Essuula 1 · eddakiika 17 ez’okusoma
Ennimiro y'Omugayaavu
ENNIMIRO Y'OMUGAYAAVU Ennyanjula Okuva mu nnimiro eyalagajjalirwa ne mu musuku ogwamenyeka, wava essomo erinoonyereza erikwata ku bugayaavu obw'omwoyo— tunuulira n'obwegendereza, olowooze n'amagezi, era oyige omugaso gw'obunyiikivu mu kuweereza Katonda n'obwesigwa.
Nayita ku nnimiro ey'omugayaavu, ne ku lusuku lw'omuntu atalina magezi, era laba, gyonna yali emeze amaggwa, obululu bwali bubisse ettaka lyayo, n'ekisenge kyayo eky'amayinja kyali kimenyese.
«Awo ne ndaba ne nkirowoozaako; nnatunula ne nfuna okuyigirizibwa.» — Engero 24:30–32 (ESV) Tewali kubuusabuusa nti Sulemaani oluusi yali asanyuka okwewulako ebyambalo bye eby'obwakabaka, okuva mu mpisa enkalubo ez'omu lubiri, n'atambula mu byalo nga tamanyiddwa. Ku lumu ku mirundi ng'egyo, yatunuulira ekisenge ekyamenyeka eky'akasaka akatono ak'omuntu munne. Ekintu kino kyalimu ekitundu ky'ettaka eryalimibwa n'olusuku lw'emizabbibu. Okutunula omulundi gumu kyamulaga nti kya mugayaavu eyakiragajjalira. Omuddo gwali gukuze nnyo ne gubikka ettaka lyonna. Okuva mu kulaba kuno, Sulemaani yafuna okuyigirizibwa. Abantu awamu bayiga amagezi bwe baba nga bakyalina amagezi. Eriiso ly'omuyiiya lilaba obulungi mu nsi kubanga alina obulungi mu birowoozo bye. «Alina alyongerwako,» era anaaba n'obungi, kubanga alikungula amakungula ne mu nnimiro ebisiddwako amaggwa n'obululu.
Waliwo enjawulo nnene wakati w'omuntu omu n'omulala mu ngeri gye bakozesaamu eriiso ery'omu birowoozo. Nnina ekitabo ekiyitibwa The Harvest of a Quiet Eye, era kirungi. Amakungula g'eriiso ery'emirembe gasobola okukungulwa mu nnimiro y'omugayaavu nga bwe gakungulwa mu nnimiro erabiriddwa obulungi. Bwe twali abaana abato, twayigirizibwa oluyimba oluto oluyitibwa Eyes and No Eyes. Lwalimu amazima mangi. Abantu abamu balina amaaso naye tebalaba, ekyenkanankana n'obutaba na maaso n'akatono. Naye abalala balina amaaso amawagguufu ku kuvumbula okuyigirizibwa. Abamu batunuulira waggulu kwokka, ate abalala balaba si kikuta kya kungulu kyokka wabula n'ensigo ennamu ey'amazima ekwekeddwa munda mu bintu eby'okungulu.
Tuyinza okusanga okuyigirizibwa buli wamu. Eri omutima ogw'omwoyo, obululu bulina ekigendererwa kyabwo n'omuddo gulina essomo lyagwo. Amaggwa n'emiddo tebyategekebwa kuyigiriza bantu boonoonyi?
Tebimera kuva mu ttaka okutulaga ekibi kye kikoze, n'ebibala ebivaamu bwe tusiga ensigo ez'obujeemu eri Katonda? «Nayita ku nnimiro ey'omugayaavu, ne ku lusuku lw'omuntu atalina magezi,» bw'ayogera Sulemaani. «Nakiraba ne nkirowoozaako; nnatunula ne nfuna okuyigirizibwa.» Kyonna ky'olaba, fuba okukirowoozaako n'obwegendereza, era toolikirabe bwereere.
Onoosanga ebitabo n'okubuulira buli wamu — mu nsi ne mu nnyanja, mu ttaka ne mu ggulu. Oyinza okuyiga okuva mu buli nsolo ennamu, ennyonyi, ekyennyanja, n'akawuka, ne mu buli kimera eky'omugaso oba ekitaliimu mugaso ekimera mu ttaka. Tuyinza n'okukuŋŋaanya ebyigisa eby'omuwendo okuva mu bintu bye tutayagala. Sulemaani mazima teyasiima maggwa na bululu ebyali bibisse olusuku, naye ate n'abisangamu okuyigirizibwa. Bangi baalumwa obululu, naye batono be babuyigiriza. Abamu balumizibwa amaggwa, naye wano waaliwo omu eyalongoosebwa gago. Amagezi galina engeri gye gakuuŋŋaanyizaamu ezabbibu okuva mu maggwa n'ettiini okuva mu bululu. Gaggya obulungi mu bimera ebirabika ng'ebitasanyusa era ebyokosa.
