebyambalo bye? naye abantu bange banneerabidde, ennaku ezitabalika.” Ogwo gwe musango Katonda gw’aleeta ku eyadda ennyuma. “Banneerabidde, ennaku ezitabalika.”

Emirundi mingi neewuunyisizza abawala abato bwe mbagamba nti, “Mukwano gwange, olowooza ku bikomo byo eby’omu matu okusinga bw’olowooza ku Mukama.” Okuddamu kubadde nti, “Nedda, sikola bwe ntyo.” Naye bwe mbabuuzza nti, “Toweeraliikirira singa okimu kikubula; era toligenda kukinoonya?” okuddamu kubadde nti, “Wamma, weewaawo, ndowooza nti nandikoze bwe ntyo.” Naye newaakubadde nga baali bavudde ku Mukama, tekyabaleetera kweraliikirira n’akatono; so tebaamunoonya balyoke bamulabe.

Bangi abaali edda mu bumu ne mu njogeraganya eya buli lunaku ne Mukama kaakano balowooza ku ngoye zaabwe n’ebyokwewunda byabwe okusinga bwe balowooza ku myoyo gyabwe egy’omuwendo! Okwagala tekwagala kwerabirwa. Bannyina bandimenyeddwa emitima singa abaana baabwe babaleka ne batawandiika kigambo n’akamu oba okuweereza ekijjukizo ky’okwagala kwabwe; era Katonda yeegayiririra abaddayo ennyuma nga muzadde bw’ayegayiririra abaagalwa be abawabye. Agezaako okubawugula bakomewo. Abuuza nti, “Nkoze ki ekibaleese okuva ku nze?”

Ebigambo eby’obwagazi era eby’okwagala okusinga byonna ebisangibwa mu Bayibuli yonna biva eri Yakuwa nga bigenda eri abo abaamuleka awatali nsonga. Yer. 2:19.

Wuliriza engeri gy’awoza nabo: (Yer. 2:19.) “Obubi bwo bwennyini bulikukangavvula, n’okudda kwo ennyuma kulikunenya; kimanye kale, olabe, nga kibi era nga kya bulumi, ggwe okuva ku Mukama Katonda wo, n’okutya kwange nga tekuli mu ggwe, bw’ayogera Mukama Katonda w’eggye.”

Sikuba mu kamwa bwe njogera nti ndabye abaddayo ennyuma nga bakomawo mu bikumi; era mbabuuzza oba tebalaba ng’okuleka Mukama kibi era kya bulumi. Toyinza kusanga eyadda ennyuma mu butuufu, eyamanya Mukama, atalikkiriza nti kibi era kya bulumi okumuvaako; era simanyi lunyiriri lulala olw’okukozesebwa okusinga olwo okukomyawo abawabye. Kisobole okukukomyawo bw’oba obadde owabye mu nsi ey’ewala.

Tunuulira Lutti. Teyakiraba nga kibi era kya bulumi? Yamala emyaka amakumi abiri mu Sodoma, naye teyafuula muntu n’omu okukyuka. Yagenda bulungi mu maaso g’ensi. Abantu bandikugambye nti yali omu ku basajja abakulembeze era abagwana okusinga mu Sodoma yonna. Naye zisanze! zisanze! yazikiriza ab’omu maka ge. Era kya nnaku okulaba eyo eyadda ennyuma omukadde ng’atambula mu nguudo za Sodoma mu ttumbi, ng’amaze okulabula abaana be, nabo ne baziba amatu gaabwe.

Sirabanga musajja ne mukazi we nga badda ennyuma awatali kuzikiririza ddala abaana baabwe. Balikola eby’eddiini okuba eby’okusekererwa era balivvoola bazadde baabwe: “Obubi bwo bwennyini bulikukangavvula; n’okudda kwo ennyuma kulikunenya!” Dawudi teyakiraba bwe kityo? Mulabe, ng’akaaba nti, “Ai mutabani wange Abusaalomu, mwana wange, mwana wange Abusaalomu! singa Katonda yandindese nfe ku lulwo; ai Abusaalomu, mwana wange, mwana wange!” Ndowooza nga okuzikirira kw’omwana we, so si kufa kwe, kwe kwaleeta obuyinike buno.

