Ebigambo eri Omulimi (Eri Abavubuka)
Omusizi

Essuula 7 · eddakiika 3 ez’okusoma · eddakiika 4 ez’okuwuliriza

Omusizi

“Omulimi yagenda mu nnimiro ye okusiga ensigo. Bwe yatandika okusiga ensigo, ezimu ne zigwa ku mabbali g’ekkubo… Ensigo endala zaagwa ku lwazi… Ensigo endala zaagwa mu maggwa… naye ensigo endala n’azisiga mu ttaka eddungi, ne zikula ne zibala ebibala emirundi kikumi.” — Lukka 8:4–8 (OLCB)

Lowooza ku mulimi mu biseera bya Yesu ng’agenda okusiga. Tewali nnimiro nnongoofu eyeetooloddwa olukomera nga ezaffe — wabula ettaka eggule nga lirimu akakubo akaakuba butereevu wakati mu lyo, ekitundu eky’amayinja ettaka we liri obuwanvu bw’olugalo lwokka, ensonda ey’omuddo, n’ettaka eddungi ddala. Atambula ng’amansa ensigo okuva mu kibbo, era zigwa buli we zigwa. Omulimi y’omu. Ensigo y’emu. Enkomerero nnya ezaawukana ddala.

Yesu yagamba nti ensigo kye kigambo kya Katonda, era ebika by’ettaka ebina bye bika by’abantu ebina abakiwulira. Kino kye kitundu ekitali kyangu: ensigo teyali buzibu n’akatono. Yali nnungi buli mulundi. Ekintu kyokka ekyakyuka kye kyo kye yagwako. Kale ekibuuzo kyennyini olugero luno kye lubuuza si nti “obubaka buno bwa mazima?” Kiri nti “ggwe oli ttaka lya kika ki?”

Ekkubo. Ensigo ezimu zigwa ku kakubo — ettaka erinywezeddwa ne likaluba ng’olwazi olwa buli kintu ekyalitambulirako. Ensigo zisigala buzibu waggulu; tezisobola kuyingira, era ebinyonyi bikka ne bizitwala. Ekifaananyi kya Spurgeon eky’omuntu ono gwe muntu ng’ebirowoozo bye biri ng’oluguudo olujjudde abantu — ebintu bingi nnyo eby’oluyoogaano, eby’okweraliikirira, n’ebikuwugula ebiyitamu ne kiba nti tewali kisobola kusimba mirandira. Oyinza okuwulira ekintu ekisinga obukulu ekyali kyogeddwa, ne kikuvaako ng’omuzira ogugwa ku lukuubo olwokya. Kiweddewo nga tonnafuluma mu luggi. Era bulijjo wabaawo ekintu ekirindirira okukisikula — obubaka ku ssimu, munno akuwalula okugenda mu kintu ekirala, ekintu ekiddako eky’okusenda ku ssimu. Ekigambo tekituuka wadde okuyingira.

Olwazi. Kino kya bukujjukujju okusingawo, kubanga mu kusooka kirabika ng’ettaka erisinga obulungi. Ettaka ettono waggulu ku lwazi olukwese libuguma mangu, ensigo ne zimera amangu ddala — nga za kiragala, nga za bbidde, nga zisanyusa. Ono gwe muntu awulira ekigambo n’asanyuka nnyo mu kaseera ako. Okuwulira kungi. Okusalawo kungi. “Sisanyukangako bwe ntyo.” Buli muntu asanyuse. Naye tewali buwanvu, tewali mirandira — era obutaba na buwanvu obwo bwennyini obwazimeza amangu bwe buzitta. Mu kaseera ebintu lwe bikaluba — omuntu akusekerera, kikufiiriza ekintu, mukwano gwo akunyooma olw’ekyo — ziwotoka. Spurgeon agamba nti okulaba kino nga kibaawo kiringa omulimi alaba ennimiro ye nga ya kiragala ekiro, ku makya n’esanga ng’omusulo gugisse. Amangu si kye kimu n’obuwanvu.