Teweemulugunyanga ku maggwa; wabula ganyweeze obulungi. Teweeruma bululu; bukwate nnyo era bukozese olw'obulamu bw'emmeeme yo.
Ebigezo n'ebizibu, okweraliikirira n'okutabulwa, obunyiikaavu obutono n'okumalibwa amaanyi, byonna bisobola okukuyamba bw'obikkiriza. Nga Sulemaani, bilabe era obirowoozeeko n'obwegendereza — bitunuulire era ofune okuyigirizibwa. Ffe kaakano, tujja kusooka kulowooza ku ngeri Sulemaani gy'annyonnyolamu omugayaavu: «muntu atalina magezi.» Eky'okubiri, tujja kwetegereza engeri gy'annyonnyolamu ettaka ly'omugayaavu: «gyonna yali emeze amaggwa; ettaka lyali libisse obululu.» Bwe tumala okulowooza ku nsonga zino zombi, tujja kukomekkereza nga tukuuŋŋaanya okuyigirizibwa ettaka lino eryalagajjalirwa lye liyinza okutuwa.
Okusooka, lowooza ku ngeri Sulemaani gy'annyonnyolamu omuntu omugayaavu. Sulemaani si muntu gwe twandiwakanyizza, kubanga yalina amagezi mangi, era yawandiika ng'aluŋŋamizibwa Katonda mu Kitabo ky'Engero. Sulemaani agamba nti omugayaavu «muntu atalina magezi.» Naye omugayaavu takirowooza bwe kityo.
Ateeka emikono gye mu nsawo, era ng'olaba obwesige bwe, oyinza okulowooza nti ye nannyini Bbanka ya Bungereza. Alabika ng'omugezi nnyo mu ndowooza ye, era yeeyisa mu ngeri egendereza okuwuniikiriza abalala olw'obusobozi bwe bw'alowoolereza. Amagezi gano bwe yagafuna kizibu kwogera. Talina we yeeraliikiririra kulowooza. Siyinza kugamba nti abuuka n'atuuka ku nsonga, kubanga tabuuka n'akatono; abeera atereera mu zo n'obugayaavu. Naye akkiriza nti amanyi buli kimu era amaze okugonjoola buli nsonga.
Okufumiitiriza kikakubo nnyo gy'ali. Okuyiga kigambo ky'ataali mwetegefu kugumira.
Naye asanyukira okwerowooza nga mugezi obuzaaliranwa. Tayagala kumanya kusinga ky'amaze okumanya, kubanga mu ndowooza ye amanyi bimala — newankubadde nga mu mazima tamanyi kintu.
Olugero teluwaana, naye Sulemaani yali mutuufu okumuyita «muntu atalina magezi.»
Okusinziira ku mpisa z'ab'ekiseera kino, kino kiyinza okuwulikika ng'ekikakanyavu, naddala olw'okuba omusajja yalina ennimiro n'olusuku. Ng'olugero bwe lugamba, «Bwe mba n'embalaasi n'ente, buli muntu ampa amalamusa g'enkya.»
Omuntu ayinza atya okugambibwa nti talina kutegeera ng'alina ettaka n'ebintu? Si kya bulijjo abantu okuteebereza nti amagezi g'omuntu gapimibwa n'obugagga bwe? Obugagga emirundi mingi buleeta ettendo olw'obusobozi obulowoolezebwa. Bw'etyo bwe mpisa ez'ensi.
Naye si mpisa z'Ebyawandiikibwa. Ka abe nga alina ennimiro n'olusuku oba nedda, Sulemaani agamba nti bw'aba mugayaavu, musirusiru — oba okwogera mu bwangu, talina kutegeera.
Si kyokka nti tategeera, naye era talina busobozi bwa kutegeera. Bw'aba mugayaavu, aba talina magezi mu mutwe. Ayinza okuyitibwa omwami. Ayinza okuba nannyini ttaka. Ayinza okuba n'olusuku n'ennimiro.
Naye ebintu bino tebimufuula mulungi kusinga. Mazima ddala, bimwongera bubi, kubanga muntu atalina magezi era noolwekyo tasobola kukozesa bulungi by'alina.
Nsanyuse nti Sulemaani atubuulira mu bwangu nti omugayaavu talina magezi, kubanga ekyo mawulire ga mugaso. Nsisinkanye abantu abaakkiriza nti bategeera bulungi ddala enjigiriza ez'ekisa. Baali basobola okunnyonnyola bulungi okulondebwa kw'abatukuvu, okuteekateeka kwa Katonda okw'edda, obukakafu bw'ekiragiro kya Katonda, obwetaavu bw'omulimu gw'Omwoyo, n'enjigiriza zonna ez'ekitiibwa ezizimba omuzimbe gw'okukkiriza kwaffe.
Naye okuva mu mazima gano baamaliriza nti tebalina kya kukola, bwe batyo ne bafuuka bagayaavu.
