Okunoonya Katonda
Okuzzaawo Enkolagana wakati w’Omutonzi n’Ekitonde

Essuula 10 · eddakiika 10 ez’okusoma · eddakiika 13 ez’okuwuliriza

Okuzzaawo Enkolagana wakati w’Omutonzi n’Ekitonde

Ayi Katonda, ogulumizibwenga okusinga eggulu; n’ekitiibwa kyo kibune ensi yonna.—Zabbuli 57:5

Kimanyiddwa buli muntu nti entegeka mu butonde yeesigama ku nkolagana entuufu; okusobola okubaawo okukwatagana, buli kintu kiteekwa okuba mu kifo kyakyo ekituufu okusinziira ku buli kintu ekirala. Ne mu bulamu bw’omuntu tekiri bulala.

Nnasonze dda mu ssuula zino nti ensibuko y’ennaku zaffe zonna ez’obuntu kwe kuseeseetuka okw’amaanyi mu by’empisa, okutabanguka mu nkolagana yaffe ne Katonda era ne bannaffe. Kubanga okugwa kw’omuntu ne bwe kwandibadde kyonna ekirala, mazima ddala kwali kukyuka kwa maanyi mu nkolagana y’omuntu n’Omutonzi we. Yeekyusa mu ngeri gye yali atunuuliramu Katonda, era bw’atyo n’asaanyaawo enkolagana entuufu wakati w’Omutonzi n’ekitonde, mwe mwali essanyu lye ery’amazima nga ye tamanyi. Mu nsonga yaayo enkulu obulokozi kwe kuzzaawo enkolagana entuufu wakati w’omuntu n’Omutonzi we, kwe kuzza enkolagana y’Omutonzi n’ekitonde mu mbeera yaayo eya bulijjo.

Obulamu obw’omwoyo obumatiza bujja kutandika n’okukyuka okujjuvu mu nkolagana wakati wa Katonda n’omwonoonyi; si kukyuka kwa mu mateeka kwokka, wabula okukyuka okumanyiddwa era okuwuliddwa, okukwata ku butonde bw’omwonoonyi bwonna. Okutangirira mu musaayi gwa Yesu kwe kufuula okukyuka okwo okusoboka mu mateeka, n’okukola kw’Omwoyo Omutukuvu kwe kukufuula okumatiza omutima. Olugero lw’omwana omujaajaamya lulaga bulungi nnyo ekitundu kino eky’okubiri. Yali yeereetedde emitawaana mingi ddala bwe yaleka ekifo kye yalina mu butuufu ng’omwana wa kitaawe. Mu nsonga yaayo enkulu, okuzzibwawo kwe tekwali kirala wabula okuddamu okunyweza enkolagana ya kitaawe n’omwana eyaliwo okuva lwe yazaalibwa, era eyali ekyusiddwa okumala akaseera olw’ekikolwa kye eky’obujeemu obw’ekibi. Olugero luno terufaayo ku ngeri y’amateeka ey’okununulibwa, naye lulaga bulungi nnyo engeri obulokozi gye bumanyibwamu mu bumanyirivu.

Mu kusalawo enkolagana tuteekwa okutandikira awantu. Wateekwa okubaawo awantu ekifo ekinywevu eky’omu makkati ebintu ebirala byonna kwe bipimirwa, amateeka g’okukyukakyuka gye gatatuuka, era we tuyinza okugamba nti “ALI” nga tetulina kye twekuuma. Ekifo ng’ekyo ye Katonda. Katonda bwe yayagala okumanyisa abantu Erinnya lye, teyasobola kufuna kigambo kisinga “NDI.” Bw’ayogera ku lulwe yennyini agamba nti, “NDI”; bwe twogera ku ye tugamba nti, “Ali”; bwe twogera naye tugamba nti, “Oli.” Buli muntu na buli kintu kirala kipimira ku kifo ekyo ekinywevu. “Ndi nga bwe Ndi,” Katonda bw’agamba, “Nze Mukama sijjulukuka.”

Ng’omulunnyanja bw’amanya w’ali ku nnyanja ng’apima enjuba, bwe tutyo naffe tuyinza okumanya we tuli mu by’empisa nga tutunuulira Katonda. Tuteekwa okutandikira ku Katonda. Tuli batuufu lwokka era mu kiseera kyokka bwe tuyimirira mu kifo ekituufu okusinziira ku Katonda, era tuli bakyamu okutuuka n’okumala ebbanga lyonna lye tuyimirira mu kifo ekirala kyonna.