Nzijukira nga nnina emyaka egiyise nga njogera n’omusajja omukadde okutuusa ttumbi nga liyise. Yali amaze emyaka ng’awaba ku nsozi enkalu ez’ekibi. Ekiro ekyo yayagala okukomawo. Twasaba, ne tusaba, ne tusaba, okutuusa ekitangaala bwe kyamwakira; n’agenda ng’asanyuka. Ekiro ekyaddirira yatuula mu maaso gange nga mbuulira, era ndowooza nti sirabanga muntu n’omu ng’alabika nga munakuwavu era omunyiivu bwe ntyo mu bulamu bwange bwonna. Yangoberera mu kisenge ky’okwebuuza. “Kiki ekikuluma?” ne mmubuuza. “Eriiso lyo liva ku Mulokozi? Okubuusabuusa kwo kukomyewo?” “Nedda; si ekyo,” n’ayogera. “Saagenze mu bizimbe, wabula mmaze olunaku luno lwonna nga nkyalira abaana bange. Bonna bafumbiddwa era bali mu kibuga kino. Nagenda okuva mu nnyumba emu okutuuka mu ndala, naye tewaali n’omu atannyooma. Lwe lunaku olusinga obuddugavu mu bulamu bwange. Nzuukuse ne ndaba kye nkoze. Nazaala abaana bange ne mbayingiza mu nsi; kaakano siyinza kubaggyamu.” Mukama yali amuzzeeko essanyu ery’obulokozi bwe; naye ebibi ebyava mu kwonoona kwe byali biwo. Oyinza okuyita mu bye wayitamu; era oyinza okusanga ebifaananyi ng’ebyo nga biddibwamu emirundi n’emirundi. Bangi abajja mu kibuga kyammwe emyaka egiyise nga baweereza Katonda, mu kugaggawala kwabwe bamwerabidde: era abaana baabwe ab’obulenzi n’ab’obuwala bali ludda wa? Ndaga kitaawe ne nnyina abaleka Mukama ne badda mu bintu eby’obwavu eby’ensi; era nnaba nkyamye singa abaana baabwe tebali mu kkubo eddene erigenda mu kuzikirira.

Nga bwe twagala okuba abeesigwa, tulabula abaddayo ennyuma bano. Kabonero ka kwagala okulabula ku bulabe. Tuyinza okutwalibwa ng’abalabe okumala akaseera; naye mikwano mituufu be bayimusa eddoboozi ery’okulabula. Isiraeri teyalina mukwano mutuufu okusinga Musa. Mu Yeremiya Katonda yawa abantu be nnabbi akaaba amaziga okubakomyawo gy’ali; naye ne bagaana Katonda. Beerabira Katonda eyabaggya mu Misiri, era eyabakulembera mu ddungu okubatuusa mu nsi ey’endagaano. Mu kugaggawala kwabwe baamwerabira ne bakyuka. Mukama yali abagambye ekigenda okubaawo. (Ma. 28.) Era laba ekyabaawo. Kabaka eyanyooma ekigambo kya Katonda yawambibwa Nebukadduneeza, n’abaana be ne baleetebwa mu maaso ge era buli omu n’attibwa: amaaso ge ne gaggibwamu; n’asibibwa mu njegere ez’ekikomo n’asuulibwa mu kkomera mu Babulooni. (2 Bak. 25:7.) Bw’atyo bwe yakungula bye yasiga. Mazima kibi era kya bulumi okudda ennyuma, naye Mukama ayagala okukukomyawo n’obubaka bw’Omulimu gwe.