Obutakola kintu bwe bwafuuka enzikiriza yaabwe. Tebaali bakubiriza balala kukolerera Mukama kubanga baagamba nti, «Katonda ajja kukola omulimu gwe. Obulokozi bwonna bwa kisa.»
Endowooza yaabwe yali nti omuntu ateekwa kulindirira busa n'atakola kintu — atuule kyenkalu, aleke omuddo gukule gutuuke ku bikakala bye ng'asuubira obuyambi obw'omu ggulu. Okwesiimuula, mu ndowooza yaabwe, kyandidaganyizza ekigendererwa kya Katonda eky'olubeerera.
Mmanyi omuntu ng'oyo ng'atunula bubi, ng'anyeenya omutwe gwe ogukaddiye, ng'ayogera n'obukambwe ku bakkiriza abanyiikivu abaali bagezaako okukyusa emmeeme. Namulabye ng'amalamu abavubuka amaanyi era, ng'ennyondo enzito ey'omuka egutowa, ng'abasesebbula ng'abayita abatali batuufu era abasirusiru.
Tunaagumira tutya okunenya kw'omuntu ng'oyo akakanyavu mu ndowooza? Tunaawona tutya omugayaavu ono eyeeyita omumanyirivu era anoonya ensobi? Sulemaani ajja okututaasa n'amusirisa ng'alangirira nti talina magezi. Ayinza okwerowooza nga ye kipimo ky'enjigiriza entuufu n'asalira buli muntu omusango, naye Sulemaani akozesa ekipimo ekirala n'agamba nti talina kutegeera. Ayinza okumanya enjigiriza, naye tagitegeera mu butuufu. Singa yagitegeera, yandimanye nti enjigiriza ez'ekisa zitutwala okunoonya ekisa enjigiriza ezo kye zirangirira.
Bwe tulaba Katonda ng'akola, tuyiga nti akolera mu ffe, si kutufuula bagayaavu, wabula «okwagala n'okukola olw'okusanyusa kwe okulungi» (Abafiripi 2:13, ESV). Okuteekateeka kwa Katonda abantu kitegeeza nti yabalondera «emirimu emirungi» (Abaefeso 2:10, ESV), balyoke boolese ettendo lye. Bwe nze oba ggwe tuggya mu njigiriza yonna — ka ebe ntuufu etya — okumaliriza nti tuyinza okuba abagayaavu abatafaayo ku bya Katonda, kale tetulina kutegeera. Tukozesa Enjiri obubi. Tutwala ekyategekebwa okuba ekyokulya ne tukifuula obutwa. Omugayaavu, ka abe mugayaavu mu bizinensi oba nga tafaayo ku mmeeme ye, muntu atalina magezi.
Nga etteeka erya bulijjo, tuyinza okupima okutegeera kw'omuntu ng'okusinziira ku mulimu gwe ogw'omugaso. Abamu beeyita «abasoma,» naye ate tebalima kintu. Endowooza nnyingi ez'ekiseera kino, nga bwe ndabye, ziri ng'eccupa ey'omukka — erabika ya kitiibwa, naye tezaala kya nnamaddala. Waliwo abantu abasobola okwekenneenya, okuwakana, okulongoosa, n'okuwakanya, naye mu kiseera kye kimu obusagwa bumera mu lusalosalo, n'ekyokulima kiddugala nga tekikozesebwa. Okumanya kwo, obuwangwa, oba okusoma bwe bitakutwala kuweereza Katonda mu ngeri ey'enkola mu mulembe gwo, kale tononnayiga Sulemaani ky'ayita amagezi. Toli nga oyo Omuweereddwa Omukisa — Amagezi agaafuuka omubiri — gwe kyawandiikibwako nti, «Yatambula ng'akola obulungi» (Ebikolwa 10:38, ESV).
Omugayaavu tafaanana Mulokozi waffe, eyagamba nti, «Kitange akola n'okutuusa kaakano, era nange nkola» (Yokaana 5:17, ESV). Amagezi ag'amazima ga nkola. Obuwangwa obw'obwereere bwogera bwogezi era buteesateesa kwokka.
Amagezi galima ennimiro yaago. Amagezi galima olusuku lwago. Amagezi galabirira ebirime byago. Amagezi gakozesa buli kimu obulungi. Buli atakola bw'atyo, ka abe n'okumanya kwonna kw'ayogera, muntu atalina magezi. Lwaki talina kutegeera? Si lwa kubanga alina emikisa gy'atakozesa? Olunaku lwe lutuuse era luyitawo, naye aleka essaawa nga ziyita obwereere. Ka buli omu ku ffe yeekebeere n'obunyiikivu. Nkozesa eddakiika nga bwe ziyita? Omusajja ono yalina olusuku naye n'atalulima. Yalina ennimiro naye n'atagirima. Tukozesa emikisa gyaffe? Buli omu ku ffe alina obusobozi obumu okuweereza Katonda. Tubukozesa?
