Ekyama ky’Omukristaayo eky’Obulamu Obw’essanyu
Amagaali ga Katonda

Essuula 20 · eddakiika 15 ez’okusoma · eddakiika 20 ez’okuwuliriza

Amagaali ga Katonda

“Mukama ava ku lusozi Sinaayi nga yeetooloddwa amagaali enkumi n’enkumi n’ajja mu kifo kye ekitukuvu. (Zabbuli 68:17.)

Amagaali gakozesebwa okutambuza abantu n’okugenda mu maaso. Amagaali ag’ensi gatuusa abagalimu gye balaga, nga gawangula buli kiziyiza. Amagaali ga Katonda gasitula emyoyo. Tewali bigambo biyinza kunnyonnyola bifo bya kitiibwa emmeeme etambulira mu magaali ga Katonda gy’eriituuka. Era olunyiriri lwaffe lutubuulira nti gali “enkumi n’enkumi.” Gatwetoolodde ku buli ludda nga gatulindiridde; naye ffe, eky’ennaku, bulijjo tetugalaba. Amagaali ag’ensi galabika bulijjo, naye amagaali ga Katonda tegalabika.

“Amangwago n’asindika embalaasi, n’amagaali, n’eggye ery’amaanyi, ne bajja mu kiro ne bazingiza ekibuga.

Omuweereza ow’omusajja wa Katonda bwe yazuukuka ku makya n’afuluma ebweru, laba, eggye eririna embalaasi, n’amagaali nga lyetoolodde ekibuga. Omuweereza n’ayogerera waggulu nti, “Ayi mukama wange tunaakola tutya?”

Nnabbi n’addamu nti, “Totya kubanga abali naffe bangi okusinga abali nabo.” Awo Erisa n’asaba ng’agamba nti, “Ayi Mukama, zibula amaaso ge asobole okulaba.” Amangwago Mukama n’azibula amaaso ag’omuweereza, laba ng’ensozi zijjudde embalaasi n’amagaali ag’omuliro nga geetoolodde Erisa.” (2 Bassekabaka 6:14-17) Kuno kwe kusaba kwe twetaaga okwesabira ffe bennyini n’okusabiragana: “Ayi Mukama, zibula amaaso gaffe tulabe.” Kubanga ensi etwetoolodde ku buli ludda ejjudde embalaasi n’amagaali ga Katonda, nga galindiridde okututwala mu bifo eby’obuwanguzi obw’ekitiibwa. Naye tegafaanana ng’amagaali. Wabula gafaanana ng’abalabe, okubonaabona, ebigezo, okuwangulwa, okutategeerwa, okuggwaamu essuubi, n’obutali kisa. Gafaanana ng’ebigaali ebinene eby’ennaku ebirindiridde okutubetenta. Naye ddala magaali ga buwanguzi. Gasobola okututwala ku ntikko z’obuwanguzi emyoyo gyaffe ze gyegomba.

Bwe tuba twagala okutambulira “mu bifo by’ensi ebya waggulu,” tuteekwa okulinnya mu magaali agasobola okututwalayo; era “amagaali ga Katonda” gokka ge gasobola okututwala mu lugendo olw’ebugulumivu bwe lutyo. (Ekyamateeka Olwokubiri 32:12-13) “Mukama Katonda yekka ye yamukulemberanga; so tewabangawo katonda mulala. Yamuteeka ku ntikko z’ensozi ez’ensi eyo, n’amuliisanga ku bibala by’omu nnimiro. Yamukulizanga ku mubisi gw’enjuki ogw’omu njatika z’enjazi n’amafuta agaavanga mu mayinja amagumu.”

“awo olifuna essanyu eriva eri Mukama era olitambulira mu bifo by’ensi ebya waggulu era ndikuwa obusika bwa kitaawo Yakobo” Akamwa ka Mukama ke kakyogedde. (Isaaya 58:14).

Buli kintu ekibaawo mu bulamu bwaffe tuyinza okukifuula oba ekigaali kya Juggernaut ekitubetenta, oba eggaali lye twebagalamu okutuuka ku ntikko z’obuwanguzi. Byonna bisinziira ku ngeri gye tubitwalamu: oba nga tugalamira wansi w’ebigezo byaffe ne tubireka okutuyitako ne bitubetenta, oba nga tubirinnyamu nga bwe tulinnya mu ggaali, ne tubireka okututwala nga tuwangula, nga tweyongerayo mu maaso era waggulu.