Obuzibu bwaffe bungi ng’Abakristaayo abanoonya buva ku butayagala kutwala Katonda nga bw’ali n’okukyusa obulamu bwaffe okukwatagana naye. Tukakaatika okugezaako okumukyusa n’okumusembeza ku kifaananyi kyaffe. Omubiri gwemulugunya ku buzibu bw’ekiragiro kya Katonda ekitakyuka, ne gwegayirira nga Agagi okusaasirwa akatono, okugumiikirizibwa akatono mu makubo gaagwo ag’omubiri. Tekigasa. Tuyinza okutandika obulungi lwokka nga tukkiriza Katonda nga bw’ali era nga tuyiga okumwagala olw’ekyo ky’ali. Bwe tunaagenda mu maaso nga tumumanya obulungi, tujja kusanga nga ensibuko y’essanyu eritayogerekeka nti Katonda ali nga bw’ali ddala. Ebimu ku biseera ebisinga essanyu lye tumanyi bijja kuba ebyo bye tumala nga tusamaaliridde Obwakatonda n’okussaamu ekitiibwa. Mu biseera ebyo ebitukuvu, ekirowoozo kyokka eky’okukyuka mu ye kijja kuba kiruma nnyo obutagumiikirizika.

Kale ka tutandikire ku Katonda. Emabega wa byonna, waggulu wa byonna, mu maaso ga byonna, ye Katonda; ow’olubereberye mu nsengeka, ali waggulu mu kitiibwa ne mu kifo, agulumizibwa mu bukulu ne mu ttendo. Nga Oyo eyeebeerawo yekka, ye yawa ebintu byonna okubaawo, era ebintu byonna biva mu ye era biriwo ku lulwe. “Mukama waffe era Katonda waffe, osaanidde okuweebwanga ekitiibwa n’ettendo n’obuyinza, kubanga gwe watonda ebintu byonna era byonna byatondebwa ku lulwo era gwe wasiima okubiteekawo.”

Buli mmeeme ya Katonda era ebeerawo lwa kusiima kwe. Katonda bw’ali Oyo ali era nga bw’ali, naffe nga bwe tuli abo be tuli era nga bwe tuli, enkolagana yokka eyinza okulowoozebwako wakati waffe ye y’obwakabaka obujjuvu ku ludda lwe n’okumugondera okujjuvu ku ludda lwaffe. Tumubanja buli kitiibwa kye tusobola okumuwa. Ennaku yaffe ey’olubeerera eri mu kumuwa ekitono ku ekyo.

Okunoonya Katonda kujja kuzingiramu omulimu gw’okufuula obuntu bwaffe bwonna okukwatagana n’obubwe. Era kino si mu mateeka, wabula mu bikolwa ddala. Wano sseyogera ku kikolwa ky’okuweebwa obutuukirivu olw’okukkiriza mu Kristo. Njogera ku kugulumiza Katonda mu ddembe lyaffe mu kifo kye ekimusaanira waggulu waffe, n’okwewaayo n’omutima gumu kw’obulamu bwaffe bwonna mu kifo eky’okugonda okw’okusinza, embeera y’Omutonzi n’ekitonde ky’efuula entuufu.

Mu kaseera ke tusalawo nti tugenda mu maaso n’okumalirira kuno okugulumiza Katonda okusinga byonna, tuva mu kivulu ky’ensi. Tujja kwesanga nga tetukyakwatagana na makubo ga nsi, era nga kyeyongera bwe tutyo nga bwe tukulaakulana mu kkubo ettukuvu. Tujja kufuna endaba empya; endowooza empya era ey’enjawulo ejja kukolebwa munda mu ffe; amaanyi amaggya gajja kutandika okutwewuunyisa nga gabimba era nga gafuluma.

Okwawukana kwaffe n’ensi kujja kuva butereevu mu nkolagana yaffe ne Katonda ekyuse. Kubanga ensi y’abantu abaagwa tessaamu Katonda kitiibwa. Obukadde n’obukadde beeyita Erinnya lye, kye kituufu, era bamuwa ekitiibwa ekitono eky’akabonero, naye okugezesa okwangu kujja kulaga nti mu bo tassibwamu kitiibwa ddala kitono nnyo. Omuntu owa bulijjo ageziwe ku kibuuzo ky’ani ali waggulu, era ekifo kye eky’amazima kijja kweyoleka. Awalirizibwe okulonda wakati wa Katonda n’ensimbi, wakati wa Katonda n’abantu, wakati wa Katonda n’ebiruubirirwa bye, Katonda n’okwefaako, Katonda n’okwagala kw’abantu, era Katonda ajja kuteekebwa mu kifo eky’okubiri buli mulundi. Ebintu ebyo ebirala bye bijja okugulumizibwa waggulu. Omuntu ne bw’awakanya atya, obukakafu buli mu ebyo by’alonda buli lunaku mu bulamu bwe bwonna.