Bwe tuba abaana be, tatutadde awo we tuteekwa okuba abataliimu mugaso. Atuwadde ekifo we tuyinza okwaka n'ekitangaala kye yatuwa, ka kibe akatawuliro akatono. Twaka? «Tusiga ku mabbali g'amazzi gonna»? Tusiga ensigo yaffe mu makya ne tutakomya mukono gwaffe akawungeezi? (Omubuulizi 11:6, ESV) Bwe kitaba bwe kityo, omusango Sulemaani gwe yasala guyimirira: omugayaavu muntu atalina magezi; muntu atalimu kutegeera. Omusajja ono yalina emikisa gy'atakozesa. Yalina n'obuvunaanyizibwa bw'atatuukiriza. Katonda bwe yawa buli Muyisirayiri ekitundu ky'ettaka, teyakigendereza kusigala nga kya matumbwe, wabula okulimibwa.
Katonda bwe yateeka Adamu mu nnimiro ya Adeni, tekyali kusiima bulungi bwayo bwokka, wabula «okugirima n'okugikuuma» (Olubereberye 2:15, ESV). Mu ngeri y'emu, ettaka lya buli Muyisirayiri lyategekebwa okutuuka ku kubala kwalyo okutuukiridde nga liyita mu mulimu ogw'obwesigwa. Obwannannyini bwaleeta obuvunaanyizibwa. Omugayaavu yalemererwa mu buvunaanyizibwa obwo, bw'atyo n'atagira kutegeera.
Omulimu gwo gwe guluwa? Kitaawe w'abaana? Mukama? Muweereza? Musumba? Musomesa? Mu mirimu gino olina ennimiro zo n'ensuku zo. Bw'olemererwa okuzikozesa obulungi, olagajjalira ekigendererwa ky'obulamu bwo era togwa ku kuyitibwa Katonda kw'akuwadde. Omulimi omugayaavu naye yalina obusobozi bw'atakozesa. Yandisobodde okulima ettaka lye singa yasalawo okukikola. Teyali mulwadde; yali mugayaavu buggayaavu olw'okwesalirawo.
Katonda tatwetaagisa kye tutalina. «Kyetaagisa ng'ekigero ky'omuntu ky'alina, si ng'ekyo ky'atalina» (2 Abakkolinso 8:12, ESV). Omuntu alina ttalanta bbiri tasuubirwa kuvaamu ttaano, wabula asuubirwa okukozesa ze zibbiri. Omugayaavu ono yagaana okugezaako ekyali mu maanyi ge mu ngeri eyeeyoleka. Bangi balina obusobozi obwebase. Abalala bakozesa ebirabo byabwe ku lwabwe bo mu kifo ky'okubikozesa oyo eyabibawa. Katonda bw'aba atuwadde amaanyi gonna ag'okukola obulungi, ka tugakozese. Ensi eno ekooye era mbi. Tetusaanira kukweka na kitangaala ky'akawuka akamasamasa mu kizikiza ekifaanana bwe kityo. Tetusaanira kumma na kigambo kimu eky'amazima mu nsi ejjudde obukyamu.
Ka eddoboozi lyaffe libe ddenzi litya, ka tuliyimuse olw'amazima n'obutuukirivu. Tuleme kubulwa kutegeera nga tulagajjalira emikisa, nga tuvuunika obuvunaanyizibwa, era nga tulemererwa okukozesa obusobozi bwaffe. Mu nsonga z'emmeeme, omugayaavu asingira ddala okubulwa amagezi, kubanga azannya n'ensonga ezeetaaga okwewaayo okusukkuludde.
Tewali we walimirako mutima gwo? Ekyokulima tekyamenyako ttaka likakanyavu ery'emmeeme yo? Ensigo ey'Ekigambo tewali we yasigibwako — oba teyameza mirandira?
Tewali we wafukiriranga amatabi amato ag'okwegomba? Tewali we wagezaako okukuula omuddo gw'ekibi? Ofaayo ku mubiri gwo ng'omala ebiseera mu maaso g'endabirwamu, naye n'olagajjalira emmeeme yo. Oyonja omubiri, oguli kumpi okuddayo mu nfuufu, ate emmeeme yo n'esigala nga tenaazibwa era nga terabiriddwa. Kuno kwe kusirusiru okusingira ddala. Oyo omugayaavu ku lusuku lw'omutima gwe mazima talina magezi.
Era bw'oba Omukristaayo, alokoddwa ddala, naye nga mugayaavu mu mulimu gwa Mukama, kale olaga okutegeera okutono. Bw'omanya akabi k'emmeeme ezibuze, oyinza otya obutafuba kuzitaasa? Ebiseera tebilwawo. Okufa tekulwawo. Ggeyeena talwawo. Setaani si mugayaavu. Amaanyi ag'ekizikiza gakola. Kale tuyinza tutya okuba abagayaavu ng'Omukama atutadde mu lusuku lwe? Bwe tuba twalokolebwa okwagala kwa Katonda okutaliiko kkomo, tetusaanira kwomeza na kwomezebwa mu kuweereza kwe? Entegeka y'ebintu yennyini yeetaagisa nti omuntu alokoddwa abe munyiikivu.
