Essuula 16 · eddakiika 26 ez’okusoma · eddakiika 33 ez’okuwuliriza
Ekibonerezo eky’Omu Maaso Kya Lubeerera?
Yesu Kristo yayigiriza lwatu nti waliba ggeyeena ddala era nti ggeyeena eyo eriba kifo kya kubonaabona nga bategeera, okubonaabona okusinga ennyo okwo omuntu yenna wano kw’ayitamu mu bulamu buno obw’omu kiseera kino, naye tusisinkana ekibuuzo ekirala eky’omugaso omunene, Okubonaabona kuno okw’omu maaso nga bategeera okw’abatenenyezza kuliba kwa lubeerera? Waliwo bangi abakkiriza mu kibonerezo eky’omu maaso eky’amaanyi ennyo era eky’entiisa, era abakkiriza ddala mu ggeyeena ddala ey’okubonaabona okw’entiisa nga bategeera, naye ne bawakanya, oba waakiri ne babuusabuusa, nti ggeyeena eyo ey’omu maaso eriba kifo kya kubonaabona okutakoma nga bategeera. Bangi ku bo bakkiriza era bayigiriza nti okubonaabona kuyinza okumala ebbanga ddene, oboolyawo n’enkumi z’emyaka, naye nga bagamba nti kulikoma ku nkomerero era nti abantu bonna ku nkomerero balyenenya, ne bakkiriza Yesu Kristo, ne balokolebwa. Amazima ddala ku nsonga eno ge galiwa? Tetuyinza kukisalawo nga tubuuza abasinga obungi ku bannaddiini abalowoozebwa okwesigika kye bakkiriza, kubanga abasinga obungi batera okusobya ate abatono batera okuba abatuufu. Era tetuyinza kukisalawo nga tulowooza ekitonde nga Katonda kye kiteekwa okukola. Tekisoboka abantu abakoma era abasirusiru nga ffe, era nga abafirosoofo n’abannaddiini abasinga amagezi bwe bali, okusalawo Katonda ow’amagezi agatakoma era omutukuvu atakoma ky’ateekwa okukola. Endowooza zonna ez’abantu abakoma ku Katonda ow’amagezi agatakoma ky’ateekwa okukola tezirina mugaso n’akatono era kwonoona biseera kwereere. Byonna bye tumanyi ku biseera eby’omu maaso bye ebyo Katonda bye yasiima okutubuulira mu Kigambo kye. Bayibuli, nga bwe tulabye, awatali kubuusabuusa Kigambo kya Katonda, n’olwekyo ky’eyogera ku nsonga eno, oba ku nsonga endala yonna, kya mazima era kikakafu ddala, era mu kibuuzo eky’engeri eno awunsi emu ey’okubikkulirwa kwa Katonda esinga omuwendo ttani lukumi ez’endowooza z’abantu. Kale ekibuuzo kyonna kiri nti, Bayibuli eyigiriza ki ku nsonga eno?
I. BAYIBULI KY’EYIGIRIZA KU KIBONEREZO EKY’OMU MAASO OKUBA EKITAKOMA
1. Okuzuula ddala Bayibuli ky’eyigiriza ku kibonerezo eky’omu maaso okuba ekitakoma, ka tusooke tugende mu bigambo bya Mukama waffe Yesu yennyini mu Mat. 25:46 (R. V.), “Abo baligenda ku kibonerezo eky’emirembe n’emirembe, naye abatuukirivu baliyingira mu bulamu obutaggwaawo.” Ekibuuzo ekisooka ekitusanga nga tusoma ekyawandiikibwa kino kwe kuba nti ekigambo aionios (aionion) ekivvuunuddwa wano “eky’emirembe n’emirembe” kitegeeza ki. Enkuluze esinga obulungi ey’Oluyonaani n’Olungereza ey’Endagaano Empya y’eya Thayer. Mu nkuluze eno Thayer, oluvannyuma lw’okwekenneenya n’obwegendereza ekigambo, gye kyava n’engeri gye kikozesebwamu, awa amakulu gaakyo asatu gano, era gano gokka: (1) “Ekitaliiko ntandikwa wadde enkomerero, ekyo ekibaddewo bulijjo era ekiribaawo bulijjo.” (2) “Ekitaliiko ntandikwa.” (3) “Ekitaliiko nkomerero, ekitalikoma, eky’olubeerera.” Kitera okugambibwa nti ekigambo aionios okusinziira ku gye kyava kitegeeza ekimala omulembe, n’olwekyo kiyinza okutegeeza ebbanga erikoma. Ne bwe tukkiriza nti kino kya mazima, tusaanidde okujjukira nti amakulu g’ebigambo tegasalibwawo gye byava wabula engeri gye bikozesebwamu, era ekibuuzo ekisinga obukulu si ekyo ekigambo kino gye kyava, wabula engeri gye kikozesebwamu mu Ndagaano Empya. Kikozesebwa emirundi 72 mu Ndagaano Empya. Mu mirundi gino 72, amakumi ana mu ena kikozesebwa mu bigambo “obulamu obutaggwaawo,” oba nga bwe kivvuunulwa ebiseera ebimu, “obulamu obw’olubeerera.” Tewali abuusabuusa nti obulamu obw’olubeerera tebukoma era nti ku kigambo “obulamu” “ekimala omulembe” (bwe kiba nga ekyo kye kitegeeza ddala okusinziira ku gye kyava) kitegeeza ekimala emirembe gyonna, ekitakoma. Omulundi gumu kikozesebwa ku kigambo “ebisulo,” ng’ebyo ebisulo abaweereddwa omukisa bye balibeera nabyo mu nsi ejja, era, kya lwatu, nabyo tebikoma. Omulundi gumu kikozesebwa ku “kitiibwa ekizito” ekirindiridde mu nsi ejja omukkiriza mu Yesu Kristo agumiikiriza okubonaabona ku lwa Kristo mu bulamu buno. Ne wano, kya lwatu, buli muntu akkiriza nti kitegeeza ekitakoma. Omulundi gumu kikozesebwa ku “nnyumba etaakolebwa na mikono” abakkiriza mu Kristo gye balifuna ku kujja kwa Mukama waffe Yesu (2 Kol. 5:1-8). Kya lwatu, “ennyumba eno etaakolebwa na mikono” ya lubeerera. Mazima ddala ensonga yennyini eyogerwako mu kitundu kino ye njawulo wakati w’emibiri gyaffe egya kaakano egy’akaseera katono n’emibiri gyaffe egy’okuzuukira egiribeerawo emirembe gyonna. Omulundi gumu kikozesebwa ku bintu eby’omu maaso ebitalabika ebitakoma, nga byawukanyizibwa ku bintu ebirabika ebya kaakano ebya kiseera buseera (2 Kol. 4:18). Kya