Essuula 24 · eddakiika 7 ez’okusoma
Engeri Endowooza Zange gye Zaakwatako ku Mulimu Gwange ogw'Olukale
Nga bwe kyandisuubirwa mu nnaku ezo, endowooza yange ku Kuzzaawo — endowooza gye nnalangirira mangu ddala — yasisinkana okutakkirizibwa okunene okuva ku Plymouth Brethren n'ab'emikwano gyange abalala bangi abakkiriza enzikiriza entuufu. Nnalina okugumiikiriza ekigero ekituufu eky'ekyo ekiyinza okuyitibwa okuyigganyizibwa, wadde nga mu mazima nnafunamu obumativu obumu, kubanga nnawulira nti kyali kikulu okumanya Katonda ennyo obusingako abo abaali bampakanya.
Emirundi mingi nnageraageranyanga enneewulira zange n'ez'omutambuze omugunjufu agezaako okunnyonnyola eby'ekitalo eby'ensi ye eri abantu ab'omu nsi ey'ewala, "enkambwe" — abantu abatasobola kutegeera oba okukkiriza kye yali annyonnyola. Okuwulira kwe okw'okumanya okusingako kwandifudde obutakkiriza bwabwe n'obuwakanyi bwabwe nsonga yokka ey'okusaasira obutamanya bwabwe n'okubugumiikiriza n'obukwatampola. Ku musingi gwe gumu ogwo, kaabula katono okusanyukira okutwalibwa ng'omuwaŋŋanguse mu nzikiriza, era saayagalanga kusiimibwa muntu yenna. Okusiimibwa kyawulikika, gye ndi, ng'okusibibwa; era nnasinga okwagala okuba omuweereza ow'eddembe, ataziyiziddwa mu ddembe lyange ery'ebirowoozo n'ery'omwoyo eritakoma.
Mu kiseera ekyo okuzuula kwe nnali nkoze tekwali kumanyiddwa nnyo nga bwe kuli kaakano, era kyalabika ng'ekisoboka nti okukwata ku ekyo abantu bangi kye baalowooza ng'okuwaŋŋanguka okunene kuyinza okuziyiza omulimu gwange ogwa Kikristaayo. Era oboolyawo kyakola bwe kityo mu bitundu ebimu. Naye olwokubanga bulijjo nnalina okuyitibwa okwogera okusinga obungi kwe nnayinza okukkiriza, tewaaliwo kizibu kyonna kye nnabonaabonamu ddala. Nnagezaako okuba ow'empisa okumala obutateeka ku balala — naddala abo abaayita endowooza yange ng'ekyenyinyalwa — omugugu ogw'okunsiima. Wabula okubikkulirwa kwe nnali nfunye kwali kwa kitiibwa nnyo okukukweka buli mulyango bwe gwaggulwanga. Era olwokubanga nnagaana okuvuga wansi w'ebbendera ey'obulimba, era ne nkakata nti buli kifo we nnaayogeranga kirina okumanya olubereberye kaakati ndi "muwaŋŋanguse" atya, awo nga bulijjo nnasanyukira eddembe lyonna lye nnaayagala.
Mu butuufu, endowooza zino zennyini — n'okuziyatula kwange olwatu mu mbeera enzibu ddala — kye kyaggulawo ekkubo eri ogumu ku mirimu gyaffe egisinga obukulu era egyabala ebibala. Kyaliwo bwe kiti.
Mu 1873, baze wange bajja mu Bungereza okukuba enkuŋŋaana ku nsonga ez'Obulamu Obwawaggulu, oba kye nsinga okwagala okuyita Obulamu obw'Okukkiriza. Nnabaddirira mangu, era bwe nnatuuka mu London, nnayitibwa okusisinkana ekibiina ky'abakyala abakulembeze mu by'Enjiri abaali baakusalawo obanga kyandibadde kya bukuumi gye bali okumpagira n'okuwaayo obuyinza bwabwe eri omulimu.
Lady Mount Temple, omu ku bakyala abaaliwo, oluvannyuma yannyonnyola olukuŋŋaana olwo mu kitabo kye eky'obulamu bwa Lord Mount Temple: "Ndowooza kyali mu 1873 nga Mr. Pearsall Smith bwe yajja mu Bungereza okuva mu Amerika, n'addirirwa emyezi mitono oluvannyuma mukyala we omwagalwa era omulungi. Kyali kiseera eky'okujjukirwa ebbanga eddene. Bajja, oyinza okugamba, nga bajjudde omwenge omuggya ogw'Omwoyo, nga baagala okuyamba abalala okugenda mu maaso mu bulamu obwa Katonda. Mukwano gwaffe yatuyita ku kya mu ttuntu okusisinkana bo. Sirijjerabira lwe nnasooka okulaba Hannah Smith. Twamuyita 'malayika w'Ekkanisa,' era yafaanana ng'omu ku bo, n'enviiri ze eza zaabu n'amaaso amayonjo, amaaso amasale obulungi, mu kyambalo kye ekyennyini, wabula ekyangu nga eky'Abamikwano gye yakuzibwa.
