Essuula 5 · eddakiika 28 ez’okusoma · eddakiika 36 ez’okuwuliriza
Saba ofune
“Mwagala ebintu ne mutabifuna ne muba n’obuggya, ne mulyoka muttiŋŋana so ne mutasobola kubifuna, nga mulwana era nga muyomba kubanga mulemeddwa okubisaba. Era ne bwe mubisaba, temubifuna kubanga ekigendererwa kyammwe kikyamu; mugenderera kubikozesa ku masanyu gokka.” Yakobo 4:2,3.
Ebigambo bino ebikwata ku mutima Omwoyo Omutukuvu abifuule bya mugaso gye tuli ng’atuyigiriza. Omuntu kitonde ekijjudde ebyetaago, era tatereera n’akatono; noolwekyo omutima gwe gujjudde okwegomba. Sisobola kulowooza nti waliwo omuntu atalina kwegomba kungi okw’engeri emu oba endala. Omuntu ayinza okugeraageranyizibwa ku kisolo ekimu eky’omu nnyanja ekirina emikono emingi emigonvu, egitayosa kuyigga mmere mu mazzi; oba ku bimera ebimu ebisindika obuwuzi okunoonya kye binaawanikako okulinnya. Omuyiiya w’ebitontome agamba nti, “Omuntu tabeerangako wa mukisa, wabula bulijjo yeegomba okubeera ow’omukisa.” Avuga eryato lye ng’alaga gy’alowooza nti gwe mwalo gwe, naye kaakano akyasuukundibwa amayengo. Asuubira nti olunaku lumu alifuna omutima gwe kye gusinga okwagala, era yeeyongera okwegomba, oluusi ng’alina essuubi lingi, oluusi ttono.
Kino kituukira ku bantu abasinga obubi ne ku basinga obulungi. Mu bantu ababi, okwegomba kuvunda ne kufuuka okuyaayaana okubi—beegomba ebyo ebyefaako bokka, eby’omubiri, era olw’ekyo, ebibi. Omugga gw’okwegomba kwabwe gukulukutira n’amaanyi mu kkubo ekyamu. Okuyaayaana kuno, emirundi mingi, kweyongera nnyo amaanyi—kufuula omuntu omuddu wakwo. Kufuga okusalawo kwe; kumusindiikiriza mu by’obukambwe—alwana era ayomba—oboolyawo n’atta ddala. Mu maaso ga Katonda, abala obusungu okuba obutemu, omuntu oyo atta emirundi mingi. Okwegomba kwe kulina amaanyi mangi nnyo, abantu kyebava bakuyita ebiruyi. Era ebiruyi bino bwe bisiikuuka ddala, omuntu yennyini alwana n’amaanyi mangi, ne kiba nti obwakabaka bwa Setaani buyingirwa n’amaanyi, era abantu ab’amaanyi ennyo be babutwala!
Bwe kityo, ne mu bantu ab’ekisa mulimu okwegomba. Okunyaga abatukuvu okwegomba kwabwe kwandibalumizza nnyo, kubanga okwegomba okwo kwe kubasitula okuva mu bwe bali obwa wansi. Okwegomba kw’abantu ab’ekisa kugoberera ebintu ebisinga obulungi—ebirongoofu era eby’emirembe, ebisaanira okutenderezebwa era ebisitula omuntu. Beegomba ekitiibwa kya Katonda, noolwekyo okwegomba kwabwe kuva mu nsonga ez’awaggulu okusinga ezo ezikoleeza ebirowoozo ebitazziddwa buggya. Okwegomba ng’okwo mu Bakristaayo emirundi mingi kubeera kwa bbugumu era kwa maanyi. Kirina okuba bwe kityo bulijjo. Okwegomba okuzaalibwa Omwoyo wa Katonda kusiikuula obuntu obuzziddwa obuggya, nga kubukoleeza era nga kubusitula, ne kufuula omuntu okusinda n’okulumwa ng’omukazi alumwa okuzaala, okutuusa lw’afuna ekyo Katonda kye yamuyigiriza okwegomba. Okuyaayaana kw’ababi n’okwegomba okutukuvu okw’abatuukirivu, buli kumu kulina engeri yaakwo ey’okunoonya okumatizibwa. Okuyaayaana kw’ababi kweyolekera mu kuyomba—kutta, kwegomba okufuna, kulwana era kuyomba. Ate ku ludda olulala, okwegomba kw’abatuukirivu, bwe kuluŋŋamizibwa obulungi, kukwata ekkubo ery’ebbugumu erisingawo ennyo okutuukiriza ekigendererwa kyakwo, kubanga kweyolekera mu kusaba okw’obunyiikivu era okutakoowa. Omuntu atya Katonda, bw’ajjula okwegomba, asaba era afuna okuva mu mukono gwa Katonda.
Mu kiseera kino, Katonda ng’annyamba, nja kugezaako okulaga okuva mu kyawandiikibwa kyaffe, ekisooka, obwavu bw’okuyaayaana okubi—“Mwagala ebintu ne mutabifuna.” Eky’okubiri, nja kulaga n’ennaku obwavu bw’Abakristaayo bangi ab’erinnya mu bintu eby’omwoyo, naddala nga bali wamu nga Ekkanisa—nabo beegomba ne batafuna. Eky’okusatu, mu kufundikira tujja kwogera ku bugagga okwegomba okutukuvu bwe kulisasulwa, singa tukozesa engeri entuufu. Bwe tusaba tujja kufuna.
Ekisooka, lowooza ku BWAVU BW’OKUYAAYAANA OKUBI—“Mwagala ebintu ne mutabifuna.” Okwegomba okw’omubiri, ne bwe kuba n’amaanyi kutya, emirundi mingi tekufuna ekyo kye kunoonya. Ng’ekyawandiikibwa bwe kigamba nti mwegomba okufuna, “so ne mutasobola kubifuna.” Omuntu ayaayaanira okuba omusanyufu, naye si musanyufu. Alumirwa okuba omukulu, naye buli lunaku agenda afuuka owa wansi n’okusingawo. Ayaayaanira kino ne kiri by’alowooza nti binaamumatiza, naye akyali tamatidde. Ali ng’ennyanja esiikuuse, eteyinza kutereera. Mu ngeri emu oba endala, obulamu bwe kwe kuggwaamu essuubi. Ateganira ng’ali mu muliro gwennyini, naye ebivaamu butaliimu na kugoberera mpewo. Kiyinza kitya okuba ekirala? Bwe tusiga empewo, tetuteekwa kukungula mbuyaga, so si kirala?
Oba, singa oboolyawo okuyaayaana okw’amaanyi okw’omuntu omunyiikivu, alina ebitone era atakoowa, kumuwa ky’anoonya, kale nga mu bbanga ttono akifiirwa! Akirina naye nga takirina. Okukinoonya kwa kutegana, naye okukirina kirooto bulooto. Atuula okulya, laba! embaga n’emubbibwako, ekikopo ne kibula nga kituuse ku mimwa gye! Awangula alyoke afiirwe! Azimba, omusingi gwe ogw’omusenyu ne guseerera wansi w’omunaala gwe, n’okufuba kwe ne kugwa matongo. Oyo eyawangula obwakabaka yafiira ku lwazi oluli olwokka wakati mu nnyanja ennene nga tamatidde, n’oyo eyazzaawo obwakabaka bwe yagwa n’atayimuka nate. Ng’ekiryo kya Yona bwe kyawotokera mu kiro kimu, n’obwakabaka bwe butyo bwagwa mangu, n’abaami baabwo ne bafiira mu buwaŋŋanguse. Abantu bye bafuna olw’entalo n’okulwana bibanja bye bapangisizza okumala akaseera katono—okufuna kuba kwa kaseera katono nnyo ne kiba nga kikyali kya mazima nti, “Baagala ebintu ne batabifuna.”
