Okusaba n’Okwagala

‘Bwe mubanga mugenda okusaba musonyiwenga omuntu yenna gwe mulinako ensonga, ne Kitammwe ali mu ggulu alyoke abasonyiwe ebyonoono byammwe.’—Makko 11:25.

EBIGAMBO bino biddirira butereevu ekisuubizo ekinene eky’okusaba, ‘Buli kye munaasabanga, mukkirize nti mukiweereddwa, era kinaabanga bwe kityo gye muli.’ Twalaba dda ng’ebigambo ebyakisooka, ‘Mukkiririze mu Katonda,’ bwe byatuyigiriza nti mu kusaba byonna byesigama ku nkolagana yaffe ne Katonda okuba ennongoofu; ebigambo bino ebikiddirira bitujjukiza nti n’enkolagana yaffe ne bantu bannaffe nayo erina okuba ennongoofu. Okwagala Katonda n’okwagala muliraanwa tebiyinza kwawukana: okusaba okuva mu mutima ogutali mutuufu ne Katonda ku ludda olumu, oba n’abantu ku ludda olulala, tekuyinza kuwangula. Okukkiriza n’okwagala buli kimu kyetaaga kinnaakyo.

Tulaba nti kino kirowoozo Mukama waffe kye yatera okwogerako. Mu Kubuulira ku Lusozi (Matayo 5:23-24), bwe yali ayogera ku tteeka ery’omukaaga, yayigiriza abayigirizwa be nti okusinza Kitaffe mu ngeri esiimibwa tekisoboka singa buli kimu tekiri bulungi wakati wo ne muganda wo: ‘Bw’obanga oli mu maaso ga Katonda, ng’omuleetedde ekirabo eky’okuwaayo nga ssaddaaka, n’ojjukira nga waliwo gw’olinako ensonga, ekirabo kyo sooka okireke awo oddeyo omale okumwetondera mutegeeragane, olyoke okomewo oweeyo ekirabo kyo eri Katonda.’ Era bwe kityo oluvannyuma, bwe yali ayogera ku kusaba Katonda, ng’amaze okutuyigiriza okusaba nti, ‘Tusonyiwe ebyonoono byaffe nga naffe bwe tusonyiwa abatwonoona,’ yayongerako ku nkomerero y’essaala: ‘Naye bwe mutaasonyiwenga bannammwe, nammwe Kitammwe ali mu ggulu taabasonyiwenga.’ Ku nkomerero y’olugero lw’omuddu ataalina kisa, ateeka okuyigiriza kwe mu bigambo bino: ‘Kale ne Kitange ali mu ggulu bw’atyo bw’alibakola singa mmwe abooluganda temusonyiwa okuva mu mitima gyammwe.’ Era bwe kityo ne wano, ku mabbali g’omutiini ogwakala, w’ayogerera ku maanyi ag’ekitalo ag’okukkiriza n’ag’okusaba okw’okukkiriza, amangu ago, awatali kakwate kalabika, aleeta ekirowoozo kino: ‘Bwe mubanga mugenda okusaba musonyiwenga omuntu yenna gwe mulinako ensonga, ne Kitammwe ali mu ggulu alyoke abasonyiwe ebyonoono byammwe.’ Kiringa Mukama yali ayize, mu bulamu bwe e Nazaaleesi n’oluvannyuma, nti obutagondera tteeka lya kwagala bantu kye kibi ekinene ne mu bantu abasaba, era ye nsonga enkulu lwaki okusaba kwabwe kunafu. Era kiringa yali ayagala okututwala mu ekyo ye kye yalaba eky’omukisa: nti tewali kintu kiwa ddembe lya kusemberera Katonda na maanyi mu kukkiriza nga kumanya nti twewaddeyo mu kwagala n’okusaasira ku lw’abo Katonda b’ayagala.