Omukristaayo omugayaavu mu buweereza tategeera ky'afiirwa. Ekitundu ekisinga obugagga eky'okussaakanya ne Katonda kwe kwewaayo eri Katonda n'omutima gumu. Abamu balina eddiini nga y'emala okuleeta okubuusabuusa oba baba nayo n'akatono. Boolesa okutya Katonda okutono, naye obujulizi obw'omulimu gw'Omwoyo butono. Twategekebwa kwoleka Kristo. Mu kifo ky'ekyo, abamu bamuleetera obuvume. Bwe tulaba abaweereza abagayaavu, tuteebereza nti mukama waabwe naye ateekwa okuba atafaayo.
Ensi tereme kulowooza nti Kristo tafaayo ku kubonaabona oba talina bunyiikivu. Naye bayinza okulowooza bwe batyo singa abo abeeyita nti bamuweereza baba bagayaavu bugayaavu. Omugayaavu afiirwa ekitiibwa n'essanyu mu buweereza. Aswaza ensonga gy'ayogera nti ayagala era ateekera amaggwa ku mutto gwe ogw'okufiirako.
Ka kinywezebwe: omugayaavu, ka abe musumba, dikoni, oba Omukristaayo owa bwannannyini, muntu atalina magezi.
Kaakano, eky'okubiri, ka tulowooze ku ttaka ly'omugayaavu: «Nayita ku nnimiro ey'omugayaavu, ne ku lusuku lw'omuntu atalina magezi, era laba, gyonna yali emeze amaggwa, obululu bwali bubisse ettaka lyayo, n'ekisenge kyayo eky'amayinja kyali kimenyese.» (Engero 24:30–31, ESV) Ettaka lijja kubala ekintu bulijjo. Ettaka erisaanira ennimiro oba olusuku lijja kubala ebibala eby'engeri emu. Mu ngeri y'emu, emitima gyaffe n'ebifo bye tukwatako bijja kubala ekintu. Tetuyinza kubeera nga tuli bwereere. Tujja kukola obulungi oba obubi.
Bw'oba mugayaavu mu mulimu gwa Kristo, oba munyiikivu mu gwa Setaani. Ng'ayebase, omugayaavu yalima amaggwa mu ngeri ennungi okusinga bwe yandikoze n'okufuba kwonna. Bwe tutabala ŋŋaano ku lwa Kristo, tujja kumeza muddo gusaanira kwokebwa kwokka. Emmeeme bw'etalimibwa ku lwa Katonda, ejja kubala ebibala byayo obuzaaliranwa.
Kale kibala ekyo eky'obuzaaliranwa kye kiruwa? Ekibi n'ennaku. Abaana bwe balekebwa nga tebatendekeddwa, bajja kubala ki? Ekibuga bwe kirekebwa nga tekiriimu Njiri, wajja kumeramu ki? Obumenyi bw'amateeka n'obuli. Wanaabangawo amakungula bulijjo. Bwe tuba abagayaavu, amakungula ago gajja kuba ga bulumi ne gye tuli ffe kennyini. Tewali awummulira bulungi ku maggwa. Bw'oba weebase, Setaani asiga. Bw'omma ensigo ennungi, ajja kumansa ensigo embi awatali kuziyizibwa. Okuva mu ekyo mujja kuvaamu okwejjusa, oboolyawo okw'olubeerera.
«Erikumeza amaggwa n'emiddo» (Olubereberye 3:18, ESV). Emirundi mingi ekimera ekibi kijja kuba kingi. Ettaka eddungi libala omuddo mungi bwe lilagajjalirwa. Omuntu eyandikoze bingi ku lwa Katonda ajja kukola obubi bungi bw'alekebwa nga mugayaavu. Ekisinga obulungi, bwe kilagajjalirwa, kifuuka ekisinga obubi. Bw'oyagala obulokozi, kwetaagisa okufuba okukulaga ekkubo. Naye bw'oyagala okubula, kyetaagisa kulagajjala kwokka: «Tuliwona tutya bwe tunaanyooma obulokozi obungi bwe butyo?» (Abaebbulaniya 2:3, ESV) Omugayaavu agamba nti, «Otulo otutono, okusumagira okutono, okufunya emikono katono ne wummulako» (Engero 24:33, ESV), n'amaggwa ne geeyongera obungi obutabalika ne gamuteekerateekera ebirumya bingi.