“Awo bwe baali batambula nga bwe banyumya bokka na bokka, ne walabika eggaali ey’omuliro n’embalaasi ez’omuliro ne zibaawula, era mu kiseera kye kimu Eriya n’atwalibwa mu ggulu mu mbuyaga ey’amaanyi. Awo Erisa bwe yalaba ekyo, n’ayogerera waggulu nti, “Kitange, Kitange, amagaali n’abeebagala embalaasi aba Isirayiri!” Erisa n’ataddamu kumulaba nate. N’addira engoye ze yali ayambadde, n’aziyuzaayuza.” (2 Bassekabaka 2:11-12). Buli lwe tulinnya mu magaali ga Katonda, ekyo kyennyini ekyatuuka ku Eriya kitutuukako mu mwoyo. Tujja kusitulibwa. Si mu ggulu eriri waggulu waffe nga Eriya bwe yasitulibwa, wabula mu ggulu eriri munda mu ffe, era okusitulibwa okwo, bwe tukirowoozako obulungi, kumpi kwa kitiibwa okusinga okukwe. Tujja kusitulibwa okuva mu bulamu obwa wansi obw’ensi obw’okwekulukuunya mu nfuufu, nga buli kimu kiruma era nga buli kimu kya nnaku, okutwalibwa waggulu “mu bifo eby’omu ggulu, okumpi ne Kristo Yesu,” gye tunaatambulira nga tuwangula byonna ebiri wansi.

“Katonda yatuzuukiriza wamu ne Kristo okuva mu kufa ne tufuna obulamu, era atutuuzizza mu bifo eby’omu ggulu, okumpi ne Kristo Yesu.” (Abaefeso 2:6). Ebifo bino “eby’omu ggulu” biri munda, si bweru, era n’ekkubo eribituukako nalyo liri munda.

Naye eggaali erisitula emmeeme ku kkubo lino emirundi mingi liba kufiirwa okumu okw’ebweru, oba ekigezo, oba okuggwaamu essuubi; okukangavvulwa okumu okutafaanana mu biro ebya kaakano nga kwa ssanyu, wabula kwa bulumi; naye oluvannyuma ne kuleeta ebibala eby’emirembe eri abo abayigirizibwa, era ekivaamu bwe butuukirivu.

“Mwerabidde ebigambo ebizzaamu amaanyi byayogera nammwe ng’abaana be? Agamba nti, “Mwana wange, tonyoomanga kukangavvulwa kwa Mukama, so toggwangamu maanyi ng’akunenyezza. Kubanga Mukama gw’ayagala amukangavvula, Era abonereza buli gw’ayita omwana we.” Noolwekyo mugumiikirize okukangavvulwa, kubanga Katonda abakangavvula ng’abaana be. Mwana ki kitaawe gw’atakangavvula? Naye singa temukangavvulwa, nga bwe kitugwanira ffenna, muba temuli baana be ddala. Kale, nga bwe mussaamu ekitiibwa bakitaffe ab’omubiri, newaakubadde nga batukangavvula, nga batuyigiriza, kitaawe w’emyoyo talisinga nnyo okutukangavvula ne tuba abalamu? Bakitaffe ab’omubiri baatugunjulira ennaku si nnyingi, naye ye atugunjula tugasibwe tulyoke tusobole okugabanira awamu naye mu butukuvu bwe. Okukangavvulwa kwonna mu biro ebya kaakano tekufaanana nga kwa ssanyu, kuba kwa bulumi, naye oluvannyuma kuleeta ebibala eby’emirembe eri abo abayigirizibwa, era ekivaamu bwe butuukirivu.” (Abaebbulaniya 12:5-11).

Okunenya kuno, ne bwe kuba kwa bulumi kutya mu kiseera kino, mukutunuulire ng’amagaali ga Katonda agaweerezeddwa okutwala emyoyo gyammwe mu “bifo ebya waggulu” eby’okukula n’okuyimusibwa mu mwoyo, era mujja kukizuula nti, bwe kituuka ku nkomerero, munda “mwaliire bulungi n’okwagala.”