Essomo erisooka eriyigirizibwa wano lye ly’omwoyo ogusonyiwa. Tusaba nti, ‘Tusonyiwe, nga naffe bwe tusonyiwa.’ Ebyawandiikibwa bigamba nti, ‘Musonyiwaganenga, nga Katonda bwe yabasonyiwa mu Kristo.’ Okusonyiwa kwa Katonda okujjuvu era okw’obwereere kwe kulina okuba etteeka ly’okusonyiwa kwaffe eri abantu. Bwe kitaba bwe kityo, okusonyiwa kwaffe okw’obuwaze, okw’omutima ogw’ekitundu, okutali kusonyiwa n’akatono, kwe kuliba etteeka Katonda ly’alitukozesa. Buli kusaba kwesigamye ku kukkiriza kwaffe mu kisa kya Katonda ekisonyiwa. Singa Katonda yatukola ng’ebibi byaffe bwe biri, tewandibaddewo kusaba na kumu kuwulirwa. Okusonyiyibwa kuggulawo oluggi eri okwagala kwonna n’emikisa gyonna egya Katonda: olw’okuba Katonda atusonyiye ebibi byaffe byonna, okusaba kwaffe kuyinza okuwangula ne tufuna byonna bye twetaaga. Omusingi omunywevu ogw’okuddibwamu kw’okusaba kwe kwagala kwa Katonda okusonyiwa. Bwe kumala okwefuga omutima, tusaba mu kukkiriza. Naye era, bwe kumala okwefuga omutima, tubeera mu kwagala. Omwoyo gwa Katonda ogusonyiwa, ogwabikkulwa mu kwagala kwe gye tuli, gufuuka omwoyo mu ffe; ng’amaanyi g’okwagala kwe okusonyiwa bwe gafukiddwa ne gabeera mu ffe, tusonyiwa nga ye bw’asonyiwa. Bwe tukolwako ekibi eky’amaanyi era ekiruma oba obutali bwenkanya, tusooka kunoonya kubeera na mwoyo ogufaanana ogwa Katonda; okukuumibwa obutawulira nti ekitiibwa kyaffe kirumiddwa, obutayagala kulwanirira ddembe lyaffe, n’obutasasula oyo atusobezza nga bw’asaanidde. Mu bitutawaanya ebitono eby’obulamu obwa buli lunaku, twegendereza obutawolereza busungu obw’amangu, ekigambo ekisala, okusalira abalala omusango amangu, nga tulowooza nti tetulina kigendererwa kibi, nti obusungu tetubutwala bbanga ddene, oba nti kyandibadde kingi nnyo okusuubira mu buntu obunafu nti ddala tusonyiwe nga Katonda ne Kristo bwe basonyiwa. Nedda, ekiragiro tukitwala nga bwe kiri: ‘Nga Mukama waffe bwe yabasonyiwa era nammwe musonyiwaganenga.’ Omusaayi ogutukuza omuntu ow’omunda okuva mu bikolwa ebifu gutukuza ne mu kwerowoozaako; okwagala kwe gubikkula kwagala okusonyiwa, okutwefuga ne kukulukuta okuyita mu ffe okutuuka ku balala. Okwagala kwaffe okusonyiwa abantu bwe bujulizi nti okwagala kwa Katonda okusonyiwa kuli mu ffe ddala, era bwe kityo kye kisaanyizo ky’okusaba okw’okukkiriza.

