Essuula 8 · eddakiika 16 ez’okusoma
Kristo ye Byonna era mu Byonna
(Abakkolosaayi iii. 11.)
Kristo abeera byonna gye tuli nga bwe tumufuula. Njagala okunyweza ekigambo ekyo “byonna.” Abantu abamu bamufuula “omulandira oguva mu ttaka ekkalu,” “atalina kifaananyi wadde obulungi.” Gy’oli tabaako kya makulu; tebamwagala. Abakristaayo abamu balina Omulokozi omutono nnyo, kubanga tebeetegese kumusembeza mu bujjuvu, ne bamuleka akole ebikulu era eby’amaanyi ku lwabwe. Abalala balina Omulokozi ow’amaanyi, kubanga bamufuula omukulu era ow’amaanyi.
Bwe tuba twagala okumanya Kristo ky’ayagala okuba gye tuli, tusooka kumumanya ng’Omulokozi waffe eyatulokola mu kibi. Malayika bwe yava mu ggulu okulangirira nti anaazaalibwa mu nsi, mujjukira nga yamuwa erinnya, “Anaayitibwanga Yesu, kubanga y’anaalokolanga abantu be okuva mu bibi byabwe.” Ffe twalokolebwa mu kibi? Teyajja kutulokola nga tuli mu bibi byaffe, wabula okutulokola okuva mu bibi byaffe. Kaakano waliwo engeri ssatu ez’okumanya omuntu. Abamu obamanya buli lw’owulira; abalala obamanya lwa kubanga wali oyanjuliddwa gye bali omulundi gumu, obamanyako katono nnyo; ate abalala obamanya kubanga obadde nabo emyaka mingi, obamanyira ddala. Bwe ntyo nzikiriza nti waliwo ebibinja bisatu eby’abantu leero mu Kkanisa ya Kristo ne ebweru waayo: abo abamanyi Kristo lwa kusoma oba lwa kuwulira, abalina Kristo ow’ebyafaayo; abo abalina okumumanyako okutono; n’abo abalumwa ennyonta, nga Paulo bwe yali, “okumumanya n’amaanyi ag’okuzuukira kwe.” Gye tweyongera okumanya Kristo, gye tuneeyongera okumwagala, era gye tunaamuweerezeza obulungi.
Ka tumutunuulire ng’awanikiddwa ku Musaalaba, tulabe nga bw’aggyewo ekibi. Yalabisibwa alyoke aggyewo ebibi byaffe; era bwe tuba tumumanyidde ddala, tusaanidde okusooka okumulaba ng’Omulokozi waffe eyatulokola mu kibi. Mujjukira bamalayika nga bwe baagamba abasumba mu ttale ery’e Besirekemu nti, “Laba, mbaleetera amawulire amalungi ag’essanyu lingi, aganaabeeranga eri abantu bonna: kubanga leero muzaaliddwa, mu kibuga kya Dawudi, Omulokozi, ye Kristo Mukama.” (Luuka ii. 10, 11.) Ate bw’oddayo dda eri Isaaya, emyaka lusanvu Kristo nga tannazaalibwa, ojja kusanga ebigambo bino: “Nze, weewaawo Nze, nze Mukama; era awatali Nze tewali mulokozi” (xliii. 11).
Ate mu Ebbaluwa eyasooka eya Yokaana (iv. 14) tusoma nti: “Twalaba, era tutegeeza, nti Kitaffe yatuma Omwana okuba Omulokozi w’ensi.” Amadiini gonna ag’abakaafiiri, nga bwe tusoma, gayigiriza abantu okwewulira okwolinnya eri Katonda; naye eddiini ya Yesu Kristo ye Katonda akkirira abantu okubalokola, okubaggya mu bunnya bw’ekibi. Mu Luuka xix. 10, tusoma nti Kristo yennyini yagamba abantu ekyo kye yajjira: “Omwana w’omuntu yajja okunoonya n’okulokola ekyo ekyabula.” Kale tutandikira ku Musaalaba, so si ku kitanda ky’omwana omuto. Kristo yatuggulirawo ekkubo eppya era eddamu erituusa eri Kitaffe; yaggyawo enkonge zonna mu kkubo, buli muntu asembeza Kristo ng’Omulokozi we alyoke afune obulokozi.
