Obuteefaako bwa Katonda

Bulijjo nnawuliranga nti kino kye kiseera lwe nazuula ddala obuteefaako bwa Katonda.

Okutuusa mu kiseera ekyo, wadde nga nnasanyukira obulokozi bwe nnali mfunye, nnali nkyabonaabona olw'okubuusabuusa okwekusifu era okunnuma, nti ku nkomerero, bwali bulokozi obw'okwefaako — eri Katonda n'eri nze.

Katonda omulungi ayinza atya okwesanyusa mu ggulu ng'amanyi nti ekitundu ekinene eky'ebitonde bye ye yennyini bye yatonda byali biweereddwa okubonaabona okutaggwaawo — okuggyako nga, mu ngeri emu, yali Katonda omwefaako? Nnamanya nti Baibuli yagamba nti yali Katonda ow'okwagala, era nnalowooza nti kirina okuba nga kya mazima. Naye mu buziba bw'omutima gwange mwasigalamu okuwulira okwekusifu nti okwagala kwe tekwandiyinzizza kugeraageranyizibwa n'okwagala okutuukiridde kwe nnawuliranga mu mutima gwange.

Nnamanya nti, wadde ng'okwagala kwange kwali tekutuukiridde, sandisobodde kusanyukira ggulu ng'omwana wange n'omu — ka abe nga ajeemu atya — asibiddwa ebweru. N'endowooza nti Katonda yandisobodde, era ddala yasanyukira, eggulu nga enkumi n'enkumi ez'abaana be zisibiddwa ebweru, kyalabika ng'ekiraga obulemu mu kitundu ekisinga obukulu eky'okwagala. Kale, wadde nga nnali neebaza olw'okusonyiyibwa n'essuubi ery'amazima ery'eggulu eri nze, emirundi mingi nnawuliranga nti Katonda gwe nnasinza ateekwa okuba Katonda omwefaako, afaayo ku kwewummuza kwe n'ekitiibwa kye okusinga ku bitonde ebibonaabona bye yatonda.

Naye kaakano nnatandika okulaba nti obugazi bw'okwagala kwa Katonda bwali busukkiridde ennyo kyonna kye nnali nnaddiŋŋanyizza. Singa nkuŋŋaanyizza okwagala kwonna okuteefaako okuli mu mutima gwa buli maama mu nsi yonna, ne nkukubisaamu obukadde, ne nkunyigiriza mu kifo kimu, nandibadde nkyalina ekisiikirize ekitangaavu eky'obuteefaako bwa Katonda kyokka.

Bulijjo nnamulowoozaako ng'ayagala. Naye kaakano nnazuula ekintu ekikkakkanya ennyo: teyalina kwagala kwokka — ye yennyini yali kwagala, okwagala okwafuuse ekitundu kye era okwalukibwa mu buzaaliranwa bwe obwennyini.

Nnalaba nti Katonda yali, ng'oyinza okugamba, akolebwa mu kwagala, ne kiba nti mu butonde bw'ebintu byennyini teyayinza kukola kintu kikontana n'okwagala. Si nti yalonda obutakikola — wabula teyasobola, kubanga okwagala kwe kwali ntobo ennyini ey'obuzaaliranwa bwe. Etteeka ery'okwagala, ng'etteeka ery'okusika kw'ensi, terisobola kwewalibwa mu nkola yaalyo.

Katonda, oba nsobola okukyogera, ali wansi w'etteeka lino era tasobola butaligondera. Era bwe nnamala okutegeera kino, okwesiga Katonda ow'okwagala ne kufuuka kya buzaaliranwa nga bwe kiri okussa omukka. Buli kubuusabuusa ne kubula, ne njjula essanyu eritakoma olw'endowooza nti nnatondebwa Katonda omuteefaako bw'atyo.

Nnalaba nti omulimu gwe ng'Omutonzi gwali, mu bwagwo, kakalu atakyukakyuka nti yand'itufaako era n'akozesa ebintu byonna okukolera awamu olw'obulungi bwaffe. Ebivunaanyizibwa eby'okuba nannyini kintu ne byaka n'obulungerevu obumalamu omukka. Si buyinza obw'okuba nannyini kintu — nga bwe nnalowoozanga bulijjo — wabula emirimu gyabwo, ebivunaanyizibwa nannyini kintu by'aweebwa.

Nga bwe kiri, mu bantu abagunjufu, nti abantu bavunaanyizibwa — endowooza y'abantu bonna oba n'amateeka — okulabirira obulungi ebintu bye balina, bwe kityo Omutonzi waffe asibiddwa awatali kya bujja, olw'etteeka ery'empisa ery'obuzaaliranwa bwe bwennyini, okulabirira obulungi ebitonde bye yatonda. Ateekwa okuvunaanyizibwa olw'obulamu bwaffe obulungi.

