Okulima Olwazi

Omulimi tayinza kulima lwazi, era n'abaweereza b'enjiri tebayinza kumenya mitima egigaana okuwuliriza. Ekigambo kya Katonda kifumita ettaka eriyaniriza, naye emitima emikakanyavu gigaana. Ka tuyige okugumiikiriza, okwawula ekituufu, n'obwetaavu obw'ekisa kya Katonda mu mulimu gw'omwoyo ogubala ebibala.

“Embalaasi ziriddukira ku lwazi? Oba omuntu anaalimira eyo n'ente?” — Amosi 6:12 Ebigambo bino ngero ezaggibwa mu bigambo ebya bulijjo eby'omu byalo eby'ebuvanjuba. Olugero luli ng'ekitala ekirina obwogi bubiri — oba n'okusinga, obwogi obungi. Luyinza okukyusibwa mu njuyi ez'enjawulo, era buli luuyi lukyasala nnyo. Olugero emirundi mingi lulimu amakulu mangi, era si kyangu bulijjo okuzuula amakulu gennyini eyasooka okugamba ge yali ateekamu. Mu nsonga eno, embeera ekkiriza okutegeera okusukka bumu. Omunnyonnyozi ow'edda yali n'agamba nti olunyiriri lulimu amakulu musanvu, buli limu nga likwatagana n'embeera yaalwo. Sisobola kugaana kikayanga ekyo; mazima ddala, kyandibadde kyokulabirako kirala eky'amagezi ga Katonda ag'engeri nnyingi mu Kigambo kye. Ng'emipiira egy'amasanga ag'e Cayina egyabajjibwa n'obukugu, nga gumu guli munda mu mulala, bwe kityo ebitundu bingi eby'Ebyawandiikibwa birimu amakulu munda mu makulu, okuyigiriza munda mu kuyigiriza — buli mutendera nga gusaanira Omwoyo eyaguluma.

Amakulu ag'olubereberye ge nnaayogerako mu bufunze ge gano: nnabbi anenya abantu abatatya Katonda olw'okugezaako okufuna essanyu mu kifo we litasoboka kufunibwa. Baali bafuba okugaggawala, okuba ab'amaanyi, n'okwerinda nga bayita mu kunyigiriza. Nga nnabbi bw'agamba nti, “Mukyusizza omusango ne guba butwa, n'ekibala eky'obutuukirivu ne kifuuka omususa.” Obwenkanya mu bo bwaguzibwanga ne butundibwa; ekitabo ky'amateeka kyakozesebwanga ng'ekyokukozesa mu bukumpanya. Naye, nnabbi anyega nti, mu kkubo ng'eryo temuli magoba ga mazima, tewali magoba ga nnamaddala, tewali ssanyu lya lubeerera. Kiba kya busiru nga embalaasi eziddukira ku lwazi olw'amaanyi oba ente ezigezaako okulima ejjinja. Guba mulimu gwa bwereere. Singa omuntu yenna ku mmwe agezaako okwematiza n'ensi eno yokka, singa osuubira okufuna eggulu mu bizinensi n'obulamu bw'amaka nga tolengera waggulu eri Katonda, okola bwereere.

Bw'osuubira essanyu mu kibi n'olowooza nti binaakugendera bulungi ng'onyooma amateeka ga Katonda, okyamye nnyo. Kyandibadde kimu n'okunoonya amaluuba mu buziba bw'ennyanja oba okunoonya amayinja ag'omuwendo ku nguudo z'ekibuga. Ky'oyaayaanira mu mwoyo gwo tojja kukisanga wantu wonna wabula mu Katonda.

Okunoonya essanyu mu bubi kwe kulima lwazi. Okunoonya obugagga obwa mazima nga oyita mu bukuusa kwa bwereere ng'okulima olubalama olw'omusenyu. “Lwaki muwaayo ensimbi zammwe ku bitali mmere, n'okutegana kwammwe ku bitakkusa?” Omuvubuka, weekooya n'okwegomba, ng'ogoberera ekitiibwa n'okulinnya waggulu. Bino biruubirirwa bibi eri emmeeme etafa. Ne ggwe, ssebo, weesuula omutwe n'omubiri mu kunoonya obugagga, ng'obulamu nga buli mu bintu by'olina. Olima lwazi. Okweraliikirira kwo tekujja kuleeta mirembe; okutegana kwo tekujja kuleeta kumatira.