Mu Yeremiya 8:5, tusoma nti: “Kale abantu bano ab’omu Yerusaalemi lwaki baddayo ennyuma olw’okudda ennyuma okutaggwaawo? Banywerera ku bukuusa; bagaana okukomawo.” Ekyo Mukama kye yaleeta ku bo. “Bagaana okukomawo.” “Nawuliriza ne mpulira; naye tebaayogera bulungi: tewaali muntu n’omu eyeenenyeza obubi bwe, ng’ayogera nti, Nkoze ki? Buli omu yakyukira mu kkubo lye, ng’embalaasi bw’efubutuka mu lutalo. Weewaawo, enkuluku ey’omu ggulu emanyi ebiseera byayo ebyalagirwa; n’ejjiba n’akasaayi n’akataayi bikwata ekiseera eky’okujja kwabyo; naye abantu bange tebamanyi kusala musango kwa Mukama.”

Kaakano tunuulira: “Nawuliriza ne mpulira; naye tebaayogera bulungi.” Tewali kyoto kya maka! Tewali kusoma Bayibuli! Tewali kusaba mu kisenge! Katonda akutama okuwulira; naye abantu be bakyuse! Bwe wabaawo eyadda ennyuma ng’eyeenenya, ng’ayagala okusonyiyibwa n’okukomezebwawo, tojja kusanga bigambo bya kwagala okusinga ebisangibwa mu Yeremiya 3:12: “Genda, olangirire ebigambo bino eri obukiikakkono, oyogere nti, Komawo, ggwe Isiraeri eyadda ennyuma, bw’ayogera Mukama; sirireetera busungu bwange kubagwako: kubanga ndi wa kisa, bw’ayogera Mukama, so sirikuuma busungu bwange emirembe gyonna.” Kaakano weetegereze: “Kyokka kkiriza obutali butuukirivu bwo, nga wayonoona ku Mukama Katonda wo, n’osaasaanya amakubo go eri abagwira wansi wa buli muti omugimu, so temwagondera ddoboozi lyange, bw’ayogera Mukama. Mukomewo, mmwe abaana abaddayo ennyuma, bw’ayogera Mukama; kubanga nze mufumbo wammwe”—lowooza ku Katonda ng’ajja n’ayogera nti, “Nze mufumbo wammwe!—era ndibaggya omu mu kibuga, n’ababiri mu kika, ne mbaleeta e Sayuuni.”

“Kyokka kkiriza obutali butuukirivu bwo.” Emirundi emeka gye nnimusize olunyiriri olwo eri eyadda ennyuma! “Kkiriza” bwo; era Katonda ayogera nti Ndikusonyiwa. Nzijukira omusajja bwe yambuuza nti, “Ani yakyogera ekyo? Kiri awo?” Ne mmulaga olunyiriri, “Kyokka kkiriza obutali butuukirivu bwo;” omusajja n’afukamira, n’akaaba nti, “Katonda wange, nyonoonye”; Mukama n’amuzza mu kifo ekyo era mu kiseera ekyo. Bw’oba owabye, ayagala okomewo.

Ayogera mu kifo ekirala nti, “Ai Efulayimu, nkukole ki? Ai Yuda, nkukole ki? kubanga obulungi bwammwe buli ng’ekire eky’oku makya, era ng’omusulo ogw’amangu ago bwe guggwaawo” (Koseya 6:4). Okusaasira kwe n’okwagala kwe kya kitalo!

Mu Yeremiya 3:22: “Mukomewo, mmwe abaana abaddayo ennyuma, ne nze ndiwonya okudda kwammwe ennyuma. Laba, tujja gy’oli; kubanga ggwe Mukama Katonda waffe.” Ateeka bugambo mu kamwa k’eyadda ennyuma. Kkomawo bukomawo; era, bw’onookomawo, alikwaniriza n’ekisa era alikwagala lwa buntu bwe.

Mu Koseya 14:1, 2, 4: “Ai Isiraeri, komawo eri Mukama Katonda wo; kubanga ogudde olw’obutali butuukirivu bwo. Mutwale ebigambo, mukyuke eri Mukama (ateeka ebigambo mu kamwa ko): mumugambe nti, Ggyawo obutali butuukirivu bwonna, otwanirize n’ekisa; bwe tutyo tuliwaayo ennyana ez’emimwa gyaffe . . . Ndiwonya okudda kwabwe ennyuma, ndibaagala lwa buntu bwange, kubanga obusungu bwange bumuvuddeko.” Weetegereze ekyo, Kyuka! Kyuka!! Kyuka!!! kuvuga mu bifo bino byonna.