Oba singa abantu ng’abo balina ebitone n’amaanyi ebimala okukuuma kye baawangula, kyokka mu ngeri endala tebakirina newaakubadde nga bakirina, kubanga essanyu lye baasuubira okusangamu terimu. Banoga ekibala, ne kiba nga kimu ku bibala ebyo eby’oku Nnyanja Enfu ebifuuka evvu mu ngalo. Omuntu mugagga, naye Katonda amuggyako obusobozi okusanyukira obugagga bwe. Olw’okuyaayaana kwe n’okulwana kwe, omwenzi, ku nkomerero, afuna kye yeegomba, era bw’amala okusanyuka akaseera akatono, akyawa ekyo kye yayaayaanira ennyo bw’atyo! Ayaayaanira essanyu erimusikiriza, n’alikwata n’alibetenta n’omukono gwe ogw’omululu!
Tunuulira omulenzi ayigga ekiwojjolo ekibuuka okuva ku kimuli okudda ku kirala, ng’akigoberera n’amaanyi. Ku nkomerero kimutuukako, n’akikuba n’enkoofiira ye ne kigwa! Naye bw’alonda ebisigaddewo ebinafu, asanga ekiwojjolo ekyo ekirabika obulungi nga kyonoonese olw’ekikolwa ekyo kyennyini ekyakimuwa! Bwe kityo bwe kiyinza okwogerwa ku bangi ku baana b’abantu—“Mwagala ebintu ne mutabifuna.” Obwavu bwabwe bulagibwa mu ngeri ssatu. “Ne muba n’obuggya, ne mulyoka muttiŋŋana so ne mutasobola kubifuna,” “Temulina kubanga mulemeddwa okubisaba.” “Ne bwe mubisaba, temubifuna kubanga ekigendererwa kyammwe kikyamu.” Abeegombi bwe balemwa, si lwa kubanga tebaafuba kutuuka ku bigendererwa byabwe, kubanga ng’obuntu bwabwe bwe buli, baakozesa engeri ezisinga okukola ze baali basobola okutuukako, era baazikozesa n’omululu!
Ng’endowooza y’omubiri bw’eri, engeri yokka ey’okufuna ekintu kwe kukirwanira, era Yakobo ekyo akiteeka ng’ensibuko y’okulwana kwonna. “Kiki ekireeta entalo n’okulwanagana mu mmwe? Si lwa kubanga mu mitima gyammwe mujjudde ebintu bingi nnyo ebibi bye mwagala?” Eno y’engeri y’okufuba gye tusoma nti, “Nga mulwana era nga muyomba,” kyokka temulina. Engeri eno abantu bagyekwatako okuva ku mulembe okutuuka ku mulala. Bwe kiba nti omuntu agenda kweyongerayo mu nsi eno, bwe bang’amba, ateekwa okuvuganya ne baliraanwa be, n’abasindika okuva mu bifo byabwe eby’omugaso. Tateekwa kweraliikirira ngeri gye banaagaggawalamu, wabula ateekwa okwefaako yekka n’akakasa nti asituka, ne bw’anaabalinnyako bangi batya. Tayinza kusuubira kweyongerayo singa ayagala muliraanwa we nga bwe yeeyagala yekka! Lwe lutalo olw’obwenkanya, era buli muntu ateekwa okwefaako yekka!
Mulowooza nti nsaaga mu ngeri y’okujooga? Kiyinzika, naye ebigambo bino mbiwulidde okuva mu bantu ababyogera nga babitegeeza ddala. Bwe batyo ne beenyigira mu kulwana, era okulwana okwo emirundi mingi kuwangula, kubanga ng’ekyawandiikibwa bwe kigamba, “muttiŋŋana”—kwe kugamba, balwana bwe batyo ne bamegga omulabe waabwe, n’aggwaawo. Bantu ba maanyi mangi, empologoma ento eziyinza okugenda ne zitaagulataagula omuyiggo gwazo, naye era kyogerwa ku bo nti, ng’empologoma, “zirumwa enjala ne ziggwaamu amaanyi.” Naye abo abanoonya Mukama, ebirungi tebiibaggwengako, so ng’abeegombi bano tebaliiko kibakomako mu kufuba kwabwe okutuuka ku kye baagala! Tewali kye batasobola kukola, batta era beegomba okufuna.
Ate era, balwana n’obugumiikiriza obungi, kubanga ekyawandiikibwa kigamba nti, “Nga mulwana era nga muyomba.” Kaakano, olutalo kwe kweyongera okulwana, nga kuwanvuwa okuva ku lutabaalo okudda ku lulala, era nga kugobererwa n’amateeka g’eby’okulwana okutuusa obuwanguzi lwe bufunibwa. Abantu bangi nnyo babeera mu bulamu bwa kwefaako bokka, nga bavuganya wano, nga balwana wali, nga beerwanirira bokka n’obugumiikiriza obusingirayo ddala. Tebafaayo nnyo ku ngeri gye banaakikolamu. Omuntu ow’omunda takkirizibwa kuyingira mu nkolagana yaabwe, wabula okubuulirira okw’edda kuvuga mu matu gaabwe nti, “Funa ssente! Funa ssente mu bwesimbu, bw’oba ng’osobola, naye mu ngeri yonna funa ssente.” Ne bwe kiba nti omubiri n’emmeeme bizikirira era abalala ne bajjuzibwa ennaku—genda mu maaso n’olutalo—kubanga mu lutalo luno temuli kuwummuzibwa! Bw’oba ogenda kuwangula, oteekwa okulwana—era buli kintu kikkirizibwa mu lutalo!
Bwe batyo bakuŋŋaanya amaanyi gaabwe, bavuganya ne bannaabwe, olutalo lw’obulamu baluyongera ebbugumu buli lukya, bagoba okwagala era ekisa bakiyita busirusiru—naye, n’enteekateeka zaabwe zonna, tebatuuka ku kigendererwa ky’obulamu mu ngeri yonna ey’amazima. Yakobo ayogera bulungi nti, “Ne muba n’obuggya, ne mulyoka muttiŋŋana so ne mutasobola kubifuna; nga mulwana era nga muyomba,” kyokka temulina. Abantu abamaliridde ku bigendererwa byabwe eby’okwefaako bokka bwe batatuuka ku bye baagala, oboolyawo bayinza okuwulira nti ensonga lwaki balemwa eri nti “Kubanga mulemeddwa okubisaba.” Kale, okutuuka ku bye twagala kufunibwa lwa kusaba? Bwe kityo ekyawandiikibwa bwe kirabika ng’ekiraga—era bwe batyo abatuukirivu bwe bakisanga. Lwaki omuntu ono alina okwegomba okw’amaanyi tatandika kusaba? Ensonga esooka eri nti, okusaba tekuli mu buntu bw’omuntu ow’obuzaaliranwa—kyandibadde kye kimu n’okumusuubira okubuuka mu bbanga!
