Obuweereza obusaba buwangula

Ensonga enkulu ey’obukovvu bwange n’obutabala bibala eva mu kulwawo okutannyonnyoleka bwe nnemererwa okusaba. Nsobola okuwandiika oba okusoma oba okunyumya oba okuwuliriza n’omutima omwetegefu; naye okusaba kwa mwoyo era kwa munda okusinga ebyo byonna, era omulimu gye gukoma okuba ogw’omwoyo, omutima gwange ogw’omubiri gye gukoma okwagala okugudduka. Okusaba n’obugumiikiriza n’okukkiriza tebiswazibwa n’akamu. Nnayiga dda nti oba nga ndiba muweereza, okukkiriza n’okusaba bye birina okunfuula omuweereza. Bwe nsanga omutima gwange nga gwetegese era nga guli mu ddembe okusaba, buli kirala kiba kyangu bw’okigeraageranya.—Richard Newton

KIYINZA okutwalibwa ng’amazima ag’omwoyo agateetaaga kukakasibwa nti mu buli buweereza obuwangula ddala, okusaba kwe maanyi agalabikira era agafuga—agalabikira era agafuga mu bulamu bw’omubuulizi, agalabikira era agafuga mu by’omwoyo eby’ebuziba eby’omulimu gwe. Obuweereza buyinza okuba obw’amagezi amangi awatali kusaba; omubuulizi ayinza okufuna ettutumu n’okwettanirwa awatali kusaba; ebyuma byonna eby’obulamu bw’omubuulizi n’omulimu gwe biyinza okutambula awatali mafuta ga kusaba oba nga galiwo matono nnyo agatamala na kusiiga linnyo limu ery’ennamuziga; naye tewali buweereza buyinza kuba bwa mwoyo, obuleeta obutukuvu mu mubuulizi ne mu bantu be, okuggyako ng’okusaba kufuuliddwa amaanyi agalabikira era agafuga.

Omubuulizi asaba ddala ateeka Katonda mu mulimu. Katonda tajja mu mulimu gw’omubuulizi nga kintu kya bulijjo oba olw’amateeka aga bulijjo, wabula ajja olw’okusaba n’okwegayirira okw’enjawulo. Nti Katonda alizuulibwa gye tuli ku lunaku lwe tunaamunoonya n’omutima gwaffe gwonna, kya mazima eri omubuulizi nga bwe kiri eri omwonoonyi eyeenenya. Obuweereza obw’okusaba bwe buweereza bwokka obuleeta omubuulizi okuwulira awamu n’abantu. Okusaba kugatta omuntu n’abantu mu ngeri y’emu entuufu nga bwe kumugatta ne Katonda. Obuweereza obw’okusaba bwe buweereza bwokka obusaanira emirimu emikulu n’obuvunaanyizibwa bw’omubuulizi. Amatendekero, okusoma, ebitabo, eby’enzikiriza, okubuulira tebiyinza kufuula muntu mubuulizi, naye okusaba kumufuula. Obutume bw’abatume okubuulira bwali bwereere okutuusa lwe bwajjuzibwa Pentekoote okusaba kwe kwaleeta. Omuweereza asaba ayise ewala okusukka ebitundu by’ebyettanirwa abantu, okusukka omuntu w’emirimu obulimu, ow’eby’ensi, ow’okusikiriza abantu ku kituuti; ayise okusukka omutegesi w’ekkanisa oba omukulembeze waayo, n’ayingira mu kitundu ekya waggulu era eky’amaanyi okusingawo, ekitundu eky’omwoyo. Obutukuvu kye kibala ky’omulimu gwe; emitima n’obulamu ebifuuliddwa ebipya biraga lwatu nti omulimu gwe gwa ddala, gwa mazima era gwa nnono. Katonda ali naye. Obuweereza bwe tebwesigamye ku misingi gy’ensi oba egy’okungulu. Ajjudde nnyo ebintu bya Katonda era ayigiriziddwa nnyo mu byo. Okwogera kwe okuwanvu era okw’ebuziba ne Katonda ku lw’abantu be, n’obulumi bw’omwoyo gwe ogumeggana, bimutikkidde engule ng’omulangira mu bintu bya Katonda. Obunnyogovu bw’oyo akola omulimu ng’obukugu bwokka bwasaanuuka dda olw’amaanyi g’okusaba kwe.