lwatu, bino tebikoma. Eyo y’ensonga yennyini eraga enjawulo eyo. Omulundi gumu kikozesebwa ku “kubudaabudibwa” (R. V.) oba “okusanyusibwa” (A. V.) okw’olubeerera “Mukama waffe Yesu Kristo yennyini, ne Katonda Kitaffe” kwe batuwa, era okwo mazima ddala tekukoma. Emirundi ebiri kikozesebwa ku “kitiibwa” abo abali mu Kristo kye bafuna (2 Tim. 2:10). Ekyo, kya lwatu, buli muntu akkiriza nti tekikoma. Omulundi gumu kikozesebwa ku “bulokozi” Kristo bw’aleeta, obutakoma awatali kubuusabuusa. Omulundi gumu (Beb. 9:12) kikozesebwa ku “kununulibwa” Yesu Kristo kw’atufunira n’omusaayi gwe. Okununulibwa kuno tekukoma. Mazima ddala, enjawulo enkulu mu bigambo ebyetoolodde wano eri wakati w’okununulibwa okw’akaseera okwafunibwanga mu ssaddaaka ezaddiŋŋanwanga buli kiseera ez’amateeka ga Musa n’okununulibwa okutakoma okwafunibwa mu ssaddaaka entuukirivu eya Kristo eyaweebwayo omulundi gumu gwokka. Omulundi gumu kikozesebwa ku “busika” abo abali mu Kristo bwe bafuna (Beb. 9:15). Ne wano awatali kubuusabuusa tebukoma. Omulundi gumu kikozesebwa ku “ndagaano ey’olubeerera” mu musaayi gwa Kristo, ng’eyawukanyizibwa ku ndagaano ey’akaseera, eyesigamye ku musaayi gw’ente ennume n’embuzi, eyaweebwa okuyita mu Musa. Ne wano kiteekwa era kinywevu okutegeeza ekitakoma. Eyo y’ensonga yennyini ekubaganyizibwako ebirowoozo. Omulundi gumu kikozesebwa ku “bwakabaka obw’olubeerera” obwa Mukama waffe era Omulokozi Yesu Kristo (2 Peet. 1:11), era tubuulirwa mu Luk. 1:33 nti “obwakabaka bwe tebulikoma.” Omulundi gumu kikozesebwa ku “njiri ey’olubeerera” (oba amawulire amalungi) era eyo, kya lwatu, nayo tekoma. Omulundi gumu kikozesebwa ku “Katonda ataggwaawo” (Bar. 16:26) era mazima ddala abeerawo si mu mirembe emiwanvu gyokka, wabula awatali nkomerero. Omulundi gumu kikozesebwa ku Mwoyo Omutukuvu ayitibwa “Omwoyo ataggwaawo (oba ow’olubeerera),” era mazima ddala abeerawo, si mu mirembe emiwanvu gyokka, wabula mu lubeerera olutakoma n’akatono. Kino kikwata ku mirundi amakumi ataano mu mwenda ku mirundi ensanvu mu ebiri gye kikozesebwa, era mu mirundi gino amakumi ataano mu mwenda endowooza y’obutakoma yeetaagisa ddala okutegeera amakulu, era mu mirundi ekkumi n’esatu egisigadde tewali n’omulundi gumu gwe kikozesebwamu ku kintu kyonna ekimanyiddwa nti kikoma. Engeri ekigambo gye kikozesebwamu bw’eba esobola okusalawo amakulu g’ekigambo kyonna, kale mazima ddala engeri Endagaano Empya gy’ekozesaamu ekigambo kino esalawo nti kitegeeza ekitakoma, oba, nga Thayer bw’akinnyonnyola, “ekitaliiko nkomerero, ekitalikoma, eky’olubeerera.”
Era si ekyo kyokka, Katonda yennyini asalawo nti kitegeeza ekitakoma: akinnyonnyola okutegeeza ekitakoma ng’akikozesa mu bugenderevu okukyawukanya ku ekyo ekikoma. Ng’ekyokulabirako, mu 2 Kol. 4:18 tusoma nti, “Noolwekyo tetutunuulira bintu ebirabika naye ebintu ebitalabika, kubanga ebintu ebirabika bya kiseera buseera (mu bigambo ebyennyini, bya kiseera); naye ebyo ebitalabika bya mirembe na mirembe.” Wano ensonga yonna eri nti ebintu ebitalabika, nga byawukana ku birabika ebiri ebya kiseera, biri bya bbanga eritakoma.
Naye ne bwe tukkiriza nti ekigambo okusinziira ku ngeri gye kikozesebwamu kiyinza okukozesebwa ku ekyo, newaakubadde nga kimala omulembe, oba emirembe, kirina enkomerero; ne bwe kiba nga ekyo kya mazima (so si kya mazima), kale amakulu g’ekigambo mu kifo kyonna gandisaliddwawo ebigambo ebikyetoolodde. Kale ebigambo ebyetoolodde mu kyawandiikibwa kye tusoma bye biruwa? Ka tukisome nate, “Abo baligenda ku kibonerezo eky’emirembe n’emirembe, naye abatuukirivu baliyingira mu bulamu obutaggwaawo.” Ekigambo ky’Oluyonaani kye kimu kye kikozesebwa ku “kibonerezo” ne ku “bulamu.” (Mu Authorised Version kivvuunulwa mu ngeri ya njawulo, naye mu Luyonaani ne mu Revised Version kye kimu ddala.) Mazima ddala ekigambo kino ekinnyonnyola kiteekwa okutegeeza kye kimu mu kitundu ekimu eky’ensonga nga bwe kitegeeza mu kitundu ekirala. Tuteekwa waakiri okukkiriza nti Yesu Kristo yali muntu mwesigwa, era mazima ddala yali mwesigwa nnyo n’atazannya na bigambo: teyandikozesezza kigambo kimu okutegeeza ekintu kimu mu kitundu ekimu eky’ensonga n’ekintu ekirala ekyawukana ddala mu kitundu ekirala. Kyeyoleka nti yali ayagala okutegeeza nti ekibonerezo ky’abatalokolebwa kya bbanga lye limu n’obulamu bw’abalokolebwa. Tewali abuusabuusa nti obulamu tebukoma. Essuubi lyaffe lyonna lyandizikiridde singa tebwali bwa lubeerera. N’olwekyo, bwe tuba ab’okukwata ebigambo bya Mukama waffe mu bwesigwa, yayigiriza nti ekibonerezo ky’abatalokolebwa kiriba kya lubeerera. Mu Kigambo kya Katonda tulina ensonga y’emu ddala ey’okukkiriza mu kibonerezo ekitakoma nga gye tulina ey’okukkiriza mu bulamu obutakoma. Bw’oleka ekimu oteekwa okuleka n’ekirala, oba si ekyo okwata ebigambo bya Yesu Kristo mu bukuusa.