Waliwo essomo ery’okubiri, erisingako okubunya: obulamu bwaffe obwa buli lunaku mu nsi bufuulibwa ekigezo ky’okukolagana kwaffe ne Katonda mu kusaba. Emirundi emeka Omukristaayo, bw’ajja okusaba, akola kyonna ky’asobola okwekuumamu embeera z’omwoyo ezimu z’alowooza nti zinaasanyusa Katonda. Tategeera, oba yeerabira, nti obulamu tebuli bitundutundu ebyesudde, nga leero okwata kino, enkya ekirala. Obulamu kintu kimu kiramba, era embeera ey’okutya Katonda mu kiseera ky’okusaba Katonda agisalira omusango okusinziira ku mbeera eya bulijjo ey’obulamu obwa buli lunaku, ng’ekiseera ky’okusaba kitundu kitono kyokka ku bwo. Si kiwulizi kye neekolera, wabula endowooza y’obulamu bwange olunaku lwonna, kye kipimo Katonda ky’akozesa okumanya kye ndi ddala ne kye njagala. Okusemberera kwange Katonda kumu n’okukolagana kwange n’abantu n’ensi: okulemererwa wano kuleeta okulemererwa eri. Era ekyo si lwokka nga mmanyi bulungi nti waliwo ekikyamu wakati wange ne muliraanwa wange; naye n’engeri yange eya bulijjo ey’okulowooza n’okusalira abalala omusango, ebirowoozo n’ebigambo ebitaliimu kwagala bye ndeka ne biyita nga sibifuddeko, biyinza okulemesa okusaba kwange. Okusaba okw’okukkiriza okulina amaanyi kuva mu bulamu obwewaddeyo eri Katonda by’ayagala n’eri okwagala kwe. Katonda tasalira kusaba kwange okusinziira ku kye ngezaako okuba nga nsaba, wabula ku kye ndi nga sisaba.

Ebirowoozo bino tuyinza okubikuŋŋaanyiza mu ssomo ery’okusatu: Mu bulamu bwaffe n’abantu, ekintu ekimu kyokka buli kimu kye kyesigamyeko kwe kwagala. Omwoyo gw’okusonyiwa gwe mwoyo gw’okwagala. Olw’okuba Katonda kwagala, asonyiwa: bwe tubeera mu kwagala lwe tuyinza okusonyiwa nga Katonda bw’asonyiwa. Mu kwagala ab’oluganda mwe tufunira obujulizi bw’okwagala Kitaffe, omusingi gw’obuvumu mu maaso ga Katonda, n’obukakafu nti okusaba kwaffe kujja kuwulirwa, (1 Yokaana 4:20, 3:18-21, 23.). ‘Twagalanenga ne mu bikolwa ne mu bulamu obulabika eri abantu. Mu ekyo mwe tutegeerera nga tuli ba mazima, era ne tukkakkanya omutima gwaffe mu maaso ge. Omutima gwaffe bwe gutatusalira musango, tuba bagumu mu maaso ga Katonda, era buli kye tumusaba akituwa.’ Okukkiriza n’emirimu tebigasa bwe tutaba na kwagala; kwe kwagala okutugatta ne Katonda, kwe kwagala okukakasa nti okukkiriza kwa ddala. Nga ekigambo ekikulembera ekisuubizo ekinene eky’okusaba mu Makko 11:24, ‘Mukkiririze mu Katonda,’ bwe kiri ekikulu, n’ekigambo kino ekikiddirira, ‘Mwagalenga abantu,’ bwe kityo bwe kiri. Enkolagana entuufu ne Katonda omulamu ali waggulu wange, n’abantu abalamu abanneetoolodde, bye bisaanyizo by’okusaba okulina amaanyi.

Okwagala kuno kwa mugaso nnyo naddala bwe tukolera abantu ng’abo era ne tubasabira. Oluusi twewaayo okukolera Kristo olw’obunyiikivu ku lw’omulimu gwe, nga bwe tukiyita, oba olw’obulamu bwaffe obw’omwoyo, naye nga tetwewaddeyo mu kwagala okw’omuntu ku bubwe, okwefiiriza, eri abo emyoyo gyabwe gye tunoonya. Tekyewuunyisa nti okukkiriza kwaffe kunafu era tekuwangula. Okutunuulira buli munaku, ne bw’aba nga tayagalikika atya, mu kitangaala ky’okwagala okw’ekisa okwa Yesu Omusumba anoonya ebyabula; okulaba Yesu Kristo mu ye, n’okumusitula, ku lwa Yesu, mu mutima ogwagala ddala, —kino, kino kye kyama ky’okusaba okw’okukkiriza n’okufuba okubala ebibala. Yesu, bw’ayogera ku kusonyiwa, ayogera ku kwagala ng’ekikolo kyakwo. Nga mu Kubuulira ku Lusozi bwe yagatta okuyigiriza kwe n’ebisuubizo bye ebikwata ku kusaba n’okuyita okubeera ab’ekisa, nga Kitaffe ali mu ggulu bw’ali ow’ekisa (Matayo 5:7, 9, 22, 38-48), bwe tukiraba ne wano: obulamu obw’okwagala kye kisaanyizo ky’okusaba okw’okukkiriza.