Byonna byali bya kitiibwa nnyo ne bifaananyizibwa ng'ekisukkiridde obulungi okuba nga kya mazima — nti mazima ddala twali ba Katonda omuteefaako bw'atyo. Emirundi mingi, okutegeera okuggya ku bulungi bwe bwe kwannyweza, nnaddiranga Baibuli yange, ne ngiggula ku bitundu ebyalangirira nti tuli babe, ne nteeka engalo zange ku nnyiriri, ne nzisoma waggulu okwekakasa nti ddala zagamba — awatali kusalako era awatali kukoma — nti mazima ddala ye yali Nannyini nze.

Ebigambo, "Jjukira Omutonzi wo," amangwago ne bifuna endabika eyawukanako ddala. Bulijjo nnabirowoozaako ng'okulabula okwagenderezebwa okututiisa tukole obulungi. Kaakano ne byaka n'okubudaabudibwa — kakalu ak'essanyu nti byonna biteekwa okuba birungi eri ebitonde bya Omutonzi omuteefaako bw'atyo.

Nnalaba nti Katonda yali mulungi si mu ngeri ey'eddiini yokka, wabula mu makulu ag'ekigambo agasinga amazima era agasinga okukola. Era Omutonzi omulungi yali kya lwatu asibiddwa okukola byonna okugenda obulungi n'ebitonde bye. Ekituufu nti tewali kyakwekebwa mu maaso ge — ekyali kityisa ennyo — ne kifuuka amazima agasinga okubudaabudibwa mu bwengula bwonna, kubanga kyategeeza nti yamanya byonna ebitufaako era n'olw'ekyo yandisobodde okutukolera obulungi bwe.

Obumanyirivu bwange nga maama — edda ensibuko y'obutakkaanya n'enzikiriza yange ku Katonda — kaakano ne bujja mu ndagganya entuukirivu. Abaana bange babadde ssanyu ery'obulamu bwange. Sisobola kulowooza ssanyu lisinga obulungi okusinga ebiseera abaana bange lwe baabanga mu mikono gyange. Ebiseera ebyo byalabikanga nga bisemberera essanyu ery'eggulu okusinga ekintu kyonna ekirala ku nsi. Era ndowooza essanyu lino lyanjigiriza ku nneewulira za Katonda eri abaana be okusinga ekintu kyonna ekirala.

Obanga nze, omuntu eyeekomako ow'obusobozi obukoma, nnasobola okufuna essanyu bwe lityo mu baana bange, Katonda — ow'omutima ogutakoma — awulira atya ku babe? Ekisinga ku kutegeera kwange okw'okwagala kwa Katonda kwava mu bumanyirivu buno bwennyini. Saasobola kukkiriza nti Katonda yantonda n'obusobozi obw'okwagala okuteefaako n'okweweerayo obusingako bw'alina ye yennyini. Okuva lwe nnazuula omutima gwa maama ogwa Katonda, nziramu buli kubuusabuusa ku kwagala kwa Katonda nga ntunuulira butunuulizi omutima gwange nga ogwa maama.

Gye ndi, tekisoboka nti maama ow'amazima ayinza okuba omwefaako eri abaana be. Maama ateeka okwewummuza kwe n'obulungi bwe mu maaso g'abaana be, mu ndowooza yange, maama atali wa buzaaliranwa, eyalemererwa okuyita kwe okusinga obukulu. Era omuntu bw'atunuulira kye tuyita ebitonde eby'ewansi, n'ebisolo byennyini bitusomesa omulimu ogusingira ddala ogw'okweweerayo kwa maama. Engo enkazi eneekufa nga tennaaganya kabi kutuuka ku baana baayo. Erirumwa enjala abaana baayo balyoke balye. Katonda yandikoze ekisingako obutono?

Njogera ku kweweerayo, naye mu mazima siyinza kukuyita ssaddaaka. Tewali maama wa mazima — oyo amanyi ekituufu eky'obwa maama — ayinza okutwala okulabirira kwe abaana be nga ssaddaaka. Kuyinza okuba n'okukoowa oba okuzibuwalirwa, naye si ssaddaaka mu makulu aga bulijjo. Ssaddaaka ey'amazima yandibadde singa taganyizibwa kubalabirira.

Olw'ensonga eno, nzikiriza nti bamaama bangi abanyiiga — abatafuna kwebazibwa kwe baagala — balina kwennenyeza bokka, kubanga baalagira okwebazibwa mu kifo ky'okukukubiriza.