Naye Kristo si Mulokozi kyokka. Nnyinza okulokola omuntu obutasaanawo mu mazzi ne mmuwonya obutafiira mu ntaana ku budde obutannatuuka; naye oboolyawo sijja kuyinza kumukolera kirala. Kristo ye kisingako ku Mulokozi. Abaana ba Isiraeri bwe baateekebwa emabega w’omusaayi, omusaayi ogwo gwe gwali obulokozi bwabwe; naye bandigumiridde okuwulira okuvuga kw’embooko y’omusiba w’abaddu singa tebaawonyezebwa mu kikoligo ky’obuddu bw’e Misiri: mu kiseera ekyo Katonda kwe yabawonyeza mu mukono gwa kabaka w’e Misiri. Sirina kusaasira kwa ndowooza egamba nti Katonda akkirira okutulokola, ne alyoka atuleka mu kkomera, nga tuli baddu b’ebibi ebitunywezaako. Nedda; yajja okutuwonya, n’okutuwa obuwanguzi ku busungu bwaffe obubi, ku kwegomba kwaffe, ne ku bukaba bwaffe. Oli Mukristaayo eyeeyita bw’atyo naye nga muddu w’ekibi ekimunywezaako? Bw’oba oyagala okufuna obuwanguzi ku busungu obwo oba okwegomba okwo, weeyongere okumanya Kristo n’okumusemberera. Aleeta obulokozi obw’ebyayita, obw’olwa leero, n’obw’ebijja. “Eyatuwonya; era awonya; era anaatuwonya.” (2 Abakkoolinso i. 10.)
Emirundi emeka, ng’abaana ba Isiraeri bwe baatuuka ku Nnyanja Emyufu, gye twaggwaamu amaanyi kubanga buli kimu kyalabika nga kizikiza mu maaso gaffe, emabega waffe, ne wonna okutwetooloola, nga tetumanyi kkubo lya kukwata. Nga Peetero bwe twagamba nti, “Tunaagenda eri ani?” Naye Katonda yajja olw’okutuwonya. Yatuyisa mu Nnyanja Emyufu n’atutuusa mu ddungu, n’aggulawo ekkubo okutuusa mu Nsi Eyasuubizibwa. Naye Kristo si Muwonyi waffe yekka; ye Munnunuzi waffe. Kino kisingako ku kuba Omulokozi waffe. Yatukomyawo. “Mwetunda bwereere; era mulinunulibwa awatali nsimbi.” (Isaaya lii. 3.) “Tetwanunulibwa na bintu ebivunda, ng’effeeza ne zaabu.” (1 Peetero i. 18.) Singa zaabu yandituzze okutununula, tandiyinzizza kutonda nsi omutwalo ogujjudde zaabu?
Katonda bwe yamala okununula abaana ba Isiraeri okuva mu buddu bw’e Misiri, n’abayisa mu Nnyanja Emyufu, ne balaga mu ddungu; awo Katonda n’abeera gye bali Ekkubo lyabwe. Nsiima nnyo kubanga Mukama tatulese mu kizikiza ku lw’ekkubo ettuufu. Tewali muntu mulamu abadde awammanga mu kizikiza atayinza kumanya kkubo. “Nze kkubo,” bw’ayogera Kristo. Bwe tugoberera Kristo tunaabeera mu kkubo ettuufu, era tunaabeera n’enjigiriza entuufu. Ani ayinza okukulembera abaana ba Isiraeri mu ddungu nga Katonda Ayinzabyonna yennyini? Yamanya ebinnya n’akabi ak’omu kkubo, n’akulembera abantu mu lugendo lwabwe lwonna olw’omu ddungu okubatuusa mu nsi eyasuubizibwa. Kya mazima nti singa si lwa butakkiriza bwabwe obukolimire, bandisomose ne bayingira mu nsi e Kadesi Baluneya, ne bagitwala, naye baayagala ekintu ekirala okwawukana ku kigambo kya Katonda; bwe batyo ne bazzibwa emabega, ne kibagwanira okutambulatambula mu ddungu okumala emyaka amakumi ana. Nzikiriza nti waliwo enkumi n’enkumi ez’abaana ba Katonda abakyatambulatambula mu ddungu ne kaakano. Mukama abawonyezza mu mukono gw’Omumisiri, era yandibayisizza mu ddungu amangwago n’abatuusa mu Nsi Eyasuubizibwa, singa baali beetegefu kugoberera Kristo. Kristo yajja wano wansi, n’agolola ebifo ebizibu, n’amulisa ebifo eby’ekizikiza, n’agolola ebifo ebikyamu. Bwe tunaaganya okukulemberwa Ye, ne tumugoberera, byonna binaabeera mirembe, na ssanyu, na kuwummula.