Nga bwe tutunuulira olusuku lw'omugayaavu, ka tutunuulire ne mu mutima gw'omugayaavu atatya Katonda. Tafaayo ku kwenenya na kukkiriza. Okulowoozeza ddala ku mmeeme ye oba ku bulamu obutaggwaawo kikakubo nnyo gy'ali. Ayagala okutwala obulamu mu ngeri ennyangu, «n'okufunya emikono katono ne wummulako.» Kiki ekimera mu birowoozo bye ne mu mpisa ze? Mu bamu ku bagayaavu bano ab'omwoyo, olaba obutamiivu, obutali bulongoofu, omululu, obusungu, amalala, n'emiddo n'obululu obulala bungi. Mu balala, obwonoonyi obweyoleka bwe butyo we buziyizibwa embeera ez'ekitiibwa, osangamu ebika by'ebibi eby'enjawulo. Omutima teguyinza kusigala bwereere. Oba Kristo oba Setaani ajja kuguba mu. Munnange, bw'oba tosazeewo ku lwa Katonda, toyinza kusigala wakati. Mu lutalo luno, buli muntu ayimirira oba awamu ne Katonda oba n'amuwakanya.
Toyinza kusigala ng'olupapula olwereere. Empandiika ya Setaani eyeeyoleka eri ku ggwe; toyinza kulaba bubonero? Okuggyako nga Kristo awandiise erinnya lye ery'ekisa ku lupapula, omukono gwa Setaani gusigalawo. Oyinza okugamba nti, «Sibeera mu kibi kya lwatu; ndi wa mpisa nnungi.» Naye singa oyekebejja omutima gwo n'obwegendereza, wandiraba obulabe eri Katonda n'amakubo ge. Toyagala tteeka lye, newaakubadde Omwana we, newaakubadde Enjiri ye. Wawukanye mu mutima, ojjudde ebirowoozo eby'obwereere n'okwegomba okukyamu.
Bino bijja kukula ne byeyongera ng'okyali omugayaavu mu mwoyo era ng'oleka omutima gwo nga tegulimibwa. Omwoyo gwa Katonda akuzuukuse. Akusiimuule okufumiitiriza okw'amaanyi era okunyiikivu.
Kale olaba nti ebimera bino ebyonoonyi biteekwa okusigulwa, nti omutima gwo guteekwa okumenyebwa okuyita mu kukwatibwa omusango, ne gusigibwa ensigo ennungi ey'Enjiri okutuusa lwe gubala amakungula ku lw'Omulimi omukulu. Munnange, bw'oba okkiriza Kristo, ka nange ntunuulire mu mutima gwo, naddala bw'oba Omukristaayo omugayaavu. Ntya nti obululu n'emiddo biyinza okuba nga bimera n'omwo. Saakuwulira ng'oyimba gyebuvuddeko, «Kino kye kigambo kye njagala nnyo okumanya»? Ekibuuzo ekyo kijja kukweraliikirizanga, kubanga okubuusabuusa kwangu okumera mu birowoozo ebigayaavu.
Sijjukira kusoma mu kitabo kya John Wesley eky'ennaku nti yabuusabuusa obulokozi bwe. Yali mutabuufu nnyo mu makungula ga Mukama we ne kitamujjira kubuusabuusa Katonda we.
Abakristaayo abamu balina okukkiriza okutono kubanga tebaasigako nsigo ya kaamulali gye baaweebwa.
Bw'otokozesa kukkiriza kwo, kuyinza kukula kutya? Okukkiriza bwe kukozesebwa n'obunyiikivu mu buweereza bwa Kristo, kusimba emirandira, ne kukula ne kuba kw'amaanyi, era oluvannyuma ne kuziyiza okubuusabuusa. Abalala babonaabonesebwa okuteebereza okubi. Bafuuka abatamativu, abanyiikaavu, ab'omululu, era abeemulugunya — emirundi mingi olw'okuba bagayaavu. Guno gwe muddo ogumera mu nnimiro y'omugayaavu.
Nnamanya abakkiriza abagayaavu ne bafuuka abanyiikaavu ennyo n'ekintu kyonna ne kitabasanyusa. Omukristaayo asinga obunyiikivu teyabamalanga. Abakkiriza abasinga okwagala tebaali baagalana bumala. Ekkanisa esinga obunyiikivu teyalina maanyi bumala. Baalabanga ensobi buli wamu, ne mu kifo Katonda gye yali akola mu bweyolefu. Omwoyo guno ogw'okunenya, okuwakana, n'okwemulugunya okutasalako, gwe gumu ku bululu obumera mazima ddala awali obugayaavu obw'omwoyo.
Omutima gwo bwe gutabala bibala ku lwa Katonda, mazima gujja kubala ekyonoona ggwe n'abalala.