Okutegeera kuno kunnyolesezza enneewulira za Katonda gye tuli: nti kye tuyita "okweweerayo" kwa Kristo kwali kwoleka kwa buzaaliranwa era okwetaagisa okw'okwagala kwe; era nti ekyewuunyisa si nti yakikola, wabula nti teyandisobodde kukola bulala.

Okuva lwe nnazuula omutima gwa maama ogwa Katonda, sisobodde kuwulira wadde akatiisa akatono ku omu ku baana be — era abaana be, sitegeeza balungi bokka, wabula n'ababi mu ngeri y'emu. Yesu teyatugamba nti Omusumba Omulungi aleka endiga ekyenda mu mwenda ez'emirembe n'agenda okunoonya emu ebuze, era teyeewummula okutuusa lw'agiraba?

Bwe kitunuulirwa mu kitangaala eky'obwa maama, ekigambo "okubula" kifuuka eky'okubudaabudibwa ennyo. Tewali kiyinza "kubula" wabula nga kya muntu. Okuba nga wabuze kitegeeza kyokka nti, "tonnalabika." Essente ebuze ekyali ya zaabu, eyambadde ekifaananyi kya kabaka. Endiga ebuze ekyali ndiga, si musege. Omwana omulenzi eyabula akyali mwana, ng'omusaayi gwa kitaawe guli mu misuwa gye.

Kale omuntu bw'aba "omwonoonyi eyabula," kitegeeza kyokka nti wa Musumba Omulungi, era nti Omusumba, olw'emirimu gyennyini egy'okuba nannyini, ateekwa okugoberera ekyo ekyabula — era n'agenda mu maaso okutuusa lw'akiraba.

Gye ndi, ekigambo "okubula" kirimu obukakafu obusinga amaanyi obusoboka obw'okuba nannyini.

Ani ayinza okulowooza maama alina omwana eyabula ng'aba n'akaseera k'okuwummula kamu okutuusa omwana lw'alabika?

Era ani ayinza okulowooza nti Katonda afaayo obutono okusinga maama?

Nzikiriza nti ebizibu byonna eby'obulamu obw'omwoyo, ebitera okunakuwaza emmeeme ez'omwoyo omutuufu, byandibulidde ng'olufu olw'oku makya mu maaso g'enjuba eyaka singa okwaka okujjuvu okw'omutima gwa maama ogwa Katonda kwaganyizibwa okubyakako.

Nnajja okulaba nti, olw'okuba Ebyawandiikibwa bigamba nti twatondebwa mu kifaananyi kya Katonda, tuwalirizibwa okukkiriza nti ekisinga obulungi mu ffe — si ekisinga obubi — kye kiraga ekifaananyi ekyo. Kyonna ekyo ekirabika ng'eky'okwefaako, ekitali kya kisa, ekitali kya bwenkanya, oba eky'okwenoonyeza mu biseera byaffe ebisingira ddala waggulu era ebisinga obuteefaako, tekisaana kuwaayo eri Katonda, ka byonna "bibe" bitya. Katonda bw'aba omuteefaako, kale ateekwa okuba omuteefaako obutasinga endowooza esingira ddala okuba ennungi gye tusobola okulowooza — era mazima okusingako awatali kukoma.

Ebiwandiiko byonna eby'omu Baibuli ebikwata ku bulungi bwa Katonda amangwago ne byaka n'amakulu amaggya. Nnategeera nti obulungi bwe si kisa kya kwetoowaza wabula bulungi obw'amazima, obw'omutima gwonna — obuli n'obuteefaako obw'amazima, okulowoozako okw'ekifuba, era okusinga byonna, obwenkanya. Obwenkanya bulijjo bunnabikira ng'ekimu ku bikulu ebisooka eby'obulungi; sisobola kulowooza kuyita muntu yenna "mulungi" atali wa bwenkanya, ka endabika ye ey'ebweru ey'empisa ennungi ebe ng'esikiriza etya. Mu bufunze, nnalina okubikkulirwa okwannyweza ennyo okw'obulungi bwa Katonda obwomunda era obw'obuzaaliranwa n'obuteefaako bwe ne kiba nti tewali kintu kyasobodde kukinyeenya kasookedde. Ebintu bingi eby'enkolagana ye n'ensi byabadde, era bikyali, bya kyama gye ndi; naye nkakasibwa nti buli kimu ku byo kyandinnyonnyoddwa nga ntunula mu ndabirwamu ey'okwagala kwe n'obwenkanya bwe, singa nsobola okulaba mu buziba obumala. Era nzikiriza nti olunaku olumu ndiraba bulungi kye nkwata kaakano mu kukkiriza: nti ekisa kye eky'okwagala mazima kituuka ku mirimu gye gyonna.

