Essuula 8 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza
Ezera, Omuzzaawo Eyasabanga
Olutalo Olunene nga terunnabaawo, waaliwo obubonero bungi obw’okufaayo okupya ku KUSABA n’essuubi eppya olw’okukukozesa. Obubonero obwo nga bweyongedde bungi, buli muntu akimanyi. Waakiri ekirungi kino kimu olutalo lwe lumaze okutukolera. Ka tuleme kufiirwa mukisa gwaffe. Okusaba si mulimu mwangu. Kwetaaga okuzzibwamu amaanyi, okunnyonnyolwa n’okutendekebwa. Tewabangawo kiseera abasajja n’abakazi lwe baali beegomba ennyo mu bwesimbu okuyigirizibwa engeri y’okusaba. Okusaba kye kyokulwanyisa ekisinga amaanyi mu tterekero lyaffe ery’ebyokulwanyisa, era bwe tuba ab’okukukozesa nga Katonda bwe yatuzzaamu amaanyi, tuteekwa okukola buli kye tusobola okukuleeta mu nkola.—Omwawule James Hastings.
Ezera, kabona, era omu ku bazzaawo ba Katonda abakulu, ajja mu maaso gaffe mu Ndagaano Enkadde ng’omusajja eyasabanga, omuntu akozesa okusaba okuwangula ebizibu n’okuleeta ebirungi okubaawo. Yali akomyewo okuva e Babulooni ng’ayambibwa Kabaka w’e Babulooni, eyali akwatiddwako mu ngeri ey’ekitalo eri Ezera era eyamuyamba mu ngeri nnyingi. Ezera yali amaze mu Yerusaalemi ennaku ntono zokka abakulembeze ne bajja gy’ali n’amawulire ag’ennaku nti abantu baali tebeeyawudde ku bantu b’ensi eyo, era nti baali bakola ng’eby’emizizo eby’amawanga agatamanyi Katonda agaali gabeetoolodde bwe byali. Era ekyasinga byonna obubi kwe kuba nti abakulembeze n’abafuzi mu Isirayiri be baakulembera mu kusobya okwo.
Gyali mbeera ya nnaku eyali eyolekedde Ezera bwe yasanga Ekkanisa ng’enkwatiddwamu ensi kumpi nga tewali ssuubi. Katonda asaba Ekkanisa ye mu mirembe gyonna okwawukana ku nsi, okwawukana okw’amaanyi ennyo okutuuka n’okuba obulabe. Okutuukiriza ekigendererwa ekyo kyennyini, yateeka Isirayiri mu Nsi Ensuubize, n’abaawula ku mawanga amalala n’ensozi, n’amalungu n’ennyanja, era amangu ago n’abalagira obutakola nkolagana yonna na mawanga ga bannaggwanga, ey’obufumbo, ey’embeera z’abantu wadde ey’obusuubuzi.
Naye Ezera bw’akomawo okuva e Babulooni asanga Ekkanisa mu Yerusaalemi ng’esannyalaze, era ng’egwiridde ddala era awatali ssuubi olw’okumenya etteeka lino. Baali bafumbiriganwa, era baali bakoze enkolagana ez’okumpi ennyo era entukuvu ennyo mu maka, mu bantu ne mu busuubuzi n’amawanga ag’Abaamawanga. Bonna baali bagwiriddemu, bakabona, Abaleevi, abakulembeze n’abantu. Obulamu bw’amaka, obw’obusuubuzi n’obw’eddiini obw’abantu bwali buzimbiddwa ku kumenya etteeka lya Katonda kuno. Kiki ekyali kigwanidde okukolebwa? Kiki ekyali kiyinza okukolebwa? Bino bye byali ebibuuzo ebikulu ebyali byolekedde omukulembeze ono mu Isirayiri, omusajja ono owa Katonda.
Buli kimu kyali kirabika nga kiziyiza Ekkanisa okuzzibwa obuggya. Ezera teyali wa kubabuulira, kubanga ekibuga kyonna kyandibuubuuse, ne kimugoba mu kifo ekyo. Maanyi ki agaaliwo agaali gayinza okubazza eri Katonda bwe batyo ne basattulula enkolagana zaabwe mu busuubuzi, ne bagoba abakazi n’abaami baabwe, ne balekayo bannaabwe be baali bamanyi era ne bakomya emikwano gyabwe?
Ekintu ekisooka ku Ezera ekisaanira okwogerwako kwe kuba nti yalaba embeera era n’ategeera obuzibu bwayo bwe bwali obw’amaanyi. Teyali musuubiriza muzibe w’amaaso atalaba kibi kyonna mu Kkanisa. Katonda yali ayise mu kamwa ka Isaaya n’abuuza ekibuuzo ekikwatagana ennyo nti, “Ani muzibe okuggyako omuweereza wange?” Naye tekyali kisoboka kukikwasa Ezera. Era teyakendeeza ku mbeera bwe yali, wadde okugezaako okusalira ebibi by’abantu okuyitamu oba okukendeeza ku bunene bw’ebisobyo byabwe. Ekyonoono kyabwe kyalabika mu maaso ge nga kya maanyi ddala okusukkiridde. Kirina omugaso munene nnyo okubeera n’abakulembeze mu Sayuuni abalina amaaso agalaba ebibi by’Ekkanisa awamu n’ebibi by’ebiseera. Ekimu ku byetaago ebikulu eby’Ekkanisa ey’ennaku zino kwe kubeera n’abakulembeze abali nga Ezera, abatali bazibe mu kulaba kwabwe, abeetegefu okulaba embeera y’ebintu mu Kkanisa era abatalonzalonza kuzibula maaso gaabwe okulaba embeera bw’eri ddala.