Amaggwa emirundi mingi gatta ensigo ennungi, naye kya mukisa ensigo ennungi bw'ekula obungi ne etta amaggwa. Katonda asobozesa abakkiriza abamu okubala ebibala ennyo, ekiba nti Setaani bw'asiga omuddo, tegusobola kukula. Omwoyo Omutukuvu anafuya ekibi mu mutima kireme okwongera okufuga. Bw'oba omugayaavu, kebera ennimiro y'omutima gwo era onakuwalire ky'olaba.
Kaakano lowooza ku maka go. Nsonga nkulu omuntu bw'alemererwa okulima amaka ge ye.
Mu nnaku zange ez'edda, nnamanya omusajja eyanamperekeranga mu byalo gye nnabuuliranga. Nnasiima okubeera naye okutuusa lwe nnamumanya obulungi. Yamalanga buli kawungeezi ng'agenda mu nkuŋŋaana, naye n'alagajjalira abaana be abangi. Baakulira mu buvubuka obutatya Katonda kubanga kitaabwe teyanoonya kubakulembera eri Kristo. Obunyiikivu obw'ebweru bugasa ki singa waliwo obulagajjavu mu maka? Nga kya nnaku okugamba nti, «Olusuku lwange nze kennyini sirukuumye» (Oluyimba lwa Sulemaani 1:6, ESV).
Nnawulirako omusajja eyagaana okuyigiriza abaana be ku Katonda kubanga teyayagala kubakyamya ndowooza. Yayagala okubaleka basalewo eddiini yaabwe oluvannyuma. Omu ku batabani be yamenyeka omukono, era omusawo bwe yali agutereeza, omulenzi yali avuma. Omusawo n'ayogera nti, «Watya okukyamya mutabani wo eri obulungi, naye Setaani teyalina kubuusabuusa okufaanana ng'okwo.» Buvunaanyizibwa bwaffe okulima ennimiro nga tugigasa ebirime ebirungi, oba mangu ejja kubikkibwa omuddo. Tendeka omwana eri obulungi, oba ye ajja kwewalula eri obubi mu buzaaliranwa. Nga bwe kiri mu maka, bwe kiri ne mu masomero. Omusajja eyavaako yeegatta ku kkanisa eno yali yabadde atakkiriza Katonda. Obutakkiriza bwe yabusinziza mu kitundu ku kye yayitamu mu ssomero.
Ku Ssande, abalenzi baateekebwanga mu kifo eky'ewala mu kkanisa gye baali tebayinza kuwulira kigambo. Baagumira okusaba okutaggwaawo, naye tewali kyakwata ku mitima gyabwe. Oluvannyuma, yakoowa eddiini nnyo ne yamalirira okugiva ku bwe yaba nga wa ddembe. Abasomesa ba Sande sukuulu balina okwegendereza.
Amasomo gasobola okukolebwa nga tegasanyusa n'abaana ne batandika okukyawa Ssande yennyini. Ebiseera bisobola okwonoonebwa awatali kuleeta mitima gya bato eri Kristo.
Abazadde abamu Abakristaayo, olw'obukambwe n'obutaba na kisa, basize ensigo z'obukyayi mu kifo ky'okwagala. Ka tubeere mu baana baffe mu ngeri gye baagalira si ffe fekka wabula ne Kitaffe ali mu ggulu. Abazadde ka boolese okukkiriza okusanyufu era okwa mazima, abaana balyoke beegombe okugoberera ekyokulabirako kyabwe. Okukkiriza bwe kutafuga mu maka, tujja kulaba akavuyo, amalala, obusirusiru, n'entandikwa y'obwonoonyi. Amaka go galeme kufuuka nnimiro ya mugayaavu. Ka buli dikoni, omukulembeze w'ekibiina, n'omusumba yeekebejje ennimiro gy'akwasibbwa. Bwe tulagajjalira obuvunaanyizibwa bwaffe, tufuuka ng'emiti egitabala ebibala egikwata ekifo emiti egibala kye gyandikozesezza. Tujja kuziyiza mu kifo ky'okuyamba okuggyako nga tuwaayo obuweereza obwa nnamaddala. Kirowoozeeko n'amaanyi. Toyinza kusigala wakati. Bw'otobala magoba, oleeta okufiirwa. Katonda atuwe okufuuka abaweereza ab'amagoba.
Kaakano tunuulira ennimiro ennene ey'ensi. Laba nga bw'emeze amaggwa. Ebitundu ebinene bibisse obukyamu, obutakkiriza, n'eddiini ez'obulimba. Ensi ejjudde obukambwe, okujoogebwa, obutali bulongoofu, n'ennaku. Kino kituusibwa ku ki olw'ekkanisa envuvu? Emyaka nga enkumi bbiri giyiseewo, naye ekitundu ekinene eky'olusuku kikyameze amaggwa. Buli kkanisa we yakomya omulimu gw'obuweereza obw'obumisiyonaali, yakendeera. Bw'ekomya okuggyamu eddungu, efuuka ngumba yennyini. Mu kifo ky'okubuuza ekkanisa kye yakola mu myaka egyayita, ka twebuuze kye tunaakola kaakano.