Naawe agezaako okuluka obutuukirivu ng'obuggya mu bikolwa byo ggwe awatali Kristo — alowooza nti ng'oyita mu mikolo egy'okungulu egy'obunyiikivu asobola okutuukiriza omulimu gw'Omwoyo Omutukuvu munda mu mutima gwe — naawe olima lwazi olutakwebaza. Amaanyi gonna ag'obuntu obwagwa tegayinza kulokola mmeeme. Kale, lwaki oyongera n'omulimu guno ogutagasa? Guleke.

Okutuusa kaakano, nzikiriza nti okutaputa kuno kutegeeza bulungi ekyawandiikibwa. Naye amakulu amalala nago geeraga, agasaanira mu ngeri y'emu, era ku ago kwe nnaanywerera kaakano, nga Katonda annyamba. Ge gano: Katonda taatume bulijjo baweereza be okuyita abantu okwenenya. Emitima bwe gisigala nga mikakanyavu — abantu bwe bagaana okwenenya — Katonda taawakana nabo emirembe gyonna. “Omwoyo wange taawakananga na muntu ennaku zonna.” Waliwo ekiseera eky'okulima, naye bwe kimala kweyoleka nti omutima gwekakanyaza mu bugezi, amagezi gennyini gayinza okusala nti ekisa kiveeko okufuba kwakyo.

“Embalaasi ziriddukira ku lwazi? Oba omuntu anaalimira eyo n'ente?” Nedda. Waliwo ekkomo ne ku kisa eky'obugumiikiriza. Mu kiseera ekituufu, omulimu gukoma, n'olwazi lusigala nga terulimiddwa emirembe gyonna.

I. Abaweereza Bafuba Okumenya Omutima Nga tutwala amakulu gano, tusooka kulaba nti abaweereza bafuba okumenya emitima gy'abantu. Omubuulizi ow'amagezi, ng'ayita mu maanyi g'Omwoyo Omutukuvu, anoonya okumenyaamenya ebifunfugu eby'omutima omukakanyavu gulyoke gufune ensigo ey'omu ggulu. Amazima mangi gakola ng'ebyuma by'okulima ebyogi. Abantu bateekwa okuwuulizibwa nti boonoonye era bateekwa okutwalibwa mu kwenenya.

Bateekwa okwaniriza Kristo si mu kukkiriziganya kw'amagezi kwokka wabula n'omutima, “kubanga omuntu akkiriza n'omutima ne aweebwa obutuukirivu.” Waateekwa okubaawo okuwulira okwa mazima n'okukakasibwa. Ekyuma ky'amateeka eky'okulima kiteekwa okusala omutima.

Omulimi alina omutima omuggonvu ennyo okuyuza n'okulima ennimiro ye taliraba makungula. Guno gwe gukyamu gw'abamu ku babuulizi: batya okununula abantu mu mitima gyabwe, kyebava beewala amazima agayinza okuzuukusa okutya oba ennaku. Tebalina kyuma kyogi kya kulima mu tterekero lyabwe, kyebava tebasuubirwa kukungula kuyingiza mu tterekero lyabwe. Bavuba nga tebalina ndobo baleme okulumya ebyennyanja. Bakuba emmundu nga temuli masasi olw'okuwa ennyonyi ekitiibwa mu kuwulira kwazo. Okwagala okwa ngeri eno kwa bukambwe eri emmeeme. Kiba ng'omusawo eyaleka omulwadde okufa okusinga okumuleetera obulumi n'ekiwato oba okusala ekitundu ky'omubiri. Obuggonvu obwo bwa ntiisa — buleka abantu okuzikirira okusinga okubatawaanya. Kiyinza okusanyusa okwogera ebigambo ebiweweevu byokka, naye zisanze oyo akola bw'atyo ng'awaanyisaamu amazima.