“Ogulumizibwenga” lwe lulimi lw’obumanyirivu obw’omwoyo obuwangudde. Kisumuluzo kitono ekiggulawo oluggi lw’eby’obugagga ebinene eby’ekisa. Kye kiri wakati mu bulamu bwa Katonda mu mmeeme. Omuntu anoonya k’atuuke ku kifo obulamu bwe n’emimwa gye we bigattira okugamba bulijjo nti “Ogulumizibwenga,” era ebizibu ebitono enkumi n’enkumi bijja kugonjoolwa amangu ago. Obulamu bwe obw’Ekikristaayo bulekera awo okuba ekintu ekizibu kye bwali edda, ne bufuuka obwangu bwennyini. Olw’okukozesa okwagala kwe, aba asazeewo ekkubo lye, era mu kkubo eryo mw’anaasigala ng’alinga akulemberwa ekyuma ekivuga ennyonyi kyokka. Empewo embi bw’emuwugula okuva mu kkubo okumala akaseera, ateekwa okukomawo nate ng’alinga asikiddwa okwekubira okw’ekyama okw’emmeeme. Okukola kw’Omwoyo okw’ekyama kukolera ku lulwe, era, nga bwe kyali mu biseera bya Debola, “Emunyeenye zaalwana nga zisinziira mu ggulu” ku lulwe. Asisinkanye obuzibu bw’obulamu bwe ku makkati gaabwo, era ebirala byonna biteekwa okugoberera.

Omuntu yenna aleme kulowooza nti ajja kufiirwa ekitiibwa kyonna eky’obuntu olw’okwewaayo kuno okw’eddembe okw’ebibye byonna eri Katonda we. Mu kino teyeetoowaza ng’omuntu; wabula azuula ekifo kye ekituufu eky’ekitiibwa ekya waggulu ng’oyo eyatondebwa mu kifaananyi ky’Omutonzi we. Okuswala kwe okw’amaanyi kwali mu kuseeseetuka kwe okw’empisa, mu kwetwalira okutali kwa butonde ekifo kya Katonda. Ekitiibwa kye kijja kukakasibwa nga azzaawo entebe eyo eyabbibwa. Mu kugulumiza Katonda okusinga byonna, asanga ekitiibwa kye yennyini ekisingayo nga kinywezeddwa.

Omuntu yenna ayinza okuwulira nga tayagala kuwaayo kwagala kwe eri okwagala kw’omulala asaanye okujjukira ebigambo bya Yesu, “Buli akola ekibi aba muddu wa kibi.” Tuteekwa okuba abaddu b’omuntu omu, oba ba Katonda oba ba kibi. Omwonoonyi yeenyumiriza mu ddembe lye, n’atafaayo n’akatono ku mazima nti muddu munafu ow’ebibi ebifuga ebitundu by’omubiri gwe. Omuntu eyeewaayo eri Kristo awaanyisa omufuzi w’abaddu omukambwe n’afuna Mukama ow’ekisa era omuwombeefu, ekikoligo kye ekyangu n’omugugu gwe ogutazitowa.

Olw’okuba twatondebwa mu kifaananyi kya Katonda, tekitwewuunyisa nnyo okuddamu okutwala Katonda waffe nga Byonna byaffe. Katonda ye yali amaka gaffe ag’olubereberye, era emitima gyaffe tegiyinza butawulira nga giri waka bwe giddamu okuyingira mu kifo ekyo eky’edda era ekirungi eky’okubeeramu.

Nsuubira nti kitegeerekeka nti waliwo ensonga entuufu emabega w’okwagala kwa Katonda okuba ow’olubereberye. Ekifo ekyo kikye mu buli ddembe ery’oku nsi oba ery’omu ggulu. Bwe tweteeka mu kifo ekikye, obulamu bwaffe bwonna buba buseeseetuse. Tewali kintu kijja kuzzaawo, oba ekiyinza okuzzaawo entegeka, okutuusa emitima gyaffe nga gisazeewo ekisalawo ekinene: Katonda ajja kugulumizibwa waggulu.