“Kabaka Sulemaani yeekolera ekigaali eky’emiti egy’omu Lebanooni. Empagi zaakyo yazisiigako ffeeza, ne wansi waakyo nga wa zaabu, n’entebe yaamu ng’eriko olugoye lwa ffulungu; ne munda nga mwaliire bulungi n’okwagala, okw’abawala ba Yerusaalemi.” (Oluyimba 3:9-10). Eggaali lyo ggwe ku bubwo liyinza okulabika nga teririna bulungi n’akatono. Liyinza okuba muganda wo oba mukwano gwo ow’empisa enkakanyavu; liyinza okuba nga liva mu bukyayi bw’abantu, oba mu bukambwe, oba mu kulagajjalirwa; naye buli ggaali Katonda ly’asindika liteekwa okuba nga munda mwaliire n’okwagala, kubanga Katonda kwagala, era okwagala kwa Katonda kye kintu ekisinga obuwoomi, obugonvu n’okusaasira omuntu ky’ayinza okwesigamako, ekyali kizuuliddwa emmeeme yonna wonna wonna. Mazima ddala okwagala kwe kwe kusindika eggaali.

“Ayi Mukama, wanyiigira emigga? Obusungu bwo bwali ku bugga obutono? Wanyiigira ennyanja bwe weebagala embalaasi zo, n’olinnya ku magaali go ag’obuwanguzi? Wasowolayo akasaale ko, wategeka okulasa obusaale; ensi n’ogyawulayawulamu n’emigga. Ensozi zaakulaba, ne zeenyogootola; Amataba ne gayitawo mbiro, obuziba bw’ennyanja ne buwuluguma, ne busitula amayengo gaayo waggulu. Enjuba n’omwezi ne biyimirira butengerera mu bifo byabyo, olw’okumyansa kw’obusaale bwo nga buwenyuka, n’olw’okumyansa kw’effumu lyo eritemagana. Watambula okuyita mu nsi ng’ojjudde ekiruyi, wasambirirasambirira amawanga mu busungu bwo. Wavaayo oleetere abantu bo obulokozi, olokole gwe wafukako amafuta. (Kaabakuuku 3:8-13) Wano nnabbi atubuulira nti obusungu bwa Katonda eri ebiziyiza ebyali bizingizza ekkubo ly’abantu be bwe bwamuleeta okubadduukirira, ng’alinnye ku “magaali ge ag’obulokozi.” Buli kintu kifuuka “eggaali ery’obulokozi” Katonda bw’akyebagala. “Ebire” ebiddugaza eggulu lyaffe era ebirabika ng’ebiziyiza okwaka kw’enjuba ey’obutuukirivu, mu mazima, singa twali tumanyi, ge magaali ge, ge tuyinza okulinnyamu wamu naye, ne “tweebagala nga tuwangula” waggulu w’ekizikiza kyonna.

“Weesibe ekitala kyo, Ayi ggwe ow’amaanyi, yambala ekitiibwa kyo n’obukulu bwo! Weebagale embalaasi yo mu kitiibwa kyo eky’obuwanguzi, ng’olwanirira amazima, obuwombeefu, n’obutuukirivu. Omukono gwo ogwa ddyo gukole ebyewuunyisa.” (Zabbuli 45:3-4). “Yeebagala kerubi n’abuuka, n’aseeyeeyeza ku biwaawaatiro by’empewo.” (Zabbuli 18:10). “Tewali afaanana nga Katonda wa Yesuluuni eyeebagala waggulu ku ggulu ng’ajja okukuyamba ne ku bire mu kitiibwa kye.” (Ekyamateeka Olwokubiri 33:26). Omuwandiisi omu ow’omu biro ebitali bya wala yagamba nti tetuyinza, ne bwe tufuba ennyo n’amaanyi gaffe gonna, okusaanyaawo ebire, naye tusobola okulinnya waggulu ennyo ne tubisukka ne tutuuka mu bbanga ettangaavu eriri waggulu; era oyo eyeebagala wamu ne Katonda yeebagala ku ggulu, waggulu nnyo w’ebire byonna ebiva mu nsi.

