Eŋŋaano Enkulu

Omulimi asiga eŋŋaano enkulu, ng'assaayo omwoyo gwe ku ekyo ekisinga obukulu. Bwe tutyo naffe bwe tuteekwa okukola mu bulamu: okumanya ekirungi ekisinga obukulu—obulokozi, obutukuvu, ne Kristo—ne tuwaayo ebirowoozo byaffe, emitima gyaffe, n'ebikolwa byaffe okukirima okusinga ebirala byonna.

“Eŋŋaano enkulu.” Isaaya 28:25. Nnabbi akyogerako ng'ekintu eky'amagezi eri omulimi, nti amanyi ekintu ekikulu ky'alina okulima, era akifuula ekisinga okulabirira. Ekyawandiikibwa, awamu n'ebikyetooloola, kigamba bwe kiti: “Omulimi tasiga ŋŋaano nkulu?” Tagenda mu tterekero n'aggyamu eŋŋaano, ne kamoni, ne sayiri, ne luyi, n'abisaasaanya awatali kwefaako, wabula apima omuwendo gwa buli mpeke, era n'abisengeka mu birowoozo bye ng'omuwendo gwazo bwe guli. Talowooza nti kamoni ne kalawe, by'alima okuwooma emmere ye yokka, birina omuwendo ne kimu kya kubiri ku gw'eŋŋaano ye ey'omugaati; era wadde nga luyi ne sayiri birina omuwendo gwabyo, tabiraba nga byenkanankana n'ekyo ky'ayita “eŋŋaano enkulu.” Musajja wa kusalawo; asengeka ebintu; ateeka ekirime ekisinga obukulu mu maaso, era akiweereza okulabirira okusinga.

Wano ka tuyigire eky'okuyiga. Mukuume ebintu nga bitegeerekeka mu birowoozo byammwe—si nga bitabuddwatabuddwa olw'okulowooza okutali kwegendereza. Temubeeranga bulamu obutabusetabuse, obutaliimu kwefaako na magezi, nga muddiriza buli kimu wamu; wabula musengeke ebintu, mwawulemu era mwawukanye eky'omuwendo n'ekitaliimu mugaso. Mulabe kino kye kyenkana, n'ekirala kye kyenkana, era muteeke ebintu byammwe mu ntikko n'entegeka, nga bimu mubifuula ebikulu, n'ebirala nga bya kubiri. Mbagamba mmwe abavubuka naddala nti, bwe mutandika obulamu, mwegambe nti, “Tunaabeerera ki? Waliwo ekintu ekikulu kye tusaanidde okubeerera; kiriba ki?” Mumaze okulowoozaako ku kibuuzo ekyo, oba mukikutte butamanya? Mubeerera ki? Ekigendererwa kyammwe ekikulu kye kiruwa? Kiriba nga ekyo eky'omukadde ayogerwako Horace eyagamba omulenzi we nti, “Funa ssente; zifune mu bwesimbu, bw'oba osobola; naye mu ngeri yonna, funa ssente”? Onooba mukozi wa ssente? Ssente ze ziriba eŋŋaano yo enkulu?

Oba onoolonda obulamu obw'amasanyu—“obulamu obumpi era obusanyufu,” nga abasirusiru bangi bwe baagamba, oluvannyuma ne beejjusa nnyo? Obulamu bwo bunaamalirwa mu bwenkulukuze? Amaggwa ge ganaaba ekirime kyo ekikulu? Olwokubanga waliwo essanyu erimu mu kutunuulira eriggwa, oteekateeka okulima ennimiro nnene ez'ekibi ekisanyusa? Era ononeebakira ku go bw'olituuka okufa? Noonya olabe ekisaanira okuba ekigendererwa ekikulu mu bulamu; era, bw'omala okukiraba, kale saba Omwoyo Omutukuvu akuyambe okulonda ekintu ekyo ekimu, era owaayo amaanyi go n'obusobozi bwo bwonna okukirima. Omulimi, alaba nti eŋŋaano ye esaanidde okuba ekirime kye ekikulu, akifuula bwe kityo, era n'atambuza okufuba kwe ng'atunuulira ekigendererwa ekyo; yigira ku kino okubeera n'ekigendererwa ekikulu, n'okuwaayo omutima gwo gwonna eri kyo.