Ayisaamu amaaso endowooza y’okwegayirira. “Okusaba?” bw’agamba. “Nedda, njagala kubeera ku mulimu. Siyinza kwonoona biseera ku by’eddiini; okusaba tekuliiko kye kukola. Njagala kwerwanirira kkubo lyange. Nga mukyasaba, nze nnaaba mmaze okumegga omuvuganya wange. Ŋŋenda mu woofiisi yange, mmwe mbaleka ne Bayibuli zammwe n’okusaba kwammwe.” Talina mutima gwa kusaba Katonda. Agamba nti tewali ayagala kusaba okuggyako bannanfuusi abeefuula, bw’atyo n’ayatula nti singa yasaba, yandibadde munnanfuusi eyeefuula! Ye kennyini, okusaba kwe kwa ngeri ndala ddala, era zibasanze abo abagwa mu nzaala ze! Bajja kukizuula nti gy’ali, obusuubuzi bwe busuubuzi, era obusuubuzi obw’obukodyo ddala. Tayinza kukutama kusaba; wa malala nnyo. Okwesiga Katonda takutegeera—okwesiga ye kennyini kye kigambo kye! Ye kennyini ye katonda we, era eri katonda we oyo gy’atunuulira okufuna obuwanguzi!
Wa malala nnyo n’okwebala nti ye kennyini ye Katonda amulabirira! Omukono gwe ogwa ddyo n’omukono gwe ogw’amaanyi bye binaamuwa obuwanguzi. Bw’aba nga yeeyabizza nnyo mu ndowooza ze, akkiriza nti newaakubadde nga tasaba, naye oboolyawo okusaba kulimu ekirungi, kubanga kukkakkanya ebirowoozo by’abantu ne kubawa emirembe. Naye bw’ojja ku ky’okuba nti okusaba kuyinza okuddibwamu, asekerera endowooza eyo, era ayogera mu ngeri ey’obufirosoofo n’ey’eby’eddiini ku busirusiru bw’okulowooza nti Katonda akyusa enkola ye olw’okussa ekitiibwa mu kusaba kw’abasajja n’abakazi. “Bya busirusiru,” bw’agamba, “bya busirusiru ddala!” Era, noolwekyo, mu magezi ge amangi, addayo mu kulwana kwe n’entalo ze, kubanga mu ngeri ng’ezo mw’asuubira okutuuka ku kigendererwa kye. Naye tafuna!
Ebyafaayo byonna eby’abantu biraga nti okuyaayaana okubi kulemwa okutuuka ku kye kunoonya. Okumala akaseera, omuntu ow’omubiri agenda mu maaso ng’alwana era ng’ayomba, naye, oluvannyuma, akyusa endowooza ye, kubanga alwadde, oba atidde. Ekigendererwa kye kikyali kye kimu, naye bwe kiba nti tekisobola kutuukibwako mu ngeri emu, agezaako endala. Bw’aba ateekwa okusaba, kale, ajja kusaba—ajja kufuuka omuntu w’eddiini era yeekolere ekirungi mu ngeri eyo. Asanga nti abantu abamu ab’eddiini bagaggawala mu nsi, era nti n’Abakristaayo ab’amazima si basirusiru n’akatono mu by’obusuubuzi, noolwekyo agezaako enkola yaabwe. Era kaakano agwa wansi w’okunenya okw’okusatu okw’ekyawandiikibwa kyaffe—“Ne bwe mubisaba, temubifuna kubanga ekigendererwa kyammwe kikyamu.” Nsonga ki lwaki omuntu oyo omuddu w’okuyaayaana kwe tafuna ky’ayagala, ne bw’atandika okusaba?
Ensonga eri nti okusaba kwe kwa kutuukiriza mukolo bukozi. Omutima gwe teguli mu kusinza kwe. Agula ekitabo ekirimu ebiyitibwa, “essaala eziwandiikiddwa,” n’azisoma mu kamwa, kubanga okuddiŋŋana kwanguyira okusinga okusaba, era tekwetaaga kulowooza! Sirina kye nziyiza ggwe okukozesa essaala ewandiikiddwa bw’oba ng’osaba nayo, naye mmanyi bangi nnyo abatasaba nayo, wabula baddiŋŋana bubuzi ebigambo. Lowooza ku bandibaddewo mu maka gaffe singa, mu kifo ky’abaana baffe okutubuulira mu bwesimbu bwe babeera n’ekyetaago, buli kiseera balowooza nti kibagwanira okugenda mu kisenge ky’ebitabo ne banoonya essaala ewandiikiddwa ne bagitusomera! Mazima okuwulira kw’awaka n’okwagala byonna byandikomye! Obulamu bwanditambulidde mu njegere! Amaka gaffe gandifuuse ng’essomero ery’ekisulo, oba enkambi y’amagye—era byonna byandibadde bya kuyimirira mu nnyiriri na mikolo—mu kifo ky’amaaso agasanyufu agatunula waggulu n’obwesige obw’okwagala mu maaso agaagala agasanyukira okuddamu!
Abantu bangi ab’omwoyo bakozesa essaala ewandiikiddwa, naye abantu ab’omubiri kumpi bulijjo bagikozesa, kubanga bakoma ku mukolo ogwo. Okusaba kw’omuntu ono kwe kusaba okukyamu kubanga kwonna kwa ku lulwe. Ayagala okugaggawala alyoke yeesanyuse. Ayagala okuba omukulu kyokka alyoke yeegombebwe—okusaba kwe kutandikira era ne kukoma ku ye kennyini. Laba obuswavu bw’okusaba okw’engeri eyo, ne bwe kuba nga kwa mazima. Omuntu bw’asaba bw’atyo, asaba Katonda okufuuka omuweereza we amutuukirize okwegomba kwe. Nedda, kisinga n’okwo obubi! Ayagala Katonda yeegatte naye mu kuweereza okuyaayaana kwe! Ajja kutuukiriza okuyaayaana kwe, ne Katonda ajje amuyambe okukikola! Okusaba ng’okwo kuvvoola, naye kungi nnyo okuweebwayo, era kuteekwa okuba kimu ku bintu ebisinga okusunguwaza Katonda eggulu bye lyali lirabye!
Nedda, omuntu bw’aba ayagala okwebeerera yekka n’okuyaayaana kwe, akikole, era gy’akoma okweyawula ku Katonda gy’akoma okubeera omwesimbu mu bye yeeyisaamu. Aleme kwogera Essaala ya Mukama nga Katonda Kitaawe, oba okuwalula erinnya ettukuvu erya Kristo okutukuza omululu gwe, oba okuyita amaanyi ag’omukisa ag’Omwoyo mu by’okwegulumiza kwe oba mu kwegomba kwe okw’okwefaako! Bw’akola bw’atyo, taliba bulungi kusinga bwe yali ku ntandikwa—alisaba, n’atafuna. Okusaba kwe kulyonoonekera kubanga asaba mu ngeri enkyamu, ng’agenderera kubikozesa ku masanyu ge gokka. Okwegomba kwo bwe kuba nga kwe kuyaayaana kw’obuntu obwagwa; okwegomba kwo bwe kuba nga kutandikira era ne kukoma ku ggwe wekka, era ekigendererwa ekikulu ky’obeererawo bwe kiba nga si kugulumiza Katonda, wabula okwegulumiza ggwe wekka, kale oyinza okulwana, naye tolifuna!
Oyinza okeera mu makya n’olwawo okwebaka, naye tewali kintu kya mugaso kirivaamu! Jjukira Mukama bwe yayogedde mu Zabbuli 37—“Tonyiiganga era weewale ekiruyi; teweeraliikiriranga kubanga bivaamu bibi byereere. Wanaayitawo akabanga katono ababi baggweerewo ddala; wadde mulibanoonya temulibalabako. Naye abateefu baligabana ensi ne beeyagalira mu ddembe eritatendeka.”
Ebyo bimala ku bwavu bw’okuyaayaana okubi.