Guno gwe gwali omwoyo gwa Kristo? Yakweka akabi k'omwonoonyi? Yatemya essuubi ku muliro ogutazikira ne ku nvunyu etafa? Yagonza emmeeme n'ebigambo eby'okuwaana? Nedda. N'okwagala okw'amazima n'okufaayo okungi, yalabula ku busungu n'akubiriza abantu okwenenya oba okuzikirira. Ka abaweereza ba Kristo bagoberere Mukama waabwe. Ka balime ennyo n'ekyuma ekyogi ekitalikyusibwa ttaka rikakanyavu. Bwe twagala emmeeme mu mazima, tuteekwa okukikakasa nga tuyita mu bigambo eby'obwesigwa. Omutima omukakanyavu guteekwa okumenyebwa, oba gunaagenda mu maaso okugaana Omulokozi asiba abalina emitima egimenyese.

Waliwo ebintu ebimu abantu bye bayinza okufuna oba obutafuna ne basobola okulokolebwa. Naye ebintu eby'amazima ebikwatagana n'okulima kuno tebiyinza kubulawo. Waateekwa okubaawo okutya okutukuvu n'okukankana okw'obwetoowaze mu maaso ga Katonda. Waateekwa okubaawo okukkiriza omusango n'okwegayirira ekisa mu kwenenya. Mu bufunze, waateekwa okubaawo okulima okw'emmeeme okutuukiridde nga tetunnaba kusuubira nsigo kubala bibala.

II. Oluusi Abaweereza Bakola Bwereere Ekyawandiikibwa era kiyigiriza nti oluusi abaweereza bakola nga tewali buwanguzi bulabika. “Embalaasi ziriddukira ku lwazi? Oba omuntu anaalimira eyo n'ente?” Omulimi mangu ategeera oba ekyuma kye eky'okulima kisobola okusala ettaka. N'omuweereza bw'atyo. Ayinza okubuulira ebigambo bye bimu mu bifo bibiri eby'enjawulo. Mu kifo kimu awulira essuubi n'essanyu; mu kirala, obuzito n'okuziyiza. Ekyuma ky'okulima kirabika ng'ekibuuka okuva mu lusalosalo.

Ekyuma kyekonkona ku jjinja. Yeegamba nti, “Sitegeera nsonga lwaki sirina gye ntuuka wano,” n'ategeera nti aweereddwa ettaka erikakanyavu ennyo.

Bonna abakolera Kristo bamanyi obumanyirivu buno. Oyinza okuba nga wabuwulira mu kibiina ky'essomero lya Ssande, mu lukuŋŋaana olw'omu nnyumba, oba mu kifo kyonna gy'ogezaako okuyigiriza Kristo. Ekiseera ekimu wafulumya ettaka eddungi eryavaayo mangu wansi w'ente. Ekiseera ekirala, newankubadde embalaasi ekaluubirirwa n'ente zikola okutuusa ebibegabega byazo lwe biruma, tewali lusalosalo lusalibwa. Olwazi luziyiza okutuukira ddala ku nkomerero.

Abawulizi ng'abo baliwo mu buli kkanisa. Bayinza okutuula ku mabbali g'emitima emigonvu. Mwannyoko, muganda wo, mutabani wo, oba muwala wo ayinza okwanukula enjiri mangu, naye bo ne basigala nga tebanyeenyezebwa. Bawuliriza n'ekitiibwa.

Baleka obubaka okuyita mu kutu kumu ne buva mu kulala. Tebandivuddeko kusinza kwa lukale, kyebava bajja — naye okugaana obubaka munda mu bo. Bali lwazi lukakanyavu; ekyuma ky'okulima tekibakwatako.

Abalala bakakanyavu mu ngeri y'emu, naye mu ngeri endala. Ekintu ekibakwatako kikoola era kya kiseera buseera. Baaniriza ekigambo n'essanyu, naye tebakinywererako. Bawuliriza n'obwegendereza, naye tebakissa mu nkola. Bawulira ku kwenenya naye tebenenya. Bawulira ku kukkiriza naye tebakkiriza.

Basobola okusalira omusango ku kubuulira kw'enjiri, naye bo bennyini tebakkiriza bulokozi. Banyega nti emmere ennungi eweebwe, naye ne bagaana okugirya. Balwanirira n'amaanyi amazima ge bo bennyini ge bagaana. Bayinza okukaaba amaziga, naye emitima gyabwe ne gisigala nga tegimenyeddwa. Bagenda nga tebakyusibbwa, ne beerabira ekika ky'abantu kye bali. Bali ttaka lya mayinja lyonna. Okufuba kwonna okubalima kulabika ng'okulemererwa.