Omulimi ono yali wa magezi, kubanga yayita ekyo eky'ekikulu ekyo ekyetaagisa okusinga. Ab'omu maka ge bandisobodde okubeerawo awatali kamoni, eyali awoomya emmere yokka. Oboolyawo nnyina w'amaka yandyemulugunyizza, oba omufumbi yandyemulugunyizza, naye ekyo tekyandibadde kikulu nnyo nga bwe kyandibadde singa abaana bakaaba nga baagala omugaati. Mazima baali balina okufuna eŋŋaano, kubanga omugaati gwe muggo gw'obulamu. Gwe mugaati oguzzaamu omuntu amaanyi mu mutima, era kyeva kiba nti omulimi ateekwa okulima eŋŋaano ne bw'ataalima kirala kyonna. Ekyetaagisa yakiyita ekintu ekikulu. Kino si kutegeera kwa bulijjo? Singa twetegereza n'amagezi, tetwandigambye nti, “Okusonyiyibwa ebibi byange, okuba omutuukirivu eri Katonda, okuba omutukuvu, okusaanira okubeera obulamu obutaggwaawo mu ggulu, kye kintu ekisinga obukulu era ekyetaagisa gye ndi, era kyendiva nkifuula ekigendererwa kyange ekikulu”? Ekitonde tekisobola kumatira wabula nga kituukiriza ekigendererwa kye kyatonderwa; era ekigendererwa kya buli kitonde ekirina amagezi kye kino, okusooka, okugulumiza Katonda, n'oluvannyuma, okusanyukira Katonda. Nga ssanyu ki okusanyukira Katonda yennyini emirembe n'emirembe! Ebintu ebirala biyinza okuba eby'okwegomba, naye ekintu kino ekimu kye kyetaagisa. Empeera emala, ekitiibwa eri mu bantu, obulamu obulungi—bino byonna gwe mugaati ogwoomya obulamu; naye okulokolwa mu Mukama n'obulokozi obutaggwaawo bwe bulamu bwennyini. Yesu Kristo gwe mugaati emmeeme yaffe gw'eweebwa obulamu obusinga obulungi. Wenna, singa twenna twali ba magezi okuwulira nti okuba omu ne Kristo kye kintu ekimu ekyetaagisa; nti okuba n'emirembe ne Katonda kye kintu ekikulu; nti okuleetebwa mu ndagaano ne Oyo Ali Waggulu Ennyo kwe kuyimba okw'amazima okw'obuntu bwaffe. Ebirime ebirala biyinza okutwala ekifo kyabyo mu ntegeka entuufu, naye ekisa y'eŋŋaano enkulu, era tuteekwa okukirima.

Omulimi ono yali wa magezi, kubanga yafuula ekintu ekikulu ekyo ekyasinga okusaanira okuba bwe kityo. Mazima, sayiri agasa ng'emmere, kubanga amawanga gawangaalira ku mugaati gwa sayiri, ne gawangaala nga mulamu bulungi; ne luyi yaliisa abantu obukadde n'obukadde; era tebaafa njala ne bwe baalya oowoti n'empeke endala.

Naye kyokka, mpa akatundu k'omugaati gw'eŋŋaano, kubanga gwe gusinga okuwanirira olugendo lw'obulamu. Omulimi ono yamanya nti eŋŋaano y'emmere esinga okusaanira omuntu, era kyeyava atateeka mpeke ya wansi, eyandisobodde okudda mu kifo ky'eŋŋaano, mu kifo eky'ekitiibwa; wabula yawa eŋŋaano ye ekitiibwa. Teyagamba nti, “sayiri omukulu,” oba “luyi omukulu,” okusingira ddala nti “kamoni omukulu,” oba “kalawe omukulu,” wabula “eŋŋaano enkulu.”

Era kiki, ab'oluganda, ekisaanira omutima, ebirowoozo, n'emmeeme y'omuntu, ng'okumanya Katonda ne Kristo we? Emmere endala ey'ebirowoozo, gamba ng'ebibala by'okumanya n'essanyu lya ssaayansi, wadde nga biyinza okuba ebirungi, mmere ya wansi era etasaanira kuzimba muntu wa munda.

Mu Katonda wange ne Omulokozi wange, mwe nsanga eggulu lyange ne byonna bye nnina. Emmeeme yange erya ku kasse k'amazima agakwata ku Yesu, era efuna okukkuta okuwanvu mu kubeera ku ko. Gye tweyongera okumanya Katonda, n'okusanyukira Katonda, n'okufaanana nga Katonda, ne Kristo gye yeeyongera okuba omugaati gwaffe ogwa buli lunaku, gye tweyongera okutegeera nga bino byonna bwe bisaanira obuntu bwaffe obuzaaliddwa obuggya. Ayi abaagalwa, mufuule ekigendererwa kyammwe ekikulu ekyo ekisinga okusaanira okugobererwa endowooza etafa.