"Ekyansikiriza naddala gye yali ku lunaku olwo kye kino. Nteekwa okwatula nti nnali munoonyi wa mazima kyokka. Hannah yali atudde mu kabiina akatono ak'ab'emikwano abalungi ennyo abakkiriza enzikiriza entuufu, abaakuŋŋaana okuwulira ebintu ebirungi bye yalina okugabana, era mu butuufu, yali awoozesebwa. Yali alabye olujjulungu lw'okuziika mu luguudo, era bwe yakyogerako, ffenna ne tukozesa enneeyisa eya bulijjo ey'ennaku.
'Ayi,' yagamba, 'bwe ndaba okuziika bulijjo neebaza olw'owooluganda oba mwannyinaze eyawonyeddwa okuva mu bikemo n'obulumi obw'embeera eno ey'okufa.' Nnalowooza nti, Nga kya kitalo! Era saasobola butabuuza nti, 'Ekyo kisoboka? Owulira bw'otyo ku buli muntu?' Mazima nnali mwana wa kabi.
"Yasirika akaseera n'atunuulira enjuuyi zonna. Yali mu bantu ab'Enjiri, mu kiseera essuubi ery'abantu bonna lwe lyatwalibwa ng'okuwaŋŋanguka, era kuno kwe kwali okwoozesebwa kwe. Oluvannyuma yagamba nti yafuna okulwanagana okumu okw'omunda okw'akaseera. Naye amazima ne gawangula, era n'endabika ye eyaka etatya yagamba, 'Yee — ku buli muntu. Kubanga nneesiga okwagala kwa Katonda.' Nnawaayo omutima gwange amangwago eri okwesiga kuno, okwagala, n'obwesimbu."
Nzijjukira omukolo ogwo bulungi ddala, n'ebirowoozo ebyali bikulukuta mu birowoozo byange. Nnamanya nti nnali ngezesebwa, era nnateebereza nti okuddamu kwange kuyinza okwewuunyisa ekibiina kyonna. Naye nnawulira nti obwesigwa eri Katonda bwannetaagisa okwogera ekyamugulumiza, n'okuleka ebivaamu mu mikono gye.
Amangwago lwe nnamaliriza okwogera, Lady Mount Temple — mu kiseera ekyo eyayitibwanga Mrs. Cowper Temple — yasituka okuva mu ntebe ye, n'ajja butereevu gye ndi, era, wadde nga nnali mugwira, n'annywegera okunywegera okw'okwagala okw'ekibubi.
"Oteekwa okujja okukuba enkuŋŋaana ezimu e Broadlands," yagamba amangwago. Simanyi abalala kye baawulira, naye tewaali kigambo na kimu eky'obutakkiriza ekyayogerwa, era oluvannyuma ne bafuuka ab'emikwano bange abasinga okwagalwa.
Ekyavaamu kwe kuba nti, mu wiiki ntono, Broadlands — ennyumba y'ekyalo eya Lord ne Lady Mount Temple mu Hampshire — yatuggulirwawo olw'olukuŋŋaana lwaffe olusooka. Kyali kiseera ky'omukisa ogw'ekitalo, era ne kifuuka omulyango eri enkuŋŋaana zonna ez'oluvannyuma n'eri omulimu gwaffe gwonna ogwaddirira mu Bungereza n'okusukka.
Olukuŋŋaana bwe lwateekebwateekebwa e Brighton mu 1874, abamu ku bakuŋŋaana mu kakiiko akaali kalitegeka ne beeraliikirira "okuwaŋŋanguka" kwange, nga batya nti kuyinza okuziyiza omulimu. Ne bakubiriza baze wange — eyali atuuse mu Bungereza nga nze sinnatuuka — okumpandiikira mu Amerika n'okuntegeeza nti okuggyako nga nsuubiza okusirisa endowooza yange, bandiwakanyizza nnyo okwetaba kwange mu nkuŋŋaana. Nga bunakyawakyaya, nga nnyoola mu kinywa ky'ebbaluwa enkadde, nnazuula okuddamu kwange, okwoleka bulungi ddala engeri gye nnawuliramu mu kiseera ekyo: "Philadelphia, Apuli 6, 1874.
Ebbaluwa zo okuva e London zituuse. Tosaana kulowooza nti nnandinakuwadde olw'obutaganyibwa kwogera mu nkuŋŋaana, kubanga tewali kirala kyandinsanyusizza okusingawo. Sindiiko kwagala kubuulira n'akatono. Mazima, nkitwala ng'ekisa kinene ku lwange okuba omwetegefu okukikola n'akatono, era ng'ekisa kya kifaanana ku lw'abalala okumpuliriza. Singa akakiiko kammwe kagamba nti, 'Tetwagala kukuwulira ng'oyogera e Brighton,' nandibeebazizza n'omutima gwonna. Tewali n'omu asaana kuwulira kizibu kyonna ku kino. Naye kiteekwa okutegeerekera ddala nti sijja kukola kya nkwenkweto olw'omuntu yenna, era nti nzikiririza mu Kuzzaawo obusingawo bwe nnali kasooka. Sirowooza nti nnandiyinzizza okugumiikiriza obulumi bwe ndaba mu nsi eno enaku, ey'ennaku, ekubiddwa ekibi, awatali kwo. Omulimu gwaffe ogw'okwegendereza mu kunywa gututuusa amaaso n'amaaso n'okubonaabona okutaliiko buyambi ne kiba nti omutima gwange gwandimenyese singa saamanyi nti Katonda ayagala ebitonde bye byonna era alina ekintu eky'ekisa ekitereke eri buli muntu."