Mu bitundu eby’oku nsalo, omuntu bw’agenda okuyigga atwala embazzi, n’asalako ebitundu ku bikuta by’emiti ng’ayita mu kibira: kino kiyitibwa “okuteekawo obubonero bw’ekkubo.” Akikola alyoke amanye ekkubo ery’okudda, kubanga tewali luguudo mu bibira ebyo ebikutte. Kristo yajja wano ku nsi; “yateekawo obubonero bw’Ekkubo:” era kaakano nga alinnye waggulu, bwe tunaamugoberera, tunaakuumibwa mu kkubo ettuufu. Nnaakubuulira engeri gy’oyinza okumanyamu oba ogoberera Kristo oba nedda. Singa omuntu akuwaayirizza, oba akusaliddeko omusango mu bukyamu, obayisa nga mukama wo bwe yandikoze? Bw’oba togumira bino n’omwoyo ogw’okwagala n’okusonyiwa, kkanisa zonna n’abaweereza bonna ab’omu nsi tebayinza kukutereeza. “Omuntu yenna bw’ataba na Mwoyo wa Kristo, oyo si wuwe.” (Abaruumi viii. 9.) “Omuntu yenna bw’aba mu Kristo Yesu, aba kitonde kiggya: eby’edda biweddewo; laba, byonna bifuuse biggya.” (2 Abakkoolinso v. 17.)
Kristo si kkubo lyaffe lyokka; ye Ekitangaala ku kkubo. Agamba nti, “Nze Kitangaala ky’ensi.” (Yokaana viii. 12; ix. 5; xii. 46.) Ayongera n’agamba nti, “Angoberera taatambulire mu kizikiza, naye anaabanga n’ekitangaala eky’obulamu.” Tekisoboka omusajja oba omukazi yenna agoberera Kristo okutambulira mu kizikiza. Emmeeme yo bw’eba mu kizikiza, ng’ewammanga mu lufu n’olubinja lw’ensi, ka nkubuulire nti kiba lwa kubanga oveewo ku kitangaala ekituufu. Tewali kirala wabula ekitangaala ekiggyawo ekizikiza. Kale abo abatambulira mu kizikiza eky’omwoyo ka basembeze Kristo mu mitima gyabwe: Ye Kitangaala. Nzijukira ekifaananyi kye nnali nfaako ennyo edda; naye kaakano bwe ndabye n’obwegendereza, sandikiwanise mu nnyumba yange okuggyako nga nkyusizza amaaso gaakyo okwolekera ekisenge. Kirangirira Kristo ng’ayimiridde ku luggi, ng’akonkona, ng’akutte ettaala ennene mu mukono gwe. Naye kiba kifaanana ng’owanise ettaala eri enjuba nga bw’owadde emu mu mukono gwa Kristo. Ye Njuba ey’obutuukirivu; era kya mukisa gye tuli okutambulira mu kitangaala ky’enjuba etaliiko bire.
Abantu bangi banoonya ekitangaala, n’emirembe, n’essanyu. Tetulagirwa wamu okunoonya ebintu bino. Bwe tusembeza Kristo mu mitima gyaffe, bino byonna binajja byokka. Nzijukira, nga ndi mulenzi, nga ngezaako obutayinza okukwata ekisiikirize kyange. Olunaku lumu nnali ntambula nga nnyolese amaaso gange eri enjuba; ne bwe nnatunula okwetooloola ne ndaba ekisiikirize kyange nga kingoberera. Gye nnasingira okwanguya, gye kyasingira ekisiikirize kyange okungoberera; saayinza kukivaako. Bwe kityo amaaso gaffe bwe gaba geeyolekedde Enjuba ey’obutuukirivu, emirembe n’essanyu binajja awatali kubuusabuusa. Omusajja yaŋŋamba edda nti, “Moody, owulira otya?” Kyali kimaze ebbanga eddene nga sirowoozeeko ku nneewulira yange, ne kimba kya kuyimirira ne nfumiitiriza akaseera, ndyoke ntegeere. Abakristaayo abamu bulijjo balowooza ku nneewulira yaabwe; era kubanga tebeewulira bulungi, balowooza nti essanyu lyabwe liweddewo. Bwe tunaakuuma amaaso gaffe nga geeyolekedde Kristo, ne tumwefaako, tunaggibwa mu kizikiza ne mu buzibu obuyinza okuba nga bukuŋŋaanidde okwetooloola ekkubo lyaffe.