“Eddiini y'ekintu ekisinga obukulu / Eri abantu ku nsi wano; / Nsobole okuyiga obukulu bwayo obungi, / Ne mmanya obulungi bwayo obw'ekitiibwa!” “Kino kyetaagisa okusinga obugagga obumasamasa, / Oba ekintu kyonna ensi ky'ewaayo; / Newaakubadde erinnya, emmere, oba obulamu, / Tekiyinza kutuwa kuwummula okufaanana ng'okwo.”

Ate era, omulimi ono yali wa magezi, kubanga yafuula ekintu ekikulu ekyo ekyaleeta amagoba okusinga. Mu mbeera ezimu, mu nsi yaffe, eŋŋaano si kye kirime ekisinga okuleeta amagoba omuntu ky'ayinza okulima; naye mu bulijjo, kye kirime ekisinga obulungi ensi kye ereeta, era kyeva ekyawandiikibwa kyogera ku “ŋŋaano nkulu.” Bajjajjaffe baabeeranga beesiga entuumu y'eŋŋaano okusasula obusuulu bwabwe. Baatunuuliranga eŋŋaano yaabwe ng'ensibuko y'amaanyi gaabwe; era wadde nga kati kiyinza obutaba bwe kityo, bwe kyali edda, era oboolyawo kiyinza okuddamu okuba bwe kityo.

Kyokka mu ngeri yonna, ekifaananyi kino kya mazima ku ddiini ey'amazima. Ekyo kye kintu ekisinga okuleeta amagoba.

Ntegeezebwa nti abagagga kibazibuwalira nnyo okufuna ekintu kyonna ekivaamu ebitundu bitaano ku kikumi mu nnaku zino; naye okutya Katonda kuno okw'omukisa kwe kusiga okusinga okuleeta amagoba, kubanga tekuleeta bitundu kikumi ku kikumi, oba lukumi ku kikumi, wabula omuntu atandika awatali kantu, ne byonna bifuuka bibye lwa kukkiriza.

Nga tusonyiyiddwa ebibi byaffe kyereere, tugaggawazibwa nnyo olw'ekisa ekiyiwika, ne tubala mu bintu bye tulina eggulu lyennyini, Kristo yennyini, Katonda yennyini. Ebintu byonna byaffe. Wenna, nga kirime kya mukisa okusiga! Nga makungula ki agava mu kyo! Okutya Katonda kugasa mu bulamu buno, ne mu bulamu obugenda okujja. Okutya Katonda mukisa eri omubiri gw'omuntu—kumukuuma obutamwenkanya na butamiivu; era mukisa eri emmeeme ye—kimufuula muteefu era mulongoofu. Mukisa eri ye mu ngeri zonna. Singa nnandifudde ng'embwa, nnandisinze okuba omulamu ng'Omukristaayo. Singa tewaali bulamu obw'edda, wabula, olw'okusanyusibwa n'essanyu, mpa obulamu bw'oyo afuba okubeera ng'Kristo. Waliwo amazima ag'ekyenkola aga buli lunaku mu lunyiriri— “Ye ddiini esobola okuwa / Essanyu erisinga obuwoomerevu nga tuli balamu; / Ye ddiini eteekwa okuwa / Okusanyusibwa okunywevu bwe tufa.” Naye eddiini eyo teteekwa kuba ya bulijjo; eteekwa okuba n'omusingi gwayo okukkiriza okwa mazima mu Yesu Kristo. Kirabirire. Eddiini yaffe eteekwa okuba byonna oba tekaba kantu, oba esooka oba tebaawo. Gifuule “eŋŋaano enkulu,” era eneekusasula bulungi.

II. Ekyokubiri, omulimi kye kyokuyiga gye tuli kubanga awa ekintu kino ekikulu ekifo ekikulu. Nzuula nti Oluebbulaniya abamu ku bayivu ab'amaanyi baluvvuunula nti, "Ateeka eŋŋaano mu kifo ekikulu." Akatundu ako akatono aka kamoni akakyala k'awoomya obugaati, akalimira mu nsonda; n'ebirime eby'enjawulo abiteeka mu nsalo zaabyo entuufu. Sayiri amuteeka mu kibanja kye, ne luyi mu ttaka lye; naye bwe wabaawo ettaka eddungi eryagimu—erisinga obulungi ly'alina—alyawula ku ŋŋaano enkulu. Awa ennimiro ze ezisinga obulungi ekyo ekigenda okuba ensibuko enkulu ey'obulamu bwe.

