Omusumba Omuzzeemu Obuggya
Ennyingo 3

Essuula 13 · eddakiika 8 ez’okusoma · eddakiika 11 ez’okuwuliriza

Ennyingo 3

ENSONGA EZISINZIIRA KU BWETAAVU BW’OMULIMU

Ekika eky’okusatu eky’ensonga ezitukubiriza kiggibwa mu bwetaavu bw’omulimu guno. Kubanga singa gubadde tegwetaagisa, abagayaavu bandiyinzizza okuggwamu amaanyi mu kifo ky’okukubirizibwa olw’ebizibu bye nnakamala okwogerako. Naye olw’okuba nnaakamala okuwanvuya okusinga bwe nnali ngenderedde, nja kubawa bubaka bumpi bwokka ku zimu ku nsonga enkulu ez’obwetaavu buno.

1. Omulimu guno gwetaagisa olw’ekitiibwa kya Katonda. Nga buli Mukristaayo bw’abeera omulamu olw’ekitiibwa kya Katonda ng’ekigendererwa kye, bw’atyo ajja kulonda n’essanyu ekkubo erisinga okukiyimusa. Kubanga muntu ki atandyagadde kutuuka ku bigendererwa bye? Ai baganda bange, singa tusobola okutandika omulimu guno mu bitundu byonna ebya Bungereza, abantu baffe ne bakkiriza okugugondera, ffe ffennyini ne tugutambuza n’obukugu era n’obunyiikivu, kitiibwa kyenkana wa kye gwandiwadde eggwanga lyonna, era kitiibwa kyenkana wa ekyandiddidde Katonda okuyita mu gwo! Singa obutamanya bwaffe obwa bulijjo bugobebwa bwe butyo, n’obutaliimu bwaffe n’obugayaavu ne bifuulibwa okuyiga ekkubo ery’obulamu, buli dduuka na buli nnyumba ne biba nga byemalidde ku kuyiga Ebyawandiikibwa ne katekisimu, n’okwogera ku Kigambo n’emirimu gya Katonda, Katonda yandisanyukidde nnyo nnyo ebibuga byaffe n’ensi yaffe! Yandibeeredde ddala mu maka gaffe, n’agafuula essanyu lye. Ekitiibwa kya Kristo kye kimasamasa mu batukuvu be, era ekitiibwa kyabwe kyonna kye kitiibwa kye. N’olwekyo ekyo ekibassaamu ekitiibwa, mu bungi oba mu bulungi bwabwe, kimussaamu ekitiibwa. Ekitiibwa kya Kristo tekiribikkulwa mu ngeri ey’ekyewuunyo mu Yerusaalemi ekiggya, bwe kirikka okuva mu ggulu mu kitiibwa kyonna n’obulungi bwonna nga bwe kinnyonnyolwa mu kitabo ky’Okubikkulirwa? N’olwekyo, singa tusobola okwongera ku muwendo oba ku maanyi g’abatukuvu, tujja kuba twongera ku kitiibwa kya Kabaka w’abatukuvu; kubanga ajja kufuna obuweereza n’ettendo we yasooka okufuna obujeemu n’okunyoomebwa. Era Kristo ajja kugulumizibwa mu bibala by’omusaayi gwe ogwayiika, n’Omwoyo ow’ekisa mu bibala by’emirimu gye. Kale ebigendererwa ebikulu bwe bityo tebitwetaagisa kukozesa bikozesebwa n’obunyiikivu?

Buli Mukristaayo alina obuvunaanyizibwa okukola kyonna ky’asobola olw’obulokozi bw’abalala; naye buli muweereza alina obuvunaanyizibwa obw’emirundi ebiri, kubanga yayawulibwa okubuulira enjiri ya Kristo, era agwanidde okwewaayo yenna ku mulimu ogwo. Tekyetaagisa kwongera kubuusabuusa ku buvunaanyizibwa bwaffe, nga tumanyi nti omulimu guno gwetaagisa olw’okukyuka n’obulokozi bw’abantu baffe, era nti okutwaliza awamu tulagiddwa okukola byonna ebyetaagisa olw’ebigendererwa ebyo, nga bwe tusobola. Nsuubira nti mu ffe tewali abuusabuusa obanga abatannakyuka beetaaga okukyuka. Era obanga kino kye kimu ku bikozesebwa, era ekyetaagisa ennyo, obumanyirivu bwokka bwandikiggyeko okubuusabuusa kwonna, ne bwe twandibadde tetulina kirala. Abo abasinze okutegana mu kubuulira mu lujjudde bakebere abantu baabwe, balabe obanga bangi ku bo tebali kumpi nga batamanyi era nga tebafaayo, ng’abatawulirangako ku njiri. Nze ku lwange, nfuba okwogera mu lwatu era mu ngeri ekwata ku mitima nga bwe nsobola, (era oluvannyuma lw’okufuba okwogera amazima, bino bye bintu bye nsinga okufubako,) naye era emirundi mingi nsisinkana abo ababadde bampuliriza okumala emyaka munaana oba kkumi, abatamanyi obanga Kristo Katonda oba muntu, era abeewuunya bwe mbabuulira ebyafaayo by’okuzaalibwa kwe, obulamu bwe n’okufa kwe, ng’abatabiwulirangako. Ate ku abo abamanyi ebyafaayo by’enjiri, bameka abamanyi obutonde bw’okukkiriza, okwenenya n’obutukuvu enjiri bye yeetaaga, oba waakiri abamanyi emitima gyabwe? Naye abasinga obungi beesiga Kristo awatali musingi, nga basuubira nti alibasonyiwa, alibawa obutuukirivu era alibalokola, so nga ensi ye erina emitima gyabwe, era nga babeera balamu ku lw’omubiri. Era okwesiga okwo bakutwala nti kwe kukkiriza okuweesa obutuukirivu. Nkizudde mu bumanyirivu nti abantu abamu abatamanyi, abaamala ebbanga eddene nga bawuliriza awatali magoba, bafunye okumanya n’okulumirizibwa mu mwoyo okusingawo mu kwogera nabo obutereevu okw’ekitundu ky’essaawa, okusinga bye baafuna mu kubuulira okw’omu lujjudde okw’emyaka kkumi.

Mmanyi nti okubuulira enjiri mu lujjudde kye kikozesebwa ekisinga obulungi, kubanga twogera eri bangi omulundi gumu. Naye emirundi mingi kisinga nnyo okuba n’amaanyi okugibuulira mu kyama eri omwonoonyi omu, ng’oyogera naye yennyini: kubanga omuntu asinga okwogera mu lwatu, kimuzibuwalira okwogera mu lwatu ekimala mu lujjudde abantu bwe batyo okutegeera; naye mu kyama tusobola okukikola okusingawo ennyo. Mu lujjudde tetuyinza kukozesa bigambo bya bulijjo ebyangu, oba okuddiŋŋana, ng’obunafu bw’okutegeera kwabwe bwe bwetaaga; naye mu kyama tusobola. Mu lujjudde ebyogerwa byaffe biba biwanvu, ne tuyitiriza okutegeera kwabwe n’okujjukira kwabwe, ne basoberwa ne babulwa, ne batasobola kutugoberera, ekimu ne kigoba kinnaakyo, ne batamanya kye twogedde. Naye mu kyama tusobola okukola omulimu gwaffe gradatim, ne tutambula n’abatuwuliriza; era olw’ebibuuzo byaffe n’okuddamu kwabwe, tusobola okulaba bwe batutegeera, ne kye tusaanidde okuddako okukola. Mu lujjudde, olw’obuwanvu n’okwogera ffekka, tufiirwa okuwuliriza kwabwe; naye bwe baba nga beetaba mu kwogera, tusobola mangu okubaleetera okussaayo omwoyo. Ate era tusobola okuddamu obulungi ebibawakanya, n’okubaleetera okwesuubiza okukola obulungi nga tetunnaba kubaleka, ekintu kye tutasobola kukola mu lujjudde. N’olwekyo nkomekkereza nti okubuulira mu lujjudde tekumala: kubanga ne bwe kuba nga kikozesebwa kya maanyi okukyusa bangi, naye tekukyusa bangi nga bwe kyandisobose, ng’obumanyirivu n’okuteekawo kwa Katonda okw’ebikozesebwa ebirala bwe biyinza okutukakasa. Muyinza okumala ebbanga ddene nga muyiga era nga mubuulira awatali magoba, bwe mulagajjalira omulimu guno.