Kaakano kino kyekivuddeko okusingawo obubi, kubanga abamu ku bantu bano ab'emitima egy'amayinja balimiddwa emyaka mingi ne beeyongera kukaluba mu kifo ky'okugonda. Okulima omulundi gumu oba ebiri — n'ekyuma ekimenyese kimu oba bibiri n'omulimi eyakoowa omu oba babiri — tekyandituleetedde kwennyamira, singa ku nkomerero baagonze; naye abantu bano bamanyi enjiri okuva mu buto bwabwe ne batawaayo eri amaanyi gaayo. Era ku abamu ku bo, obuto bwayita edda. Enviiri zaabwe zifuuka nvi; bo bennyini bagenda banafuwa olw'obukadde. Bakubirizibbwa ne basendebwa emirundi egitabalika, naye omulimu ogwo gwonna gubafiiriddeko.

Mu butuufu, emyaka egiyise baawulira Ekigambo mu ngeri gye batakiwulira kaakano. Enjuba egonza wakisi ekakanyaza ebbumba; era enjiri y'emu eyaleeta abalala mu buggonvu n'okwenenya ebakoledde ekyawukanako, ng'ebafuula abatafaayo ku by'obwakatonda okusinga bwe baali mu buvubuka bwabwe. Eno mbeera ya nnaku, si bwe kiri?

Lwaki abantu abamu bakakanyavu ennyo bwe batyo? Abamu bakoze bwe batyo olw'obukakanyavu obw'obuzaale. Waliwo abantu bangi b'otoyinza kwenyeenyeza mangu. Mulimu ejjinja lingi mu buzaale bwabwe; bali ba luganda olw'okumpi n'Omusajja Omukakanyavu okusinga Omusajja Omugonvu. Naye sirowooza bubi kwenkanankana ku bantu ng'abo. Buli eyabuulira abawulizi abanyeenyezebwa mangu amanyi kye kitegeeza okubasitula nnyo, oluvannyuma n'azuula nti tebalina kye baganyuddwa. Mu ngeri ey'enjawulo, abamu ku bantu bano abatanyeenyezebwa mangu bwe banyeenyezebwa mu mazima, banyeenyezebwa ddala.

Bwe bawulira, bawulira nnyo, era banywerera ku kikwate ekibakwatako. Akatundu akatono akatemebwa okuva mu jjinja n'ebikonko ebizito kanaasigalawo, songa okukuba kw'amazzi — newankubadde nga kwangu — tekuleka kabonero na kamu. Kya kitiibwa okukwata ekitundu ky'olwazi ekinywevu n'okiryamu okukkiriza. Ennyondo ya Mukama erina amaanyi mangi ag'okumenya, era mu kumenya okwo ekitiibwa kingi kijjira Oyo Ali Waggulu Ennyo.

Ekisingako obubi, abamu bakakanyavu olw'obutakkiriza — si bulijjo kugaana kwa lwatu okw'omutima, naye ekika ky'obutakkiriza ekiva mu kwegomba obutakkiriza, era okwegomba okwo kubayamba okuzuula ebizibu. Ebizibu bino biriwo, era byateekebwawo; kubanga singa buli kintu kyandibadde kya lwatu ng'ennyindo ku maaso g'omuntu, tewandibadde kifo kya kukkiriza. Abantu ng'abo mpolampola batuuka okubuusabuusa — oba waakiri okulowooza nti babuusabuusa — amazima ag'omugaso ennyo, era kino kibafuula abaziyiza enjiri ya Kristo.

Ekibinja ekisingako obungi ennyo kituufu bulungi mu njigiriza, naye nga kikakanyavu mu mutima mu ngeri y'emu.

Okwagala kw'ensi kukakanyaza omuntu mu buli ngeri. Kukaza ekisa eri abaavu kubanga omuntu ateekwa okukola ssente, era alowooza nti omusolo gw'awa gumala okuba ensonga entuufu ey'okulekayo okusaasira.