Kyagambibwa nti: Tewali kintu kikebera mutima nga kusaba okw’okukkiriza, wadde okufuba okw’amazima okusaba mu kukkiriza. Kale ka tuleme kuziyiza kwekebera okwo nga tulowooza nti Katonda tawulira kusaba kwaffe olw’ensonga ze yekka z’amanyi. Nedda n’akatono. ‘Era ne bwe mubisaba, temubifuna kubanga ekigendererwa kyammwe kikyamu.’ Ekigambo ekyo ekya Katonda kitukebere. Twebuuze obanga okusaba kwaffe ddala kulaga obulamu obwewaddeyo ddala eri Katonda by’ayagala n’eri okwagala abantu. Okwagala lye ttaka lyokka okukkiriza mwe kuyinza okusimba emirandira ne kukula. Bwe kuyimusa emikono gyakwo waggulu, ne kuggulawo omutima gwakwo eri eggulu, Kitaffe bulijjo atunula okulaba obanga nabyo kubiggulidde n’ababi n’abatasaanira. Mu kwagala okwo, si kwagala okwatuukirira ddala, wabula okwagala okw’ekigendererwa ekinywevu n’obuwulize obw’amazima, mwe mwokka okukkiriza mwe kuyinza okufunira omukisa. Oyo eyeewaayo okuleka okwagala kwa Katonda okubeera mu ye, n’okwagala nga Katonda bw’ayagala mu bulamu obwa buli lunaku, y’alifuna amaanyi okukkiriza mu Kwagala okuwulira buli kusaba kwe. Ye Omwana gw’Endiga, ali wakati w’entebe ey’obwakabaka: kwe kwagala okubonaabona era okugumiikiriza okuwangula mu maaso ga Katonda mu kusaba. Ab’ekisa balikwatirwa ekisa; abeetoowaze balisikira ensi.

‘MUKAMA, TUYIGIRIZE OKUSABA.’

Kitaffe Omutendereze! Ggwe oli Kwagala, era oyo yekka abeera mu kwagala y’abeera mu ggwe era mu kussa ekimu naawe. Omwana Omutendereze olwa leero anjigirizza nate ng’ekyo bwe kiri eky’amazima ennyo ku kussa ekimu kwange naawe mu kusaba. Ai Katonda wange! okwagala kwo, okufukiddwa mu mutima gwange olw’Omwoyo Omutukuvu, kubeere mu nze ensulo y’okwagala eri bonna abanneetoolodde, amaanyi g’okusaba okw’okukkiriza galyoke gave mu bulamu obw’okwagala. Ai Kitaffe! mpa olw’Omwoyo Omutukuvu kino kibeere kye mbeeramu, nti obulamu obw’okwagala bonna abanneetoolodde gwe mulyango ogw’obulamu mu kwagala kwa Katonda wange. Era mpa naddala okulaba mu ssanyu lye nsonyiwamu buli lunaku buli ansobya, obukakafu nti okusonyiwa kwo gye ndi maanyi era bulamu.

Mukama Yesu! Omuyigiriza wange Omutendereze! njigiriza okusonyiwa n’okwagala. Amaanyi g’omusaayi gwo gafuule okusonyiyibwa kw’ebibi byange okw’amazima ennyo, okusonyiwa, ggwe kw’ondaze, nange kwe ndaga abalala, kubeere essanyu ddala ery’eggulu. Ndaga kyonna mu kukolagana kwange n’abantu bannange ekiyinza okulemesa okussa ekimu kwange ne Katonda, obulamu bwange obwa buli lunaku mu maka gange ne mu bantu bubeere essomero mwe nkuŋŋaanyiza amaanyi n’obuvumu olw’okusaba okw’okukkiriza. Amiina.