Kaakano, wano waliwo eky'okuyiga gye oli ne gye ndi. Ka tuwe okutya Katonda okw'amazima amaanyi gaffe amakulu n'obusobozi bwaffe. Ka tuwe ebintu bya Katonda ebirowoozo byaffe ebisinga obulungi era ebisinga amaanyi.

Mbeegayirira, temutwala ddiini nga mugiggya ku ngeri ey'okubiri okuva ku kye mbabuulira, oba ku kye omuntu omulala ky'abagamba; wabula mugirowoozeeko. Musome, muteeke akabonero, muyige, era mumire ekigambo kya Katonda munda mmwe. Omukristaayo alowooza ye Mukristaayo akula. Mujjukire nti okuweereza Katonda kusaanidde okulowoozebwako okwaffe okusooka n'okufuba kwaffe. Tuli bantu banafu ne mu buto bwaffe obw'amaanyi, naye tusaanidde okuwa Mukama ekitasingako ku kirungi kyaffe ekisinga. Katonda taagalira ffe okumuweereza obutefiirayo, wabula ayagala tukozese obwongo bwonna n'amagezi n'ebirowoozo bye tulina mu kuyiga n'okukola ekigambo kye. "Kaakano weekwate ku ye, obeere n'emirembe" (Yobu 22:21). "Fumiitiriza ku bintu bino; weewaayo ddala mu byo" (1 Timoseewo 4:15). Ebirowoozo byo bwe biba nga bitegeerekeka era nga bikola obulungi mu kiseera ekimu okusinga ekirala, kale siga eŋŋaano enkulu. Bw'owulira ng'oli munyiivu era ng'oyagala okulowooza mu kiseera ekimu eky'olunaku okusinga ekirala, kale leka ebirowoozo byo bidde ku bintu ebisinga obulungi.

Ate era, kakasa nti owaayo eri ensonga eno okwagala kwo okusinga amaanyi. Ennimiro esinga obulungi mu kibanja ekitono eky'obuntu si mutwe, wabula mutima; siga eŋŋaano enkulu eyo omwo. Wenna, okuba n'eddiini ey'amazima mu mutima; okwagala kye tumanyi—okukyagala ennyo; okukikwatirira nga tukikutte n'amaanyi ag'obulamu n'okufa—obutakireka n'akatono! Mukama agamba nti, "Mwana wange, mpa omutima gwo" (Engero 23:26), era taamatire na kintu kyonna wabula omutima gwaffe. Wenna, obunyiikivu bwo bwe buba nga bubuubuuka ennyo, n'okwagala kwo nga kwaka ennyo, leka ebbugumu n'obunyiikivu byonna bidde eri Mukama Katonda wo, n'eri okuweereza oyo eyakununula n'omusaayi gwe ogw'omuwendo. Leka eŋŋaano enkulu efune ekitundu ekikulu eky'obuntu bwo. Eri Katonda ne Kristo we, kyusa okwegomba kwo okusinga okwaka. Bw'owanvuya okwegomba kwo, yagala Kristo; bw'ofuuka ow'okwegomba amaanyi, leka okwegomba kwo kubeere kwonna ku Katonda. Enjala yo n'ennyonta yo bibe ku butuukirivu. Okusuubira kwo n'okwegomba kwo byonna bibe eri obutukuvu, n'ebintu ebinaakufuula ng'Kristo. Wa eŋŋaano eno enkulu okwegomba kwo okusinga obukulu.

Awo leka Mukama afune ekitiibwa eky'obwegendereza eky'obulamu bwo. Leka eŋŋaano enkulu esigibwe mu buli kikolwa. Bwe tuba Abakristaayo ab'amazima tuteekwa okuba Abakristaayo ebweru w'ekkanisa nga bwe tuba munda mwayo. Tunaafuba okufuula okulya kwaffe n'okunywa kwaffe, ne buli kye tukola, okutunuulira ekitiibwa kya Katonda.

Tossaawo lukoloboze wakati w'ekitundu eky'ensi n'ekitundu eky'eddiini eky'empisa zo, wabula leka eky'ensi kifuulibwe eky'eddiini olw'okwegomba okw'omutima okugulumiza Katonda mu kimu nga bwe kiri mu kirala (1 Abakkolinso 10:31).

Ka tusinze Katonda mu mirimu egya bulijjo egy'obulamu, nga n'abo abayimirira mu maaso g'entebe ye ey'obwakabaka bwe bakola.

Bwe kityo bwe kisaana okuba. Ka tusige eŋŋaano enkulu mu nnimiro zonna ez'empisa zaffe, mu bizinensi, mu maka, mu mikwano gyaffe, ne mu baana baffe.