2. Twandikomye wano ne tugamba nti kikakasiddwa, naye ka tugende mu kyawandiikibwa ekirala, Kub. 14:9-11, “Ne malayika omulala owookusatu n’abagoberera ng’ayogera mu ddoboozi ery’omwanguka nti, Omuntu yenna anaasinza ekisolo n’ekifaananyi kyakyo, era anakkiriza okuteeka akabonero kaakyo ku kyenyi kye oba ku mukono gwe ogwa ddyo, oyo alinywa ku nvinnyo y’obusungu bwa Katonda, nga muka mu kikompe eky’obusungu bwe. Era alibonyaabonyezebwa n’omuliro ne salufa ebyaka mu maaso ga bamalayika abatukuvu ne mu maaso g’Omwana gw’Endiga. Omukka gw’okubonaabona kwabwe gunyooka emirembe n’emirembe, so tebaliiko we bawummulira emisana n’ekiro abo abaasinza ekisolo n’ekifaananyi kyakyo, ne bakkiriza n’okuteekebwako akabonero ak’erinnya lyakyo.” Wano tulina ebigambo ebirala ebyogera ku bbanga ly’ekibonerezo n’okubonaabona kw’abatenenyezza, ebigambo ebivvuunulwa emirembe n’emirembe. Mu Luyonaani mulimu engeri bbiri ez’okwogera ezaawukanamu katono ezivvuunulwa bwe zityo. Engeri emu bw’evvuunulwa obutereevu eba “okutuuka mu mirembe gy’emirembe,” endala eba “okutuuka mu mirembe egy’emirembe.” Ebigambo bino bitegeeza ki? Abo abaagala okwewala amaanyi g’ebigambo bino ng’ebitegeeza obutakoma obujjuvu bagambye nti ebigambo bino “ngeri ya Kiebbulaniya ey’okwogera ku ekyo ekisinga mu kika kyakyo,” era ng’ekyokulabirako eky’engeri eyo eyogerwako ey’Ekiebbulaniya bajuliza ebigambo, “Mukama w’Abaami” ne “Awatukuvu w’Awatukuvu.” Naye si bwe kiri. Okusooka, engeri y’ebigambo ebyo byombi si y’emu; era, ekyokubiri, ago si ge makulu g’ebigambo “Mukama w’Abaami” wadde amakulu g’ebigambo “Awatukuvu w’Awatukuvu.” Ebigambo “Mukama w’Abaami” tebitegeeza Mukama asinga bw’atyo bwokka, wabula oyo yennyini ali Mukama w’abaami abalala bonna, era ebigambo bino “okutuuka mu mirembe gy’emirembe” tebitegeezangako emirembe egisinga obukulu bwokka nga gyawukanyizibwa ku mirembe emirala (wadde nga omulala bw’agamba, emirembe egiva mu mirembe emirala, kwe kugamba, emirembe egisembayo nga lubeerera terunnatuuka). Ebigambo okusinziira ku ngeri yaabyo bitegeeza emirembe nagyo gyennyini egikoleddwa mu mirembe. Tebiraga myaka egigwa ku myaka, wadde ebyasa ebigwa ku byasa, wabula emirembe egigwa ku mirembe mu lugendo olutakoma. Y’engeri esinga amaanyi ey’okwogera ku butakoma obujjuvu. Ate era, engeri ey’okusalawo ddala ebigambo kye bitegeeza kwe kwetegereza engeri gye bikozesebwamu. Engeri ebigambo gye bikozesebwamu bulijjo kye kintu ekisalawo amakulu g’ebigambo n’ebitundu by’ensonga. Ebigambo bino bikozesebwa bitya mu kitabo mwe twaggye ekyawandiikibwa kyaffe? Bikozesebwa emirundi kkumi na bubiri mu kitabo kino. Mu mirundi munaana ku kkumi na bubiri byogera ku bbanga ly’okubeerawo, oba obufuzi, oba ekitiibwa kya Katonda n’Omwana we, Yesu Kristo Mukama waffe. Kya lwatu, mu bino tebiyinza kutegeeza mirembe egisinga obukulu bwokka, oba mirembe egimu, biteekwa okutegeeza olubeerera olujjuvu n’obutakoma. Omulundi gumu bikozesebwa ku bbanga ly’obufuzi obw’omukisa obw’abatuukirivu, era, kya lwatu, ne wano bitegeeza olubeerera olutakoma: ate mu mirundi esatu egisigadde bikozesebwa ku bbanga ly’okubonyaabonyezebwa kwa Setaani, Ekisolo, Nnabbi ow’Obulimba, n’abo abatenenyeza ku nkomerero. Abo abaagala okuwakanya nti ebigambo bino bitegeeza olubeerera olutakoma ddala bagamba nti bikozesebwa mu Kub. 11:15, gye tubuulirwa nti “Obwakabaka bw’ensi eno kati bufuuse bwa Mukama waffe ne Kristo we, era anaafuganga emirembe n’emirembe (okutuuka mu mirembe gy’emirembe),” era nti tubuulirwa mu 1 Kol. 15:24 nti Kristo “alikwasa Katonda Kitaawe obwakabaka”; n’olwekyo obwakabaka bwe buteekwa okukoma, era bwe kityo “emirembe n’emirembe” mu kyawandiikibwa kino tekiyinza kutegeeza butakoma. Waliwo okuddamu kubiri ku kuwakanya kuno, era buli kumu kumala. Okusooka kwe kuba nti “ye” mu “anaafuganga emirembe n’emirembe” mu Kub. 11:15, tekitegeeza nti Kristo, wabula kiyinza okutegeeza Mukama Yakuwa, era bwe kiba bwe kityo okuwakanya kugwa wansi. Okuddamu okwokubiri kwe kuba nti newaakubadde nga tuyigirizibwa mu 1 Kol. 15:24, n’ebirala, nti Yesu Kristo alikwasa Kitaawe obwakabaka bwe obw’obutabaganya, naye tuyigirizibwa lwatu nti alifugira wamu ne Kitaawe, era tubuulirwa mu bigambo ebitegeerekeka mu Luk. 1:33 nti “obwakabaka bwe tebulikoma,” kale ne bwe kiba nga “ye” mu Kub. 11:15 kitegeeza Kristo so si Mukama Yakuwa, ebigambo byandibadde bituufu ddala nti ye, Kristo, alifuga emirembe n’emirembe, kwe kugamba, awatali nkomerero. Tewali kyawandiikibwa na kimu mu kitabo kyonna mwe bikozesebwa ku kintu kyonna okuggyako ekyo ekitakoma ddala. Bw’atyo ekibuuzo kiddibwamu nate, era kiddibwamu mu ngeri esalawo ddala, nti okubonaabona nga bategeera okw’abo abanywerera mu butenenya kwa lubeerera ddala.