“Muyimbire Katonda mmwe obwakabaka obw’ensi zonna. Mutendereze Mukama. Oyo eyeebagala eggulu erya waggulu ery’edda, eddoboozi lye ery’amaanyi liwuluguma okuva mu ggulu. Mulangirire obuyinza bwa Katonda, ekitiibwa kye kibuutikidde Isirayiri; obuyinza bwe buli mu bire.” (Zabbuli 68:32-34). Kino kiyinza okuwulikika ng’ekirooto obulooto, naye ddala kya mugaso nnyo bwe tutandika okukikolera mu bulamu bwaffe obwa buli lunaku.

Nnamanya omukyala eyalina omuweereza omukozi eyali alwawo ennyo mu by’akola. Yali mulungi mu buli ngeri era wa mugaso nnyo. Naye okulwawo kwe kwanyiizanga mukama we omukazi, eyali omwangu mu buzaaliranwa bwe.

Omukyala oyo yanyiigiranga omuwala oyo emirundi amakumi abiri buli lunaku. Era emirundi amakumi abiri yejjusanga n’agezaako okufuga obusungu bwe. Naye byali bya bwereere. Obulamu bwe bwafuuka bwa nnaku olw’olutalo olwo. Lumu n’ajjukira nti abadde amaze ebbanga ddene ng’asaba obugumiikiriza. Oboolyawo omuweereza ono alwawo ye yali eggaali lyennyini Mukama lye yali amuweerezza okutwala emmeeme ye mu bugumiikiriza. Amangu ago n’akikkiriza bwe kityo, era okuva olwo n’akozesa okulwawo kw’omuweereza we ng’eggaali ly’emmeeme ye. Ekyavaamu bwe bwali obuwanguzi obw’obugumiikiriza obutaasobola kutabulwa kulwawo kwa muntu yenna.

Mu lumu ku nkuŋŋaana zaffe, nnamanya mwannyinaffe eyalina okwebaka mu kisenge kimu n’abalala babiri olw’abantu abangi. Yali ayagala kwebaka, naye bo baali baagala kunyumya. Ekiro ekisooka, yatabulwa. Yagalamira awo ng’awulira obunyiikaavu n’obutali mirembe, okumala ebbanga ddene ng’abalala baasirise dda. Yandisobodde okwebaka. Naye olunaku olwaddako, n’awulira ku magaali ga Katonda. Ekiro ekyo, n’asalawo okutwala bannyinaffe abo abanyumya ng’amagaali ge.

Baali ba kumuyamba okuyiga obuwoomerevu n’obugumiikiriza. Yagalamira awo ng’alina emirembe era ng’akkakkamu. Naye ekiro ne kiwanvuwa nnyo, era bonna bandibadde beebase dda. Awo n’ayogera mpola nti, “Baganda bange, ngalamidde wano nga nneebagadde eggaali.” Kino ne kireeta akasiriikiriro akajjuvu. Eggaali lye lyali limutuusizza ku buwanguzi, munda ne ebweru.

Singa tusalawo okwebagala amagaali ga Katonda, so si gaffe ffe, twandifunye ekintu kye kimu.

“Zibasanze abo abaserengeta e Misiri okuyambibwa, abeesiga embalaasi, abeesiga amagaali gaabwe amangi, abeesiga amaanyi amangi ag’abeebagala embalaasi ne batatunuulira Omutukuvu wa Isirayiri wadde okunoonya obuyambi bwa Mukama. Kyokka Mukama mugezi era asobola okuleeta akabi; tajjulula bigambo bye. Aligolokokera ku nnyumba y’abatali batuukirivu, ne ku abo abayamba abakozi b’ebibi. Naye Abamisiri bantu buntu si Katonda n’embalaasi zaabwe mibiri bubiri. Katonda bw’agolola omukono gwe oyo ayamba, alyesittala, n’oyo ayambibwa aligwa era bombi balizikiririra wamu. (Isaaya 31:1-3) “Abamu beesiga amagaali, n’abalala beesiga embalaasi, naye ffe twesiga erinnya lya Mukama Katonda waffe. Batalantuka ne bagwa wansi ne balemerawo, naye ffe tugolokoka ne tuyimirira nga tuli banywevu.” (Zabbuli 20:7-8). Okukemebwa kwaffe okw’olutentezi kwe kwesiga “amagaali ga Misiri.” Tusobola okugalaba. Ga ddala era galabika nga manywevu. Naye amagaali ga Katonda tegalabika era tegakwatibwako. Kizibu okukkiriza nti galiwo. Amaaso gaffe tegazibuddwa kugalaba.