Nzijukira nga ndi mu lukuŋŋaana oluvannyuma lw’olutalo olw’obujeemu obunene lwe lwatandika. Olutalo lwali lumaze ng’emyezi mukaaga. Eggye ery’Obukiikakkono lyali liwanguddwa e Bull Run, ddala twali tetulina kya kunyweza wabula okuwangulwa, era kyalabika ng’eggwanga ligenda kusaanawo. Bwe tutyo twali tuweddemu amaanyi nnyo ne tuggwaamu essuubi. Mu lukuŋŋaana luno buli eyayogera okumala akaseera yali afaanana ng’awanise ennanga ye ku muti; era lwali lumu ku nkuŋŋaana ennakuwavu ennyo ze nnali nnaakubaddeko. Ku nkomerero omukadde ow’enviiri enjeru ennungi n’ayimirira okwogera, era amaaso ge ne gamasamasa ddala. “Abavubuka,” bwe yagamba “temwogera ng’abaana ba Kabaka. Newankubadde nga wano kizikiza, mujjukire nti walala waliwo ekitangaala.” N’ayongerayo okugamba nti singa kyandibadde kizikiza mu nsi yonna, waggulu okwetooloola Entebe ey’Obwakabaka kwali kitangaala.
Yatugamba nti yali avudde ebuvanjuba, mukwano gwe gy’eyamunnyonnyola engeri gye yali alinnye olusozi okusula ekiro n’okulaba enjuba ng’evaayo. Ekibiina nga kirinnya olusozi, era nga tebannatuuka ku ntikko, omuyaga ne gutandika. Mukwano gwe ono n’agamba omukulembeze nti, “Nnaakivaako; nzizaayo.” Omukulembeze n’amwenyamwenya, n’addamu nti, “Ndowooza tunaatera okuyita waggulu w’omuyaga.” Ne beeyongera; era tekyamala bbanga ne batuuka waggulu ng’ali mu ttebenkevu ng’akawungeezi konna ak’ekyeya. Wansi mu kiwonvu omuyaga ogw’entiisa gwali gukunta; baali bawulira okubwatuka kw’eggulu, n’okulaba okumyansa kw’eraddu; naye byonna byali biteredde ku ntikko y’olusozi. “Bwe kityo, mikwano gyange abato,” omukadde n’ayongera, “newankubadde nga byonna bizikiza okukwetooloola, sembera waggulu katono, ekizikiza kinaddukanga.” Emirundi mingi bwe mba nga ntera okuggwaamu essuubi, ndowooza ku ekyo kye yayogera. Kale bw’oba oli wansi mu kiwonvu wakati mu lufu olukutte n’ekizikiza, sembera waggulu katono; sembera okumpi ne Kristo, era weeyongere okumumanya.
Mujjukira Bayibuli nga bw’egamba, nti Kristo bwe yassa omukka ku musaalaba, ekitangaala ky’ensi kyazikizibwa. Katonda yatuma Omwana we okuba ekitangaala ky’ensi; naye abantu tebaayagala kitangaala kubanga kyabanenya ebibi byabwe. Bwe baali bagenda okuzikiza ekitangaala kino, Kristo yagamba ki abayigirizwa be? “Munaabeeranga bajulirwa bange.” (Ebikolwa i. 8.) Alinnye eri waggulu okutwegayiririra; naye ayagala ffe okumwakira wano wansi. “Mmwe muli kitangaala ky’ensi.” (Matayo v. 14.) Kale omulimu gwaffe kwe kwaka; si kufuuwa ekkondeere lyaffe ffennyini abantu balyoke batutunuulire. Kye twagala okukola kwe kulaga Kristo. Bwe tuba n’ekitangaala kyonna, kiba kitangaala kya kwewola. Omuntu yagamba Omukristaayo omuvubuka nti: “Okukyusibwa! ekyo kyonna bulimba bwa mwezi!” N’agamba nti: “Nkwebaza olw’ekifaananyi; omwezi gwewola ekitangaala kyagwo okuva mu njuba; nga naffe bwe tweewola ekyaffe okuva mu Njuba ey’obutuukirivu.” Bwe tuba aba Kristo, tuli wano okumwakira: mu bbanga atunaayita eka eri empeera yaffe.