II. Eky’okubiri, kaakano nnina omulimu omukulu, era gwe guno, okulaga ENGERI EKKANISA ZA KRISTO GYE ZIYINZA OKUBONAABONA N’OBWAVU OBW’OMWOYO ne kiba nti nazo, beegomba okufuna, “so ne mutasobola kubifuna.” Kya lwatu Omukristaayo anoonya ebintu eby’awaggulu okusinga omuntu ow’ensi, bwe kitaba bwe kityo teyandisaanidde linnya eryo n’akatono. Waakiri, nga bw’ayatula, ekigendererwa kye kwe kufuna obugagga obw’amazima n’okugulumiza Katonda mu mwoyo ne mu mazima. Ye, naye laba, Abooluganda abaagalwa, Ekkanisa zonna tezifuna ekyo kye zeegomba. Tulina okwemulugunya, si wano na wali, wabula mu bifo bingi, ku Kkanisa ezikumpi okwebaka era ezigenda zikendeera mpolampola.
Kya lwatu zifuna ensonga ez’okwekwasa. Abantu bagenda bakendeera, oba ekifo ekirala eky’okusinzizaamu kisikiriza abantu. Bulijjo wabaawo ensonga ey’okwekwasa eri kumpi, omuntu bw’agyetaaga. Naye era, ekituufu kikyali awo—okusinza okw’olukale kumpi kwalekebwa ddala mu bifo ebimu, obuweereza tebulina maanyi gakuŋŋaanya bantu—era abo abalabikako tebamatidde oba tebafaayo. Mu Kkanisa ng’ezo temuli bakyuka. Singa beeyongerako abantu mukaaga mu mwaka, bandyetaaze okuyimba “Oluyimba lwa Aleruuya”! Naye ku by’okuleeta enkumi n’enkumi eri Kristo, mu kyama batya nti ekyo kyandibadde kintu ekitali kirungi, kubanga kiyinza okuleeta okusasamala—era beekuuma nnyo mu mpisa ne kiba nti batya buli kintu eky’engeri eyo!
Obutakola kintu kyonna ne baleka abantu okuzikirira, mu ndowooza yaabwe, kye kituufu era eky’ekitiibwa. Naye okuba abalamu era ab’amaanyi mbeera ya kabi, kubanga eyinza okutuusa ku bulalu n’obutaba na mpisa! Batya nnyo naddala ekintu kyonna ekifaanana “okwesiikuula okw’amaanyi.” Ekigambo ekyo ekirabika obubi bakiteeka mu maaso gaffe ng’Abachina bwe bagezaako okutiisa abalabe baabwe nga basiiga ku ngabo zaabwe amaaso ag’entiisa! Togenda kufaayo ku kigambo ekyo eky’entiisa—tekirina gwe kirituusaako kabi! Ekkanisa zino “tezirina,” kubanga tewali Mazima ga Katonda gabuna olw’obunyiikivu bwazo; tewali kibi kikubibwa; tewali butukuvu bwongerwamu maanyi; tewali kikolebwa Katonda kye yandigulumiziddwamu. Era nsonga ki ereeta kino?
Ekisooka, ne mu abo abeeyita Abakristaayo wayinza okubaawo okunoonya ebintu ebirungi mu ngeri enkyamu. “Nga mulwana era nga muyomba,” kyokka temulina. Ekkanisa tezirowoozezza kugaggawala nga zivuganya n’Ekkanisa endala? Mu kifo kino na kino eky’okusinzizaamu balina omusajja omugezi ennyo—naffe tuteekwa okufuna omusajja omugezi! Mazima, ateekwa okuba omugezi katono okusinga omuzira wa baliraanwa baffe. Kye kyo ekyo—omusajja omugezi! Woowe, nga tubeera mu mulembe mwe twogerera ku basajja abagezi mu kubuulira Enjiri ya Yesu Kristo! Kitalo, okulowooza nti obuweereza buno obutukuvu bwesigamye ku magezi g’abantu! Ekkanisa zivuganyizza mu kuzimba, mu ndongo, mu by’okwambala ne mu kitiibwa mu bantu. Abakulembeze balowooza nti okusobola okukulaakulana bateekwa okuba n’ekintu ekisinga obulungi, ekisinga okuyooyootebwa, oba ekisinga ebbeeyi okusinga baliraanwa baabwe—noolwekyo bazimba amasinzizo ag’engeri ya Gothic, eddoboozi ly’omubuulizi mwe lirinnya mu mikiikiro ne litawulirwa bulungi n’akatono—oba si ekyo bagula ennanga ennene erimu buli kisumuluzo okuggyako ekyo ekiwa eddoboozi ery’amaanyi lyonna!
Endowooza eyo erabika nga yabuna wonna nti mu nnanga ennene mulimu ekisa kingi. Okusaba Katonda ng’okozesa namuziga w’empewo, ng’Abatatali, kyandibadde kya busirusiru nnyo! Naye okutendereza Katonda n’empewo eyita mu nseke kye kisaanira ennyo! Sirabangako njawulo era ne kaakano sigiraba. Ennanga ennene oba obutabaawo nnanga si kye kibuuzo kaakano, naye njogera ku mbeera ebyuma bino mwe biteekebwawo olw’okuvuganya. Ebigendererwa by’abangi si bya kukulaakulana nga balina ekizimbe ekisinga obulungi, endongo ennungi okusingawo, n’obuweereza obw’amagezi okusinga abalala? Si kye kimu n’okuvuganya kw’abatunzi b’engoye mu maaso g’amaduuka gaabwe n’amadirisa agayooyooteddwa? Eyo y’engeri Obwakabaka bwa Katonda gye bulikula mu ffe?
Mu mbeera ezimu mu kuvuganya kuno mulimu n’obukyayi. Si kirungi eri ebirowoozo ebitono okulaba Ekkanisa endala nga zikulaakulana okusinga ezaabwe. Ziyinza okuba nga zinyiikivu okutusinga era nga zikola omulimu gwa Katonda bulungi okutusinga, naye twanguwa okuzitunuulira n’eriiso ery’obuggya—era, mu bwesimbu, twandyagadde obutakulaakulana nnyo bwe batyo. Mulowooza nti Ekyawandiikibwa kyogera bwereere nti, “Omwoyo gwe yassa mu ffe” gwegomba n’obuggya? Singa twandirabye enkaayana mu bo, ne beeyawula ne bazikirira mu by’ekkanisa, tetwandisanyuse. Kya lwatu nedda! Naye era tetwandinakuwadde nnyo! Mu Kkanisa ezimu omwoyo omubi gusigala omwo. Sireeta kuvuma kwa kulumiriza, noolwekyo sigamba kisingawo ku kino—Katonda taliwa mukisa nkola ng’ezo n’omwoyo ng’ogwo—abo abazigoberera balyegomba okufuna, naye tebalifuna.
Bwe kityo, nsonga ki lwaki tezifuna mukisa? Ekyawandiikibwa kigamba nti, “Kubanga mulemeddwa okubisaba.” Ntya nti waliwo Ekkanisa ezitasaba. Okusaba mu ngeri zaakwo zonna kulagajjalirwa nnyo. Okusaba okw’omu kyama kulekebwa ne kuvunda. Nja kukirekera omuntu ow’omunda owa buli muntu okusalawo okusaba okw’omu kyama gye kukoma okufaayibwako, n’okussa ekimu ne Katonda mu kyama gye kukoma okubaawo mu bammemba b’Ekkanisa zaffe. Kya mazima nti okubeerawo kwakwo okulamu kwa nkizo nnyo eri okukulaakulana kw’Ekkanisa. Okusaba okw’omu maka kwangu okusalirako omusango, kubanga tusobola okukulaba. Ntya nti mu nnaku zino bangi baalekera ddala okusabira awamu mu maka. Mbeegayiridde temubakoppa!