Tujja kweyongera okulima ettaka lye limu emirundi n'emirundi ate ennimiro ennene nga zisigadde nga tezikwatiddwako? Katonda atuzuukuse okuva mu bugayaavu bwaffe. Bwe kitaba bwe kityo, alipoota eyinza okuba nti: «Nayita ku nnimiro ey'ekkanisa envuvu, era gyonna yali emeze amaggwa.» Waliwo essomo wano. Bw'olekebwa yekka, obuntu bubala maggwa na bululu bwokka. Awatali kisa, kino kye kyokka kye twandibadde tuvaamu. Bwe kaakano tubala ebibala ebirungi, kyonna kiva ku kisa. Kale ka twoleke ekibala ky'ekisa mu bulamu bwaffe. Tunaaweereza Kristo n'obunyiikivu obutono okusinga bwe twaweereza ekibi? Tunaawaayo eri ye ebitono okusinga bwe twawaayo eri okwegomba kwaffe okw'edda? Omwoyo Omutukuvu abale ebibala ebingi mu ffe.
Tuyiga n'obwereere bw'ebigendererwa ebirungi awatali kikolwa. Omusajja ono bulijjo yateekateeka okukola nnyo ku lunaku olumu. Yagamba nti, «Otulo otutono, okusumagira okutono, okufunya emikono katono ne wummulako» (Engero 24:33, ESV). Okulwawo katono kwokka — n'oluvannyuma yandaba yatandika. Naye olunaku olwo terwajja. Bangi bawulira okubuulira okw'amaanyi ne bateekateeka okwanukula. Bateekateeka okukyukira Katonda «ku lunaku olumu.» Abamu balwawo emyaka amakumi ana. Olikyuka ddi? «Nga sinnafa,» bw'ogamba. Onookulwaza okutuusa ku ssaawa yo esembayo? Ekyo kya magezi? Oyinza okufa mangu. Obulamu tebwesigika. Weegendereze okulwawo okutono. Omaze kwonoona biseera bimala. Salawo kaakano. Omwoyo Omutukuvu akuleete okusalawo.
«Mazima toziyiza nze okwongera otulo otutono?» bw'agamba omugayaavu. «Onzuukusizza mangu nnyo. Nsaba butulo bulala butono.» «Ggwe omusajja wange omwagalwa, obudde bwaka nnyo.» Addamu nti, «Obudde buyiseeko, mmanyi; naye tebujja kuyita nnyo bwe nzija okwebaka butulo bulala.» Omuzuukusa nate, n'omugamba nti buli ttuntu. Agamba nti, «Kino kye kiseera ekisinga okwokya olw'enku: nkakasa nti singa naba nzuukuse nandigenze ku ntebe ne nwummulako katono okuva ku njuba ey'okwokya.» Okonkona ku luggi lwe ng'obudde bunaatera okuziba, kale n'akaaba nti, «Tekugasa kugolokoka kaakano, kubanga obudde bunaatera okuggwaawo.»
Omujjukiza ennimiro ye eyameze amaggwa n'olusuku lwe olulimu omuddo, n'addamu nti, «Yee, nteekwa okugolokoka, mmanyi.» Yeenyeenya n'agamba nti, «Sirowooza nti kijja kukyusa kinene bwe nnindirira essaawa okukuba. Nzija kuwummulako eddakiika endala emu oba bbiri.»
Aliko ku kitanda kye ng'aliko lubambo, afudde ng'akyali mulamu, aziikiddwa mu bugayaavu bwe. Singa yandisobodde okwebaka emirembe gyonna yandikoze bw'atyo, naye tasobola, kubanga olunaku olw'omusango lulimuzuukusa. Kyawandiikibwa nti, «N'ali mu magombe, ng'abonyaabonyezebwa, n'ayimusa amaaso ge» (Lukka 16:23, ESV). Katonda abawe mmwe abagayaavu ab'omwoyo okuzuukuka nga luno terunnatuuka; naye temujja kuzuukuka okuggyako nga mwesiimuula mu kiseera, kubanga «kaakano ke kiseera ekisaanidde; laba, kaakano lwe lunaku olw'obulokozi» (2 Abakkolinso 6:2, ESV). Era kiyinza okuba kaakano oba tewali kiseera kirala.
Enkya esangibwa mu kalenda y'abasirusiru bokka; olwa leero lwe lunaku lw'omugezi, ekiseera ekyalondebwa ekya Katonda waffe ow'ekisa. Ayi singa Omwoyo Omutukuvu akutwala okukwata essaawa eno eriwo, olyoke amangu ago weewaayo eri Mukama olw'okukkiriza Kristo Yesu, n'oluvannyuma okuva mu lusuku lwe— «Mangu sigula Omuddo ogunyoomesa, oguyonja awatali magoba Obugimu bw'ettaka okuva mu bimera ebiramu.»