3. Kaakano ka tutunuulire ekyawandiikibwa ekirala, 2 Bas. 1:7-9: “Era nammwe abanyigirizibwa muliweerwa wamu naffe ekiwummulo, mu kubikkulirwa kwa Mukama waffe Yesu bw’aliva mu ggulu, ne bamalayika be ab’amaanyi, mu muliro ogwaka, n’abonereza abo abatamanyi Katonda era abajeemera Enjiri ya Mukama waffe Yesu. Abo baliweebwa ekibonerezo kya kuzikirira emirembe n’emirembe, nga baawukanyiziddwa ne Mukama waffe, n’ekitiibwa ky’amaanyi ge.” Wano tubuulirwa nti ekibonerezo ky’abo abatamanyi Katonda era abatagondera njiri “kuzikirira emirembe n’emirembe.”
“Okuzikirira okw’emirembe n’emirembe” kitegeeza ki? Mu Kub. 17:8, 11 tubuulirwa nti ekisolo kigenda mu “kuzikirizibwa,” kale bwe tunaazuula ekisolo gye kigenda, oba mwe kigenda, tujja kumanya “okuzikirizibwa” kye kitegeeza nga Bayibuli bw’ekikozesa. Mu Kub. 19:20 tubuulirwa nti “Ekisolo ne kiwambibwa awamu ne nnabbi ow’obulimba eyakolanga ebyamagero ng’ekisolo kiraba; bye yakola ng’alimbalimba abo abakkiriza akabonero k’ekisolo era abasinza ekifaananyi kyakyo. Awo ekisolo ne nnabbi ow’obulimba ne basuulibwa nga balamu, mu nnyanja ey’omuliro eyaka ne salufa.” kale tulaba nti “okuzikirizibwa” mugabo mu nnyanja ey’omuliro. Ate mu ssuula eddako, Kub. 20:10, tubuulirwa nti “Awo Setaani eyabalimbalimba n’asuulibwa mu nnyanja ey’omuliro eyaka ne salufa, omuli ekisolo ne nnabbi ow’obulimba (nga bamaze dda omwo emyaka lukumi, laba ebigambo ebyetoolodde); era banaabonyaabonyezebwanga emisana n’ekiro emirembe n’emirembe.” Kale tulaba nti okuzikirizibwa kitegeeza omugabo mu nnyanja ey’omuliro abagirimu gye babonaabonera nga bategeera awatali kulekera emirembe n’emirembe. Kale kyeyoleka, bwe tugeraageranya 2 Bas. 1:7-9 n’ebyawandiikibwa bino, nti abo abatamanyi Katonda era abatagondera njiri ya Mukama waffe Yesu Kristo balibonerezebwa n’okubonaabona okutakoma nga bategeera.
4. Ka tutunuulire ekyawandiikibwa ekirala kimu, Mat. 25:41 (bino nate bigambo bya Mukama waffe Yesu yennyini): “Bw’atyo aligamba abo abali ku mukono gwe ogwa kkono nti, Muveewo, mmwe abakolimire, mulage mu muliro ogutazikira ogwateekerwateekerwa Setaani ne bamalayika be.” Kye njagala okulaba wano kwe kuba nti ekibonerezo abatenenyezza mwe basindikibwa gwe “muliro ogutazikira” “ogwateekerwateekerwa Setaani ne bamalayika be.” Tulina ennyinnyonnyola entuufu ddala ey’omuliro ogutazikira ogwateekerwateekerwa Setaani ne bamalayika be mu kyawandiikibwa kye tusomye akaseera akatono emabega, Kub. 20:10: “Awo Setaani eyabalimbalimba n’asuulibwa mu nnyanja ey’omuliro eyaka ne salufa, omuli ekisolo ne nnabbi ow’obulimba era banaabonyaabonyezebwanga emisana n’ekiro emirembe n’emirembe.” Bwe tugeraageranya ebigambo bino ebibiri tufuna ekirangiriro ekirala ekitegeerekeka ekya Mukama waffe nti ekibonerezo ky’abatenenyezza kiriba kubonaabona nga bategeera, gye babonerezebwa awatali kuwummula emisana n’ekiro emirembe n’emirembe.
Okuva mu kyawandiikibwa kyonna ku bino, na ddala okuva mu byonna nga bigattiddwa wamu, kyeyoleka nti Ebyawandiikibwa bikiraga lwatu nga olulimi bwe lusobola okukiraga nti EKIBONEREZO EKY’OMU MAASO EKY’ABO ABANYWERERA MU BUTENENYA KYA LUBEERERA DDALA.
II. OKUWAKANYA
Waliwo ebyawandiikibwa ebiwerako abo abakkiriza nti abantu bonna ku nkomerero balyenenya ne baleetebwa okukkiriza Kristo bwe batyo ne balokolebwa, bye bakozesa okuwakanya ekyo ekirabika ng’okuyigiriza okutegeerekeka okw’ebyawandiikibwa bye tubadde tusoma.
1. Ekisooka ku bino ye 1 Peet. 3:18-20: “Kubanga ddala Kristo yabonyaabonyezebwa olw’ebibi omulundi gumu, Omuntu Omutuukirivu ku lw’abatali batuukirivu, alyoke abaleete eri Katonda bwe yattibwa mu mubiri, kyokka n’abeera mulamu mu mwoyo. Era omwoyo gwe, gwe gwagenda okubuulira Enjiri emyoyo egyali mu kkomera. Egyo gy’emyoyo egy’abo edda abaagaana okuwulira Katonda ng’akyabagumiikiriza, mu kiseera Nuuwa kye yazimbiramu eryato, abantu abatono, omunaana gwokka, mwe baawonyezebwa amazzi.” Bagamba nti nga Kristo bwe yagenda n’abuulira emyoyo egyali mu kkomera waliba omukisa omulala ng’abantu bamaze okufa. Naye ekyawandiikibwa ekyo tekikyogera wadde okukiraga mu ngeri yonna.
(1) Okusookera ddala tewali bukakafu nti “emyoyo egyali mu kkomera” gitegeeza emyoyo gy’abantu abaafa abaali babeera ku nsi kuno. Mu Bayibuli emyoyo gy’abantu abaafa tegyogerwako mu ngeri eno. Ebigambo bino bikozesebwa ku myoyo emirala, naye si ku myoyo gy’abantu egitaliiko mibiri, era waliwo buli nsonga ey’okulowooza nti “emyoyo gino egyali mu kkomera” tegyali bantu boonoonyi abaali ku nsi eryato bwe lyali lizimbibwa, wabula bamalayika abaayonoona mu kiseera ekyo, nga bwe tubuulirwa mu Lub. 6:1, 2 nti baayonoona (geraageranya Yuda 6, 7).