Nandyagadde mwenna mubeere n’endowooza y’emu ng’omupakasi Omuskooti eyafuna omulimu mu nnyumba y’omulimi omugagga eyali amanyiddwa nti asasula bulungi. Mikwano gye gyonna ne gimukwatirwa obuggya olw’okugenda okukola mu nnyumba ng’eyo. Mu bbanga ttono n’akomawo ku kyalo kye eky’obuzaaliranwa. Bwe baamubuuza lwaki yaleka omulimu gwe, n’addamu nti, “teyasobola kubeera mu nnyumba etaliiko kasolya.” Ennyumba etaliimu kusaba, nnyumba etaliiko kasolya! Tetuyinza kusuubira mikisa ku Kkanisa zaffe bwe tutaba nagyo ku maka gaffe! Ate okusaba kw’ekibiina, okukuŋŋaana awamu mu bye tuyita Enkuŋŋaana z’Okusaba—tewali kukendeera? Mu bifo bingi Olukuŋŋaana lw’Okusaba lunyoomebwa era lutunuulirwa ng’olukuŋŋaana olw’eddaala ery’okubiri. Waliwo bammemba b’Ekkanisa abatalabikako n’akatono era nga tekibalumiriza mu mutima nti tebajja.
Ebibiina ebimu bitabula Olukuŋŋaana lw’Okusaba n’okusomesa, ne bisigaza okusinza kumu kwokka mu wiiki. Lumu nasomye ensonga y’okwekwasa ku bino byonna—kigambibwa nti abantu basinga okubeera awaka, nga balabirira eby’omu maka. Ebyo byogera bya bwereere! Ani mu ffe ayagala abantu okulagajjalira eby’omu maka gaabwe? Kirizuulibwa nti abo abasinga okulabirira obulungi eby’omu maka gaabwe beebo abanyiikira okuteekateeka buli kimu, balyoke bagende mu nkuŋŋaana ez’okusinza. Okulagajjalira Ennyumba ya Katonda emirundi mingi kabonero akalaga okulagajjalira ennyumba zaabwe! Sirina kubuusabuusa nti tebaleeta baana baabwe eri Kristo, kubanga singa babadde babaleeta bandibaleese mu kusinza. Mu ngeri yonna, okusaba kw’Ekkanisa kwe kupima okukulaakulana kwayo. Bwe tuziyiza okusaba, tuziyiza omukisa.
Obuwanguzi bwaffe obw’amazima nga Ekkanisa busobola kufunibwa lwa kubusaba Mukama yekka. Tetuli beetegefu kwekyusa n’okutereeza mu nsonga eno? Woowe, singa ekiseera kya Sayuuni eky’okulumwa okuzaala kituuka, okulumwa okw’okusaba lwe kulisiikuula omubiri gwonna ogw’abeesigwa! Naye abamu baddamu nti, “Waliwo Enkuŋŋaana z’Okusaba era tusaba omukisa, naye tegujja.” Ennyinnyonnyola teyinza kusangibwa mu kitundu ekirala eky’ekyawandiikibwa nti, “temubifuna kubanga ekigendererwa kyammwe kikyamu”? Enkuŋŋaana z’Okusaba bwe zifuuka omukolo obukozi; Abooluganda bwe bayimirira ne bamalira ebiseera mu kwogera emboozi empanvu mu kifo ky’okwogera ne Katonda mu bigambo eby’amaanyi era ebyaka; bwe wataba kusuubira mukisa—okusaba bwe kuba okunnyogovu era okutaliimu bbugumu—olwo tewali kirivaamu. Oyo asaba awatali bbugumu tasabye n’akatono! Tetuyinza kussa kimu ne Katonda, gwe muliro ogwokya, bwe wataba muliro mu kusaba kwaffe!
Okusaba kungi kulemwa okutuuka ku kye kutumiddwa kubanga tekulimu kukkiriza. Okusaba okujjudde okubuusabuusa kwe kusaba okugaanibwa. Lowooza nti owandiikidde mukwano gwo n’ogamba nti, “Mukwano gwange omwagalwa, ndi mu buzibu bungi, noolwekyo nkutegeeza, era nkusaba obuyambi bwo kubanga kirabika kituufu okukola bwe ntyo. Naye wadde nga mpandiika bwe nti, sikkiriza nti ojja kumpeereza buyambi bwonna. Mazima, nandyewuunyizza nnyo singa obuweereza, era nandibwogeddeko ng’ekyamagero ekinene.” Olowooza ojja kufuna obuyambi? Nnandigambye nti mukwano gwo yandibadde n’amagezi agamala okulaba obwesige obutono bw’omulinamu, era yandikuddamu nti, olw’okuba tewasuubira kintu kyonna, tagenda kukwewuunyisa. Endowooza yo ku bugabi bwe ya wansi nnyo ne kiba nti tawulira nti kimugwanira kweteganya ku lulwo. Okusaba bwe kuba okw’engeri eyo, tewandyewuunyizza nti “tetubifuna kubanga ekigendererwa kyaffe kikyamu.”
Ate era, singa okusaba kwaffe, ne bwe kuba kwa bunyiikivu n’okukkiriza kutya, kuba kusaba bukozi Ekkanisa yaffe ekulaakulane kubanga twagala okwenyumiririza mu kukulaakulana kwayo—singa twagala okulaba ekibiina kyaffe eky’eddiini nga kyeyongera nnyo era nga kifuna ekitiibwa kingi, tulyoke tugabane ku kitiibwa kyakyo—kale okwegomba kwaffe tekuli kirala wabula okuyaayaana okubi, ku nkomerero! Kiyinzika abaana ba Katonda okulaga okuvuganya kwe kumu, obuggya n’okwegulumiza ng’abantu b’ensi? Omulimu gw’eddiini gunaabanga gwa kuvuganya na kukaayana? Woowe, kale, okusaba okunoonya obuwanguzi obwo tekulikkirizibwa ku Ntebe ey’Okusaasira! Katonda tajja kutuwulira, wabula ajja kutugamba tugende, kubanga tafaayo ku kwegayirira okulina ekigendererwa eky’okwefaako. “Temulina kubanga mulemeddwa okubisaba, oba temubifuna kubanga ekigendererwa kyammwe kikyamu.”
III. Eky’okusatu, nnina omulimu ogusinga ennyo okusanyusa, era gwe guno, okulaga mu bufunze OBUGAGGA OBULINDIRIDDE OKUKOZESA ENGERI ENTUUFU, kwe kugamba, okusaba Katonda mu ngeri entuufu. Mbayita mussaayo omwoyo gwammwe ennyo ku nsonga eno, kubanga ya mugaso munene nnyo. Era ekisooka kye njogera kye kino—nga kitono nnyo, ku nkomerero, kye Katonda kye tusaba! Okusaba? Kale, kye kintu ekisinga obutono ky’ayinza okusuubira gye tuli, era tekisukka ku kye tusaba buli lunaku abo abeetaaga obuyambi okuva gye tuli! Tusuubira omwavu okusaba era bw’atasaba, ebbula lye tumuteekako omusango. Singa Katonda agaba eri abo abasaba, ffe ne tusigala nga tuli baavu, ani nannyini musango? Omusango ogwo tegusinga obunene? Tekirabika nga tetuli bulungi ne Katonda, ne tutaagala n’okukkakkana okumusaba ekisa? Mazima, mu mitima gyaffe mulina okubaamu obulabe obwekwese gy’ali, bwe kitaba bwe kityo, mu kifo ky’okuba ekyetaago kye tutayagala, okusaba kwandibadde kutwalibwa ng’essanyu eddene!