Buli omu ku ffe awulire nti, "Gye ndi okuba omulamu ye Kristo. Siyinza kubeera mulamu awatali Kristo, oba lwa kintu kyonna okuggyako Kristo" (Abafiripi 1:21). Leka obuntu bwo bwonna bwewaayo eri Yesu, so si eri omulala yenna.

Tusaanidde okuwa eŋŋaano eno enkulu emirimu gyaffe egisinga obunyiikivu. Tusaanidde okwemalira ku kubunyisa Enjiri. Omusajja Omukristaayo asaanidde okwewaayo okuweereza Yesu. Nkyawa okulaba omuntu eyeeyita Omukristaayo ng'anyiikivu mu bya bufuzi naye ng'omutefu mu kusinza; ng'ali ku muliro mu lukiiko lw'ekkanisa, naye ng'annyogovu ng'obutiti bw'ekyeya bw'ajja mu lukuŋŋaana lw'okusaba. Abamu babuuka ng'empungu bwe baba baweereza ensi, naye baba n'ekiwaawaatiro ekimenyese mu kuweereza Katonda. Kino tekisaana kubeera bwe kityo. Singa waliwo ekyandituzuukusizza, ne kifuula empologoma eri munda mmwe okuwuluguma mu maanyi gaayo, kyandibadde kiba nga tuyolekedde abalabe ba Yesu oba nga tulwanira omulimu gwe. Okuweereza kwa Mukama waffe kwe ŋŋaano enkulu; ka tufubire ennyo mu kwo.

Kino, ndowooza, kisaanidde okututwala ne kitutuusa ku ssaddaaka zaffe ezisinga obunene. Okwagala kwa Kristo kusaanidde okuba okw'amaanyi ennyo ne kumira obwefaako, ne kufuula ssaddaaka essanyu lyaffe erya buli lunaku. Ku lw'erinnya lya Kristo tusaanidde okuba abeetegefu okugumira obwavu, okuvumibwa, okuwaayirizibwa, okuwaŋŋangusibwa, n'okufa. Tewaba kintu kyonna eky'omuwendo eri Omukristaayo bw'ogeraageranya ne Kristo. Kaakano, ka mbabuuze oba bwe kiri oba nedda. Okwagala Yesu kwe kuŋŋaano enkulu gye tuli? Tuwa eddiini yaffe ekifo ekikulu oba nedda? Ntya nti abantu abamu bakwata eddiini nga bannaggwanga abamu bwe bakwata ennimiro etalabirirwa; bateekamu omukuza, ne bagitunuuliza obutunuuza buseera buseera. Omuweereza waabwe ye mukuza, era bamusuubira okugilabirira ku lwabwe. Ennimiro zino ezitalabirirwa za kufiirwa.

Tunuulira ab'oluganda bano aba wakati. Balina eddiini? Mazima. Naye bali ng'omusajja omwana gwe yayogerako mu ssomero lya Ssande. "Kitaawo Mukristaayo?" omusomesa bwe yabuuza. "Yee," omwana n'addamu, "naye tanaakolerangako nnyo mu nnaku zino." Nnyinza okwoleka bangi ab'engeri eno, abasiga eŋŋaano yaabwe mu ngeri ya kukekkereza nnyo, era abalonda ekifo ekisinga obukalu okugisigamu. Beeyita Abakristaayo, naye eddiini kintu kya mutindo gwa kkumi ku nnimiro yaabwe. Abamu balina ennimiro nnene ey'ensi, n'akabanja akatono akanaku aka Kristo. Balima essanyu ery'ensi n'okwejalabya, ne basiga eddiini ntono ku mabbali g'oluguudo olw'okulabika obulungi. Kino tekijja kukola.

Katonda taaduulirwe bwe kityo (Abaggalatiya 6:7). Bwe tunaamunyooma ye n'amazima ge tunaanyoomebwa. Ayi mujje, ka tuwe ekiseera kyaffe ekikulu, ekitone kyaffe, ebirowoozo byaffe, n'okufuba kwaffe eri ekyo ekisinga obukulu eri emyoyo egitafa. Ka tugoberere omulimi awa eŋŋaano enkulu ekifo ekikulu mu nnimiro ye.

III. Ka tuyige eky'okuyiga eky'okusatu. Omulimi alonda ensigo enkulu bw'aba asiga eŋŋaano ye. Omulimi bw'aba ateeka eŋŋaano ku bbali okusiga, talonda mpeke za wansi n'ebibi mu bibala bye, naye bw'aba musajja wa magezi ayagala okusiga eŋŋaano esinga obulungi mu nsi.