“Ojereze Mukama ng’oyita mu babaka bo. Era ogambye nti, “Nninye ku ntikko z’ensozi n’amagaali gange amangi, ku ntikko ezisingirayo ddala obuwanvu eza Lebanooni. Ntemye emivule egisingirayo ddala obuwanvu n’emiberosi gyayo egisingirayo ddala obulungi. Ntuuse ne mu bifo ebisingirayo ddala okuba ebikusike ne mu bibira ebisingirayo ddala okuba ebirungi.” Tugezaako okutuuka mu bifo ebya waggulu nga tukozesa “amagaali gaffe amangi.” Tusooka kwesigama ku kintu kimu, ate oluvannyuma ku kirala. Kino tukikola okulongoosa omwoyo gwaffe n’okufuna obuwanguzi obw’omwoyo. “Tuserengeta e Misiri okuyambibwa.” (2 Bassekabaka 19:23).

Era emirundi mingi Katonda kimwetaagisa okuzikiriza amagaali gaffe gonna, alyoke atutuuse ku kulinnya mu ge.

“Ku lunaku olwo,” bw’ayogera Mukama, “Ndizikiriza embalaasi zo ne nsanyaawo n’amagaali go.” (Mikka 5:10). “Ndisulika entebe ez’obwakabaka ne nzigyawo obuyinza bw’obwakabaka obunnaggwanga. Ndiwamba amagaali n’abavuzi baago, n’embalaasi na buli abazeebagala, balittibwa baganda baabwe.” (Kaggayi 2:22). Twesigama nnyo ku mukwano gwaffe omwagalwa okutuyamba okukula mu mwoyo. Kale Mukama ateekwa okutwawula ku mukwano oyo. Tukkiriza nti okukula kwaffe mu mwoyo kwesigamye ku buweereza bw’omubuulizi gwe tusinga okwagala. Kaakano ffe tuggibwawo mu ngeri ey’ekyama. Olukuŋŋaana lwaffe olw’okusaba oba ekibiina kyaffe eky’okusoma Bayibuli tukitwala ng’ensibuko yaffe enkulu ey’amaanyi ag’omwoyo. Kaakano tetukyasobola kukibaamu. Era “eggaali lya Katonda,” lyokka eriyinza okututwala mu bifo bye twali tusuubira okututwalibwamu ebyo bye twali twesigamyeko, lisangibwa mu kufiirwa kwennyini kwe twakungubagira ennyo. Katonda ateekwa okwokya n’omuliro gw’okwagala kwe buli ggaali lyaffe eriyimiridde mu kkubo ne litulemesa okulinnya mu lirye.

“Kubanga laba Mukama Katonda alijjira mu muliro, era n’amagaali ge ag’embalaasi galiba ng’empewo ey’omuyaga. Alijja n’obusungu bwe n’ekiruyi era alibanenya n’ennimi ez’omuliro.” (Isaaya 66:15). Kale tweyanzenga olwa buli kigezo ekinaayamba okuzikiriza amagaali gaffe, era ekinaatuwaliriza okuddukira mu ggaali lya Katonda, eriyimiridde nga lyetegese era nga litulindiridde ku lusegere lwaffe.

“Emmeeme yange ewummulire mu Katonda yekka; kubanga mu ye mwe muli essuubi lyange. Ye yekka lwe lwazi lwange era bwe bulokozi bwange, ye kye kigo kyange, siinyeenyezebwenga. Okulokolebwa kwange n’ekitiibwa kyange biri mu Katonda yekka; ye lwe lwazi lwange olw’amaanyi era kye kiddukiro kyange. Mumwesigenga bulijjo mmwe abantu, mumutegeezenga byonna ebiri mu mitima gyammwe, kubanga Katonda kye kiddukiro kyaffe.” (Zabbuli 62:5-8). Tuteekwa okutuusibwa mu kifo ebiddukiro ebirala byonna we bitulemera, nga tetunnasobola kugamba nti, Ye yekka. Tugamba nti, Ye n’ekintu ekirala.