Naye, Abooluganda, ka tube nga tukyagala oba tetukyagala, mujjukire, okusaba lye tteeka ly’Obwakabaka. “Musabe, munaaweebwa.” Tteeka eritalikyusibwa ku muntu yenna. Mukama waffe Yesu Kristo ye Muganda omukulu mu
maka, naye Katonda teyamuggya ku tteeka eryo! Mujjukire ekyawandiikibwa kino—Yakuwa agamba Omwana we yennyini nti, “Nsaba, nange ndikuwa amawanga gonna okuba obusika bwo, era n’ensi yonna gy’ekoma okuba amatwale go.” Bwe kiba nti Omwana wa Katonda ow’obwakabaka era ow’obwakatonda tasobola kuggibwa ku tteeka ery’okusaba alyoke afune, ggwe nange tetuyinza kusuubira tteeka eryo kulekezebwa ku lwaffe!
Lwaki kyandibadde bwe kityo? Nsonga ki eyinza okuwolerezebwa lwaki twandiggiddwa ku kusaba? Nsonga ki eyinza okubaawo lwaki twandiggiddwako enkizo n’okununulibwa okuva mu bwetaavu bw’okwegayirira? Sirina gye ndaba—ggwe olina gy’olaba? Katonda ajja kuwa Eriya omukisa atonnyese enkuba ku Isirayiri, naye Eriya ateekwa okugisaba. Eggwanga eddonde bwe liba ligenda kukulaakulana, Samwiri ateekwa okulyegayiririra. Abayudaaya bwe baba bagenda kununulibwa, Danyeri ateekwa okubeegayiririra. Katonda ajja kuwa Pawulo omukisa era amawanga galikyusibwa okuyita mu ye, naye Pawulo ateekwa okusaba! Era yasaba obutayosa—ebbaluwa ze ziraga nti teyasuubira kintu kyonna okuggyako ng’akisabye. Bw’oba ng’oyinza okufuna buli kintu ng’osaba, so tewali ky’ofuna nga tosabye, mbeegayiridde mulabe okusaba bwe kuli okw’omugaso ennyo ddala! Era mbeegayirira mukunyiikiremu nnyo.
Ate era, n’omuntu asinga obutalowooza nnyo akiraba nti waliwo ebintu ebimu Ekkanisa ya Katonda by’eyetaaga bye tutayinza kufuna okuggyako nga tusabye. Oyinza okufuna omusajja oyo omugezi gwe njogeddeko—oboolyawo gy’onookoma okumusabira obutono, gye kinaakoma okuba ekirungi! N’ekkanisa eyo empya, n’ennanga ennene empya, n’abayimbi, oyinza okubifuna awatali kusaba—naye toyinza kufuna kufukibwako mafuta okuva mu ggulu—ekirabo kya Katonda tekiyinza kugulibwa na nsimbi! Bammemba abamu ab’Ekkanisa mu kyalo ekimu ekitannakula mu Amerika baalowooza nti bandikuŋŋaanyizza ekibiina nga bawanika ettaala ennene ennyo ennungi ey’amatabi mu Kisinzizo. Abantu ne boogera ku ttaala eyo era abamu ne bagenda okugiraba—naye ekitangaala kyayo mangu ddala kyakendeera.
Oyinza okugula ebintu ebya buli ngeri eby’omu kkanisa! Oyinza okugula langi eya buli kika, ebikomo, engoye ennyogovu, olugoye olwa bbululu, n’olwa kakobe, n’olumyufu, n’olugoye olwa linena—wamu n’endere, n’ennanga, n’amadinda, n’ebivuga ebya buli ngeri—oyinza okubifuna byonna awatali kusaba. Mazima, kyandibadde kya kujooga okusaba ku byonna ebyo ebitaliimu! Naye toyinza kufuna Mwoyo Mutukuvu awatali kusaba. Ng’empewo, “ekuntira gy’eyagala.” Tasobola kusembezebwa mu ngeri yonna oba mu nkola yonna gye tuyinza okukozesa okuggyako okusaba. Tewali byuma oba nkola ya buntu biyinza kujjuza bbanga lye ng’ataliiwo! Omwoyo Omutukuvu bw’aba nga taliiwo, omusajja wo oyo omugezi agasa ki? Waliwo anaakyuka? Waliwo emmeeme eneebudaabudibwa? Waliwo abaana ba Katonda abanaazzibwa obuggya mu bulamu obw’omwoyo awatali Mwoyo Mutukuvu? Era toyinza kussa kimu ne Katonda awatali kusaba. Oyo atayagala kusaba, tayinza kussa kimu ne Katonda. Ate era, tewali kussa kimu okw’amazima okw’omwoyo wakati w’Ekkanisa ne bammemba baayo okusaba bwe kusirisibwa. Okusaba kuteekwa okubeera mu nkola, bwe kitaba bwe kityo emikisa egyo egy’omugaso ennyo eri okukulaakulana kw’Ekkanisa tegirijja gy’eri. Okusaba gwe mulyango omunene ogw’omukisa ogw’omwoyo, era bw’oguggalawo, oba osibye ekisa wabweru.
Abooluganda abaagalwa, temulowooza nti okusaba kuno, Katonda kw’atwetaagisa, nkizo ennene nnyo? Lowooza singa wabaddewo ekiragiro ekifulumiziddwa nti temuteekwa kusaba—ekyo kyandibadde kizibu ddala! Singa okusaba kwalinga kusalako mugga gwa mukisa mu kifo ky’okugwongera, kyandibadde kabi kanene. Wali olabye kasiru ali mu kweraliikirira okw’amaanyi, oba ng’alumwa nnyo era, olw’ekyo, ng’ayagala nnyo okwogera? Kintu kya ntiisa okulaba! Amaaso ge gakyukakyuka, omubiri gwe gukankana nnyo—kasiru yeenyoola era afuba ng’ali mu nnaku nnyingi. Buli kitundu kyonna eky’omubiri gwe kinyoolebwa olw’okwagala okuyamba olulimi, naye terusobola kumenya njegere zaalwo! Amaloboozi amatono gava mu kifuba, n’okugotaagota okw’ebigambo ebitategeerekeka kusikiriza abantu okussaayo omwoyo, newaakubadde nga tebituuka ku kwogera kwennyini. Ekitonde ekyo ekinaku kiri mu bulumi obutayogerekeka!
Lowooza singa twali, mu buntu bwaffe obw’omwoyo, nga tujjudde okwegomba okw’amaanyi, kyokka nga tuli bakasiru ku lulimi lw’okusaba? Ndowooza kyandibadde kimu ku bibonoobono ebisinga obubi ebiyinza okututuukako! Twandibadde balema era abatemeddwako ebitundu—era obulumi bwaffe bwandibadde bwa maanyi nnyo! Erinnya lye litenderezebwe, Mukama ateekawo ekkubo ery’okwogeramu era agamba omutima gwaffe okwogera naye mu lwatu! Abaagalwa, tuteekwa okusaba—gye ndi, kirina okuba ekintu ekisooka kye tulowooza okukola bwe tuba mu bwetaavu. Singa abantu babadde balungi ne Katonda era nga bamwagala ddala, bandisabye ng’obuntu bwabwe bwe bubalagira, nga bwe bassa omukka! Nsuubira abamu ku ffe tuli bulungi ne Katonda era tetwetaaga kuwalirizibwa kusaba, kubanga kufuuse obuzaaliranwa bwaffe.
