Yatondebwa Okukulembera

Omusingi gwa Bayibuli ogw’Obukulembeze bw’Abasajja mu by’Omwoyo

"Mukama Katonda n’ateeka omuntu mu nnimiro Adeni agirimenga era agikuumenga. Mukama Katonda n’alagira omuntu nti, 'Emiti gyonna egy’omu nnimiro olyangako, naye omuti ogw’okumanya ekirungi n’ekibi ogwo togulyangako, kubanga lw’oligulyako tolirema kufa.'"

— Olubereberye 2:15–17 Okutegeera Katonda ky’asaba omusajja, tulina okuddayo ku ntandikwa. Nga Lameka tannatandika kuwasa bakazi bangi mu Olubereberye 4, ng’okugwa tekunnabaawo, era ng’ekibi tekinnayingira mu byafaayo by’omuntu, Katonda yakola ensi, era n’akola omusajja okugikulembera.

Weetegereze engeri Bayibuli gy’enyumya emboozi eno. Mu Olubereberye 1, omusajja n’omukazi batondebwa wamu ku lunaku lumu, bombi mu kifaananyi kya Katonda, era bombi baweebwa obuyinza ku nsi. Guno gwe musingi gwaffe: omusajja n’omukazi benkana mu kitiibwa, benkana mu muwendo, era benkana mu kutwala ekifaananyi kya Katonda. Tewali musajja alina kuyisa mukyala we ng’amusinga. Tewali taata alina kuyisa bawala be wansi wa batabani be. Mu kifaananyi kya Katonda, tuli kye kimu.

Naye mu Olubereberye 2, Katonda atulaga mu bujjuvu engeri gye yategekamu amaka agaasooka, era wano tulabamu ekintu ekikulu. Katonda yasooka kubumba Adamu. Yateeka Adamu mu nnimiro. Yawa Adamu ekiragiro ekikwata ku muti nga ne Kaawa tannatondebwa. Yawa Adamu omulimu gw’okutuuma ensolo amannya. Oluvannyuma n’agamba nti, "Si kirungi omuntu okuba yekka," n’akola Kaawa ng’amuggya mu mbiriizi za Adamu — si mu mutwe gwe amufuge, si mu bigere bye amulinnyirire, wabula mu mbiriizi ze atambulire ku lusegere lwe.

Okuva ku nteekateeka eno, omutume Pawulo afunamu ensonga mu Ndagaano Empya. Bw’awandiikira Timoseewo, agamba nti, "Kubanga Adamu ye yasooka okutondebwa, ne kuddako Kaawa" (1 Timoseewo 2:13). Pawulo ayigiriza nti enteekateeka ya Katonda ey’abasajja okukulembera mu maka ne mu kkanisa tesibuka mu buwangwa, wadde mu kibi, wadde mu ani asinga obunene oba amaanyi, wabula mu kutonda kwennyini. Okugwa nga tekunnabaawo, Katonda yali amaze okuwa omusajja obuvunaanyizibwa obw’enjawulo.

Obuvunaanyizibwa obwo bwali buluwa? Ekyawandiikibwa kitegeerekeka bulungi. Adamu yateekebwa mu nnimiro "agirimenga era agikuumenga" (Olubereberye 2:15). Ekigambo ky’Olwebbulaniya ekivvuunulwa "agikuumenga" (shamar) kitegeeza okukuuma, okulabirira, n’okuwolereza. Adamu yalina okuba omukozi era omukuumi. Yalina okulima n’okukuuma.

Eno ky’ekikyali omulanga gwa buli musajja — okuzimba, n’okukuuma.

Kaakano weetegereze bulungi ekyabaawo mu Olubereberye 3. Omusota gwajja eri Kaawa. Yawuliriza. Yanoga ekibala. Yalya. Awo Bayibuli n’eyogera ekintu abasajja bangi kye batabangako kwetegereza: "n’awaako ne bba naye n’alya" (Olubereberye 3:6) — era bba oyo yali wamu naye mu kaseera ako.

Ani yali naye? Adamu. Yali ludda wa mukyala we bwe yali alimbibwa omusota?

Yali ayimiridde awo wennyini. Ng’akola ki? Teyakola kantu. Teyayogera kigambo. Teyakulembera. Teyakuuma.

Yasirika we yali alina okwogera. Yatuula butuuzi we yali alina okukola. Yalaga obuti we yali alina okweyisa ng’omusajja.

Baganda bange, kino kye kibi ekyasooka mu bukulembeze bw’abasajja, era kikyali kye tusinga okulemererwamu. Si nti tuli bakambwe nnyo, wabula nti tuli bagayaavu nnyo. Si nti tukulembera nnyo, wabula nti tukulembera kitono nnyo. Bakyala baffe balimbibwa obulimba bw’omulembe guno, ffe nga tuyimiridde ku mabbali gaabwe nga tetwogera kigambo. Abaana baffe bakuzibwa emikutu gy’empuliziganya, mikwano emibi, n’abasomesa ababi n’okusingawo, ffe nga tutudde ku ntebe nga tusenvula ku masimu gaffe. Amakanisa gaffe ganafuwa olw’okwekkiriranya, ffe nga tusirise mu ntebe z’ekkanisa.

Era weetegereze Adamu kye yakola Katonda bwe yamubuuza. Yanenya mukyala we. "Omukazi gwe wampa okubeeranga nange y’ampadde ekibala" (Olubereberye 3:12). Yatuuka n’okunenya Katonda.

Omusajja omugayaavu afuuka omusajja anenya abalala. Tayagala kwetikka buvunaanyizibwa olw’amaka ge, olw’ekkanisa ye, wadde olw’ekibi kye. Asonga ku mukyala we, ku mukulu we ku mulimu, ku gavumenti, ku baminsani, ku buli muntu yenna okuggyako ye yennyini.

Naye kino kyetegereze n’obwegendereza. Katonda bwe yajja ng’anoonya mu nnimiro, yayita ani? "Mukama Katonda n’ayita omusajja nti, 'Oli ludda wa?'" (Olubereberye 3:9). Katonda teyasooka kuyita Kaawa, newakubadde Kaawa ye yasooka okwonoona. Katonda yayita Adamu. Lwaki? Kubanga Adamu ye yali omutwe. Adamu ye yali aweereddwa ekiragiro. Adamu ye yali avunaanyizibwa. Mu ngeri y’emu, omusango bwe gwatuuka ku lulyo lw’omuntu, Pawulo atugamba nti gwajja "olw’omuntu omu" — olwa Adamu, so si olwa Kaawa (Abaruumi 5:12). Omukazi ye yasooka okwonoona, naye omusajja ye yavunaanibwa.

Kino kitukankanya, baganda bange. Katonda avunaana abasajja olw’ebyo ebibeera mu maka gaabwe, mu makanisa gaabwe, ne mu bitundu byabwe. Tetuyinza kukyewala nga tunenya bakyala baffe. Tetuyinza kukyewala nga tunenya obuwangwa bwaffe. Tetuyinza kukyewala nga tunenya bakitaffe abataatuyigiriza. Mukama akubuuza leero nti, "Oli ludda wa?"

Naye Katonda yeebazibwe, emboozi ya Adamu si kye kigambo ekisembayo. Bayibuli etubuulira ku Adamu ow’okubiri — Mukama waffe Yesu Kristo. Adamu eyasooka we yalemererwa, Adamu ow’oluvannyuma we yawangulira (1 Abakkolinso 15:45). Adamu eyasooka we yasirika, Kristo yayogera amazima. Adamu eyasooka we yeekweka, Kristo yavaayo n’ajja mu maaso. Adamu eyasooka we yanyaga omugole we n’amuzikiriza, Kristo yeewaayo ku lw’Omugole we amulokole. Adamu eyasooka we yaleeta okufa, Kristo yaleeta obulamu.

Buli musajja eyeesiga Yesu agattibwa ku Adamu ow’okubiri. Okulemererwa kwo mu bukulembeze si ye nkomerero y’emboozi yo. Ekisa kya Kristo kibikka ku buti bwo, era Omwoyo wa Kristo akuwa amaanyi okukulembera. Tokulembera mu maanyi go. Okulembera mu ge.

Kale wulira omulanga, muganda wange. Katonda yakutonda okukulembera — si kufuga mu bukambwe, si kunyigiriza, si kulagira lagira mukyala wo, si kukuba baana bo — wabula okulima n’okukuuma. Okuzimba ab’omu nnyumba yo mu by’omwoyo. Okulabirira amaka go. Okusooka okugenda eri Katonda omulabe nga tannatuuka ku mukyala wo. Okwetikka obuvunaanyizibwa ebintu bwe byonooneka. Okulaga Kristo.

Kino kye wakolerwa. Onoosituka?

Essaala

Kitaffe, njatula nti mbadde nfaanana Adamu eyasooka okusinga ow’okubiri. Nsirise we nnali nnina okwogera. Ntudde butuuzi we nnali nnina okukulembera.

Nnenyezza abalala olw’ebyo by’ompadde okwetikka. Nsonyiwa, Mukama. Nnaaza mu musaayi gwa Yesu, Adamu ow’okubiri, eyawangula we nnalemererwa. Nzijuza Omwoyo wo Omutukuvu, nsobole okukulembera amaka gange, ekkanisa yange, n’ekitundu kyange nga bw’ompise. Njigiriza okulima ebyo by’onkwasizza. Njigiriza okubikuuma. Era bw’olijja ng’onnoonya, nneme kuddamu kusangibwa nga nneekwese.

Nze wendi, Mukama — tuma nze. Mu linnya lya Yesu Kristo, Amiina.