“Ye n’obumanyirivu bwange,” oba “Ye n’enkolagana yange n’ekkanisa,” oba “Ye n’omulimu gwange ogw’Ekikristaayo”; era byonna ebijja oluvannyuma lwa “ne” biteekwa okutuggibwako, oba okukakasibwa nti tebiriiko kye bigasa, nga tetunnatuuka ku “Ye yekka.”” Amagaali agalabika bwe gaba nga gakyali kumpi, emmeeme tejja kulinnya mu agatalabika.

“Muyimbire Katonda, muyimbe nga mutendereza erinnya lye; mumuyimusize amaloboozi gammwe oyo atambulira mu bire. Erinnya lye ye Mukama, mujagulize mu maaso ge.” (Zabbuli 68:4). Bwe tuba twagala okwebagala wamu ne Katonda “waggulu ku ggulu,” tuteekwa okutuusibwa ku nkomerero y’okwebagala kwonna ku nsi.

“Ekibiina kyo ky’okulembedde bakirabye, Ayi Katonda, balabye abali ne Katonda wange, era Kabaka wange, ng’otambula okugenda mu watukuvu.” (Zabbuli

68:24). Okulaba entambula ya Katonda, tuteekwa okuyingira mu watukuvu w’okubeerawo kwe; era okugabana ku ntambula ye n’okutambula naye, tuteekwa okuleka entambula zonna ez’ensi.

“Amakubo g’omuntu gategekebwa Mukama, omuntu ayinza atya okutegeera ekkubo lya Mukama?” (Engero 20:24). “Nnyweredde mu makubo go, era ebigere byange tebiigalekenga.” (Zabbuli 17:5).

“Nalindirira Mukama n’obugumiikiriza, n’antegera okutu, n’awulira okukoowoola kwange.” (Zabbuli 40:1). Bwe tulinnya mu ggaali lya Katonda, entambula yaffe “enywezebwa,” kubanga tewali kiziyiza kiyinza kulemesa lugendo lwalyo olw’obuwanguzi. N’olwekyo okufiirwa kwonna okututuusa ku kino magoba.

“Naye ebyo byonna ebyali omugabo gye ndi, nabiraba nga butaliimu. Naye okusinga byonna, byonna mbiraba ng’okufiirwa, kubanga okutegeera Kristo Yesu Mukama wange, kusinga ebirala byonna. Olwa Kristo nafiirwa ebintu byonna, era mbiraba ng’ebisasiro, ndyoke ngobolole Kristo, ndabikire mu ye nga sirina butuukirivu bwange ku bwange obuva mu kukwata amateeka, wabula nga nnina obutuukirivu obuva mu kukkiriza Kristo, era obuva eri Katonda obwesigamye ku kukkiriza.” (Abafiripi 3:7-9). Pawulo kino yakitegeera, era yeenyumiririzanga mu kufiirwa okwamuleetera amagoba ag’ekitalo agatayogerekeka.

“okusingira ddala okubikkulirwa kwe nafuna. Noolwekyo olw’obutagulumizibwa nnyo, kyenava nfumitibwa eriggwa mu mubiri, ye mubaka wa Setaani, ankube nneme okugulumizibwa ennyo. Emirundi esatu egy’enjawulo nga nsaba Mukama amponye eriggwa eryo. Buli mulundi ng’aŋŋamba nti, “Ekisa kyange kikumala, kubanga amaanyi gange gatuukirira mu bunafu.” Noolwekyo kyennaavanga nneegulumiza n’essanyu lingi olw’obunafu bwange, amaanyi ga Kristo galyoke galabisibwe. Kyenva nsanyukira mu bunafu, mu kuvumibwa, mu bizibu, mu kuyigganyizibwa, mu binzitoowerera, ku lwa Kristo, kubanga buli bwe mba omunafu, olwo nga ndi wa maanyi.” (2 Abakkolinso 12:7-10) Ne “eriggwa mu mubiri,” omubaka wa Setaani eyaweerezebwa okumutawaanya, nalyo lyafuuka eggaali eri omutima gwe ogwali gwetegefu, ne limutwala ku buwanguzi bwe yali tayinza kutuukako mu ngeri ndala. Omuntu “okusanyukira” ebimubonyaabonya — ekyo kiki bwe kitaba kubifuula magaali agasinga obukulu?