Kaakano, bw’oba owabye, jjukira nti ggwe wamuleka, so si ye eyakuleka. Oteekwa okuva mu bunnya bw’eyadda ennyuma mu ngeri y’emu gye wayingira. Era bw’oyita mu kkubo lye limu lye wayitamu bwe wava ku Mukama, olimusanga kaakano, awo w’oli.

Singa twayisa Kristo nga bwe twayisa mukwano gwaffe yenna ow’oku nsi, tetwandimulese; era tewandibaddewo eyadda ennyuma. Singa mbadde mu kibuga okumala wiiki emu, sandirowooza kugendayo nga sinnakwatako mikono giva ku mikwano gye nfunye, ne mbagamba nti “Weeraba.” Nnandivumiddwa mu mazima singa ntutte eggaali y’omukka ne ngenda nga siyogedde kigambo eri n’omu. Okukaaba kwandibaddewo nti, “Kiki ekigenze?” Naye wali owuliddeko eyadda ennyuma ng’asiibula Mukama Yesu Kristo nti “Weeraba”; ng’ayingira mu kisenge kye n’ayogera nti, “Mukama Yesu, nkumanyi emyaka kkumi, amakumi abiri, oba amakumi asatu: naye nkooye okukuweereza; ekikoligo kyo tekyangu, so n’omugugu gwo teguwewuka; kyenva ndda mu nsi, eri ebbinika z’ennyama ez’e Misiri. Weeraba, Mukama Yesu! Weeraba”? Wali okiwuliddeko ekyo? Nedda; tokiwuliddeko, so toligenda kukiwulira. Nkugamba nti, bw’oyingira mu kisenge n’oggalawo ensi n’okwatagana ne Mukama toyinza kumuleka. Olulimi lw’omutima gwo lulyogera nti, “Ani gwe tunaagenda,” wabula ggwe? “Ggwe olina ebigambo eby’obulamu obutaggwaawo” (Yok. 6:68). Toyinza kudda mu nsi singa omuyisa mu ngeri eyo. Naye wamuleka n’oddukira ewala. Omwerabidde ennaku ezitabalika. Komawo leero; nga bw’oli! Malirira nti toowummulenga okutuusa Katonda lw’alikuzzaako essanyu ery’obulokozi bwe.

Omusajja omu mu Cornwall lumu yasisinkana Omukristaayo mu luguudo gwe yamanya nti yali adda ennyuma. Yamusemberera, n’ayogera nti, “Ntegeeza, tewali njawukana wakati wo ne Mukama Yesu?” Omusajja yakutamya omutwe gwe, n’ayogera nti, “Weewaawo.” “Kale,” omusajja n’ayogera, “akukoze ki?” Okuddamu kw’ekyo kwali mukoka gwa maziga.

Mu Okubikkulirwa 2:4, 5, tusoma nti: “Naye nnina ekintu naawe, kubanga waleka okwagala kwo okusooka. Kale jjukira gye wava ng’ogudde; weenenye, okole emirimu egisooka: oba si ekyo, ndijja gy’oli mangu, ne nzigya ekikondo kyo eky’ettaala mu kifo kyakyo, bw’otoyenenya.” Njagala kukukuuma eri ensobi abantu abamu gye bakola ku “kukola emirimu egisooka.” Bangi balowooza nti balina okuddamu okufuna okumanya kwe kimu nate. Ekyo kikutte enkumi n’enkumi emyezi mingi awatali mirembe; kubanga baabadde balindirira okuzzibwawo kw’okumanya kwabwe okusooka. Toolabe okumanya kwe kimu nga bwe wafuna bwe wasooka okujja eri Mukama. Katonda teyeeddiŋŋana. Tewali bantu babiri mu bantu obukadde bw’ensi abafaanagana oba abalowooza kimu. Oyinza okwogera nti toyinza kwawula bantu babiri; naye bw’omanyagana nabo bulungi oyinza mangu okwawula enjawulo. Bwe kityo, tewali muntu n’omu aliba n’okumanya kwe kimu omulundi ogwokubiri. Katonda bw’anaazza essanyu lye eri omwoyo gwo, muleke akikole mu ngeri ye. Tolambika Katonda kkubo lya kukuwaamu omukisa. Toosuubire kumanya kwe kimu kwe wafuna emyaka ebiri oba amakumi abiri egiyise. Olifuna okumanya okuggya, era Katonda alikukwatamu mu ngeri ye ye. Bw’oyatula ebibi byo n’omubuulira nti owabye n’oleka ekkubo ery’ebiragiro bye alikuzzaako essanyu ery’obulokozi bwe.