Olwokubanga saakola kya nkwenkweto — era olwokubanga kyakyali kitwalibwa nga kikulu okumba mu nkuŋŋaana — akakiiko ne kaleka ensonga eyo ne kasalawo okuntwala nga bwe nnali, obuwaŋŋanguse bwonna nga bwe buli.
Baze wange bwe yampandiikira okuntegeeza kino, nnaddamu nti: "Philadelphia.
Nsanyuse nnyo nti owonye ekizibu kyo ekikwata ku mukyala wo omuwaŋŋanguse abuulira n'obuzibu obutono bwe butyo. Naye endowooza eya B —, n'endowooza ze enjeejeema, okwetikka okunkuŋŋaanya! Sirowooza nti kya bwesimbu. Sijja kuvuga wansi w'ebbendera ey'obulimba, era obukakafu bwange ku Kuzzaawo bweyongera amaanyi buli lunaku. Bwe banreka nga siriiko ky'ekola mu Bungereza, oboolyawo nnaayogerako katono; naye bwe wanaabaawo n'akabonero akasinga obutono ak'enkwenkweto oba obwama ku lwange, nnaabwatuka ne mfuuka omuliro ogwaka ddala. Sisobola kugumiikiriza kintu kyonna eky'ekika ekyo. Kale mujjukire kino, mmwe Bakama b'Obutonde.
Mu bukakafu, wabula, sindiiko kusikirizibwa kubuulira oba kuyigiriza ku Kuzzaawo eyo, era ab'emikwano abakkiriza enzikiriza entuufu abaagalwa abatiitiira bwe bataleeta kalulu ku kyo, tekirabika nga nnaakikola. Okweraliikirira kwabwe ku lwange tekunnyiiza n'akatono. Nzikiriza nti mu butuufu nsanyukira okuba ekiruubirirwa eky'obukyayi obw'eby'okutya Katonda.
Ndowooza waliwo ekintu eky'embalaasi ey'olutalo mu buzaaliranwa bwange."
Obanga entiisa y'akakiiko yali ya nsonga oba nedda, siyinza kugamba; kye mmanyi kyokka nti wadde omulundi gumu, mu mulimu gwange gwonna mu Bungereza, saawuliranga nti endowooza yange ku Kuzzaawo yaziyiza okwanirizibwa kw'obubaka bwange oba n'okuggalawo omulyango n'ogumu. Mu butuufu, nzikiriza nti gyaggulawo emiryango egyandisigadde nga miggale. Amazima agasingako obuziba gaali nti enzikiriza yange ey'omusingi mu bwenkanya n'okwagala kwa Katonda okutakoma ddala kwannyamba okwogera n'okukkiriza okuvumu okusingira ddala kwe nnandisobodde awatali kwo. Nkakasibwa nti awatali obukakafu buno nnandinyagiddwako ekitundu eky'amaanyi gange.
Ka abalala balowooze kyonna kye baagala, enkyukakyuka okuzuula kuno kwe kwaleeta mu bumanyirivu bwange yali nnene — esukka ebigambo. Okwagala okw'omwoyo okw'obulamu bwange kwafuuka okusikiriza okusingako.
Buli lunaku lwaleeta okutegeera okumu okusingako obuziba n'okwakaayakana ku bulungi n'obuteefaako bwa Katonda obutalowoozeka. Nnawulira ku nkomerero nti nnali ntandika okuyingira mu makulu ag'okusaba kw'Omutume ku lw'Abaefeso: nti tuyinze okutegeera, wamu n'abatukuvu bonna, obugazi n'obuwanvu n'obuziba n'obugulumivu bw'okwagala kwa Kristo, n'okumanya — ne bwe kyandibadde katono kwokka — okwagala okusukka okumanya.
Okwagala okwenkana awo mazima kusukka okumanya; kwandivudde mu mutima gwa Katonda omuteefaako ddala kyokka. Nnayimirira mu kutya mu maaso g'obugazi bwako n'obuwanvu n'obuziba n'obugulumivu, era ne nneewuunya — awatali kukoma — nti nnandisobodde okulowooza okwagala kwa Katonda okuliko ensalo.
Okumala ebbanga eddene essanyu lya byonna lyali lya kitalo nnyo ne ndowooza nti tewandibaddewo kirala kya kuzuula ku Katonda — nti nnali ntuuse ku kubikkulirwa okw'enkomerero.
Naye okubikkulirwa okulala kwali kunnindiridde, era omulembe ogwokuna ogw'obulamu bw'emmeeme yange — essuula yaagwo esinga okusikiriza — gwali gunaatera okutandika.