Yusufu yaloota ku buwanguzi bwe obw’omu maaso n’obufuzi bwe. Naye mu maaso ag’omubiri, amagaali agaamutwalayo gaali okulemererwa okukaawa. Lyali kkubo lya kyewuunyo eridda mu bwakabaka. Lyayita mu buddu ne mu kkomera. Naye tewaali kkubo ddala Yusufu lye yandiyiseemu okutuuka ku buwanguzi bwe. Ekirooto kye, Olubereberye 37:5-10 “Lumu Yusufu n’aloota ekirooto, n’agenda n’akitegeeza baganda be, ne beeyongera nnyo okumukyawa. Yabagamba nti, “Muwulire ekirooto kino kye naloose. Twali tusiba ebinywa by’eŋŋaano nga tuli mu nnimiro, ekinywa kyange ne kiyimuka ne kiyimirira; laba ebinywa byammwe ne bikyebungulula ne bikivuunamira.” Baganda be ne bamugamba nti, “Olowooza olitufuga? Olowooleza ddala nti tulibeera baddu bo?” Olwo ne beeyongera nnyo okumukyayira ddala olw’ekirooto kye n’ebigambo bye. Ate n’aloota ekirooto ekirala n’akitegeeza baganda be, n’agamba nti, “Ndoose ekirooto ekirala: ne ndaba enjuba n’omwezi n’emmunyeenye ekkumi n’emu nga binvuunamira.” Naye bwe yakitegeeza kitaawe ng’ali wamu ne baganda be, kitaawe n’amunenya ng’agamba nti, “Kirooto ki kino ky’oloose? Ddala nze ne nnyoko awamu ne baganda bo tulijja ne tuvuunama mu maaso go?””

Amagaali ge, Olubereberye 37:19-20 “Ne bagambagana nti, “Sekalootera wuuyo ajja. Kale mujje tumutte, tumusuule mu kimu ku binnya; tuligamba nti, ‘Ensolo enkambwe ye yamulya; tulabe ebirooto bye bwe birituukirira.’ ” Olubereberye 27:28 “Katonda akuwe omusulo ogw’omu ggulu, n’obugimu bw’ensi, era akuwe emmere ey’empeke nnyingi n’envinnyo.” Olubereberye 39:19-20 “Awo mukama wa Yusufu bwe yawulira ebigambo omukazi bye yamutegeeza ng’agamba nti, “Bw’ati ne bw’ati omuddu wo bwe yampisizza,” obusungu bwa bba ne bubuubuuka. Mukama wa Yusufu n’akwata Yusufu n’amuteeka mu kkomera omwasibirwanga abazzizza emisango eri kabaka.” Mukama wa Yusufu n’akwata Yusufu n’amuteeka mu kkomera omwasibirwanga abazzizza emisango eri kabaka; engeri gye yeebagalamu amagaali ge, Olubereberye 39:1-6 “Awo Yusufu bwe yatwalibwa e Misiri, Potifali omukungu wa Falaawo, omukulu w’abambowa Omumisiri n’amugula okuva ku Bayisimayiri abaamutwala e Misiri. Mukama n’aba ne Yusufu n’aba n’omukisa ng’ali mu nnyumba ya mukama we Omumisiri. Ne mukama we n’alaba nga Mukama amuwadde omukisa mu buli ky’akola. Awo Yusufu n’aganja nnyo mu maaso ga mukama we, n’amulabiriranga, n’amufuula omukulu we nnyumba ye ne byonna bye yalina. Okuva olwo Mukama n’awa omukisa ennyumba y’Omumisiri olwa Yusufu. Omukisa gwa Mukama ne guba ku byonna bye yalina, mu nnyumba ne mu nnimiro. Awo Omumisiri n’ateeka byonna mu mikono gya Yusufu. Yusufu n’avunaanyizibwanga byonna okuggyako emmere mukama we gye yalyanga.”