Ebibala eby’okungulu eby’obuweereza bungi, n’obufu bw’obulala, biva mu bubulwa bw’okusaba. Tewali buweereza buyinza kuwangula awatali kusaba kungi, era okusaba kuno kuteekwa okuba omusingi, okubeerawo bulijjo, era okweyongera bulijjo. Ekyawandiikibwa n’obubaka biteekwa okuba ebibala by’okusaba. Ekisenge omubuulizi mw’asomera kiteekwa okunnyikibwa mu kusaba, emirimu gyakyo gyonna gibunyeemu okusaba, n’omwoyo gwakyo gwonna gubeere mwoyo gwa kusaba. “Nnakuwala kubanga nsabye kitono nnyo,” kwe kwejjusa omuntu omu ku balonde ba Katonda kwe yalina ng’ali ku ndiri ng’agenda kufa, okwejjusa okw’ennaku era okulumya ennyo eri omubuulizi. “Njagala obulamu obw’okusaba okusingawo, okw’ebuziba, era okw’amazima,” bwe yagamba Ssaabalabirizi Tait, kati omugenzi. Naffe ffenna tuyinza okwogera bwe tutyo, era kino ffenna tuyinza okukifuna.

Ababuulizi ba Katonda ab’amazima baayawulibwanga ku kintu kimu ekikulu: baali bantu ba kusaba. Wadde nga emirundi mingi baawukana mu bintu bingi, bulijjo baalina amasekkati ge bagabana. Bayinza okuba nga baatandikira mu bifo eby’enjawulo, ne batambulira mu makubo ag’enjawulo, naye baakuŋŋaanira mu kifo kimu: baali bumu mu kusaba. Katonda ye yali amasekkati agabasikiriza, era okusaba kye kyali ekkubo erituusa eri Katonda. Abantu bano tebaasabanga mulundi gumu na gumu, wadde katono ku biseera ebigere oba ebitali bigere; wabula baasabanga mu ngeri nti okusaba kwabwe kwayingira mu mpisa zaabwe ne kuzibumba; baasabanga mu ngeri ekwata ku bulamu bwabwe n’obulamu bw’abalala; baasabanga mu ngeri ekola ebyafaayo by’Ekkanisa era ekwata ku mbeera y’omulembe gwabwe. Baamalanga ebiseera bingi mu kusaba, si lwa kuba nti baatunuuliranga ekisiikirize ku kyuma ekibala essaawa oba emikono gy’essaawa, wabula kubanga eri bo kyali kintu kikulu nnyo era ekibasikiriza ennyo ne batasobola kukirekayo.

Okusaba eri bo kyali nga bwe kyali eri Pawulo, okufuba n’amaanyi gonna ag’omwoyo; nga bwe kyali eri Yakobo, okumeggana n’okuwangula; nga bwe kyali eri Kristo, eyasaba “nga bw’akaaba amaziga mu ddoboozi ery’omwanguka.” Bo baali “nga basabiririranga mu ssaala zonna nga beegayiririranga mu mwoyo buli kiseera, nga beekuumanga nga bagumiikirizanga.” “Okusaba n’omutima omumalirivu” kwe kubadde ekyokulwanyisa ekisinga amaanyi eky’abaserikale ba Katonda abasinga amaanyi. Ebyogerwa ku Eriya—nti “yali muntu ddala nga ffe, naye bwe yeewaayo n’asaba enkuba ereme okutonnya, enkuba teyatonnya okumalira ddala emyaka esatu n’ekitundu! Ate n’asaba enkuba n’etonnya, omuddo n’ebisimbe byonna ne biddamu okumera”—bizingiramu bannabbi bonna n’ababuulizi bonna abaakyusa emirembe gyabwe okudda eri Katonda, era biraga ekikozesebwa kye baakozesa okukola eby’amagero byabwe.