2. Omulimu guno gwetaagisa olw’obulungi bw’abantu baffe. Baganda bange, musobola okutunuulira n’okukkiriza abantu bammwe abali mu nnaku, ne mutalaba nga babakoowoola okubayamba? Tewali mwonoonyi gwe mutasaanidde kusaasira okutuuka n’okwagala okumuyamba ku muwendo ogusinga ennyo kino kye kibagula. Musobola okubalaba, ng’omusajja eyakubibwa n’alekebwa ku kkubo, ne mumwebalama awatali kusaasira ne mumuyitako? Musobola okubawulira nga babakaabirira, ng’omusajja Omumakedoni bwe yeegayirira Pawulo mu kwolesebwa, ‘Jjangu otuyambe,’ ate ne mugaana okubayamba? Mukwasiddwa okulabirira eddwaliro, omuli omu ayongobera mu nsonda emu, n’omulala asinda mu ndala, n’akaaba nti, ‘Woowe, nnyamba, nsaasira ku lwa Mukama!’ era omuli owookusatu alaluse, ayagala okwetta n’okubatta mmwe; era ate munaatuula awo nga temulina kye mukola ne mugaana okubayamba. Bwe kiyinza okwogerwa ku oyo atayamba mibiri gya bantu, kale kisingako nnyo ku oyo atayamba myoyo gya bantu, ‘Bw’alaba muganda we nga yeetaaga, n’amuggalirako omutima gwe ogw’okusaasira, okwagala kwa Katonda kuyinza kutya okuba mu ye?’ Temuli bisolo bikambwe bwe bityo, abantu ab’emitima emikakanyavu, nti temuyinza kusaasira mugenge; mujja kusaasira abali obwereere, abali mu kkomera, oba abalekeddwa bokka; mujja kusaasira oyo abonaabona n’obulumi obw’amaanyi oba obulwadde; ate temujja kusaasira mwonoonyi atamanyi, ow’omutima omukakanyavu temujja kusaasira oyo ateekwa okwawulibwa ku maaso ga Mukama, n’agalamira wansi w’obusungu bwe obutaliiko ddagala, okuggyako ng’okwenenya okw’amazima kumuziyiza mangu? Woowe, mutima ki ogwo ogutayinza kusaasira muntu ng’oyo! Omutima gw’omuntu ng’oyo nnaaguyita ntya? Mutima gwa jjinja, lwazi ddala oba kyuma ekigumu; mutima gw’engo; oba okusingawo, mutima gw’atakkiriza: kubanga mazima singa yali akkiriza ennaku y’abo abateenenya, tekiyinzika nti tabasaasira. Musobola okugamba abantu ku kituuti nti mazima balisalirwa omusango ogw’okuzikirira, bwe bateenenya, ate ne mutabasaasira nga mumaze okubalangirira akabi ng’ako? Era bwe mubasaasira, temujja kubakolera kino kitono bwe kiti olw’obulokozi bwabwe?

Bangi nnyo ababeetoolodde abayanguyira mu kuzikirira nga bazibe b’amaaso, so nga eddoboozi lyammwe lyateekebwawo okuba ekikozesebwa eky’okubazuukusa n’okubakomyawo! Omusawo talina kya kwekwasa, kubanga alina obuvunaanyizibwa obw’emirundi ebiri okuyamba omulwadde, nga ne buli muliraano alina obuvunaanyizibwa okumuyamba. Baganda bange, singa muwulira aboonoonyi nga babakaabirira mu nguudo, ‘Ai ssebo, nsaasira, ompe amagezi go! Ntya obusungu bwa Katonda obutaggwaawo. Mmanyi nti mu bbanga ttono nteekwa okuva mu nsi eno, era ntya nti nnaabeera mu nnaku mu nsi eneddako.’ Mwandiganye okuyamba aboonoonyi abaavu ng’abo? Singa bajja ku mulyango gw’ekisenge kyammwe eky’okusomeramu, ne bakaaba nga basaba obuyambi, ne bagaana okugenda okutuusa nga mubabuulidde engeri y’okuwona obusungu bwa Katonda? Mwandiyinzizza okugumiikiriza mu mitima gyammwe okubagoba nga temubawadde magezi? Nkakasa nti temwandisobodde. Naye, woowe! abantu ng’abo tebali mu nnaku nnyo ng’abo abatayagala kukaabira buyambi. Omwonoonyi eyakakanyala, atafaayo ku buyambi bwammwe, ye asinga okubwetaaga: era oyo atalina bulamu bumala okuwulira nti afudde, newaakubadde omusana ogumala okulaba akabi ke, newaakubadde okutegeera okumusigaddemu okumala okwesaasira — oyo ye muntu asinga okusaasirwa. Mutunuulire baliraanwa bammwe ababeetoolodde, mulowooze bameka ku bo abeetaaga obuyambi bwammwe mu nsonga etali ntono, ey’akabi akeeyoleka ak’okuzikirira. Kale lowooza nti muwulira buli atannenenya gwe mulaba era gwe mumanyi abeetoolodde ng’abakaabirira okubayamba, Nga bwe mwali musaasira abanaku, mutusaasire, tuleme kubonyaabonyezebwa mu nnimi z’omuliro gwa ggeyeena: oba mulina emitima gy’abantu, mutusaasire.’ Kale, mubakolere kye mwandibakoledde singa babagoberera nga babeegayirira bwe batyo. Woowe, muyinza mutya okutambula, n’okwogera, n’okusanyuka n’abantu ng’abo, nga mumanyi embeera yaabwe? Ndowooza nti bwe mubatunula mu maaso, ne mulowooza nga bwe bateekwa okubonaabona emirembe n’emirembe, mwandikutte amaziga (nga nnabbi bwe yakola bwe yatunuulira Kazayeeri), ne mubakubiriza n’okwegayirira okutakoowa. Bwe mubakyalira nga balwadde, tekijja kulumya mitima gyammwe okubalaba nga bali kumpi kuvaawo okugenda mu nnaku, nga temunnaba kwogera nabo n’obwesimbu ku kukyuka kwabwe? Woowe, kale, ku lwa Mukama, n’olw’emyoyo emyavu, mubasaasire, mufube nnyo, era temwesonyiwa kutegana kwonna okuyinza okuyamba ku bulokozi bwabwe.

