Essuula 31 · eddakiika 7 ez’okusoma
Okwagala kwa Katonda Okulungi
N'amaaso gange nga gaakazibuka eri obulungi obujjuvu n'obuteefeeyo bwa Katonda, endowooza yange yonna ku kwagala kwe yakyuka. Edda, nnali ntunuulira okwagala kwa Katonda ng'ekintu ekyali kinkontanya; kaakano nnazuula nti kyali ku lwange lwokka. Nnali nkitidde ng'ekintu ekikambwe; kaakano nnakiraba ng'ekintu eky'okwaniriza n'essanyu. Edda nnalowooza nti okwagala kwe kwali kyokulwanyisa ekyabi eky'obukambwe bwe, nga kikkirira ku nze okumbonereza. Kaakano nnakiraba ng'ekyuma ekyewaanawaana eky'okwagala kwe, nga kireeta mu bulamu bwange ekyo kyokka ekisinga ekisa n'obulungi.
Nnategeera nti okwagala kw'okwagala okutuukiridde, okuteefeeyo, kwandibadde kulungi kwokka, era nti olw'okuba nga Katonda alina okumanya kwonna n'amagezi gonna, okwagala kwe kuteekwa — olw'obutonde bwakwo bwennyini — okuba ekintu ekisinga obulungi ensi kye yandiwaddeyo. Tewali ssanyu lisinga eryandijjidde omuntu yenna okusinga okuba n'okwagala okwo okulungi, okuteefeeyo, nga kutuukirizibwa bulungi mu ffe era ne ku lwaffe.
Oluusi okwekweka mu kwagala kwa Katonda kwawulira ng'okuddukira mu kigo ekitawangulika eky'okwagala n'okukuuma, awataali kabi kandintuuseeko. Ku biseera ebirala kwawulira ng'okugwa mu kitanda ekigonvu ennyo eky'ebyoya, nga mpummuddemu emirembe emituukiridde. Sisobola kutuuka ku bigambo byonna bye nnatandika okulaba ku bulungi, obukwatibwako ku mutima, obugabi, n'obulungi obutakoma obw'okwagala kwa Katonda. Mazima nnasanyukira nnyo obuwoomerevu bwakwo.
Kino tekyategeeza nti obulamu bwandibadde obutalina bikemo; okwagala okw'amagezi era okw'okwagala kuyinza okulaba ebikemo ng'ebirabo eby'okwagala ebyetaagisa. So tekyali kya nkizo nti nnina okutegeera omukono ogwa Katonda mu buli buzibu. Amagezi gange aga bulijjo gaŋŋamba nti Katonda bw'aba ali wonna, kale ateekwa okuba mu bikemo byange nabyo — era, olw'okubaawo, ateekwa okuba omwo okuyamba n'okuwa omukisa.
Tetulina magezi gamala kusalawo oba ebitutuukako mazima ssanyu oba nnaku, naye Mukama amanyi. Era olw'okuba nga atwagala n'okwagala okutaliiko kkomo, okuteefeeyo, tasobola kulemererwa — mu butuufu tasobola kulemererwa — kufuula n'ebintu ebirabika ng'ebizibu, oba ebikambwe, oba ebibi, okukoleragana wamu ku bulungi bwaffe obusinga. Ŋŋamba nti "tasobola kulemererwa" kubanga tekitegeerekeka nti Katonda ng'oyo yandikoze bulala.
Tekifaayo ani atandika ekikemo — ka bube bukyayi bw'omuntu, oba bube bubi bw'omwoyo, oba busirusiru bwaffe ffe. Katonda bw'akkiriza kituutuuke, kale olw'okukkiriza okwo kwennyini akifuula ekikye, ng'akifuula eggaali ery'okwagala eritwala emyoyo gyaffe eri emikisa gye tetwandisobodde kutuukako mu ngeri endala. Eri Omukristaayo abeera mu kigo ky'okwagala kwa Katonda, tewali "nsonga za kubiri"; tewali kisobola kuyingira mu kigo ekyo okuggyako ng'Omukuumi waakyo owa Katonda aggulawo oluggi.
Era bw'akikola, kitegeeza nti akkirizza ekintu ekyo ku bulungi bwaffe obw'emirembe gyonna.
Yusufu yatundibwa mu Misiri olw'obubi bwa baganda be, naye Katonda yafuula obukambwe bwabwe eggaali ddala eryamutwala eri obuwanguzi. Kale tuyinza okukakasa kino okusinga bwe tukakasa nti enjuba erivaayo enkya: okwagala kwa Katonda kye kintu ekisinga obulungi mu nsi ku lwaffe — si kubanga bulijjo kirabika ekisinga obulungi, wabula kubanga tekiyinza kuba kirala okuggyako ekisinga obulungi, nga kwe kwagala okw'okwagala okutakoma.