Mukwano gwange yambuulidde, jjo, olugero lw’omulenzi omuto Omugirimaani—olugero omusumba we lwe yali ayagala ennyo okubuulira. Omwana oyo omuto omwagalwa yakkiriza Katonda we era yasanyukiranga okusaba. Omusomesa we yali akubirizza abayizi okutuuka ku ssomero mu budde era omwana ono bulijjo yafubanga okukikola. Naye kitaawe ne nnyina baali bantu abagayaavu era, lumu ku makya, olw’ensobi yaabwe yokka, yafuluma oluggi nga essaawa ekuba ekiseera essomero we liggulirwako. Omuntu omu eyali ayimiridde okumpi n’awulira omwana oyo omuto ng’akaaba nti, “Katonda omwagalwa, nkwegayiridde, ntuuke ku ssomero mu budde.” Omuwulizi n’alowooza nti omulundi guno okusaba tekuyinza kuddibwamu, kubanga omwana yalina olugendo oluwerako okutambula, era ekiseera kyali kituuse dda. Yayagala nnyo okulaba ekinaavaamu.
Kaakano kyabaawo ku makya ago nti omusomesa, bwe yali agezaako okuggulawo oluggi lw’essomero, n’akyusa ekisumuluzo mu ludda olukyamu n’atasobola kusika kakomo. Kyabeetaagisa okuyita omukozi w’ebisumuluzo okuggulawo oluggi. Ne wabaawo okulwawo, era oluggi nga lwakaakaba
luggulibwawo, mukwano gwaffe omuto n’ayingira wamu n’abalala bonna, mu budde ddala! Katonda alina engeri nnyingi ez’okutuukiriza okwegomba okutuufu. Kyali kya buzaaliranwa ddala nti, mu kifo ky’okukaaba n’okwemulugunya, omwana eyali ayagala Katonda ddala ayogere naye ku buzibu bwe. Tekyandibadde kya buzaaliranwa eri ggwe nange, mu bwangu era awatali kulonzalonza, okubuulira Mukama ennaku zaffe ne tumusaba obuyambi? Kino si kye kyandibadde ekisooka kye tuddukira? Woowe, ng’Ekyawandiikibwa bwe kiraga, n’ebyo bye tulaba—era, kinnakuwaza okwongerako—ng’ebyo bye tuyiseemu bwe biraga, okusaba emirundi mingi kye kintu ekisembayo!
Laba omulwadde mu Zabbuli 107. Mikwano gye bamuleetera emmere ey’engeri nnyingi, naye emmeeme ye etamwa emmere yonna. Abasawo bakola kyonna kye basobola okumuwonya, naye agenda yeeyongera okulwala, era abulako katono ddala okufa— “Bwe batyo ne bakaabirira Mukama nga bali mu buzibu obwo.” Ekyo ekyandisoose kyateekebwa ku nkomerero! “Muyite omusawo. Mumuteekereteekere emmere. Mumubikke bulangiti!” Byonna bulungi, naye mulisaba ddi Katonda? Katonda ajja kukoowoolebwa ng’embeera efuuse nnyo embi! Laba abavuzi b’amaato aboogerwako mu Zabbuli y’emu. Eryato kumpi limenyeke. “Ne gagulumira okutuuka ku ggulu, ate ne gakka wansi mu ddubi; akabenje ne kabayitirira, ne baggwaamu amaanyi.” Kyokka bakola kyonna kye basobola okuwonawo mu kibuyaga. Naye bwe “beesunda, eruuyi n’eruuyi ne baba ng’omutamiivu atagala; n’amagezi ne gabaggwaako. Bwe batyo ne bakaabira Mukama nga bali mu buzibu.”
Ye; Katonda anoonyezebwa nga tusindikiddwa mu kasonda era nga twetegese okuzikirira! Era nga kisa kya maanyi nnyo nti awulira okusaba okw’ekikeerezi ng’okwo era n’anunula abeegayirira mu bizibu byabwe! Naye kisaanidde okuba bwe kityo ku ggwe ne ku nze, ne ku Kkanisa za Kristo? Okusikirizibwa okusooka okw’Ekkanisa egenda ekendeera tekwandibadde nti, “Tusabe emisana n’ekiro okutuusa Mukama lw’anaatulabikira. Tukuŋŋaane wamu n’omwoyo gumu mu kifo kimu, era tuleme kwawukana okutuusa omukisa lwe gunaatukkako”? Mumanyi, Abooluganda, ebintu ebinene bwe biri ebifunibwa olw’okusaba? Wali okirowoozezzaako? Tekikusikiriza kusaba n’obunyiikivu? Eggulu lyonna liri mu maaso g’omuntu asaba okulikwata! Ebisuubizo byonna ebya Katonda bigagga era tebiggwaawo—era okutuukirizibwa kwabyo kufunibwa lwa kusaba!
Yesu agamba nti, “Kitange yankwasa ebintu byonna,” ne Pawulo agamba nti, “byonna byammwe, nammwe muli ba Kristo.” Ani atandisabye ng’ebintu byonna bitukwasiddwa bwe bityo? Ye, n’ebisuubizo ebyasooka okuweebwa abantu ab’enjawulo byonna bituweereddwa ffe, singa tumanya okubiwolereza mu kusaba. Isirayiri yasomoka Ennyanja Emyufu emirembe mingi emabega, naye mu Zabbuli 66 tusoma nti, “kyetuva tujaguza.” Yakobo yekka ye yali e Penieri, naye Koseya ayogera ku Katonda nti “n’ayogera naye”—era mu lulimi Koseya lwe yawandiikamu ebigambo ebyo bitegeeza nti eyo Katonda yayogera naffe. Pawulo ayagala okutuwa ekisuubizo ekinene eky’ebiseera eby’obwetaavu, n’ajjuliza okuva mu Ndagaano Enkadde, nti Katonda yagamba nti, “Sirikuleka era sirikwabulira n’akatono.” Pawulo ekyo yakiggya wa? Ekyo kye kisuubizo Mukama kye yawa Yoswa—“sirikuleka wadde okukwabuulira.”
Mazima ekisuubizo ekyo kyali kya Yoswa yekka! Nedda, kyaffe! “Buli bunnabbi obuli mu byawandiikibwa, tewali ayinza kubunnyonnyola ku bubwe yekka.” Ebyawandiikibwa byonna byaffe. Laba Katonda bw’alabikira Sulemaani ekiro n’agamba nti, “Saba ky’oyagala kyonna kye mba nkuwa.” Sulemaani asaba amagezi. “Ah, oyo ye Sulemaani,” bw’ogamba. Wuliriza!—“Obanga omuntu yenna ku mmwe aweebuka mu magezi, asabenga Katonda.” Katonda yawa Sulemaani obugagga n’ettutumu okwongereza ku ebyo. Ekyo si kya Sulemaani yekka? Nedda, kubanga kyogerwa ku magezi ag’amazima nti mu mukono gwago ogwa ddyo mulimu obuwanguzi n’okuwangaala, “ne mu mukono gwago ogwa kkono ne mubaamu obugagga n’ekitiibwa”—era kino tekifaanana nnyo n’ebigambo by’Omulokozi waffe nti, “Musooke munoonye obwakabaka bwa Katonda n’obutuukirivu bwe, ebyo byonna mulibyongerwako”? Bwe mutyo, mulaba, ebisuubizo bya Mukama bituukirizibwa emirundi mingi, era bilindiridde okuyiwa eby’obugagga byabyo mu kifuba ky’okusaba! Kino tekisitula kusaba ku ddaala ery’awaggulu, nga Katonda mwetegefu okuddiŋŋana ebyafaayo by’abatukuvu be mu ffe, ng’alindirira okutukwatirwa ekisa, n’okututikka emikisa gye?