Talina budde kulowooza ku nsi ejja; ebirowoozo bye byonna bimalibwa n'eno. Ssente nnyimpi, bw'agamba, kyava ateekwa okuzikwatirira nnyo; era ssente bwe zivaamu amagoba matono, afuna n'ensonga endala ey'okuba omukodo. Talina budde kwa kusaba — ateekwa okutuuka ku ofiisi. Talina budde kusoma Bayibuli ye — ekitabo kye eky'ebibalo kyetaaga okumufaako. Oyinza okukonkona ku luggi lwe, naye omutima gwe teguli waka; guli mu nnyumba y'okubalira, gy'abeerera, gy'atambulira, era gy'aliira. Katonda we za zaabu, essanyu lye bizinensi, era byonna bye ye ye yekka. Kigasa ki okubuulira omuntu ng'oyo? Kyandibadde kimu n'okuleka embalaasi okuddukira ku lwazi, oba ente okuwalula ekyuma ky'okulima ku nnimiro ebisiddwako ekyuma eky'obugazi bwa mayilo emu.

Ku balala, obukakanyavu buva mu kikontuufu ky'okwagala kw'ensi okukalubu — obwangu obutakoma. Bali ng'ebiwojjolo, nga babuukabuuka nga tebaliiko kye batuukiriza. Tebalowooza n'akatono, so tebaagala kulowooza. Ekitundu ky'ekirowoozo eky'amaanyi kibakooya; bateekwa okusanyusibwa, oba obwongo bwabwe obukoola bukoowa. Obulamu bwabwe kya kwesanyusa mwenkana. Gye bali ensi kifo kya kuzannyisa, era abasajja n'abakazi bonna bazannyi bwezannyi. Kigasa katono okubuulira abantu ng'abo. Tewali buziba bwa ttaka mu buzaale bwabwe.

Wansi w'olususu olutono olw'omusenyu ogutabalika, ogutaliimu mugaso, waliwo olwazi olutayingirika olw'obusiru n'obutaliimu magezi. Nnandyongedde ku nsonga lwaki abamu bakakanyavu okusinga abalala, naye ekituufu kya mazima — era awo we nkiraba.

Kaakano mbasaba mulowoozeeko oba embalaasi zisaanidde okuddukiranga bulijjo ku lwazi, era oba ente zisaanidde okulimiranga eyo bulijjo. Kya magezi okusuubira nti abaddu ba Katonda basaanidde okukoleranga bwereere emirembe gyonna?

Abantu bano babuuliriddwa, bayigirizibbwa, balagiddwa, balabuddwa, beegayiriddwa, era babuuliriddwa amagezi. Omulimu guno ogutasasulwa gunaagenda mu maaso obutakoma? Baaweereddwa omukisa ogw'obwenkanya. Amagezi n'obukujjukujju biki bye bigamba? Tuwalirizibwa okugumira okutuusa lwe tukoowa olw'okufuba okutaliimu bibala? Buuza abo abalima ennimiro zaabwe — bakubiriza okugenda mu maaso ng'okulemererwa kwa mazima? Embalaasi ziriddukira ku lwazi? Omuntu anaalimira eyo n'ente? Mazima si mirembe gyonna.

Lowooza ku mulimi. Ayinza obutanoonya kufiibwako kungi, naye Mukama we tamutwala nga wa bwereere. Laba nga bw'akoowa omulimu gwe bwe gumumalamu amaanyi. Akaaba nti, “Ani akkirizza ebye tubuulidde? N'omukono gwa Mukama gubikkuliddwa ani?” “Lwaki wantumye,” abuuza, “eri abantu abalina amatu naye nga tebawulira? Batuula nga abantu bo bwe batuula, bawulira nga abantu bo bwe bawulira, naye oluvannyuma ne bagenda mu makubo gaabwe, ne beerabira buli kigambo, ne batagondera ddoboozi lya Mukama.” Laba nga omubuulizi bw'aggwaamu essuubi. Mulimu muzibu okulaba nga tewali kye tutuukako, songa omuntu akoze kye asobola kyonna. Tewali muntu ayagala kuweebwa mulimu ogulabika ng'okwonoona obudde n'amaanyi mu bwereere. Kitandika okuwulikika nga kya busiru, era atya nti anyoomebwa olw'okugezaako ekitasoboka.