Nneesanga nga nyimba obutasala oluyimba lwa Faber olulungi: "Nkusinza, ggwe kwagala kwa Katonda okuwoomerevu, era amakubo go gonna ngasinza; era buli lunaku lwe mbeera omulamu kirabika nga nkwagala okweyongera n'okweyongera."
Olunyiriri lumu lwansanyusa naddala kubanga emirundi mingi nnalusanga nga lwa mazima mu bulamu: "Simanyi kubuusabuusa kye kiri, omutima gwange bulijjo musanyufu; sitya kabi konna, kubanga, ka kibeere kyonna ekijja, ggwe bulijjo ofuna ekkubo lyo."
Omulundi ogwasooka lwe nnakitegeera mu ngeri enkulu ennyo gwali ennaku ssatu oluvannyuma lw'okuzaalibwa kw'omwana wange omuwala omwagalwa — omwana gwe nnali njaayaanidde n'okwegomba okutayogerekeka, eyanziggwanga ng'eby'obugagga ebisinga obulungi ebyali biteresebwa mu bujjanjabi bw'omuntu.
Omujjanjabi wange yali alwadde amangu ago n'awalirizibwa okuva, kyetwava tuleeta omugenyi gwe nnali simwesiga olw'endabika ye era obutamanya bwe nga bwa lwatu. Mu kiseera ekyo abajjanjabi abaali batendekeddwa baali batono nnyo, era nnawulira nti ono yali tasaanira ddala. Saasobola kugumira ng'akwata ku mwana wange omuganzi, naye nga sikkirizibwa kujjanjaba mwana wange nzennyini.
Kyali kiseera kya butiti, era omuliro gw'enku ogwaka gwabuubuuka mu kyoto ky'ekisenge kyange. Ku lw'eggulo omujjanjabi lwe yasooka, ng'amaze okunteeka mu kitanda, yatuula kumpi n'omuliro ng'omwana wange amutudde mu kifuba. Mangu ago yeebaka otulo tungi, ng'afuluuta n'eddoboozi ery'omwanguka, ne nzuukuka ne ndaba omwana wange omuto ng'agalamidde mu kabi kumpi n'omuliro ku maviivi ge agasulama, ate ng'omutwe gw'omujjanjabi guwunzikira mu kabi waggulu we.
Eddoboozi lyange lyali linafu, era saasobola kumuzuukusa. Nnasuubira mu kaseera konna okulaba omwana wange omuto ng'ayiringita mu muliro. Saasobola kuwuliza muntu yenna, era okugolokoka mu kitanda n'osala olubalaza olunnyogovu kyandiyinzizza okwonoona nnyo obulamu bwange. Naye okweraliikirira kwange kwanviirira waggulu, era nnali nafuubana okuyimirira, amangu ago ebigambo bino ne bimyansa mu birowoozo byange: "Sitya kabi konna, kubanga, ka kibeere kyonna ekijja, ggwe bulijjo ofuna ekkubo lyo."
Awamu n'ebigambo ebyo ne wajja obukakafu obw'amaanyi nti omwana wange yali mirembe ddala mu bujjanjabi bwa Katonda. Emirembe emingi ne ginkkakkanya. Omutwe gwange ne guddayo ku muto gwange, era omwoyo gwange ne guddayo mu buwoomerevu bw'okwagala kwa Katonda. Nnalaba nti omwana wange yali awambaatiddwa mu mikono gy'okwagala okw'obuyinza obwonna. Nneebaka awatali kabonero ka kutya ne nzuukuka ne nsanga ng'assibwa okumpi nange okumuyonsa.
Kyali kirungi okusukka ebigambo okuba nga nnayitamu mu kubikkulirwa okw'engeri eyo okw'olwatu okw'obulungi n'omukisa ogw'okwagala kwa Katonda.
Okuva ku kuzuukuka okwo okwasooka, mbadde n'okutegeera kungi okufaanana, era ntuuse okumanya — okusukka n'ekisiikirize ekisembayo eky'okubuusabuusa — nti okwagala kwa Katonda kye kintu ekisinga okuwooma, ekisinga okusanyusa mu nsi. Kino si kubanga obulamu bulijjo bugenda ng'okwagala kwange bwe kuli, so si lwa kutya Katonda okw'enjawulo mu nze, wabula lwa magezi ga bulijjo agaŋŋamba nti okwagala kw'okwagala okutuukiridde, okuteefeeyo, kwandibadde kusanyusa kwokka. Eggulu liba ggulu olw'okuba nti okwagala kwa Katonda kukolebwa bulungi eyo; era ensi teyandyewalidde kufaanana ggulu singa okwagala kwe kukolebwa bulungi wano.