3. Omulimu guno gwetaagisa olw’obulungi bwammwe mmwe ffennyini, era n’olw’obw’abantu bammwe. Guno gwe mulimu gwammwe, era ku gwo, wamu n’ebirala, kwe mulisalirwa omusango. Temuyinza kulokolebwa awatali bunyiikivu n’obwesigwa mu buweereza, okusinga bo oba mmwe bwe muyinza okulokolebwa awatali bunyiikivu n’obwesigwa obw’Ekikristaayo. N’olwekyo, bwe muba nga temufaayo ku balala, waakiri mufeeyo ku mmwe mwekka. Woowe, nga kintu kya ntiisa okuwoza ku kulagajjalira obuvunaanyizibwa ng’obwo! Era kibi ki ekisinga obubi okusinga okulyamu emyoyo olukwe? Okutiisa okwo tekubakankanya — ‘Bw’otoyogera kulabula mukozi wa bibi okuleka ekkubo lye, omukozi w’ebibi oyo alifa olw’ebibi bye; naye omusaayi gwe ndiguvunaana ggwe?’ Ntya, nedda, simbuusabuusa n’akatono, nti olunaku lusembedde abaweereza abatali beesigwa lwe balyegomba singa tebaamanya buvunaanyizibwa bwa myoyo; wabula singa baali basimi b’amanda, oba abayonja emikutu gy’omukka, oba abaddaabiriza ebibya by’ebyuma, okusinga okuba abasumba b’ekisibo kya Kristo, kubanga, ng’oggyeko ebibi byabwe ebirala byonna, baliba n’omusaayi gw’emyoyo emingi bwe gityo gwe balina okuwozaako. Ai baganda bange, okufa kwaffe, era n’okw’abantu baffe, kuli kumpi, era kwa ntiisa eri omusumba atali mwesigwa nga bwe kuli eri omuntu yenna. Bwe tulaba nti tuteekwa kufa, era nti tewali ddagala; nti tewali magezi, newaakubadde okusoma, newaakubadde okutenderezebwa abantu, ebiyinza okuziyiza ekikonde ekyo oba okulwisaawo ekiseera; naye nga twagala oba tetwagala, emyoyo gyaffe giteekwa okugenda, era okugenda mu nsi gye tutalabangako, abantu baffe n’ebyaffe eby’omu nsi gye bitalitunuulirwa; woowe, kale olwo twetaaga nnyo omutima omulongoofu ogutatulumiriza, oguyinza okugamba nti, ‘Saabeera mulamu ku bwange wabula ku bwa Kristo; saakwesonyiwa kutegana; saakweka ttalanta zange; saakisa nnaku y’abantu, newaakubadde ekkubo ery’okuwona kwabwe.’ Ai bassebo, kale tukozese ebiseera nga bikyaliwo, tukole obudde nga bukyali misana; ‘Ekiro kijja omuntu mw’atasobolera kukola.’ Luno lwe lunaku lwaffe naffe; era mu kukolera abalala obulungi, tuteekwa okwekolera obulungi ffe ffennyini. Bwe muba nga mwagala okwetegekera okufa okw’emirembe, n’empeera ennene era ey’ekitiibwa, amakungula gali mu maaso gammwe. Mwesibe ebimyu by’ebirowoozo byammwe, mubeere bazira, mulyoke mukomekkereze ennaku zammwe n’ebigambo bino eby’obuwanguzi: ‘Nnwanye okulwana okulungi, mmalirizza olugendo lwange, nkuumye okukkiriza kwange. Kye nsigazza kwe kufuna engule ey’obutuukirivu enterekeddwa, Mukama omulamuzi omutuukirivu gy’alimpeera ku lunaku luli.’ Bwe muba nga mwagala okuweebwa omukisa wamu n’abo abafiira mu Mukama, mutegane kaakano, mulyoke muwummule okutegana kwammwe olwo, era mukole emirimu gye mwandyagadde gibagoberere, so si egyo egirifuuka entiisa gye muli nga gyekebejjebwa.

Ekyayita Ekiddako