Abalimi bangi banoonya mu ggwanga lyonna okufuna eŋŋaano ennungi ey'okusiga, kubanga tebasuubira kukungula bulungi okuva mu nsigo embi. Omulimi ayigirizibwa Katonda okuteeka mu ttaka "eŋŋaano enkulu." Ka njige nti bwe njagala okusigira Mukama n'okuba Omukristaayo, nsaanidde okusiga Obukristaayo obw'ekika ekisinga obulungi.

Nsaanidde okugezaako okukola kino, okusooka, nga nzikiriza enjigiriza ezisinga obuzito. Sandizikirizza "endowooza" eno, wadde eyo, wabula amazima agatali matabule Yesu ge yayigiriza; kubanga empisa entukuvu zinaakula zokka olw'Omwoyo wa Katonda nga ziva mu njigiriza ey'amazima. Obulimba buzaala ekibi; amazima gazaala era galera obutukuvu. Ggwe nange kyetuva tusaanidde okulonda ensigo yaffe n'obwegendereza, ne tuggyawo obukyamu bwonna. Bwe tuba ba magezi tunaalowooza ennyo ku mazima agasinga obukulu, kubanga mmanyi abantu abassa ekitiibwa ekisinga obungi ku bintu ebisinga obutono. Balwanira ku kalawe, ne baleka eŋŋaano eri namuŋŋoona. Nze kennyini, abo abaagala bayinza okuyomba ku bibya n'amakondeere; nze ndibuulira okusinga enjigiriza ey'omusaayi ogw'omuwendo n'amazima ag'ekitiibwa ag'okuddira mu kifo n'okutangirira. Enjigiriza zino ze ŋŋaano enkulu, era kyeziva ziriba ze nninze.

Ekiddirira ekyo, tusaanidde okusiga ebyokulabirako ebisinga ekitiibwa. Abasajja bangi bakendeezebwa kubanga balonda ekyokulabirako ekibi okutandika nakyo. Bagoberera omukadde omwagalwa Owa-buli-omu okutuusa lwe bafaanana nga ye ate ekisinga obulungi mu ye nga kirekeddwawo. Omuweereza abeera n'endowooza ennakuwavu, n'abuulira okulaba okuwanvu okw'abaana ba Katonda, ekivaamu ekibiina ky'abantu abalungi kifuuka nga kirowooza nti buvunaanyizibwa bwabwe okuba abanakuwavu. Lwaki basaana bagwe mu lubuto olw'amazzi kubanga omukulembeze waabwe yeemansiddeko?

Tetusaanidde n'akatono okukoppa obunafu bw'omuntu yenna. Okuba nga Pawulo tekyetaagisa kuba na maaso ganafu; okuba nga Tomasi tekyetaagisa kubuusabuusa. Bw'okoppa omuntu omulungi yenna, waliwo we kikoma we osaanidde okuyimirira. Singa nteekwa okuba n'ekyokulabirako eky'omuntu, nnandisinze okulonda omu ku bazira abasinga ab'abatukuvu ba Katonda; naye wenna nga kisinga obulungi okugoberera ekyokulabirako ekituukiridde kye olina mu Kristo Yesu!

Tusaanidde okusiga eŋŋaano esinga obulungi nga tulaba nti tulina omwoyo omulongoofu ennyo. Zisanze! Emyoyo nga gyayanguwa okwonoonebwa obwefaako oba amalala, oba obunakuwavu oba obugayaavu, oba obucaafu obumu obw'ensi. Naye nga kintu kikulu kitya okubeera mu mwoyo gwa Kristo! Ka tubeere abateefu, abawombeefu, abavumu, abeewaayo, abalongoofu, abalongoofu mu mubiri, era abatukuvu.

Ate era, waliwo engeri endala emu ey'okusiga ensigo enonde. Tusaanidde okufuba okubeera mu nkolagana eya kumpi ennyo ne Katonda. Ow'oluganda omwagalwa asabye kaakano nti tuweebwe ekisa nga bwe tusobola okukkiriza, era nti Katonda atutuuse mu mbeera nga tetuyinza kumuziyiza mu kintu kyonna ky'ayagala okukola nga atuyita. Kuno kwe kusaba okulungi. Kisaanidde okuba okwegomba kwaffe okwolinnyalinnya mu ngeri esinga obulungi ey'obulamu obw'omwoyo. Bw'osiga eŋŋaano eno enkulu, funa eyaayo esinga obulungi.