(2) Ate era, ne bwe kiba nti “emyoyo egyali mu kkomera” egyogerwako wano gyali myoyo gy’abantu abaajeema mu biseera bya Nuuwa, tewali na kabonero mu kyawandiikibwa nti baalokolebwa olw’okubuulira kwa Kristo gye bali, oba nti baafuna omukisa omulala. Waliwo ebigambo bibiri ebitera okukozesebwa mu Ndagaano Empya ku kubuulira, ekimu kerusso ate ekirala euaggelizo. Ekisooka kitegeeza okulangirira, ng’okulangirira kabaka, oba okulangirira obwakabaka. Kyokka kiyinza okukozesebwa ku kubuulira obubaka, obubaka bw’enjiri oba obubaka obulala. Ekigambo ekyokubiri euaggelizo, kitegeeza okubuulira enjiri. Mu kyawandiikibwa kye tusoma ekigambo ekisooka kye kikozesebwa, era tewali kabonero nti Kristo yabuulira enjiri emyoyo egyo egyali mu kkomera. Yalangirira bulangirizi obuwanguzi bw’obwakabaka. Bwali si bubaka bulokola. Kale tewali kintu mu kyawandiikibwa kino eky’okuwakanya, wadde mu ngeri ey’okufumiitiriza, ebigambo ebitegeerekeka era ebitereevu ebikwata ku nkomerero y’ababi ebiri mu byawandiikibwa bye tubadde tusoma.
2. Ekyawandiikibwa eky’okubiri abo abeegaana nti ekibonerezo eky’omu maaso tekiriggwaawo kye beesigamako ye Abafiripi 2:9-11: “Katonda kyeyava amugulumiza, n’amuwa erinnya erisinga amannya gonna; buli vviivi ery’abo abali mu ggulu n’abali ku nsi, era n’abali wansi w’ensi liryoke lifukaamirirenga erinnya lya Yesu, era buli lulimi lwatulenga nga Yesu Kristo ye Mukama, Katonda Kitaffe aweebwe ekitiibwa.” Batugamba nti wano kigambibwa nti abo bonna “abali wansi w’ensi,” awamu n’abali mu ggulu n’abali ku nsi, balifukamira mu linnya lya Yesu ne baatula nga Yesu Kristo ye Mukama, era nti kino kitegeeza nti balokolebwa. Naye tekitegeeza nti balokolebwa. Buli vviivi ly’abantu ababuze, era erya Setaani ne bamalayika be, lirikakibwa olunaku lumu okufukamira mu linnya lya Yesu, era buli lulimi lulikakibwa okwatula nti ye Mukama. Omuntu yenna bw’akikola mu bulamu buno ng’akyesalidde yekka, alirokolebwa, naye bw’atakikola bw’atyo, alikikola ng’awaliriziddwa mu mulembe ogujja; era buli muntu alina okulonda wakati w’okukikola kaakano mu kwagala n’essanyu n’alokolebwa, oba okukikola oluvannyuma ng’awaliriziddwa n’abula. Mu kyawandiikibwa kino temuli n’akatono ekiyigiriza nti abantu bonna balirokolebwa, oba ekiwakanya, wadde mu ngeri ey’okulowooza obulowooza, ebigambo ebitangaavu bye tubadde tusoma.
3. Ekyawandiikibwa eky’okusatu kye beesigamako ye Ebikolwa by’Abatume 3:19-21: “Noolwekyo mwenenye, mukyuke, mulyoke mugibweko ebibi byammwe, mulyoke muwummulire mu maaso ga Mukama, naye abaweereze Yesu, ye Kristo eyalangirirwa gye muli edda, eyagwanyizibwa okutwalibwa mu ggulu okutuusa ekiseera nga kituuse ebintu byonna ne bizzibwa obuggya Katonda bye yayogerera edda mu bannabbi be abatukuvu.” Wano tubuulirwa ku “kuzzibwa obuggya kw’ebintu byonna” okujja, era abo abalwanirira enjigiriza y’obulokozi bw’abantu bonna bagamba nti kino kitegeeza okuzzibwa kw’abantu bonna mu butuukirivu. Naye ekyo si kye kyogera, era si kye kitegeeza. Tuyigirizibwa mu bunnabbi bw’Endagaano Enkadde era ne mu kitabo ky’Abaruumi nti, nga Mukama waffe Yesu akomawo, wagenda kubaawo okuzzibwa obuggya kw’obutonde bwonna, kwe kugamba ensi yonna erabika, okuva mu mbeera yaayo ey’okugwa. Ng’ekyokulabirako, mu Abaruumi 8:19-21 tusoma nti: “Ebitonde birindirira n’essuubi lingi ekiseera abaana ba Katonda lwe baliragibwa. Kubanga ebitonde tebyafugibwa butaliimu nga byeyagalidde, wabula ku bw’oyo eyabifugisa, mu kusuubira. Ebitonde birifuulibwa bya ddembe okuva mu kufugibwa okuvunda ne bigabanira wamu n’abaana ba Katonda ekitiibwa eky’okuba mu ddembe.” Ne mu Isaaya 55:13 tusoma nti: “Mu kifo ky’omweramannyo mulimeramu olusambya, ne mu kifo ky’omutovu mulimeramu omumwanyi. Era kino kiribaawo erinnya lya Mukama limanyibwe era ako ke kaliba akabonero akataliggwaawo ak’emirembe n’emirembe.” Ne mu Isaaya 65:25 tubuulirwa nti: “Omusege n’omwana gw’endiga biriire wamu, era empologoma erye omuddo ng’ennume, era ettaka libeere emmere y’omusota. Tewaliba kulumya wadde kuzikiriza ku lusozi lwange olutukuvu, bw’ayogera Mukama Katonda,” ne mu Isaaya 32:15 tubuulirwa nti “okutuusa Omwoyo lw’alitufukibwako okuva waggulu, n’eddungu ne lifuuka ennimiro engimu, n’ennimiro engimu n’erabika ng’ekibira.” Okuzzibwa kuno obuggya okw’ensi erabika, okwalagulwa wano mu ngeri etangaavu mu Abaruumi 8:19-21 ne mu bunnabbi buno obw’Endagaano Enkadde, kwe kwogerwako ng’”okuzzibwa obuggya kw’ebintu byonna” mu Ebikolwa by’Abatume 3:21. Tewali kabonero, wadde akalowoozo akatono ennyo, ak’okuzzibwa obuggya kw’aboonoonyi abateenenya.
4. Ekyawandiikibwa ekirala nate kye banyweza ye Abaefeso 1:9, 10, we tusoma nti: “Yatubikkulira ekyama eky’okwagala kwe, ng’okusiima kwe bwe kuli kwe yateekerateekera mu Kristo. Olwo ekiseera ekituufu bwe kirituuka, Katonda alikola byonna bye yateekateeka, n’ateeka ebintu byonna awamu wansi wa Kristo, ebiri mu ggulu n’ebiri ku nsi.” Wano bagamba nti ebiri mu ggulu n’ebiri ku nsi biriteekebwa wamu mu Kristo. Kino kya mazima, naye kisaanye okwetegereza nti Omwoyo Omutukuvu wano yalekayo mu bugenderevu ebigambo ebisangibwa mu Abafiripi 2:10, “abali wansi w’ensi,” kwe kugamba ekifo ababuze mwe babeera; bwe kityo ekyawandiikibwa kino, mu kifo ky’okulaga nti ababuze abali mu ggeyeena balizzibwa obuggya, kiraga kyennyini ekikontana n’ekyo. Noolwekyo ddala mu kyawandiikibwa kino temuli kiwakanya, wadde mu ngeri ey’okulowooza obulowooza, ebigambo ebitangaavu bye tubadde tusoma.