Mu ngeri ey’obutonde ddala, bwe yalaba ebibi bino eby’entiisa mu Kkanisa ne mu bantu b’omu Yerusaalemi, n’anakuwala. Embeera ey’ennaku yamunakuwaza, n’okutuuka n’okuyuza ebyambalo bye, n’akunyuula enviiri ze, n’atuula wansi ng’asamaaliridde. Ebintu bino byonna bikakasa obuyinike bwe obw’amaanyi mu mmeeme olw’embeera ey’entiisa. Awo ng’ali mu mbeera eyo ey’omutima, ng’afaayo, ng’alumirirwa era ng’ateganye mu mmeeme, ne yeewaayo eri okusaba, eri okwatula ebibi by’abantu, n’eri okwegayirira okusaasirwa n’okusonyiyibwa okuva mu mikono gya Katonda. Mu kiseera ng’ekyo yandigenze eri ani okuggyako Katonda awulira okusaba, eyeetegefu okusonyiwa era ayinza okuleeta ekintu ekitasuubirwa okubaawo?
Yeewuunya nnyo okusukka ebigambo olw’empisa embi ez’abantu, n’akwatibwako nnyo era n’atandika okusiiba n’okusaba. Okusaba n’okusiiba bulijjo bibaako kye bituukiriza. Asaba n’omutima ogumenyese, kubanga tewali kirala ky’asobola kukola. Asaba Katonda, ng’azitoowereddwa nnyo, ng’avuunamye wansi ku ttaka era ng’akaaba, ng’ekibuga kyonna kyegatta naye mu kusaba.
Okusaba kye kyali ekkubo lyokka ery’okukkakkanya Katonda, era Ezera n’afuuka omukulembeze omunene mu mulimu omunene ogwa Katonda, n’ebibala eby’ekitalo. Omulimu gwonna, emisingi gyagwo n’ebibala byagwo, bifunzibwa mu lunyiriri lumu lwokka mu Ezera 10:1:
“Awo Ezera bwe yali ng’asaba, ng’ayatula ebibi mu lwatu, ng’akaaba, era ng’avunnamye mu maaso g’ennyumba ya Katonda, ekibiina ekinene eky’Abayisirayiri, abasajja, n’abakyala, n’abaana ne bakuŋŋaana gy’ali, nabo nga bakaaba nnyo nnyini.”
Waaliwo okusaba okw’amaanyi, okwangu era okunyiikivu. Okusaba okw’amaanyi era okuwangula kwali kutuukirizza ekigendererwa kyakwo. Okusaba kwa Ezera kwali kuleese era kuzadde ebibala mu mulimu omunene ogwa Katonda. Kwali kusaba kwa maanyi kubanga kwaleeta Katonda Ayinzabyonna okukola omulimu gwe ye, ogwali tegulina ssuubi lyonna okuva mu nsibuko endala yonna okuggyako okusaba ne Katonda. Naye tewali kitaliiko ssuubi eri okusaba kubanga tewali kitaliiko ssuubi eri Katonda.
Nate tuteekwa okugamba nti okusaba kukwatagana ne Katonda yekka, era kubaamu ebibala kubanga kukwatagana ne Katonda. Ka kube nga okusaba kwa Ezera kwalina buyinza ki ku ye yennyini, ebibala byakwo ebikulu, oba si ebyo byokka, byaddirira kubanga kwakwata ku Katonda, ne kumusikiriza okukola omulimu.
Okwenenya okunene era okwa bonna kwaddirira okusaba kuno okwa Ezera, era ne wabaawo okuzzibwa obuggya okw’ekitalo mu Isirayiri. Era okukungubaga kwa Ezera n’okusaba kwe bye byali ebintu ebikulu ebyaleeta ebintu bino ebinene okubaawo.
Okuzuukuka okwo kwali kujjuvu nnyo ne kiba nti ng’obujulizi obulaga nti kwali kwa ddala, kiwandiikibwa nti abakulembeze mu Isirayiri bajja eri Ezera n’ebigambo bino:
“Tetubadde beesigwa eri Katonda waffe, kubanga twawasa abakazi bannaggwanga ab’oku mawanga agatwetoolodde. Naye newaakubadde nga twakola bwe tutyo, wakyaliwo essuubi eri Isirayiri.
“Noolwekyo tukole endagaano ne Katonda waffe tuve ku bakazi abo bonna n’abaana be twabazaalamu, ng’okuteesa kwa mukama wange n’abo abatya ebiragiro bya Katonda waffe bwe kuli, era kikolebwe ng’etteeka bwe litulagira.
“Golokoka kubanga obuvunaanyizibwa obwo buli mu mukono gwo era tuli beeteefuteefu okukuwagira, noolwekyo guma omwoyo okikole.”