Nzijukira okuwulira eby’omuntu omuzibe w’amaaso eyali atudde ku mabbali g’ekkubo nga alina ettaala okumpi naye. Bwe yabuuzibwa ettaala gye yali agirinira, kubanga yali tasobola kulaba kitangaala, yagamba nti kyali kiri abantu baleme okumwesittalako. Nzikiriza nti abantu abasinga obungi beesittala ku mpisa ezitakwatagana ez’abo abeeyita Bakristaayo okusinga ensonga endala yonna. Ekisinga okwonoona omulimu gwa Kristo okusinga okubuusabuusa kwonna okw’omu nsi, ye ntambula eno enjolo, enfu, ey’empisa ez’okulabika kwokka, okufaanana kw’ensi, okwatula ekyo kye tulina so si. Amaaso g’ensi gatutunuulidde. Ndowooza yali George Fox eyagamba nti buli Omukwaka asaanidde okumulisa ensi okumala mayiro kkumi ezimwetoolodde. Singa fenna twali twaka bulungi ku lwa Mukama waffe, abo abatwetoolodde bandyanguwuddwa okutuukirira, era wandibaddewo oluyoogaano lw’okutendereza olwambuka mu ggulu.
Abantu bagamba nti: “Njagala okumanya amazima kye ki.” Wuliriza: “Nze mazima,” bw’ayogera Kristo. (Yokaana xiv. 5.) Bw’oba oyagala okumanya amazima kye ki, manyiira Kristo. Abantu era beemulugunya nti tebalina bulamu. Bangi bagezaako okwewa obulamu obw’omwoyo. Muyinza okweleetera amaanyi n’okwessaamu amasannyalaze, ka twogere bwe tutyo; naye ekivaamu tekiimale bbanga ddene. Kristo yekka y’atonda obulamu. Bw’oba oyagala okuba n’obulamu obw’omwoyo obw’amazima, manyiira Kristo. Bangi bagezaako okuzuukusa obulamu obw’omwoyo nga bagenda mu nkuŋŋaana. Ekyo kiyinza okuba nga kirungi; naye tekiigase, okuggyako nga batuukirira Kristo omulamu. Olwo obulamu bwabwe obw’omwoyo tebuubeere kya kabenje, wabula bunaabeera bwa lubeerera; nga bukulukuta ne bweyongerayo, ne bubala ebibala eri Katonda.
Ate Kristo ye Mukuumi waffe. Abayigirizwa abato bangi nnyo batya nti tebaligumira. “Akuuma Isiraeri taabongoote wadde okwebaka.” (Zabbuli cxxi. 4.) Guli mulimu gwa Kristo okutukuuma; era bw’atukuuma tewaabeere kabi ka kugwa. Ndowooza singa Kabaka Vikitoliya yali alina okulabirira Engule y’e Bungereza, omubbi yandigezezzaako okugituukako; naye eterekeddwa mu Kigo ky’e London, era ekuumibwa emisana n’ekiro abaserikale. Eggye ly’e Bungereza lyonna, singa kyetaagisa, lyandiyitiddwa okugikuuma. Naffe tetulina maanyi mu ffe fennyini. Tetwenkanankana na Setaani; alina obumanyirivu obw’emyaka kakaaga. Naye ate tujjukira nti Oyo atabongoota wadde okwebaka ye Mukuumi waffe. Mu Isaaya xli. 10, tusoma nti, “Totya, kubanga ndi naawe; totekemuka, kubanga ndi Katonda wo; nnaakunywezanga; weewaawo nnaakuyambanga; weewaawo nnaakuwaniririranga n’omukono gwange ogwa ddyo ogw’obutuukirivu bwange.” Ne mu Yuda kyokka, olunyiriri 24, tubuulirwa nti “asobola okutukuuma tuleme okugwa.” “Tulina Omuwolereza eri Kitaffe, Yesu Kristo omutuukirivu.” (1 Yokaana ii. 1.)