Olubereberye 39:21-23 “Naye Mukama n’abeera ne Yusufu, n’amulaga okwagala kwe okutalojjeka. N’aganja nnyo mu maaso g’omukuumi w’ekkomera. Omukuumi w’ekkomera n’ateeka abasibe bonna mu mikono gya Yusufu, era buli ekyakolebwanga nga Yusufu y’akirinako obuvunaanyizibwa. Omukuumi w’ekkomera nga tafaayo ku buli ekyalinga mu mikono gya Yusufu, kubanga Mukama yali naye.

era Mukama n’amuwa omukisa mu buli kye yakolanga.” Obuwanguzi bwe.

Kaakano ekigambo ku ngeri omuntu gy’ayinza okulinnya mu magaali gano. Eky’okuddamu kyange kyandibadde kino kyokka: Zuula Katonda w’ali mu buli limu ku go, weekweke mu Ye. Oba, mu bigambo ebirala, kola omwana omuto ky’akola ng’ennaku zimutuuseeko: anoonya nnyina ne yeekweka mu mikono gye. Eggaali ery’amazima eritutwala nga tuwangula, bwe tukirowoozako obulungi, kwe kusitula kwa Katonda.

Isaaya 46:4 “Ne mu bukadde bwammwe nzija kusigala nga ye nze Nzuuyo. Ne bwe muliba mulina envi nnaabasitulanga. Nze nabakola era nze nnaabawekanga. Nnaabasitulanga era nnaabanunulanga.” Omwana omuwere asituddwa mu ggaali ly’emikono gya nnyina atambula ng’awangula mu bifo ebisingayo obuzibu, era tamanya na kumanya nti bizibu.

Isaaya 63:9 “Yabonaabonera wamu nabo mu kubonaabona kwabwe kwonna, era malayika ayimirira mu maaso ge n’abawonya. Mu kwagala kwe n’ekisa kye yabanunula; yabayimusa n’abeetikka mu nnaku zonna ez’edda.” Kale ffe, abasitulibwa mu ggaali ery’“emikono gya Katonda,” tetusingawo nnyo! N’olwekyo linnya mu ggaali lyo. Buli kintu ekikyamu mu bulamu bwo kitwale ng’eggaali lya Katonda eri ggwe. Tekifaayo ani eyazimba ekikyamu ekyo, kaakano ggaali lya Katonda eri ggwe. Liteekwa okukutwala mu kifo eky’omu ggulu eky’obuwanguzi. Ggalawo ebivaako eby’okubiri byonna, ozuule Mukama mu kyo. Gamba nti, “Ayi Mukama, zibula amaaso gange ndabe, si mulabe alabika, wabula amagaali go agatalabika ag’okununulwa.”

Kkiriza by’ayagala mu kigezo, ka kibe kya ngeri ki, weekweke mu mikono gye egy’okwagala. Gamba nti, “By’oyagala bikolebwe; by’oyagala bikolebwe!” emirundi n’emirundi.

Ggalawo buli kirowoozo kirala kyonna okuggyako ekirowoozo kimu eky’okugondera by’ayagala n’okwesiga okwagala kwe.

Ekigezo kyo kifuule eggaali lyo. Olwo emmeeme yo ejja kwebagala wamu ne Katonda “waggulu ku ggulu” mu ngeri gy’otaloota nti esoboka.

Sirina kubuusabuusa. Singa amaaso gaffe gazibuliddwa, twandirabye amaka gaffe, emirimu gyaffe, n’enguudo zaffe nga bijjudde “amagaali ga Katonda.” Tewali n’omu ku ffe alina kutambula na bigere olw’okubulwa amagaali.

Omuntu oyo ow’omu maka go anyiiga amangu, afudde obulamu bwo omugugu, ayinza okuva kaakano okuba eggaali ery’ekitiibwa.

Lijja kukutwala ku ntikko z’obugumiikiriza obw’omu ggulu n’okugumira ebbanga eddene. Okutategeerwa kwo, okuswazibwa, obutali kisa, okuggwaamu essuubi, okufiirwa, n’okuwangulwa — byonna magaali. Bikulindiridde okukutwala ku ntikko z’obuwanguzi bw’obadde weegomba.

Kale, n’emitima egyebaza, mubirinnyemu. Mwerabire ebivaako eby’okubiri byonna mu kumasamasa kw’okwagala kwe.

Ajja kubasitula mu mikono gye, ng’akakasa obukuumi bwammwe era ng’ajaguza obuwanguzi ku byonna.

Olupapula 1 / 1 · 15 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako