Mu Ntuuyo z’Ekyenyi Kyo

Okukola n’Amaanyi n’Okulabirira Obulungi

"Naye omuntu yenna bw’atalabirira bantu be, na ddala ab’omu nnyumba ye, aba yeegaanyi okukkiriza, era aba mubi okusinga atakkiriza."

— 1 Timoseewo 5:8 Bino bigambo bikakali. Omutume Pawulo tagamba nti omusajja alemwa okulabirira abantu be Mukristaayo munafu, oba Mukristaayo akyalwanagana, oba Mukristaayo eyeetaaga okuzzibwamu amaanyi. Agamba nti omusajja ng’oyo aba yeegaanyi okukkiriza, era aba mubi okusinga atakkiriza.

Lwaki ebigambo eby’amaanyi bwe bityo? Kubanga okulabirira kye kimu ku bintu ebisookerwako omusajja by’ayitirwa. Nga tannakulembera mu by’omwoyo, alina okusooka okulabirira mu by’omubiri. Nga tannayigiriza maka ge Bayibuli, alina okuteeka emmere ku mmeeza yaabwe. Buno si buvunaanyizibwa obuvuganya, bukwatagana. Omusajja abuulira obulungi ennyo ku Ssande, naye abaana be ne beebaka enjala ku Mmande, alemereddwa. Katonda yamuyita okukola byombi.

Omulimu si kikolimo. Kino kikulu okukitegeera, kubanga abasajja bangi balowooza ku mulimu ng’ekibonerezo, ekintu kye beewala nga basuubira okuwangula akalulu, okuwasa omukazi omugagga, oba okuweerezebwa ensimbi ow’oluganda ali ebweru w’eggwanga. Naye mu Olubereberye 2, Adamu nga tannayonoona, Katonda yamuteeka mu nnimiro "agirimenga era agikuumenga" (Olubereberye 2:15). Omulimu gwasookawo nga okugwa tekunnabaawo. Omulimu kitundu ku ngeri Katonda gye yatutondamu. Omulimu guwa ekitiibwa. Omulimu kusinza.

Okugwa kye kwakola kwe kufuula omulimu omuzibu. Katonda yagamba Adamu nti, "Mu ntuuyo zo mw’onoggyanga ekyokulya" (Olubereberye 3:19). Ettaka kaakano limeramu amaggwa. Bizinensi kaakano zisanga obuli bw’enguzi.

Ennimiro kaakano zikubwa ekyeya. Mu wofiisi kaakano mulimu enkaayana. Naye omulimu gwennyini gukyali kirabo. Bwe tukola n’emikono gyaffe n’ebirowoozo byaffe, tuba tufaanana Omutonzi waffe, eyakola okumala ennaku omukaaga n’awummulira ku lunaku olw’omusanvu.

Ekitabo ky’Engero kirina okulabula okukakali ku mugayaavu. "Yigira ku biwuka, mugayaavu ggwe; fumiitiriza engeri gye bikolamu obiyigireko. Tebirina mukulembeze, mukungu oba mufuzi yenna abikulembera, kyokka byekuŋŋaanyiza emmere mu biseera eby’amakungula, ne bitereka emmere mu biseera ebituufu mu mwaka." (Engero 6:6–8). "Otulo otutonotono, n’okusumagira akatono, n’okufunya emikono okuwummulako, obwavu bulikutuukako ng’omutemu, era n’obwetaavu ng’omutemu." (Engero 6:10–11). "Omugayaavu talima mu budde butuufu, kyanaavanga anoonya eby’amakungula nga talina kantu." (Engero 20:4).

Ow’oluganda, mu biseera byaffe, tulina okulwanyisa omwoyo gw’obugayaavu ogutudde ku bavubuka bangi. Bakuŋŋaanira ku kabuga ne beemulugunya nti tewali mirimu. Abamu ku bo balina essimu mu ngalo n’ekitundu ky’olunaku kyonna okukisaanyaawo. Balindirira okugabirwa. Balooto okugenda ebweru mu nsi ezisinga obugagga, naye tebayagala kulima nnimiro ewaka. Beemulugunya nti obulamu tebuli bwenkanya, ng’ennimiro ezeetoolodde ennyumba yaabwe zirimu nsiko. Eky’okuddamu Bayibuli ky’ewa kino kyangu era kya maanyi: kola.

Pawulo yagamba ekkanisa y’e Ssessaloniika nti, "Era ne bwe twali gye muli eyo, twabakuutira nti 'omuntu yenna bw’agaananga okukola emirimu, n’okulya talyanga.' Kyokka tuwulira nti mu mmwe mulimu abagayaavu abatayagala kukola, aboonoona ebiseera byabwe mu kusaasaanya eŋŋambo. Mu linnya lya Mukama waffe, tubeegayirira era tubakuutira abali bwe batyo, okukolanga emirimu n’obunyiikivu n’obuteefu balyoke balyenga ebyo bye bakoleredde." (2 Basessaloniika 3:10–12).

Kino si bukambwe eri abaavu. Bayibuli etulagira okulabirira nnamwandu, mulekwa, abaliko obulemu, abakadde, n’abo abatasobola ddala kukola. Eyo ye Eddiini entuufu (Yakobo 1:27). Naye omusajja alina amaanyi agaana okukola, tewali buyambi bwa Kikristaayo bumulindiridde. Golokoka. Sima. Suubula. Yiga omulimu gw’emikono. Vuga takisi. Tandikira ku kitono. Beera mwesigwa. Katonda awa omukisa emikono emyesigwa.

Era Katonda bw’akuwa omulimu, gukole n’omutima gwo gwonna. "Buli kye mukola mukikole ng’abakolera Mukama waffe so si abantu" (Abakkolosaayi 3:23). Tobeera mukozi akola nga mukama we amulaba yekka. Tobba budde, tobba bikozesebwa, tobba kitiibwa kya balala. Tolya nguzi. Tokumpanya bakasitoma. Omulimu gwo bwe bujulizi bwo eri ensi.

Abantu bangi tebalibuulirwako bubaka, naye bajja kukusanga mu katale, mu wofiisi, mu dduuka. Omulimu gwo kipande ekiranga Kristo?

Ka njogere ne ku basajja abalina ensimbi. Temuli bawoze mu ssuula eno. Omusajja omugagga ayinza okubeera omugayaavu nga omwavu, oluusi n’okusingawo. Sulemaani yagamba nti, "Oyo akkuse akyawa omubisi gw’enjuki, naye eri omuyala n’ekikaawa kiba kiwoomerera." (Engero 27:7). Obugagga bugezesa emmeeme y’omusajja. Katonda bw’aba akuwadde okukulaakulana, olina okweyongera okukola. Omulimu gwo guyinza okuba ogw’enjawulo: okukulembera kampuni, okufuula abavubuka abayigirizwa, okuweereza ku bukiiko bw’ekkanisa, okugaba n’omutima omugabi. Naye gulina okuba omulimu ogwa nnamaddala, so si kwesanyusa.

Lowooza ku George Müller ow’e Bristol, gwe nnayogeddeko emabegako. Yeesiga Katonda okumuwa buli lunaku ebyetaago by’abaana abatalina bazadde enkumi n’enkumi, naye yakolanga n’amaanyi mangi nnyo. Okusaba kwe tekwadda mu kifo ky’okukola. Okusaba kwe kwamuwanga amaanyi okukola. Yagolokokanga emmambya ng’esala, ng’addamu ebbaluwa, ng’akulembera abakozi, ng’abuulira, ng’awandiika, era yatambula mayiro nkumi na nkumi. Okusaba n’okukola si bintu ebikontana mu bulamu bw’Omukristaayo. Bya kugattibwa wamu.

Lowooza ne ku mutume Pawulo. Wadde yali mutume era ng’alina eddembe okulabirirwa ekkanisa, yakola n’emikono gye ng’omukozi wa weema (Ebikolwa 18:3, 1 Basessaloniika 2:9). Teyayagala kubeera mugugu. Yayagala okulaga ekitiibwa ky’okukola. Yagamba abakadde b’e Efeso, ng’ayogera ku ebyo emikono gye bye yakola, nti, "Mmwe bennyini mumanyi nti neetuusizaako ebyetaago byange n’eby’abo bendi nabo." (Ebikolwa 20:34).

Kaakano ka tulowooze ku kulabirira mu luggya olugazi. Omusajja Omukristaayo mu mawanga mangi atera okubeera n’abantu abasukka ku maka ge ag’omunda. Waliwo ab’oluganda abalala: bazadde abakaddiye, baganda be abato abali mu ssomero, bakizibwe abali mu bwetaavu. Kino kiyinza okufuuka omugugu omuzito, naye era kuyitibwa okulungi. Pawulo yagamba nti, "omuntu yenna bw’atalabirira bantu be, na ddala ab’omu nnyumba ye." Ab’oluganda okusooka, era mu bo ab’omu nnyumba ye be basooka. Amaka go ag’omunda galina okukulembera ab’oluganda abalala mu nteekateeka y’ensimbi zo; bw’otakola bw’otyo, oba onyaga mukyala wo n’abaana bo olw’okusanyusa ab’oluganda. Naye era toli wa ddembe kubuusa maaso b’oluganda abo. Teekawo bbalansi, amagezi, omutima omugabi n’ensalo, byonna wamu.

Teekawo ebiruubirirwa. Kola ng’olina enteekateeka. "Enteekateeka z’omunyiikivu zivaamu magoba meereere, naye okwanguyiriza okutalina nteekateeka kuvaamu bwavu." (Engero 21:5). Beera ne bajeti. Manya ebiyingira n’ebifuluma. Tereka akantu, ne bwe kaba katono. "Mu nnyumba y’omutuukirivu mubaamu eby’obugagga eby’omuwendo, naye omusirusiru ebibye byonna abyonoona." (Engero 21:20). Weewale amabanja nga bw’osobola. Teekateeka ebisale by’essomero by’abaana bo. Teekateekera obukadde. Teekateeka okugaba n’omutima omugabi eri omulimu gwa Katonda.

Ekitundu ekisooka kiwe Katonda. Enkola y’ekimu eky’ekkumi eyita mu Ndagaano Enkadde yonna era essibwamu ekitiibwa mu Ndagaano Empya yonna. Mukama mugulumizenga n’eby’obugagga byo, n’ebisooka era ebisinga obulungi ku by’ofuna (Engero 3:9). Omusajja agaana okuwaayo ekimu eky’ekkumi eri ekkanisa ye tayinza kwogera nti yeesiga Katonda n’ensimbi ze. Kye kigezo ekyangu eky’omutima.

Ku nkomerero, toyagala nsimbi. "Kubanga okululunkanira ensimbi y’ensibuko y’ebibi byonna, era olw’okululunkana okwo abamu bawabye, ne bava mu kukkiriza, ne beereetera obulumi bungi mu mitima gyabwe." (1 Timoseewo 6:10). Oyinza okukola n’amaanyi nga tosinza nsimbi. Oyinza okunoonya okukola obulungi ennyo nga tofugibwa mululu. Olabirira amaka go galyoke galye era Katonda aweebwe ekitiibwa, so si olw’okwenyumiriza ku muliraano wo. Abasajja Abakristaayo bangi mu biseera byaffe bazikiriziddwa enjiri ey’obugagga, okuyigiriza okw’obulimba okufuula Yesu endagaano ya bizinensi. Dduka enjiri eyo ey’obulimba. Kola n’amaanyi.

Weesige Katonda. Mala n’ebyo by’olina. Gaba n’omutima omugabi. Era obulamu bwo bubeere okunenya eri omugayaavu n’omululu bombi.

Ow’oluganda, kwata ekyuma ekirima mu ngalo zo, oleme kutunula emabega. Amaka go gakulaba. Baliraanwa bo bakulaba. Mukama wo akulaba. Kola nga gy’ali, era ajja kuwa omukisa omulimu gw’emikono gyo.

Okusaba

Mukama Katonda, ggwe eyakola okumala ennaku omukaaga n’owummula ku lw’omusanvu, njigiriza ekitiibwa ky’omulimu. Menya omwoyo gw’obugayaavu ogundimu. Menya omwoyo gw’omululu ogundimu.

Mpa amaanyi mu mikono gyange, amagezi mu birowoozo byange, n’obwesimbu mu nkolagana zange. Nkole si lwa mmere yokka, wabula ng’okusinza eri ggwe. Labirira ab’omu nnyumba yange, Ayi Katonda. Mukyala wange n’abaana bange baleme kubulwa kye beetaaga. Kozesa emikono gyange okuweereza amaka gange, ekkanisa yange n’abaavu. Mfuula omugabi we nnabadde ow’omululu. Mfuula omunyiikivu we nnabadde omugayaavu. Era entuuyo z’ekyenyi kyange zibeere ekiweebwayo ekiwunya obulungi gy’oli. Mu linnya lya Yesu, Amiina.