“Abanzisaamu ekitiibwa bennassangamu ekitiibwa,” Katonda bwe yagamba edda kabona wa Isirayiri, era etteeka eryo ery’edda ery’Obwakabaka likyayimiridde leero nga terikyusiddwa bbanga eriyiseewo wadde enkyukakyuka z’emirembe. Bayibuli yonna ne buli lupapula lw’ebyafaayo birangirira okubeerera kw’etteeka eryo. Mukama waffe Yesu yagamba nti, “Kitange alimuwa ekitiibwa oyo ampeereza.” Bw’atyo n’agatta eby’edda n’ebipya era n’alaga obumu obw’omusingi obw’amakubo ge n’abantu.

Oluusi engeri esinga obulungi ey’okulaba ekintu kwe kutunuulira ekikontana nakyo. Eri ne batabani be bateekebwa mu bwakabona ku bukwakkulizo nti bajja kussaamu Katonda ekitiibwa mu bulamu bwabwe ne mu buweereza bwabwe. Kino balemwa okukikola, era Katonda n’atuma Samwiri okulangirira ebinaavaamu. Eri nga tamanyi, etteeka lino ery’okussaamu ekitiibwa okw’okuddiŋŋana lyali libadde likola mu kyama ebbanga lyonna, era kaakano ekiseera kituuse omusango okugwa. Kofuni ne Finekaasi, bakabona abaali boonoonese, bagwa mu lutalo, muka Finekaasi afiira mu kuzaala, Isirayiri adduka mu maaso g’abalabe be, Essanduuko ya Katonda ewambibwa Abafirisuuti, n’omukadde Eri agwa emabega n’afa ng’ensingo ye emenyese. Bw’etyo ennaku ey’entiisa ennyo n’egoberera okulemwa kwa Eri okussaamu Katonda ekitiibwa.

Kaakano teeka okwolekera kino kumpi omuntu yenna ow’omu Bayibuli eyagezaako n’omutima omwesimbu okugulumiza Katonda mu kutambula kwe ku nsi. Laba Katonda bwe yabuusa amaaso obunafu n’atafaayo ku kulemwa ng’afuka ku baweereza be ekisa n’emikisa egitayogerekeka. K’abe Ibulayimu, Yakobo, Dawudi, Danyeri, Eriya oba oyo gw’oyagala; ekitiibwa kyagoberera ekitiibwa ng’amakungula bwe gagoberera ensigo. Omuntu wa Katonda yamalirira mu mutima gwe okugulumiza Katonda okusinga byonna; Katonda n’akkiriza ekigendererwa kye ng’ekyakolebwa ddala, n’akola okusinziira ku ekyo. Si kutuukirira, wabula ekigendererwa ekitukuvu kye kyaleeta enjawulo.

Mu Mukama waffe Yesu Kristo etteeka lino lyalabibwa mu kutuukirira okwangu. Mu buntu bwe obwetoowaze yeetoowaza era n’awa Kitaawe ali mu ggulu ekitiibwa kyonna n’essanyu. Teyanoonya kitiibwa kye yennyini, wabula ekitiibwa kya Katonda eyamutuma. “Singa Nze neegulumiza,” bwe yagamba ku mulundi gumu, “okwegulumiza kwange tekubaamu nsa, angulumiza ye Kitange.” Abafalisaayo ab’amalala baali bavudde nnyo ku tteeka lino ne batasobola kutegeera muntu eyassaamu Katonda ekitiibwa ng’ate ye kimufiiriza. “Nzisaamu Kitange ekitiibwa,” Yesu bwe yabagamba, “naye mmwe temunzisaamu kitiibwa.”

Ekigambo ekirala ekya Yesu, era ekisinga okweraliikiriza, kyaweebwa mu ngeri y’ekibuuzo, “Kale muyinza mutya okukkiriza nga munoonya kusiimibwa bantu bannammwe, so nga temunoonya kusiimibwa Katonda oyo Omu yekka?” Bwe mba nga nkitegedde bulungi, Kristo wano yayigiriza enjigiriza etiisa nti okwegomba ekitiibwa mu bantu kufuula okukkiriza obutasoboka. Kino kye kibi ekiri ku kikolo ky’obutakkiriza mu ddiini? Kiyinza okuba nti “obuzibu bw’amagezi” abantu bwe banenya olw’obutasobola kukkiriza buba bufuuvu bwereere obukweka ensonga entuufu eri emabega waabwo? Kwali kwegomba kuno okw’omululu okw’ekitiibwa okuva mu bantu okwafuula abantu Abafalisaayo n’Abafalisaayo ne bafuuka abatta Katonda? Kino kye kyama ekiri emabega w’okwetwala abatuukirivu mu ddiini n’okusinza okutaliimu? Nzikiriza nti kiyinza okuba bwe kityo. Obulamu bwonna butabanguka olw’obutateeka Katonda mu kifo kye. Twegulumiza ffe mu kifo kya Katonda, era ekikolimo ne kigoberera.