Sitegeeza nti okutegeera kuno kwonna kwanjijira mu kiseera kimu. Naye ntegeeza nti ku lunaku olwo, nga nvuga ttaamu mu Philadelphia, ekitangaala kyabalukuka ku mpisa za Katonda — ekitangaala ekitakendeeranga wadde katono era ekyeyongedde okwakaayakana buli mwaka nga guyita.

Gye ndi, kimala okugamba nti, "Katonda gyali," era eky'okuddamu eri buli kizibu kiba kirimu dda. Ekinneewuunyisa kiri nti nze, wamu n'Abakristaayo abalala bangi, twali twalemererwa okulaba kino, wadde nga Baibuli eyanjuluddwa eri mu maaso gaffe — era nti engeri ez'enjawulo ez'okwonoona empisa za Katonda, ne n'okuwaayiriza okw'olwatu okulwanyisa obulungi bwe, biyinza okusanyusibwa mu mitima gy'Abakristaayo. Gye ndi, okukyusakyusa kwabyo ne kufuuka okumpi n'okutasoboka kugumiikiriza. Nnasobola okuwuliriza n'obugumiikiriza — ne n'okwagala — endowooza yonna ey'enjawulo oba etakkiriziganya n'enjigiriza etaali eyonoona mpisa za Katonda. Naye ekintu kimu kye ssaasobola kugumiikiriza, ekintu kimu kye ssaasobola kutuulira mu kasirise, kyali kyonna ekintu — ne wansi w'olugoye olw'okutya Katonda — ekyalaga akavume akasinga obutono eri okwagala kwa Katonda oba obuteefaako bwe.

Sirijjerabira ekintu ekijjukirwa mu maka gaffe omubuulizi ow'ekitiibwa okuva e Boston bwe yatukyalira. Ku kyeenkya, emboozi ne yeekyusa okudda ku kwagala kwa Katonda. Yakakata nti tekisaana kukwesiga nnyo, kubanga waaliwo ensalo ku ekyo Katonda kye yandigumiikirizza — nga bwe, yagamba, waaliwo ensalo ku kwagala kwa maama. Yagamba nti muwala ayinza okukola ebibi ebimu maama by'atayinza kusonyiwa, ebibi ebyandiggaddewo omutima gwe n'amaka ge emirembe gyonna, era yawakana nti Katonda yali bw'atyo. Okukkiriza obulala, yagamba, kwali kukwata "eddiini ya jjajja omukazi."

Sirina kubuusabuusa nti yali agenderera okunafuya endowooza yange ku Kuzzaawo, wadde nga twali tetukubaganya birowoozo ku nsonga eyo. Yali ayagala kunkakasa nti Katonda teyali "muyagazi mu bulaluusi" nga bwe nnakkiririzaamu. Naye okuwulira nga bamaama, ne Katonda eyatonda bamaama, bakyusiddwakyusiddwa bwe batyo kyali kisukka ku kye nnayinza okugumiikiriza. Wadde nga yali mugenyi wange, nnabwatuka mu busungu obungi, ne ŋŋamba nti sandituulidde ku mmeeza n'omuntu yenna alina endowooza ez'okuvvoola bwe zityo ku Katonda, ne mfuluma mu kisenge nga nkaaba. Nnagaana okumulaba nate. Sigamba nti okuddamu kuno kwali kwa mpisa oba nkola nga Kristo, naye kiraga engeri gye nnawuliramu ennyo ku nsonga eyo. Gye ndi, ekitiibwa kya Katonda kyasukka amateeka gonna ag'empisa ez'abantu.

Kaakano ndaba nti nnandisobodde okulwanirira ekitiibwa ekyo n'amaanyi gaag'ago, naye mu ngeri esingira ddala okuba nga Kristo. Naye ne kaakano, ekintu kimu kye nsanga nga kizibu nnyo okugumiikiriza kyonna ekyonoona empisa za Katonda. Tewali kirala kigeraageranyizibwa na kino mu bukulu, kubanga obulokozi bwaffe bwonna bwesigamye ddala ku Katonda gwali. Okuggyako ng'ayinza okulagibwa okuba omulungi ddala, omuteefaako ddala, era ow'obwenkanya ddala, kale ensonga yaffe teriiko ssuubi n'akatono. Katonda yekka bwe bulokozi bwaffe, era bw'atulemererwa — ne mu ngeri esinga obutono — tetulina wandala we tuyinza okukyukira.