5. Ekyawandiikibwa ekirala kimu ekisigaddeyo kye banyweza okuwakanya enjigiriza gye tubadde tusoma, kye 1 Abakkolinso 15:22. Wano tusoma nti, “Kuba ng’abantu bonna bwe baafa olwa Adamu, era bwe batyo bonna balifuulibwa abalamu olwa Kristo.” Ku kyawandiikibwa kino bagamba nti wano tubuulirwa lwatu nti bonna abafiira mu Adamu, kwe kugamba buli muntu, balifuulibwa abalamu mu Kristo, era nti “okufuulibwa abalamu” kitegeeza “okufuna obulamu obutaggwaawo,” oba “okulokolebwa.” Okumala emyaka mingi nalowooza nti ago ge gaali amakulu amatuufu ag’ekyawandiikibwa kino, era olw’ensonga eyo mu kitundu, mu kiseera ekyo nakkiriza era ne mbuulira nti abantu bonna ku nkomerero, lumu, wantu wonna, mu ngeri yonna, balituusibwa okukkiriza Yesu Kristo ne balokolebwa; naye bwe nasoma ekyawandiikibwa kino n’obwegendereza obusingawo, ne ndaba nti ago gaali makulu makyamu. Buli kyawandiikibwa mu Bayibuli, oba mu kitabo ekirala kyonna, kirina okutegeerwa ng’olaba ebikyetoolodde. Ensonga yonna Pawulo gy’ayogerako mu ssuula eno si bulamu obutaggwaawo, si bulamu bwa mwoyo obutafa, wabula okuzuukira kw’omubiri, era kyonna ekyawandiikibwa kino kye kirangirira kiri nti ng’abantu bonna bwe bafiirwa obulamu bw’omubiri mu Adamu, bwe batyo bonna balifuna okuzuukira kw’omubiri mu Kristo. Oba okuzuukira okwo kwa kugenda mu bulamu obutaggwaawo oba kwa kugenda mu nsonyi n’okunyoomebwa okutaggwaawo (Danyeri 12:2) kisinziira ddala ku kye abantu bakola ne Kristo oyo gwe bakufunamu. Wano temuli n’akatono ekiyigiriza obulokozi bw’abantu bonna. Kiyigiriza kuzuukira kwa bantu bonna kwokka, okuzuukira kw’ababi awamu n’abatuukirivu.
Okufunza enjigiriza y’ebyawandiikibwa bino byonna ebitera ennyo okuleetebwa okukakasa obulokozi bw’abantu bonna: tewali na kimu ku byo, wadde byonna nga biteereddwa wamu, ekiyigiriza nti abantu bonna ku nkomerero balirokolebwa, era temuli kintu kyonna mu byo ekikontana mu ngeri yonna n’amakulu ag’amazima ge tulabye mu byawandiikibwa bye twasomye waggulu, kwe kugamba, nti ekibonerezo eky’omu maaso eky’ekibi tekiggwaawo n’akatono. Tewali kyawandiikibwa kisangibwa mu Bayibuli ekiyigiriza obulokozi bw’abantu bonna, oba nti abantu bonna ku nkomerero balyenenya ne balokolebwa. Nandyagadde kibeewo, naye tekiriiyo. Nkinoonyezza n’obunyiikivu okumala emyaka kumpi ana era sikirabye, era tekiyinza kulabika.
III. ENSONGA EZ’EMIREMBE N’EMIREMBE ZISALIBWAWO WA?
Wasigaddeyo ekibuuzo ekirala kimu ekikulu; kwe kugamba, ensonga ez’emirembe n’emirembe zisalibwawo wa. Waliwo abakkiriza nti ekibonerezo ky’abo abagugubira obuteenenya kya lubeerera, nti tekirina nkomerero, naye era bakkiriza nti ensonga ez’emirembe n’emirembe tezisalibwawo mu bulamu buno, wabula nti eri bangi zisalibwawo oluvannyuma lw’okufa, era nti abantu bwe bafa nga tebeenenyezza baliweebwa omukisa omulala. Okukkiriza ekibonerezo ekitaggwaawo tekitegeeza nti omuntu ateekwa okukkiriza nti tewali mukisa oluvannyuma lw’okufa. Waliwo bangi abakkiriza nti waliba omukisa oluvannyuma lw’okufa, era nti bangi baligukwata, kyokka nga bakkiriza nti abamu tebaligukwata, bwe batyo ne babonerezebwa emirembe n’emirembe. Kale Ekigambo kya Katonda kiyigiriza ki ku nsonga eno? Ka mbalage ebyawandiikibwa bina, ekimu ku byo kyokka kimala okumaliriza ekibuuzo kino, era nga biteereddwa wamu tebireka kifo kyonna eky’okubuusabuusa eri omuntu ow’amazima yenna ayagala okutwala Bayibuli nga etegeeza kye eyogera, omuntu yenna agezaako ddala okuzuula Bayibuli ky’eyigiriza, so si okuwagira obuwagizi endowooza ye.
1. Ekyawandiikibwa ekisooka kiri mu 2 Abakkolinso 5:10: “Kubanga ffe ffenna kitugwanira okulabika mu maaso g’entebe ya Kristo ey’okusalirako omusango, buli muntu asalirwe olw’ebyo bye yakola ng’akyali mulamu, okusinziira ku ebyo bye yakola oba birungi oba bibi.” Mu kyawandiikibwa kino tubuulirwa lwatu nti omusingi gw’okusala omusango mu nsi ejja gwe “ebyo bye yakola mu mubiri,” kwe kugamba, ebikolebwa ku ludda luno olw’entaana, ebikolebwa nga tetunnaleka bulamu buno obufa, ebikolebwa ng’omwoyo tegunnava mu mubiri. Kya lwatu nti ekyawandiikibwa kino kyennyini kyogera okusinga ku kusalirwa omusango kw’omukkiriza, naye kiraga omusingi gw’omusango ogw’omu maaso kye guli, kwe kugamba, ebikolebwa ku ludda luno olw’entaana.
2. Ekyawandiikibwa eky’okubiri ye Abaebbulaniya 9:27: “Ng’abantu bwe baterekerwa okufa omulundi gumu n’oluvannyuma okulamulwa ne kutuuka.” Wano tubuulirwa lwatu nti “oluvannyuma lw’okufa” waliwo, si mukisa gwa kweteekerateekera musango, wabula “okulamulwa,” era nti, noolwekyo, enkomerero yaffe esalibwawo nga tufudde, era nti tewali mukisa gwa kulokolebwa “oluvannyuma lw’okufa.”