Okumala emyaka nnawulira Abakristaayo nga bannyonnyola okwewaayo eri okwagala kwa Katonda ng'ekituukiddwako eky'omwoyo ekya waggulu ennyo nga emyoyo emitono egy'okutya Katonda okw'enjawulo gye gyokka egyandisuubidde okugutuukako. Naye bwe nnamala okuzuula obuteefeeyo obutakoma obwa Katonda, nnategeera nti okwewaayo si kituukiddwako n'akatono — kya nkizo eky'omuwendo omungi. Nkakasa nti singa abantu baategeera ddala obulungi bw'okwagala kwe, si abo abatya Katonda naddala bokka wabula buli mwoyo ogwaliwo gwandyanguyirivu okukulonda n'essanyu mu buli kaseera ak'obulamu bwabwe.
Kino si mutindo gwa waggulu gwa kutya Katonda; kyokka mutindo gwa waggulu gwa magezi malungi aga bulijjo. Singa nnali mbuze mu ddungu eritalina kkubo, nga sisobola kulaba kkubo lyonna lya kufuluma, ne wabaawo omukulembeze omumanyirivu eyeewaayo okuntwala mu bukuumi, kyandiwulise nga kizibu oba nga kya kwefiiriza okwewaayo mu mikono gye ne ŋŋamba nti, "Okwagala kwo kukolebwe"? Era bwe kitandiwuliddwa bwe kityo, kiyinza kutya okuwulira nga kizibu okwewaayo eri Omukulembeze wange ow'omu ggulu ne ŋŋamba nti, "Okwagala kwo kukolebwe"? Tekisoboka — tekiyinzika. Okwewaayo eri Katonda, oba okwewaayo nga bwe bangi bwe bakuyita, kye kya nkizo ekisinga obukulu ekiweebwa omwoyo gwonna mu bulamu buno. Okugamba nti "Okwagala kwo kukolebwe" kimu ku bigambo ebisinga okusanyusa omuntu by'akkirizibwa okwogera.
Omuwandiisi omu ow'edda yali agambye nti okwagala kwa Katonda si mugugu gwa kwetikka, nga bangi bwe balowooza, wabula muto ogw'okuwummulirako. Nnakisanga nga kya mazima ddala. Omwoyo gwange gwagwa mu kwagala kwe n'obuwoomerevu obutayogerekeka obw'okumatira okw'emirembe. Ku biseera ebirala, okugamba nti "Okwagala kwo kukolebwe" kwawulira ng'okuleekaana okw'ekitalo okw'obuwanguzi — ng'okuyimusa bbendera ey'obuwanguzi mu maaso g'ensi yonna n'ogisomooza okunziyiza. Enneewulira eno yali eyeeyoleka nnyo nga nneesanga nga ndaddiŋŋana, emisana n'ekiro, ng'omuserikale omuwanguzi bw'ayinza okuyimba oluvannyuma lw'olutalo: "Okwagala kwo okw'ekitalo, okukulu, ai Katonda wange, n'obuwanguzi kaakano nkufuula okwange; era Okwagala kunaaleekaana Yee ery'essanyu eri buli kiragiro kyo ekyagalwa."
Naye sisobola kutuukiriza kubuulira byonna omwoyo gwange bye gwazuula bwe nnazuula obulungi n'obuteefeeyo bwa Katonda. Okugamba nti amala kwe kuwa eky'okuddamu ekijjuvu era ekitanyeenyeka eri buli kubuusabuusa na buli kibuuzo ekiyinza okuvaawo. Enneewulira zange ziyinza obutakakasa bulijjo nti okusaba kuddibwamu oba ebisuubizo bituukirizibwa — naye ekyo kaakiki? Emabega wa buli kusaba na buli kisuubizo yeemiridde Katonda yennyini — Katonda yekka, singa nsobola okugamba bwe ntyo — era bw'aba ng'aliwo ddala, kale ateekwa okuba nga amala.
Okumala emyaka nnayimbanga ebigambo ebimanyiddwa: "Ggwe, ai Kristo, ggwe byonna bye njagala; okusinga byonna mu Ggwe mwe nsanga."
Naye okutuusa kaakano, nnali sitegeeranga bye byategeeza ddala. Byawulikika nga birungi, naye ng'endowooza y'ebitontome bwokka. Kaakano nnalaba nti byogera kituufu. Nnali ntandise okuzuula nti mazima ye yali buli kintu kye nnali nneetaaga — era nti ebisukkiridde ennyo ebisinga byonna bye nnali nsobola okusaba oba okulowooza byali biterekeddwa nze mu Ye.
Mu ngeri emu, okunoonya kwange Katonda kwakoma awo, kubanga nnali nsanze nti amala. Okuva olwo nzudde amazima amalala mangi amalungi era ag'omuwendo agamukwatako, naye mu kaseera ako nnali ntuuse ku Ye yennyini — Katonda ow'amazima ali emabega w'ebyerabikira byonna — era omutima gwange ne guyingira mu kuwummula kwagwo. Nnalaba nti tewali kirala ku nkomerero ekyali kikulu: si nzikiriza, so si mikolo, so si njigiriza, so si nkanivu z'enzikiriza.