Kinaabanga mugabo gwa baweereza ba Katonda bulijjo okuzannyisibwa? Omulimi Omukulu anaalagira abalimi be okumalirawo amaanyi gaabwe awatali nsonga? Ababuulizi be baneeyongera okusuula amayinja ag'omuwendo mu maaso g'embizzi? Mukama waabwe bw'akiragira, banaagumira; naye Mukama waabwe wa kufaayo.

Mbasaba mulowooze oba kya magezi okusuubira omutima ogunyiikivu okubeeranga bulijjo mu kunoonya obulokozi bw'abo abatanyukuta. Embalaasi zinaalimanga bulijjo ku lwazi? Ente zinaakoleranga bulijjo eyo?

Kale Mukama yennyini ye? Mukama anaaziyizibwanga n'okunyiizibwa bulijjo? Bangi ku mmwe baateekebwa mu maaso obulamu obutaggwaawo ng'ekivudde mu kukkiriza Yesu, naye ne mugaana okukkiriza. Kya kwewuunya nti Mukama wange tagambanga nti, “Otuukirizza obuvunaanyizibwa bwo gye bali; toddangayo kubalaga Kristo; Omwana wange tajja kuvvoolebwa.” Bw'owa omusabiriza akapeesa n'akagaana, okazza mu nsawo yo ne ogenda. Tomwegayirira kukkiriza buyambi. Naye Katonda waffe, mu kisa, yeegayirira aboonoonyi okujja gy'ali era abakuutira okwaniriza Omwana we. Mu kwetoowaza okw'ekisa ayimirira, nga bwe kiri, ng'omusuubuzi mu katale, ng'akaaba nti, “Woowe, mwenna abalumwa ennyonta, mujje ku mazzi; n'oyo atalina nsimbi, mujje, mugule mulye!” Ne mu kifo ekirala agamba nti, “Olunaku lwonna ngolozezza emikono gyange eri abantu abajeemu era abawakanyi.”

Mukama ow'ekisa bw'agaaniddwa ekiseera ekiwanvu bwe kityo, obusungu obw'obutuukirivu tebutabukana n'okusaasira kwo? Ng'oyaayaanira aboonoonyi okulokolebwa, tewulira nti wateekwa okubaawo enkomerero ku kuvvoola okufaanana bwe kityo? Nsaba n'abo abatafaayo balowoozeeko kino. Bwe batassaamu kitiibwa mulimi, kale waakiri balowoozeeko Mukama we.

Ekirala, waliwo abalala bangi abeetaaga enjiri era abandigyanirizza, era amagezi galabika ng'agamba okuleka abo abaginyooma. Mukama waffe teyagamba nti singa ebikolwa eby'amaanyi ebyakolebwa mu Betusayida ne Kolazini byakolebwa mu Ttuulo ne Sidoni, bandyenenyezza? Ekisingako okwewuunyisa, yagamba nti singa ebikolwa bye bimu byakolebwa mu Sodomu ne Ggomola nga bwe byakolebwa mu Kaperunawumu, bandyenenyezza mu bibukutu ne mu vvu. Kale tetusaanidde kutwala kigambo eri abo abakyaniriza ne tuleka abanyoozi mu bukakanyavu bwabwe? Amagezi tegagamba nti, “Tuma eddagala gy'eri abalwadde abaliwamu omuwendo”?

Enkumi n'enkumi beetegese okuwulira enjiri. Laba nga bwe bakuŋŋaana buli w'agenda omubuulizi — nga bwe banyigagana olw'okwegomba kwabwe. Abo abawulira buli lunaku bwe bataakkirize bubaka, “kale mu linnya lya Katonda,” bw'agamba omubuulizi, “ka ngende gye wali essuubi ery'ettaka eriyinza okulimibwa.” “Embalaasi ziriddukira ku lwazi? Oba omuntu anaalimira eyo n'ente?” Nteekwa okukoleranga bulijjo we watava kantu? Amagezi tegagamba nti, ka ekigambo kigende e Cayina, e Buyindi, mu nkomerero z'ensi ez'ewala ennyo — abantu gye baligyaniriza — okusinga okusigala we kinyoomebwa mu nguudo?