3. Ekyawandiikibwa eky’okusatu ye Yokaana 5:28, 29: “Ekyo tekibeewuunyisa, kubanga ekiseera kijja abafu abali mu ntaana lwe baliwulira eddoboozi lye ne bavaamu kubanga be baakola ebintu ebirungi, era balifuna obulamu obutaggwaawo, naye abo abaakolanga ebibi balizuukira ne babonerezebwa.” Wano nate kiragibwa lwatu nti okuzuukira kw’abalungi n’ababi kugendererwamu kusala musango ku bikolwa bye baakola emibiri gyabwe nga teginnateekebwa mu ntaana.
4. Ekyawandiikibwa eky’okuna, oboolyawo ekisinga n’ebyo byonna okumaliriza ensonga, kiraga ebigambo bya Mukama waffe, Yokaana 8:21: “Awo Yesu ne yeeyongera, n’abagamba nate nti, Nze ŋŋenda, mulinnoonya, naye mulifiira mu bibi byammwe. Gye ŋŋenda mmwe temuyinza kujjayo.” Wano Mukama waffe alangirira lwatu nti ekibuuzo oba abantu balijja okubeera naye oba nedda kisinziira ku kye bakola nga tebannafa, nti bwe bafa nga tebeenenyezza, bwe “bafiira mu bibi byabwe,” gy’agenda tebayinza kujjayo. Okufunza enjigiriza y’ebyawandiikibwa bino byonna: ensonga ez’emirembe n’emirembe, ensonga ez’obulamu obutaggwaawo oba okuzikirira okutaggwaawo, ensonga ez’omukisa n’ekitiibwa ebitaggwaawo, oba obulumi n’ensonyi ebitaggwaawo, zisalibwawo mu bulamu buno.
IV. OKUMALIRIZA
Embeera ey’omu maaso ey’abo abagaana, mu bulamu buno, obununuzi bwe baweebwa mu Kristo Yesu, Ekigambo kya Katonda kigirangirira lwatu nti mbeera ya kubonaabona na bulumi ebitaggwaawo, bye bawulira, ebitayogerekeka. Endowooza eno etiisa nnyo, naye ye ndowooza ya Byawandiikibwa. Y’enjigiriza ya Katonda yennyini mu kigambo kye etakyamuka era etayinza kwewalika.
Nandyagadde abantu bonna beenenye bakkirize Kristo. Singa omuntu yenna yandindaze ekyawandiikibwa kimu kyokka mu Bayibuli ekiyigiriza lwatu nti abantu bonna ku nkomerero balyenenya, ne bakkiriza Kristo, ne balokolebwa, olwo lwandibadde olunaku olusinga essanyu mu bulamu bwange bwonna, naye tekiyinza kulabika. Edda nalowooza nti kiyinza okulabika, era bwe nakkiriza bwe ntyo ne njigiriza. Endowooza zino ezisaasaanyizibwa ennyo leero ng’ekintu ekiggya, endowooza za “Omusumba” Russell, eyali ow’e Pittsburg, Omwami Gelesnoff ow’omu kibuga kino, ne Dr. Mabie ow’e Long Beach, n’Omwami Pridgeon ow’e Pittsburg, n’abalala bangi, si mpya gye ndi n’akatono. Nakkiriza era ne njigiriza endowooza ze zimu ku bulokozi bw’abantu bonna ku nkomerero emyaka mingi abasajja bano nga tebannamanyika, kumpi emyaka ana egiyise. Nnali mmanyi bulungi ensonga ze baleeta kaakano, n’ensonga endala ze balabika nga tebazimanyi, naye nze ze nalaba nga zisinga amaanyi okusinga ezo ze baleeta. Naye ekiseera kyatuuka, bwe nagenda nsoma Bayibuli n’obwegendereza obusingawo, ne siyinza kukwataganya njigiriza yange n’ekyo kye nasanga nga y’enjigiriza ya Kigambo kya Katonda etakyamuka. Nnalina okukola ekimu ku bintu bisatu: oba okuleka okukkiriza kwange nti Bayibuli Kigambo kya Katonda, oba okunyoola ebigambo bya Yesu (n’eby’abalala mu Ndagaano Empya) okubiwa amakulu amalala agatali ago ge byalabika lwatu okuyigiriza, oba okuleka enjigiriza yange ey’okuzzibwa obuggya n’obulokozi bw’abantu bonna ku nkomerero. Nnali siyinza kuleka kukkiriza kwange nti Bayibuli Kigambo kya Katonda, kubanga nnali nfunye obukakafu obungi ennyo obutayinza kuwakanyizibwa nti Kigambo kya Katonda. Nnali siyinza kunyoola bigambo bya Yesu n’eby’abalala okubiwa amakulu amalala agatali ago ge byali bigenderera lwatu, kubanga nnali muntu wa mazima. Waali wasigaddewo ekintu kimu kyokka eky’okukola, kwe kuleka enjigiriza yange ey’okuzzibwa obuggya n’obulokozi bw’abantu bonna. Nagireka nga sikyagala n’akatono, naye nnawalirizibwa okugireka oba obutaba mwesigwa eri amagezi gange n’omuntu wange ow’omunda. Y’enjigiriza etayinza kwewalika ey’Ekigambo kya Katonda nti bonna abava mu nsi muno nga tebakkirizza Yesu Kristo balimala emirembe n’emirembe mu ggeyeena, mu ggeyeena ey’obulumi obutayogerekeka bwe bawulira.
Endowooza eno eya Bayibuli era ya magezi bwe tutegeera obubi obw’entiisa obw’ekibi, n’okusingira ddala obubi obw’entiisa obw’ekibi eky’okulinnyirira okusaasira kwa Katonda eri aboonoonyi, n’okugaana Omwana wa Katonda ow’ekitiibwa, gwe yateekateeka mu kwagala kwe okuba Omulokozi.
Endowooza ennyangu ku kibi, ne ku butukuvu bwa Katonda, ne ku kitiibwa kya Yesu Kristo, ze nsibuko y’endowooza ennafu ku nkomerero y’abateenenya. Bwe tulaba Ekibi mu bubi bwakyo bwonna n’obunene bwakyo, Obutukuvu bwa Katonda mu kutuukirira kwabwo kwonna, n’Ekitiibwa kya Yesu Kristo mu butaliiko kkomo bwakyo bwonna, tewali kirala kiyinza kumatiza bye twetaaga mu muntu waffe ow’omunda okuggyako enjigiriza egamba nti abo abagugubira okulonda ekibi, abaagala ekizikiza okusinga ekitangaala, era abagugubira okugaana Omwana wa Katonda, balibonaabona emirembe n’emirembe. Tewali kirala okuggyako nti tutya okubonaabona okusinga bwe tukyawa ekibi, era okusinga bwe twagala ekitiibwa kya Yesu Kristo, ekituleetera okugaana ekirowoozo nti ebitonde ebironda ekibi emirembe n’emirembe bibonaabone emirembe n’emirembe, oba nti abantu abanyooma okusaasira kwa Katonda ne bajeemera Omwana we baweebweyo eri obulumi obutaggwaawo.