Naye Kristo ye kisingako. Ye Musumba waffe. Guli mulimu gw’omusumba okulabirira endiga, okuziriisa n’okuzikuuma. “Nze Musumba Omulungi;” “Endiga zange ziwulira eddoboozi lyange.” “Nteekawo obulamu bwange ku lw’endiga.” Mu ssuula eyo ey’ekkumi eya Yokaana ey’ekitalo, Kristo akozesa akabonero ak’omuntu emirundi egitasingako amakumi abiri mu munaana, ng’alangirira ky’ali n’ekyo ky’anaakola. Mu lunyiriri 28 agamba nti, “Tezirizikirira n’akamu; so tewali n’omu [muntu] alizisikula mu mukono gwange.” Naye laba nga ekigambo “muntu” kiri mu nnukuta ezisulise. Laba engeri olunyiriri gye lusomebwa ddala: “So tewali n’omu alizisikula mu mukono gwange”—tewali sitaani wadde muntu aliyinza kukikola. Mu kifo ekirala Ekyawandiikibwa kirangirira nti, “Obulamu bwo bukwekeddwa awamu ne Kristo mu Katonda.” (Abakkolosaayi iii. 3.) Nga tuli mirembe era nga tukuumiddwa!
Kristo agamba nti, “Endiga zange ziwulira eddoboozi lyange . . . era zingoberera.” (Yokaana x. 27.) Omusajja omu mu buvanjuba yawulira eby’omusumba eyali asobola okuyita endiga ze zonna ku mannya gaazo. N’agenda n’abuuza oba kino kyali kya mazima. Omusumba n’amutwala mu ddundiro endiga gye zaali, n’ayita emu ku zo ku linnya erimu. Endiga emu n’eyimusa amaaso n’eyitaba okuyitibwa, ate endala nga zeeyongera okulya nga tezifaayo. Mu ngeri y’emu n’ayita ng’endiga kkumi na bbiri ne zimwetooloola. Omugenyi n’agamba nti, “Omanya otya emu okuva ku ndala? Zonna zifaanana bumu ddala.” “Kale,” n’agamba, “olaba endiga eri erina engalo eziwundamye katono; eyo endala erina okukukunala; emu eggyibbwako akatundu k’ebyoya; endala erina akabaala akaddugavu; ate endala erina akatundu akaggibbwako ku kutu kwayo.” Omusajja yamanya endiga ze zonna olw’obulema bwazo, kubanga yali talina ndiga ntuukirivu mu kisibo kyonna. Ndowooza Omusumba waffe atumanya mu ngeri y’emu.
Omusumba omu ow’omu buvanjuba yali agamba omusajja nti endiga ze zaamanya eddoboozi lye, era nga tewali mugenyi ayinza kuzirimba. Omusajja n’alowooza nti yandyagadde okugezesa ekigambo ekyo. Bw’atyo n’ayambala ekkanzu y’omusumba n’ekiremba, n’atwala omuggo gwe n’agenda eri ekisibo. N’akyusa eddoboozi lye, n’agezaako okwogera nga bw’asobola okufaanana omusumba; naye teyasobola kufuna ndiga n’emu mu kisibo kugimugoberera. N’abuuza omusumba oba endiga ze tezaali zigoberera mugenyi. N’akakibwa okukkiriza nti singa endiga erwala yandigobereredde omuntu yenna. Bwe kityo bwe kiri n’Abakristaayo bangi abeeyita bwe batyo; bwe balwala ne banafuwa mu kukkiriza, banaagoberera omuyigiriza yenna ajja; naye emmeeme bw’eba nga nnamu, omuntu taatwalibwe nsobi na njigiriza za bulimba. Anaamanya oba “eddoboozi” lyogera mazima oba nedda. Anaakitegeera mangu, bw’aba nga ddala ali mu kussa kimu ne Katonda. Katonda bw’atuma omubaka ow’amazima, ebigambo bye binaasangibwa nga byanirizibwa mu mutima gw’Omukristaayo.