Siigenda mu maaso n'endowooza eno, naye mbuuza ekibuuzo nate n'obuzito: Waliwo ku mmwe yenna eyandyongedde okugoberera ekintu nga kimaze okulaga nti tekiriimu ssuubi? Mukama bw'atumye abaddu be n'ebigambo eby'ekisa, eby'ekisa, eby'obuggonvu, abantu ne bagaana okuwulira, weewuunya ng'agamba nti, “Beegasse ku bakatonda baabwe; mubaleke”? Waliwo ekkomo ku bugumiikiriza bw'omuntu, era tukituukako mangu.

Mazima waliwo n'ekkomo — newankubadde tukituukako mpolampola — ku bugumiikiriza bwa Katonda. Ku nkomerero agamba nti, “Kimala. Omwoyo wange tegukyawakana nabo.” Mukama bw'akyogera, tuyinza kwemulugunya? Kino si magezi? Obukujjukujju bwennyini tebukikakasa? Buli mutima ogulowooza gunaakkiriza nti: olwazi terulimibwa mirembe gyonna.

Kale, waateekwa okubaawo enkyukakyuka — era mangu. Ente zirijjibwa ku mulimu ng'ogwo. Kino kiyinza okukolebwa mangu era nga si kizibu, mu ngeri ssatu.

Okusooka, omuwulizi atanyukuta ayinza okuggibwawo aleme okuddayo okuwulira enjiri okuva ku mimwa gy'omuweereza asinga okumusaanira okumutuukako. Wayinza okubaawo omubuulizi alina obuyinza obumu ku ye; naye olw'okuba agaana obubaka era n'asigala nga teyeenenya, ayinza okusengusibwa mu kifo ekirala gy'awulira enjogera empeewo etakwata ku muntu we ow'omunda. Anaagenda we batakyamukubiriza wadde okumwegayirira, era eyo gy'anaagalamira ne yeeyingiza mu ggeyeena. Ekyo kiyinza okukolebwa mangu. Abamu ku mmwe bayinza n'okuba nga kaakano bakuba enteekateeka y'okuggyibwa mu nnimiro ey'essuubi.

Ekiyinza okubaawo ekirala kye kino: omulimi ayinza okuggyibwawo. Akoze omulimu gwe n'obwesigwa nga bwe yasobola, era anaateebwa okuva ku mulimu gwe omuzibu. Akooye. Ka addeyo eka. Ettaka teryagonda, naye ekyo tekyali kya musango gwe. Ka afune empeera ye. Ekyuma kye eky'okulima kyonoonese mu kufuba; ka addeyo eka awulire Mukama we ng'agamba nti, “Okoze bulungi.” Yali yeetegefu okugenda mu maaso n'omulimu ogumalamu amaanyi ng'okumala Mukama we bw'anaamulagira, naye bwe kiba nga tekiriimu bibala, kale ka addeyo eka, kubanga omulimu gwe guggwedde. Yalwadde nnyo — ka afe era ayingire mu kiwummulo kye. Kino si kya butasoboka.

Oba ekintu ekirala kiyinza okubaawo. Mukama ayinza okugamba nti, “Ennimiro eyo terikyateganya mulimi.

Ndigigyawo.” Era ayinza okugigyawo mu ngeri eno: omuntu eyawulira enjiri naye n'agigaana ayinza okufa. Nsaba nti Mukama wange taakkirize n'omu ku mmwe kufiira mu bibi byammwe, kubanga bwe kityo tetukyayinza kubatuukako wadde okubalinaako essuubi wadde eritono ennyo. Tewali kusaba kwaffe kuyinza kubagoberera mu bwedda n'emirembe.

Waliwo erinnya limu lye musaana okulokolebwamu, era erinnya eryo mulibuuliddwa — erinnya lya Yesu. Naye bwe mumugaana kaakano, n'erinnya eryo teriribalokola. Bwe mugaana okwaniriza Yesu ng'Omulokozi wammwe, alirabika ng'Omulamuzi wammwe. Mbeegayirira: temuzikiriza mmeeme zammwe nga muziyiza mu bukakanyavu okwagala okw'amaanyi gonna.