Njagala okusikula obwongo bwo eri engeri Peetero gye yagwiramu; era ndowooza nti kumpi bonna bagwa mu ngeri y’emu. Njagala okuyimusa eddoboozi ery’okulabula eri abo abatannagwa. “Alowooza nti ayimiridde yeekuume aleme okugwa” (1 Bak. 10:12). Emyaka amakumi abiri mu etaano egiyise—era mu myaka etaano egyasooka nga naakayenkanyizibwa—nnali njogera nti singa mba nsobola okuyimirira emyaka amakumi abiri sandigobye kugwa. Naye gy’osemberera Omusaalaba, olutalo lwe lweyongera okukaluba. Setaani agenderera waggulu. Yagenda mu abo ekkumi n’ababiri; n’alonda Omuwanika—Yuda Isukalyoti, n’Omutume Omukulu—Peetero. Abasajja abasinga obungi abagwa bagwa ku ludda olw’empisa yaabwe olusinga amaanyi. Bantegeeza nti oludda olwokka ekigo ky’e Edinburgh kye kyawangulirwako lwe lwali oludda enjazi we zaali entabike ennyo, era abakuumi we baalowoolezanga nga bali mu bukuumi. Omuntu yenna bw’alowooza nti wa maanyi okuyinza okuziyiza Setaani ku kifo kyonna, akyetaaga okukuuma okw’enjawulo, kubanga omukemi ajja mu kkubo eryo.

Ibulayimu ayimirira, ng’omukulu ow’omu maka ag’okukkiriza; era abaana ab’okukkiriza bayinza okwogerwako nga banoonyereza olulyo lwabwe eri Ibulayimu: naye wansi mu Misiri yeegaana mukazi we. (Lub. 12.) Musa yamanyibwanga olw’obuwombeefu bwe; naye yaziyizibwa okuyingira mu nsi ey’endagaano olw’ekikolwa kimu eky’obwangu n’okwogera, Mukama bwe yamugamba okwogera n’olwazi ekibiina n’ebisolo byabwe balyoke banywe amazzi. “Muwulire kaakano, mmwe abajeemu; tulibaggya amazzi mu lwazi luno?” (Kubala 20:10).

Eriya yamanyibwanga olw’obuvumu: naye n’agenda olugendo lwa lunaku mu ddungu ng’omutiitiizi n’yeekweka wansi w’omuti omwoloola, ng’asaba yekka nti afe, olw’obubaka bwe yafuna okuva eri omukazi. (1 Bak. 19.) Twekuume. Ka abe muntu ki—ayinza okuba ng’ali mu kkubiro—naye bwe yeegulumiza aligwa ddala. Ffe abagoberezi ba Kristo twetaaga bulijjo okusaba tufuulibwe abawombeefu, era tukuumibwe abawombeefu. Katonda yaleetera amaaso ga Musa okumasamasa abantu abalala ne gasobola okuraba; naye Musa yennyini teyamanya nti amaaso ge gamasamasa, era omuntu gy’asingira okuba omutukuvu mu mutima gy’alyeyongera okulabika eri ensi ey’ebweru mu bulamu bwe obwa buli lunaku ne mu njogera ye. Abantu abamu boogera ku ngeri gye bawombeka; naye bwe baba n’obuwombeefu obw’amazima tewaabeewo kyetaagisa okubulangirira. Tekyetaagisa. Ekitangaala eky’omu nnyanja tekikuba ngoma oba kufuuwa ndeere okulangirira nti ekitangaala kiri kumpi: kyekakasa kyokka. Bwe kityo bwe tuba n’ekitangaala eky’amazima munda yaffe kiryeraga kyokka. Si abo abaleeta oluyoogaano oluyitirivu be balina okutya Katonda okusingayo. Waliwo akagga, oba “akato” nga Abasukotti bwe bakayita, wamu w’embeera we ntuula; era oluvannyuma lw’enkuba ennyingi oyinza okuwulira okuwuluguuta kw’amazzi gaako okuva ewala: naye ka wajje ennaku entono ez’obudde obulungi, akagga kaba kumpi kusirika. Naye waliwo omugga kumpi n’ennyumba yange, gwe ntawuliddeko okukulukuta mu bulamu bwange, nga gukulukuta mu lugendo lwagwo oluwanvu era olw’ekitiibwa omwaka gwonna. Twandibadde n’okwagala kwa Katonda okungi munda yaffe ne kulabika awatali kulangirira kwaffe okw’oluyoogaano.