Kristo Musumba wa kisa. Oyinza olumu okulowooza nti tabadde Musumba wa kisa nnyo gy’oli; oli wansi w’oluga. Kyawandiikibwa nti, “Mukama gw’ayagala amukangavvula, era akuba buli mwana gw’akkiriza.” (Abaebbulaniya xii. 6.) Okuba nti oli wansi w’oluga si bujulizi nti Kristo takwagala. Mukwano gwange omu yafiirwa abaana be bonna. Tewali muntu yandyagadde nnyumba ye okusinga; naye omusujja ogumyufu ne guggyawo omu ku omu; bwe batyo bonna abana oba abataano, omu ku omu, ne bafa. Bakadde abaakosebwa ennaku ne bagenda e Bungereza, ne batambulatambula okuva mu kifo ekimu okudda mu kirala, eyo ne ku ssemazinga. Oluvannyuma ne batuuka mu Siriya. Olunaku lumu ne balaba omusumba ow’omu buvanjuba ng’aserengeta ku mugga, ng’ayita ekisibo kye okusomoka. Endiga ne zisemberera ku lubalama, ne zitunuulira amazzi; naye ne zooleka nga zitya okugayingira, n’atasobola kuzifuula kwanukula kuyita kwe. N’alyoka addira omwana gw’endiga omuto, n’aguteeka wansi w’okumba kumu; n’addira omwana gw’endiga omulala n’aguteeka wansi w’okumba okulala, bw’atyo n’ayingira mu mugga. Endiga enkulu ne zireka okuyimirira nga zitunuulira amazzi: ne zeesuula mu mazzi nga zigoberera omusumba; era mu ddakiika ntono ekisibo kyonna ne kituuka ku ludda olulala; n’azitwala eri amalundiro amaggya era amabisi. Taata ne maama abaafiirwa, nga batunuulira ebibaddewo, ne bawulira nti kyabayigiriza ekintu. Ne balekayo okwemulugunya kubanga Omusumba Omukulu yali atutte abaana baabwe ab’endiga omu ku omu okubatwala mu nsi eri; ne batandika okutunula waggulu n’okusuubira ekiseera lwe balibagoberera abaagalwa be baali baafiirwa. Bw’oba olina abaagalwa abaakukulembera, jjukira nti Omusumba wo akuyita “otekenga omwoyo gwo ku bintu ebiri waggulu.” (Abakkolosaayi iii. 2.) Ka tumubeere beesigwa, ne tumugoberera, nga tukyali mu nsi eno. Era bw’oba tonnamutwala kuba Musumba wo, kikole ku lunaku luno lwennyini.
Kristo si bino byonna byokka bye njogeddeko: era ye Mutabaganya waffe, Omutukuza waffe, Atuwa obutuukirivu; ddala, kyandyetaagisa ebitabo bingi okwogera ky’ayagala okuba eri buli mmeeme yonna. Nga nnyalula empapula ezimu, edda nnasoma okunnyonnyola kuno okw’ekitalo okukwata ku Kristo. Simanyi we kwava okusooka; naye kwali kupya bwe kutyo eri emmeeme yange nga nandyagadde okukubawa:—
“Kristo ye Kkubo lyaffe; tutambulira mu Ye. Ye Mazima gaffe; tumugwira. Ye Bulamu bwaffe; tuli balamu mu Ye. Ye Mukama waffe; tumulonda okutufuga. Ye Mukama waffe omukulu; tumuweereza. Ye Muyigiriza waffe, atuyigiriza mu kkubo ery’obulokozi. Ye Nnabbi waffe, alaga ebijja. Ye Kabona waffe, eyatutangiririra. Ye Muwolereza waffe, abeera mulamu ennaku zonna okutwegayiririra. Ye Mulokozi waffe, alokola okutuusa ku nkomerero. Ye Mulandira gwaffe; tukula okuva mu Ye. Ye Mmere yaffe; tumulyako. Ye Musumba waffe, atukulembera mu malundiro amalamu. Ye Muzabbibu gwaffe ogw’amazima; tubeera mu Ye. Ye Mazzi ag’Obulamu; tumalawo ennyonta yaffe okuva mu Ye. Ye asinga obulungi mu omutwalo: tumwagala okusinga abalala bonna. Ye ‘okumasamasa kw’ekitiibwa kya Kitaffe, era ekifaananyi kye ekituufu eky’obuntu bwe;’ tufuba okwoleka ekifaananyi kye. Ye awanirira ebintu byonna; tuwummulira ku Ye. Ye magezi gaffe; atuluŋŋamya. Ye Butuukirivu bwaffe; tusuula obutali butuukirivu bwaffe bwonna ku Ye. Ye Kutukuzibwa kwaffe; tunaga amaanyi gaffe gonna ag’obulamu obutukuvu okuva mu Ye. Ye Kununulibwa kwaffe, atununula okuva mu butali butuukirivu bwonna. Ye Muwonya waffe, awonya endwadde zaffe zonna. Ye Mukwano gwaffe, atuyamba mu byetaago byaffe byonna. Ye Mooluganda waffe, atusanyusa mu buzibu bwaffe.”