Katonda awe nti ekirungi ekisingako kibeewo. Tewali kirala kiyinza kukolebwa? Ettaka lino lwazi — tuyinza okulisiga nga tetulimenye? Nedda. Awatali kwenenya tewali kusonyiyibwa kwa bibi. Waliwo engeri gy'oyinza okulokolamu abantu awatali kisa kya Katonda? Mukama Yesu teyali yagamba kintu kifaanana bwe kityo. Wabula yagamba nti, “Akkiriza n'abatizibwa alirokolebwa; naye atakkiriza alisalirwa omusango” (Makko 16:16). Teyawa kabonero ku kkubo ery'omu makkati wadde okuwa “essuubi eddene.” Yayogera lwatu nti, “Atakkiriza alisalirwa omusango.” Toolowooza nti waliwo oluggi olw'emabega olukisiddwa oluyingira mu ggulu. Mukama tewali lwe yateekawo.

Kale kiki? Omubuulizi asaanidde okweyongera n'omulimu gwe ogulabika ng'ogutaliimu bibala? Wadde ng'essuubi lya kitundu lisigadde, aba mwetegefu okugenda mu maaso n'okukaaba nti, “Muwulire, mmwe abaggavu, mulabe, mmwe abazibe b'amaaso, era mube balamu, mmwe abafu.” Anaayogera bw'atyo leero, kubanga Mukama we amulagira okubuulira enjiri eri buli kitonde.

Naye mulimu muzito okuddiŋŋana ebigambo eby'okwegayirira okumala emyaka eri abo abagaana okuwuliriza.

Naye waliwo n'ekirala ekiyinza okubaawo. Waliwo Katonda mu ggulu — ka tusabe agolole obuyinza bwe. Yesu ali ku mukono gwe ogwa ddyo — ka tusabe ayingire mu nsonga. Omwoyo Omutukuvu wa maanyi gonna — ka tumukoowoole atuyambe. Baganda abalima ne bannyinaffe abasaba, mukaabire Mukama abayambe. Embalaasi n'ente biyinza okulemererwa, naye waliwo Omu ali waggulu asobola okukola ebyamagero eby'amaanyi. Teyayogera edda eri olwazi n'afuula ejjinja eddwanvu okuba omugga ogukulukuta? Ka tumusabe akole bw'atyo kaakano.

Era bwe wabaawo omuntu awulira era anakuwala nti omutima gwe guli ng'olwazi, nsanyuka nti akiwulira.

Okumanya kwennyini nti omutima gwo mukakanyavu kabonero nti ejjinja liyinza okuba nga limaze okugonda. Ai ggwe omutima omukakanyavu, mu kifo ky'okukukuba — nga Musa bwe yakuba olwazi mu ddungu n'ayonoona mu kukikola — nanditutte n'ekwogeraako. Wandifuuse ng'ewakisi? Wandisaanuuse okufuuka emigga egy'okwenenya?

Wuliriza eddoboozi lya Katonda. Menyeka n'okwegomba okutukuvu. Saanuuka n'okuyaayaanira Kristo, kubanga Katonda ayinza n'okuba nga kaakano akola munda mu ggwe. Ani amanyi? Mu kaseera kano kennyini oyinza okutandika okumenyeka. Owulira amaanyi g'Ekigambo? Ekyuma ekyogi eky'amazima kikufumita kaakano?

Menyeka era omenyeke nate, okutuusa ng'oyita mu nnaku ey'amazima ogonze. Olwo ensigo ennungi ey'enjiri eriyingira mu mutima gwo, era oligyaniriza, era tuliraba ebibala byayo.

Kale ndikanyuga oluhando lumu olulala olw'ensigo ennungi nga sinnamaliriza. Bw'oyagala obulamu obutaggwaawo, weesige Yesu Kristo, era olokolebwa mu kaseera ako. “Mukyukire, mulokolebwe, mmwe enkomerero z'ensi zonna; kubanga nze Katonda, so tewali mulala” (Isaaya 45:22). Buli amukkiriza alina obulamu obutaggwaawo. Era nga Yesu bwe yagamba nti, “Era nga Musa bwe yayimusa omusota mu ddungu, bw'atyo Omwana w'omuntu bw'ateekwa okuyimusibwa, buli amukkiriza alyoke afune obulamu obutaggwaawo” (Yokaana 3:14–15).

Ai Mukama, menya olwazi. Leka ensigo egwe mu ttaka erimenyese ereete amakungula ne mu jjinja erikakanyavu, ku lulwa Yesu Kristo. Amiina.