Waliwo omwoyo n'omwoyo; era waliwo enjigiriza n'enjigiriza; esinga obulungi y'esinga obulungi gy'oli. Ayi abavubuka, bwe muba mwagala okuba n'okutya Katonda, mukikwatire ddala. Temuyita mu nsi ng'ababba nga muswaliddwa Mukama wammwe. Bwe muba aba Kristo, muyolese ebibala byammwe. Mukuŋŋaanire ku bbendera ye, mukuŋŋaanire ku ddoboozi ly'ekkondeere lye, awo muyimirire, muyimiririre Yesu. Bwe waba obusajja bwonna mu mmwe, ensonga eno ennene ebwetaaga bwonna; mubulage, era Omwoyo wa Katonda abayambe okukola bwe mutyo.

IV. Eky'okuna, omulimi alima eŋŋaano enkulu n'obwegendereza obukulu. Abamu abanoonyereza bagamba nti okuvvuunula okutuufu kwe kuti nti omulimi asimba eŋŋaano ye mu nnyiriri. Kigambibwa nti ebirime ebinene mu Palesitaayini mu biseera eby'edda byava ku kuba nti baasimba eŋŋaano. Baagisimba mu nnyiriri ne kireetera obutaziyizibwa oba okuziyibwa olw'okuba enkwafu ennyo mu kifo kimu, so nga tewali kutya ku kuba nga entono nnyo mu kirala. Eŋŋaano yasimbibwa, awo emikutu gy'amazzi ne giwuubibwa n'ekigere eri buli kimera ekimu. Kyeva kiba nga si kya kwewuunya nti ettaka lyabala nnyo.

Kino kye kyokuyiga gye tuli. Tetusaanidde kuwa bintu bya Katonda kwefaako kutali kwegendereza, okw'omutima ogwawulemu.

Eŋŋaano enkulu yeetaaga okulimibwa n'obwegendereza—emitima gyaffe, ebirowoozo byaffe, n'obulamu bwaffe biteekwa okutendekebwa mu bugenderevu olw'obutukuvu. Nga bwe kyawandiikibwa, “Endala n'egwa mu maggwa, amaggwa ne gakula ne gagisinga” (Matayo 13:7). Ka twewale okusiga ekisinga obulungi mu mitima gyaffe mu ngeri ey'okusaasaanya ebirowoozo, ey'ensi, si kulwa nga tusanga okubala kwaffe kuzibiddwa.

Nga bwe kityo omulimi bw'afukirira buli lunyiriri, bwe tutyo naffe bwe tuteekwa okukuza buli kitundu ky'obulamu bwaffe obw'omwoyo. “Naye ensigo egudde ku ttaka eddungi ye oyo awulira ekigambo n'akitegeera. Ono ye abala ebibala, n'aleeta ekikumi, oba nkaaga, oba amakumi asatu ku ekyo ekyasigibwa” (Matayo 13:23). Obwegendereza bwe tuwa eŋŋaano yaffe enkulu—okwewaayo kwaffe eri Kristo, okwagala kwaffe Katonda, obuwulize bwaffe—bwe busalawo obungi bw'amakungula. Tolagajjalira ekikulu; wa ebirowoozo byo ebisinga obulungi, okwagala kwo okusinga obuwanvu, okufuba kwo okusinga amaanyi, eri okulima emmeeme yo mu Kristo.

Leka eŋŋaano enkulu efune obwegendereza obukulu mu bulamu bwo. Leka omutima gwo, ebirowoozo byo, n'empisa zo byonna byeweeyo eri Katonda. Siga n'obunyiikivu, fukirira n'obwesigwa, kuuma n'obwegendereza. Awo olilaba omukisa gw'amakungula amangi, era obulamu bwo bulibala nnyo olw'ekitiibwa kya Katonda.

Tusaanidde okuwa obwegendereza bwaffe obukulu ekintu ekisinga obukulu. Okutya Katonda kwaffe kusaanidde okutwalibwa n'obwegendereza n'okulowooza. Ab'oluganda, tuli beegendereza bimala mu ntambula yaffe ey'omwoyo? Wekenneenyezza obuwanvu bw'okwatula kwo? Lwaki oli mmemba w'ekkanisa emu ey'enjawulo? Kubanga maama wo yali? Eyo nsonga emu, naye tekimala kukuweesa butuukirivu mu maaso ga Katonda. Nkukubiriza okwekebejja ennaku mu bwesimbu. Singa omuweereza Omukristaayo yenna atya okukuyita eri omulimu guno, mmubuuza. Nze siitya. Mbasaba mwekenneenye buli kye njigiriza, kubanga saagala kuvunaanyizibwa ku nzikiriza y'omuntu omulala. Ng'Ababeroya, mwekebejje mulabe oba ebintu bino bya mazima ng'Ekyawandiikibwa bwe kigamba (Ebikolwa 17:11).