Ekituula ekisooka mu kugwa kwa Peetero kwali kwesiga yekka. Mukama yamulabula. Mukama yagamba nti: “Simooni, Simooni, laba, Setaani abasabye, alyoke abawewe ng’eŋŋaano: naye nze nkusabidde, okukkiriza kwo kuleme okuggwaawo” (Luk. 22:31, 32). Naye Peetero yagamba nti: “Neetegese okugenda naawe, ne mu kkomera ne mu kufa.” “Newaakubadde nga bonna balyesittala ku lulwo, nze siryesittala emirembe gyonna.” (Mat. 26:33.) “Yakobo ne Yokaana, n’abalala, bayinza okukuleka; naye ggwe oyinza okunneesiga!” Naye Mukama yamulabula: “Nkugamba, Peetero, enkoko terikookolima leero, nga tonnankana nga onneegaana emirundi esatu.” (Luk. 22:34.)

Newaakubadde nga Mukama yamunenya, Peetero yagamba nti yali yeeteeseteese okumugoberera okutuuka mu kufa. Okwenyumiriza okwo emirundi mingi kubeera omukulembeze gw’okugwa. Katutambule n’obuwombeefu n’obukkakkamu. Tulina omukemi omukulu; era, mu ssaawa etakuumiddwa, tuyinza okwesittala ne tugwa ne tuleeta ekivve ku Kristo.

Ekituula ekiddirira mu kugwa kwa Peetero kwali kwe kugenda okwebaka. Setaani bw’asobola okusuiza Ekkanisa otulo akola omulimu gwe okuyita mu bantu ba Katonda bennyini. Mu kifo ky’okutunula essaawa emu entono mu Gesusemane, Peetero yagwa otulo, Mukama n’amubuuza nti, “Kale, temwayinza kutunula nange essaawa n’emu?” (Mat. 26:40.) Ekiddirira kwe kuti, yalwana n’amaanyi ag’omubiri. Mukama yaddamu okumunenya n’ayogera nti, “Abo abakwata ekitala balizikirira n’ekitala.” (Mat. 26:52.) Yesu yali ateekwa okumenya Peetero kye yali akoze. Ekiddirira, “yagoberera nga ali wala.” Kigere ku kigere agenda ewala. Kya nnaku omwana wa Katonda ng’agoberera nga ali wala. Bw’omulaba ng’atabagana ne mikwano gy’ensi, era ng’asuula obuyinza bwe ku ludda oluli obubi, aba agoberera ng’ali wala; era tekiryonoona bbanga nga erinnya ery’edda ery’ekika teriswazibwa, era Yesu Kristo aliwundibwa mu nnyumba ya mikwano gye. Omuntu, olw’ekyokulabirako kye, alireetera abalala okwesittala n’okugwa.