Nja kwogera ku Mazima ga Katonda amalala agandituleetedde okusaba, era ge gano, nti bwe tusaba, Katonda ajja kutuwa bingi nnyo okusinga bye tusaba. Ibulayimu yasaba Katonda nti Isimayiri abeere mulamu mu maaso ge. Yalowooza nti, “Mazima ono ye zzadde eryasuubizibwa: siyinza kusuubira nti Saala alizaala omwana mu bukadde bwe. Katonda yansuubiza ezzadde, era mazima liteekwa okuba omwana ono owa Agali. Isimayiri abeerenga mulamu mu maaso go!” Katonda n’amuwa ekyo era n’amuwa ne Isaaka, wamu n’emikisa gyonna egy’Endagaano! Laba ne Yakobo. Afukamira okusaba n’asaba Mukama amuwe emmere okulya era n’ebyokwambala. Naye Katonda we yamuwa ki? Bwe yakomawo e Beseri, yalina ebibinja bibiri, endiga n’eŋŋamira enkumi n’enkumi, n’obugagga bungi! Katonda yali amuwulidde era yali amukoledde nnyo okusinga ennyo bye yasaba!
Kyogerwa ku Dawudi, kabaka, nti “Yakusaba obulamu, era n’obumuwa, ennaku ennyingi,” ye, teyamuwa nnaku nnyingi zokka, wabula n’entebe ey’obwakabaka eri batabani be mu mirembe gyonna, okutuusa Dawudi n’ayingira n’atuula mu maaso ga Mukama, ng’awangulwa obulungi bwa Mukama. “Kale,” bw’ogamba, “naye ekyo kya mazima ne ku kusaba okw’omu Ndagaano Empya? “Ye, bwe kiri bwe kityo ku abo abeegayirira mu Ndagaano Empya, ka babe batukuvu oba boonoonyi! Baaleeta eri Kristo omuntu eyali akoozimbye, ne bamusaba amuwonye. N’agamba nti, “Mwana wange ebibi byo bikusonyiyiddwa.” Ekyo tebaali bakisabye, si bwe kiri? Nedda, naye Katonda atuwa ebintu ebisinga ku bye tusaba!
Wuliriza okusaba okwetoowaze okw’omubbi oyo omwavu eyali afa, “Yesu, onzijukiranga bw’olijja mu bwakabaka bwo.” Yesu n’amuddamu nti, “Olwa leero ojja kubeera nange mu Lusuku lwa Katonda”! Ekitiibwa ekyo teyali akirooseeko!
Era n’olugero lw’omwana omujaajaamya lutuyigiriza kino. Yamalirira okugamba nti, “Sikyasaanira na kuyitibwa mwana wo. Nfunira omulimu mbeere ng’abapakasi bo.” Kitaawe yaddamu ki? “Mutabani wange ono yali afudde kaakano mulamu: Muleete ekkanzu esinga obulungi mugimwambaze. Mumunaanike empeta ku ngalo ye, mumwambaze n’engatto!” Weeteeke mu kifo ky’omuntu asaba, olifuna by’otasabanga era by’otasuubiranga kufuna! Ekyawandiikibwa kino emirundi mingi kijjulizibwa bubi—“Katonda ayinza okukola okusinga ennyo byonna bye tuyinza okusaba, oba ne bye tuyinza okulowooza.” Twandisobodde okusaba, singa twali ba magezi okusingawo era nga tulina okukkiriza okusingawo, ebintu ebisinga obunene, naye Katonda ayagala okutuwa okusinga ennyo ebitaliiko kigero ku bye tusaba!
Mu kiseera kino nzikiriza nti Ekkanisa ya Katonda yandifunye emikisa egitayinza na kulowoozebwako, singa ebadde yeetegese, kaakano, okusaba. Wali weetegerezza ekifaananyi ekyo eky’ekitalo mu ssuula 8 ey’Okubikkulirwa? Kisaanidde okwetegerezebwa n’obwegendereza. Sijja kugezaako kukinnyonnyola mu bigambo ebikyetoolodde, wabula nja kulaga bulazi ekifaananyi nga bwe kiwanikiddwa ku kisenge kyokka. Soma—“Omwana gw’Endiga bwe yabembulula akabonero k’envumbo ak’omusanvu ne wabaawo akasiriikiriro mu ggulu lyonna okumala ng’ekitundu ky’essaawa.” Akasiriikiriro mu ggulu!? Tewaali nnyimba, tewaali Aleruuya, tewaali malayika yanyeenya kiwaawaatiro! Akasiriikiriro mu ggulu!? Oyinza okukiteebereza? Era laba! Olaba bamalayika omusanvu abaali bayimiridde mu maaso ga Katonda ne baweebwa amakondeere musanvu. Eyo gye balindirira, nga bakutte amakondeere, naye tewali ddoboozi! Tewali na ddoboozi limu erizzaamu amaanyi oba erirabula mu bbanga eryo eryali eddene ekimala okusiikuula ennyo omutima, naye nga ttono ekimala okuziyiza obutagumiikiriza.
Akasiriikiriro akatamenyeka, ak’obuziba, ak’entiisa, kaali kafuga mu ggulu! Emirimu gikomye mu ggulu, ensibuko y’emirimu gyonna. “Awo malayika omulala eyalina ekyoterezo ekya zaabu n’ajja n’ayimirira okuliraana ekyoto.” Ayimiridde awo, naye tewali kiweebwayo kiweebwayo— buli kimu kiyimiridde. Kiki ekiyinza okukizzaamu amaanyi? “N’aweebwa obubaane bungi nnyo abuweeyo, wamu n’okusaba kw’abatukuvu bonna, ku kyoto ekya zaabu ekyali mu maaso g’entebe ey’obwakabaka.” Okusaba kuweebwayo wamu n’obulungi bwa Mukama Yesu! Kaakano, laba ekigenda okubaawo—“Akaloosa akalungi n’omukka ebyava mu bubaane obutabuddwamu n’okusaba kw’abatukuvu ne kambuka eri Katonda nga kava mu kyoto malayika mwe yabufuka.” Ekyo kye kisumuluzo ky’ensonga yonna!
Kaakano ojja kulaba—malayika atandika okukola—akwata ekyoterezo, akijjuza omuliro ogw’oku kyoto n’agukasuka wansi ku nsi, “ne wabaawo okubwatuka, n’okuwuluguma, n’okwakaayakana, n’okumyansa kw’eggulu era ne wabaawo ne musisi.” “Awo bamalayika omusanvu abaalina amakondeere omusanvu ne beetegeka okufuuwa amakondeere gaabwe.” Buli kimu kitambula kaakano! Amangu ddala okusaba kw’abatukuvu bwe kwatabulwa n’obubaane obw’obulungi bwa Kristo obutaggwaawo ne kutandika okunyooka okuva ku kyoto, okusaba ne kufuuka okw’amaanyi! Amanda agaaka ne gagwa wansi mu baana b’abantu, so nga bamalayika ab’Obulabirizi bwa Katonda, abaali bayimiridde nga basirise edda, bafuuwa amakondeere gaabwe ag’okubwatuka, era Mukama by’ayagala bikolebwa! Eyo y’embeera mu ggulu, mu kigero ekimu, n’okutuusa leero. Muleete wano obubaane! Muleete wano okusaba kw’abatukuvu! Mukukoleeze n’obulungi bwa Kristo era ku kyoto ekya zaabu kunyooke mu maaso g’Oyo Ali Waggulu Ennyo! Olwo tulilaba Mukama ng’akola, era by’ayagala birikolebwa mu nsi, nga bwe bikolebwa mu ggulu! Katonda aweereze omukisa gwe wamu n’ebigambo bino, ku lwa Kristo. Amiina.
Essuula 5 ewedde
Saba ofune