Mu kwegomba kwaffe Katonda, ka tujjukirenga bulijjo nti ne Katonda alina okwegomba, era okwegomba kwe kuli eri abaana b’abantu, okusingira ddala eri abaana b’abantu abo abanaasalawo omulundi gumu ogw’olubeerera okumugulumiza okusinga byonna. Abantu ng’abo ba muwendo eri Katonda okusinga eby’obugagga byonna eby’oku nsi oba eby’omu nnyanja. Mu bo Katonda afunamu ekifo w’ayinza okwolesa ekisa kye ekingi ennyo gye tuli mu Kristo Yesu. Nabo Katonda ayinza okutambula awatali kiziyiza, era gye bali ayinza okukola nga Katonda bw’ali.

Mu kwogera bwe ntyo nnina okutya kumu; kwe kuba nti nnyinza okukakasa amagezi nga Katonda tannawangula mutima. Kubanga ekifo kino eky’okuteeka Katonda waggulu wa byonna si kyangu kukitwala. Amagezi gayinza okukisiima naye nga tegalina kukkiriza kw’okwagala okukiteeka mu nkola. Ng’endowooza edduka mu maaso okussaamu Katonda ekitiibwa, okwagala kuyinza okusigala emabega n’omuntu n’atateebereza n’akatono omutima gwe bwe gwawukanyemu. Omuntu yenna mulamba ateekwa okusalawo omutima nga tegunnaba kumanya kumatira kwonna okwa nnamaddala. Katonda atwagala ffenna, era tajja kuwummula okutuusa ng’atufunye ffenna. Ekitundu ky’omuntu kyokka tekimala.

Ka tusabire kino kinnakimu, nga twesuula ku bigere bya Katonda era nga tutegeeza buli kye twogera. Tewali muntu asaba bw’atyo mu bwesimbu yeetaaga kulinda nnyo obubonero bw’okukkirizibwa Katonda. Katonda ajja kwolesa ekitiibwa kye mu maaso g’omuweereza we, era ajja kuteeka eby’obugagga bye byonna mu mikono gy’omuntu ng’oyo, kubanga amanyi nti ekitiibwa kye kiri bulungi mu mikono ng’egyo egyamwewaayo.

Ayi Katonda, ogulumizibwenga okusinga ebintu byange. Tewali ku by’obugagga by’ensi kirindabikira nga kya muwendo bw’oba ng’ogulumizibwa mu bulamu bwange. Ogulumizibwenga okusinga emikwano gyange. Mmaliridde nti ggwe onoobanga waggulu wa byonna, ne bwe nnaaba nga ndekeddwa nzekka mu makkati g’ensi. Ogulumizibwenga okusinga eby’okwesanyusaamu byange. Ne bwe kinaategeeza okufiirwa eby’okwewummuza eby’omubiri n’okwetikka emisaalaba emizito, nja kutuukiriza obweyamo bwange bwe nkoze leero mu maaso go. Ogulumizibwenga okusinga erinnya lyange eddungi. Mpa okwegomba okukusanyusa ne bwe kinaavaamu nze okubula mu bantu n’erinnya lyange okwerabirwa ng’ekirooto. Golokoka, Ayi Mukama, otuule mu kifo kyo eky’ekitiibwa ekikusaanira, waggulu w’ebiruubirirwa byange, waggulu w’ebyo bye njagala n’ebyo bye saagala, waggulu w’ab’omu nnyumba yange, obulamu bwange obw’omubiri era n’obulamu bwange bwennyini. Ka nkendeere ggwe olyoke weeyongere, ka nkke wansi ggwe olyoke ogulumizibwe waggulu. Weebagale ku nze nga bwe weebagala ng’oyingira Yerusaalemi ng’otudde ku nsolo entono eya wansi, omwana gw’endogoyi, ndyoke mpulire abaana nga bakuleekaanira nti, “Ozaana waggulu ennyo!”


Omalirizza Okuzzaawo Enkolagana wakati w’Omutonzi n’Ekitonde

Ekyayita Ekiddako