Ekiddirira—Peetero afuuka ow’oluganda era mukwano gw’abalabe ba Kristo. Omuwala agamba Peetero omuvumu ono nti: “Naawe wali ne Yesu ono ow’e Ggaliraaya.” Naye yeegaana mu maaso gaabwe bonna, ng’ayogera nti, “Simanyi ky’oyogera.” Era bwe yali agenze mu wankaaki omuwala omulala yamulaba n’agamba abo abaali awo nti, “Ono naye yali ne Yesu ow’e Nazaaleesi.” N’addamu okwegaana ng’alayira. “Simumanyi omuntu oyo.” Essaawa endala n’eyita; naye teyategeera kifo kye; omulala bwe yakakasa nga takumakuma nti yali Mugaliraaya, kubanga enjogera ye yamulaga. N’asunguwala n’atandika okukolima n’okulayira, n’addamu okwegaana Mukama we: era enkoko n’ekookolima. (Mat. 26:69-74.)

Atandikira waggulu ku ntikko ey’okwegulumiza, n’akka kigere ku kigere okutuusa lw’afubutuka mu kukolima, n’alayira nti teyali amanyi Mukama we n’akatono.

Mukama yandikyuse n’amugamba nti, “Kituufu, Peetero, nti onneerabidde amangu bwe kityo? Tojjukira nnyina wa mukazi wo bwe yali agalamidde nga mulwadde omusujja nga nnenya endwadde n’emuvaako? Toteeka mu bwongo bwo okwewuunya kwo olw’ekimasu eky’ebyennyanja n’oleekaana nti, ‘Nvaako; kubanga ndi musajja mwonoonyi, ai Mukama?’ Ojjukira nga mu kuddamu okukaaba kwo, ‘Mukama, ndokola, si kulwo nzikirira,’ nagolola omukono gwange ne nkulokola oleme okusaanawo mu mazzi? Werabidde nga, ku Lusozi olw’Okufuusibwa, wamu ne Yakobo ne Yokaana, wanjogera nti, ‘Mukama, kirungi okubeera wano: katukole eweema ssatu?’ Werabidde okubeera nange ku mmeeza ey’ekyekiro, ne mu Gesusemane? Kituufu nti onneerabidde amangu bwe kityo?” Mukama yandimuvumye n’ebibuuzo ng’ebyo: naye teyakola kintu kya ngeri eyo. Yakuba etunula limu ku Peetero: ne mubaamu okwagala okungi ennyo ne kumenya omutima gw’omuyigirizwa oyo omuvumu: n’afuluma n’akaaba nnyo amaziga.

Era Kristo bwe yamala okuzuukira mu bafu laba engeri ey’obwagazi gye yakwatamu omuyigirizwa eyawaba. Malayika ku ntaana agamba nti, “Tegeeza abayigirizwa be, ne Peetero.” (Mak. 16:7.) Mukama teyeerabira Peetero, newaakubadde nga Peetero yamwegaana emirundi esatu; kyeyava aleetera obubaka buno obw’ekisa obw’enjawulo okutuusibwa eri omuyigirizwa eyeenenya. Mulokozi ow’obwagazi era ow’okwagala gwe tulina!

Munnange, bw’oba omu ku bawaba, leka etunula ery’okwagala erya Mukama likukomyewo; era leka akuzzeeko essanyu ery’obulokozi bwe.

Nga sinnaggalawo, ka njogere nti nsuubira nti Katonda alikomyawo omuwabye omu asoma empapula zino, ayinza mu biseera eby’omu maaso okufuuka omuntu ow’omugaso mu bantu era ekyokwewunda ekimasamasa eky’Ekkanisa. Tetwandibadde na Zabbuli eya makumi asatu mu ebbiri singa Dawudi teyazzibwawo: “Alina omukisa oyo ekyonoono kye kisonyiyiddwa, ekibi kye kibisiddwa”; oba eya makumi ataano mu emu ennungi eyo eyawandiikibwa omuwabye eyazzibwawo. So tetwandibadde na kubuulira okwo okw’ekitalo ku lunaku lwa Pentekooti abantu enkumi ssatu bwe baakyusibwa—okwabuulirwa omuwabye omulala eyazzibwawo.

Katonda azzeewo abawabye abalala era abafuule ab’omugaso emirundi lukumi okusinga bwe baali edda olw’ekitiibwa kye.

Olupapula 1 / 12 · 16 eddakiika zisigadde mu ssuula