Omu ku mikisa egisinga obukulu eri ekkanisa gwandibadde omwoyo ogw'okwebuuza ogugezesa buli kimu okusinziira ku Kigambo kya Katonda. Abantu bwe boogera ebikontana n'Ekyawandiikibwa, kiba lwa kubanga temuli kitangaala. Weereza Katonda n'obwegendereza nga omulimi ow'ebuvanjuba bwe yasimba eŋŋaano ye, ng'agiteeka mu nnyiriri entegeke n'obwegendereza n'obutuufu. Oweereza Katonda atuufu, kale mumuweereze n'obutuufu. Ye Katonda wa buggya, kale weegendereze okwewala ne kamu akasobyo akasinga obutono oba engeri yonna ey'okwesinza (Okuva 20:5).

Ate era, fukirira buli kitundu ky'obulamu bwo obw'omwoyo ng'omulimi bw'afukirira buli kimera. Saba ekisa okuva waggulu, waleme kubaawo kitundu kyonna eky'okukkiriza kwo, essuubi lyo, oba okwagala kwo ekikala. Weereza buli kitundu ky'emmeeme yo ng'omulimi bw'aweereza eŋŋaano ye. Fuula ekisa ekintu kyo ekikulu, kubanga kikisaanira.

N'ekyo mmaliriza: sseeko omwoyo ku kino, kubanga okuva mu kyo osobola okusuubira amakungula go amakulu. Bwe kiba nti eddiini y'ekintu ekisinga obukulu, osobola okusuubira empeera yo enkulu okuva mu yo. Amakungula galijja mu ngeri ez'enjawulo. Olituukiriza obuwanguzi obusinga obungi mu bulamu bw'onooba ng'obeera bumu ku lw'ekitiibwa kya Katonda.

Obuwanguzi oba obulemeevu byesigamiziddwa nnyo ku kifo we tutadde okufuba kwaffe. Tekigasa nze okugezaako okukulembera ekibiina ky'abayimbi—sikoleddwa kya kikwo—naye nnyinza okuwangula mu kubuulira, kubanga ogwo gwe muyito gwange.

Omukristaayo, bw'oba ng'obeera ku lw'ensi, tojja kukulaakulana, kubanga tokolerwe yo. Ekisa kikufudde nga totuukira kibi. Bw'oba ng'obeera ku lwa Katonda n'omutima gwo gwonna, oliwangula, kubanga Katonda yakukolera ekigendererwa kino. Nga bwe yakolera ekyennyanja amazzi n'ebinyonyi empewo, bw'atyo yakolera omukkiriza obutukuvu n'okumuweereza. Olibeera ng'ali ebweru w'ekifo kye, ng'ekyennyanja ekiri ebweru w'amazzi oba ekinyonyi ekiri mu mugga, bw'olekulira okuweereza Katonda. Obuwanguzi bw'omulimi ow'ebuvanjuba businziira ku ŋŋaano ye; obubwo businziira ku kwewaayo kwo eri Katonda. Tunuulira okutya Katonda okufuna essanyu lyo. Waliwo essanyu erifaanana ng'okumanya nti oli mu Kristo era ng'oyagalibwa Mukama? Mu kukkiriza kwo mw'olisanga okusanyusibwa ku kitanda eky'obulwadde n'okufa, era ekiseera ekyo kiyinza okujja mangu.

Mu bulamu obugenda okujja, nga makungula ki agaliva mu kuweereza Mukama! Ensi ewaayo ki?

Mukka gwokka. Omuntu ayinza okufuna obukadde bwa ddoola n'afa—kiki ky'afunye? Ettutumu ly'omuntu liyinza okusaasaana ku nsi yonna, kyokka n'afa—kiki ekisigalawo? Okubeerera ensi kiri ng'abaana abazannyira mu luguudo olwa sente oba amagombe. Obulamu obwa Katonda bwa mazima era bwa lubeerera; ekirala kyonna kya kufaafaaganya. Ka tujjukire kino ne twewaayo okuweereza Mukama. Omwoyo atuyambe okusiga “eŋŋaano enkulu” n'okubeera nga tulindirira n'essanyu okukungula amakungula, nga bwe kyasuubizibwa nti: “Abasiga n'amaziga balikungula n'okuleekaana kw'essanyu” (Zabbuli 126:5).