Amaggwa. Kaakano tuli ku ttaka eddungi ddala — eggimu ekimala okukuza buli kintu, era ogwo gwe mutego gwennyini, kubanga likuza n’omuddo obulungi ennyo. Ensigo zimera, omuddo gumera, omuddo ne guwangula. Yesu atuuma omuddo mu ngeri entuufu ddala: okweraliikirira, okusikirizibwa ssente, n’okugoberera ebinyumu. Ono si gwe mutima omukakanyavu wadde ogutaliimu buwanvu — ono gwe muntu ddala akkiriza oluvannyuma n’aleka buzibu… ebintu ebirala ne bimunyigiriza. Ebintu bingi nnyo by’akola. Ebintu bingi nnyo by’agoberera. Ebintu bingi nnyo ebirala ebikula ne biwanvuwa ne biziyiza ekitangaala. Spurgeon akyogera butereevu: kino kituuka ku bantu abalina ebitono ennyo n’abo abalina ebingi ennyo. Ekimera tekifiira ddala. Wabula tekibala kintu, kubanga ekiseera kyonna kiba kitugibwa mpola.

Ettaka eddungi. Kimu ku bina. Ettaka eryali limenyeddwamenyeddwa ne litegekebwa, ensigo bwe zajja ne zigenda wansi ennyo, ne zisimba emirandira, ne zibala — ezimu emirundi kikumi, ezimu nkaaga, ezimu asatu. Era weetegereze nti Spurgeon tagamba nti buli muntu ali mu ttaka eddungi abala kyenkanyi. Ensonga si kubeera kimera ekisinga okwewuunyisa mu nnimiro. Omuntu omu afuuka omuweereza ow’amaanyi; omulala akola buzibu ebirungi mu kasirise w’ali; omulala asobola kukola katono kokka — era bonsatule ttaka ddungi. Ekipimo ky’ettaka eddungi si bunene bw’okula. Kiri nti ddala obala ebibala.

Kale kino kye kintu olugero kye lukola, okusomesa kye kutasobola: lukuwa ndabirwamu mu kifo ky’etteeka. Terukugamba kubeera ttaka ddungi. Lukulaga ennimiro nnya ne lukuleka weekenneenye ggwe kennyini gy’obadde oyimiriddemu.

Era ekitundu ekireeta essuubi ddala? Ettaka lisobola okumenyebwamenyebwa. Ekkubo lisobola okukabalibwa. Ekyafuula ettaka eddungi okuba eddungi tekyali mukisa gwa bwereere — lyali likoleddwako. Kale bw’osoma kino n’olowooza nti, oyo ye nze, nze kkubo erinywezeddwa oba nze lwazi olutaliimu buwanvu oba nze maggwa agatugibwa — okutegeera okwo kwe kukabala okutandise dda okuyingira.

Ekintu kimu eky’okufumiitirizaako wiiki eno: toyanguwa kweyita ttaka ddungi. Weebuuze mu bwesimbu nnimiro ki gy’obadde ddala — era bwe kiba nga kye kimu ku ebyo ebisatu ebisooka, ekyo si nsala ya musango, kwe kukyusa okusooka okw’ekyuma ekirima. Saba Katonda amenyeemenye ettaka. Omulimu gwe kwe kufuula amakubo okuba ennimiro.

Ebibuuzo eby’okulowoozaako

Sooka olowooze — oluvannyuma kwata ku kibuuzo okulaba engeri emu ey’okukiddamu.

Kiki ekituuka ku nsigo ku buli kika ku bika by’ettaka ebina?

Ku kkubo, ebinyonyi bizitwala; ku lwazi, zimera mangu naye ne ziwotoka olw’obutaba na mirandira; mu maggwa, zitugibwa okweraliikirira, ssente n’ebinyumu; mu ttaka eddungi, zisimba emirandira ne zibala ebibala.

Ensigo yali nnungi buli mulundi. Ekyo kitubuulira ki ku kye lugero luno ddala lwe lubuuza?

Si nti “obubaka buno bwa mazima?” wabula nti “ggwe oli ttaka lya kika ki?” Era ettaka eddungi tekitegeeza kubala bisinga — emirundi kikumi, nkaaga oba asatu byonna bibalibwa ng’ebibala.

Mu bwesimbu, obadde ttaka lya kika ki mu biseera bino?

Essuula egamba nti toyanguwa kweyita ttaka ddungi. Bw’oyeerabamu mu ebyo ebisatu ebisooka, okutegeera okwo kwe kukabala okutandise dda okuyingira — saba Katonda amenyeemenye ettaka.

Omalirizza Omusizi

Ekyayita Ekiddako