Kuno kwe kunnyonnyola okulala okulungi: kuva eri Gotthold:
“Ku lwange, emmeeme yange eri ng’omwana alumwa enjala n’ennyonta; era neetaaga okwagala kwe n’okubudaabudibwa kwe okummusaamusa. Ndi ndiga ebulubuuta era ebuze; era mmwetaaga ng’omusumba omulungi era omwesigwa. Emmeeme yange eri ng’ejjiba eritidde nga likomberezebwa akamunye; era neetaaga ebiwundu bye okuba obuddukiro. Ndi muzabbibu munafu; era neetaaga omusaalaba gwe okugukwatako, n’okwezingako. Ndi mwonoonyi; era neetaaga obutuukirivu bwe. Ndi bwereere era ndi mwereere; era neetaaga obutukuvu bwe n’obutaliiko musango okuba ekibikka. Simanyi; era neetaaga okuyigiriza kwe: ndi mwangu era musirusiru; era neetaaga okuluŋŋamizibwa kw’Omwoyo we Omutukuvu. Mu mbeera yonna, era mu kiseera kyonna, siyinza kubaawo awatali Ye. Nsaba? Ye ateekwa okunkubiriza, n’okunneegayiririra. Mpawaabirwa Setaani mu mbuga ya Katonda? Ye ateekwa okuba Omuwolereza wange. Ndi mu kubonaabona? Ye ateekwa okuba Omuyambi wange. Njigganyizibwa ensi? Ye ateekwa okunnwanirira. Bwe nvaabulwa, Ye ateekwa okuba Omuwanirizi wange; bwe mba nfa, obulamu bwange: bwe mba nvunda mu ntaana, Okuzuukira kwange. Kale, nnaasinga okwawukana n’ensi yonna, ne byonna bye erimu, okusinga okwawukana naawe, Omulokozi wange. Era, Katonda yeebazibwe! Mmanyi nti naawe, toyinza wadde toyagala kubaawo awatali nze. Oli mugagga; nga nze ndi mwavu. Olina obungi; nga nze ndi mwetaavu. Olina obutuukirivu; nga nze ebibi. Olina omwenge n’amafuta; nga nze ebiwundu. Olina ebiwooma n’ebisaamusa; nga nze enjala n’ennyonta.
Kale nkozese, Omulokozi wange, mu buli kigendererwa, era mu buli ngeri, gy’oyinza okwetaaga. Guno gwe mutima gwange omwavu, ekibya ekyereere; kijjuze ekisa kyo. Eno y’emmeeme yange ey’ekibi era eteganyizibbwa; gizuukuse ogisaamuse n’okwagala kwo. Twala omutima gwange gube ky’obeeramu; akamwa kange okusaasaanya ekitiibwa ky’erinnya lyo; okwagala kwange n’amaanyi gange gonna, olw’okukulaakulanya abantu bo abakkiriza; era toganya bunywevu n’obwesige bw’okukkiriza kwange kukendeera—olwo mu biseera byonna nsobozesebwe okwogera okuva ku mutima nti. ‘Yesu anneetaaga, era nange mmwetaaga; bwe tutyo tuba tusaanyi omu ku omu.’”