Singa, abantu nga bamaze okwonoona, Katonda n’akyabawa okusaasira, n’awaayo ssaddaaka ey’amaanyi ennyo ey’Omwana we okubalokola—singa bakyanyooma okusaasira okwo ne balinnyirira Omwana wa Katonda, olwo ne baweebwayo eri okubonaabona okutaggwaawo, siyinza butagamba nti, “Amiina! Aleluuya! Ensala zo za mazima era za butuukirivu, Ayi Mukama!”
Ka kibe kitya, enjigiriza y’okubonaabona okutaggwaawo, okuwulirwa, eri abantu abateenenya ebikkuliddwa lwatu mu Kigambo kya Katonda, era oba tusobola okugiwolereza mu magezi g’abantu oba nedda, omulimu gwaffe kwe kugikkiriza; ne tulekera ekitangaala ekisinga obutangaavu eky’emirembe n’emirembe okunnyonnyola bye tutasobola kutegeera kaakano, nga tumanyi nti Katonda ayinza okuba n’ensonga nnyingi ez’amagezi agataliiko kkomo ez’okukola ebintu ffe, mu butamanya bwaffe, bye tutalabamu nsonga emala n’akatono. Kwe kwekulumbaza okw’ekisiru ennyo ebitonde ebikoma awo era ebisirusiru ng’abasinga amagezi mu bantu bwe bali, okugezaako okulagira engeri Katonda ow’amagezi agataliiko kkomo gy’alina okukolamu. Kyonna kye tumanyi ku ngeri Katonda gy’alikolamu kye kyo Katonda ky’asiimye okutubuulira.
Okumaliriza, ebintu bibiri bikakafu. Ekisooka, abantu gye bakoma okutambula ne Katonda okumpi n’okwewaayo mu buweereza bwe, gye bakoma okukkiriza enjigiriza eno. Bangi batugamba nti baagala nnyo bantu bannaabwe ne batasobola kukkiriza njigiriza eno; naye abantu abalaga okwagala kwabwe mu ngeri ez’omugaso okusinga ebigambo eby’okwekaabya ebikwata ku kwo, abantu abalaga okwagala kwabwe eri bantu bannaabwe nga Yesu Kristo bwe yalaga okukwe, nga bawaayo obulamu bwabwe ku lwabwe, abo bakkiriza enjigiriza eno, nga Yesu Kristo yennyini bwe yagikkiriza.
Abakristaayo bwe bagenda bafuuka ab’ensi era abatafaayo, baddirira mu njigiriza yaabwe ekwata ku nkomerero y’abateenenya. Okuba nti enjigiriza ezitali nnywevu zisaasaana mangu era wonna mu mulembe gwaffe si kintu ekizirwanirira, wabula kizinenya, kubanga n’okwagala ensi nakwo kusaasaana mu kkanisa (1 Timoseewo 4:1; 2 Timoseewo 3:1; 4:2, 3). Obulamu obweyongera okuddirira n’enjigiriza eyeeyongera okuddirira bitambulira wamu.
Ekyokubiri, abantu abakkiriza enjigiriza etali nnywevu ku kibonerezo ky’ekibi eky’enkomerero, ka ebe Universalism, Restorationism, oba Annihilationism, oba ekitabule ekyo eky’ekitalo, oba omugatte, ogw’ebyo byonna, Millennial Dawnism, bafiirwa amaanyi gaabwe ku lwa Katonda. Kino nkirabye nga kikakasibwa emirundi n’emirundi. Abantu bano bayinza okuba, era bwe bali, abagezi nnyo mu kuwakana, era abanyiikivu ennyo mu kukyusa abantu okubayingiza mu ndowooza zaabwe, naye tebatera kusangibwa nga beegayirira abantu okutabaganyizibwa ne Katonda. Batera nnyo okusangibwa nga bagezaako okusuula okukkiriza kw’abo abaali bamaze okukyusibwa olw’okufuba kw’abo abakkiriza ddala ekibonerezo ekitaggwaawo, okusinga okugezaako okukyusa abantu abatalina kukkiriza n’akatono. Bw’oba okkiriza ddala enjigiriza y’okubonaabona okutaggwaawo kw’abateenenya, enjigiriza eyo bw’ekukwata ddala, ojja kukola nga bw’otakolangako olw’obulokozi bw’ababuze. Bw’okendeeza ku njigiriza eyo mu ngeri yonna, ejja kukendeeza ku bunyiikivu bwo. Emirundi n’emirundi ntuuse ku njigiriza eno ey’entiisa ne ngezaako okunoonya engeri yonna ey’okugiddukamu, naye bwe nnemeddwa, nga bwe nnemeddwanga bulijjo ku nkomerero, bwe nsazeewo okuba ow’amazima eri Bayibuli n’eri nze kennyini, nzizeeyo ku mulimu gwange nga nnina omugugu ogusingawo ku lw’emyoyo n’okumalirira okweyongedde okusaasaanya n’okusaasaanyizibwa olw’obulokozi bwagyo.
Okubonaabona okutaggwaawo, okuwulirwa, okubonaabona okutaliiko na kitangaala kitono kya ssuubi lya kuwona, kulindiridde buli omu ku mmwe ali wano ekiro kino agenda mu maaso n’okugaana Yesu Kristo, nga bw’omugaana ekiro kino, era aliva mu nsi muno ng’amugaanye. Mu nsi eyo ey’ekizikiza ekitaggwaawo teribaayo kusobola kwenenya. Bw’olitunuulira eby’omu maaso tewaliba na kitangaala kimu kya ssuubi. “Emirembe n’emirembe” kye kiriba okukaaba okutakoma okw’ennyanja eyo ey’omuliro etawummula. Bw’olimala eyo emyaka obukadde kkumi n’otunuulira eby’omu maaso, oliraba emirembe n’emirembe nga gikyagenda mu maaso, n’okweyongerayo, n’okweyongerayo, n’okweyongerayo, awatali ssuubi. Ayi abasajja n’abakazi abatali mu Kristo, lwaki mwetantala okugwa mu nkomerero ng’eyo okumala omwaka gumu, oba omwezi, oba wiiki, oba olunaku lumu? Ggeyeena ya ntiisa nnyo okwetantala okumala eddakiika ttaano ng’oyinza okugendayo. Waliwo ekintu kimu kyokka eky’amagezi ky’olina okukola, kwe kukkiriza Kristo, n’okumukkiriza kaakano kennyini ng’Omulokozi wo, okwewaayo gy’ali nga Mukama wo era Mugabe wo, okumwatula bw’atyo mu maaso g’ensi, n’okufuba okuva kati okumusanyusa mu buli kimu buli lunaku. Ekkubo eddala lyonna busiru bwennyini.